Bakı görüşü Azərbaycan Çexiya

münasibətlərində yeni imkanlar açır


İlham Əliyev 2026-cı il aprelin 27-də Andrey Babiş ilə Bakıda keçirdiyi görüşdən sonra mətbuata bəyanatla çıxış edib. Dövlət başçısı bildirib ki, bu görüş iki ölkə arasında artan siyasi dialoqun mühüm göstəricisidir və ilk görüş olmasına baxmayaraq, olduqca məhsuldar keçib. Onun sözlərinə görə, tərəflər arasında qarşılıqlı etimad və açıq dialoq mühiti mövcuddur ki, bu da əməkdaşlığın gələcək inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradır. Görüş zamanı regional təhlükəsizlik, beynəlxalq əməkdaşlıq, eləcə də ikitərəfli münasibətlərin genişləndirilməsi istiqamətində fikir mübadiləsi aparılıb.
Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, Çexiya Baş nazirinin Azərbaycana səfəri və onu müşayiət edən geniş iş adamları heyəti iqtisadi əlaqələrin inkişafına əlavə təkan verəcək. O bildirib ki, keçiriləcək biznes forum çərçivəsində yeni tərəfdaşlıqların qurulması, investisiya imkanlarının müzakirəsi və mövcud layihələrin genişləndirilməsi üçün əlverişli şərait yaranacaq. Dövlət başçısı vurğulayıb ki, hazırda iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 800 milyon ABŞ dollarını ötür və bu, son illər ərzində əhəmiyyətli artımın göstəricisidir. Bununla yanaşı, ticarət dövriyyəsinin strukturunda əsas payın enerji sektoruna məxsus olduğunu deyən Prezident, qeyri-neft sahələrində də əməkdaşlığın genişləndirilməsinin vacibliyini diqqətə çatdırıb. Bu məqsədlə sənaye, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat və yüksək texnologiyalar sahəsində konkret layihələrin həyata keçirilməsi perspektivləri müzakirə olunub.
Energetika sahəsinin Azərbaycan-Çexiya münasibətlərində əsas istiqamətlərdən biri olduğunu vurğulayan dövlət başçısı qeyd edib ki, Azərbaycan uzun illərdir Çexiya üçün etibarlı enerji tərəfdaşıdır. Azərbaycan neftinin Çexiyaya ixracı bu ölkənin enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. Prezident əlavə edib ki, Azərbaycanın enerji siyasəti şaxələndirilmiş ixrac marşrutlarına əsaslanır və ölkə dünya bazarlarında sabit və etibarlı təchizatçı kimi tanınır. Bu amil, o cümlədən Avropa İttifaqı tərəfindən də yüksək qiymətləndirilir.
Dövlət başçısı bildirib ki, hazırda Azərbaycan qazı 16 ölkəyə ixrac olunur və onlardan 10-u Avropa İttifaqının üzvüdür. Bu kontekstdə Azərbaycan regionun enerji xəritəsində mühüm rol oynayır və Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verir. Prezident qeyd edib ki, Azərbaycan Çexiyaya qonşu olan ölkələrə də təbii qaz ixrac edir və bu, dolayısı ilə Çexiyanın enerji təminatına da müsbət təsir göstərir. Görüş zamanı tərəflər bu sahədə əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi, yeni enerji layihələrinin həyata keçirilməsi və uzunmüddətli tərəfdaşlığın möhkəmləndirilməsi məsələlərini də müzakirə ediblər.
Prezident İlham Əliyev müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığın da önəmli istiqamətlərdən biri olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan Çexiyadan müxtəlif hərbi təyinatlı məhsullar idxal edir və bu əməkdaşlıq uzun illərdir uğurla davam edir. Hazırda isə tərəflər birgə istehsal layihələrinin həyata keçirilməsi imkanlarını araşdırır. Dövlət başçısı vurğulayıb ki, Azərbaycanın müdafiə sənayesinin inkişafı dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biridir və bu sahədə qabaqcıl təcrübəyə malik ölkələrlə əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan Çexiya ilə birgə layihələrin həyata keçirilməsi perspektivləri yüksək qiymətləndirilir.
Bəyanatda humanitar və digər sahələrdə əməkdaşlıq məsələlərinə də toxunulub. Təhsil, elm, mədəniyyət və turizm istiqamətlərində əlaqələrin genişləndirilməsi üçün böyük potensialın mövcud olduğu bildirilib. Həmçinin hökumətlərarası komissiyanın fəaliyyətinin aktivləşdirilməsi, növbəti iclasın yaxın vaxtlarda keçirilməsi və konkret nəticələrə yönəlmiş qərarların qəbul olunması ilə bağlı razılıq əldə edildiyi qeyd olunub.
Sonda Prezident İlham Əliyev vurğulayıb ki, bu səfər Azərbaycan ilə Çexiya arasında dostluq və tərəfdaşlıq münasibətlərinin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir. Onun sözlərinə görə, aparılan danışıqlar və əldə olunan razılaşmalar iki ölkə arasında əməkdaşlığın yeni mərhələyə yüksəlməsi üçün geniş imkanlar açır və qarşıdakı dövrdə bu münasibətlərin daha da inkişaf edəcəyinə əminlik yaradır.

Güləhməd Xəlilov
Abşeron RİH başçısının Masazır kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndəsi

Avarçəkənlərinin paradı olub- FOTO

İlk dəfə olaraq işğaldan azad edilmiş Ağdərə rayonundakı Sərsəng su anbarından start götürən “Prezident Kuboku 2026” beynəlxalq reqatasının bu gün Mingəçevir şəhərində rəsmi paradı baş tutub. Ümummilli lider Heydər Əliyevin 103-cü ildönümünə həsr edilən avarçəkmə və kanoe üzrə “Prezident Kuboku 2026” beynəlxalq reqatasının ikinci günündə 16 ölkənin- Azərbaycan, Çexiya, Gürcüstan, Almaniya, Yunanıstan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Litva, Moldova, Rumıniya, Serbiya, İsveç, Tacikistan, Türkiyə, Ukrayna və Özbəkistan komandalarının Heydər Əliyev prospektindən “Kür” Olimpiya Təlim və İdman Mərkəzinə qədər yürüşü olub. Xankəndi şəhərində, Ağdərə və Xocalı rayonlarında Bərpa, Tikinti və İdarəetmə Xidmətinin ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən verilən xəbərə görə, beynəlxalq reqata aprelin 29-da Suqovuşanda davam edəcək. 30 aprel-1may tarixlərində Mingəçevir “Kür” Olimpiya Tədris-İdman Mərkəzində final yürüşləri keçiriləcək və qaliblər müəyyənləşəcək. Gənclər və İdman Nazirliyi ilə Azərbaycan Su İdman Növləri Federasiyasının birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən “Prezident Kuboku 2026” beynəlxalq avarçəkmə və kanoe reqatasına mayın 1-də yekun vurulacaq. Xatırladaq ki, yarışda 20-dək ölkədən 100-dən çox idmançı iştirak edir.

Rəqəmsal pullar ənənəvi nağd pulu

əvəz edə bilər?

İnternet dövrünün yaranması ilə gündəlik həyatımızda istifadə etdiyimiz hər şey rəqəmsallaşıb və ya rəqəmsallaşmağa doğru yönəlib. Rəqəmsallaşan amillərdən biri də pul, valyutadır. Rəqəmsal pul, rəqəmsal valyuta- əsasən rəqəmsal kompüter sistemlərində, xüsusən də internet üzərindən idarə olunan, saxlanılan və ya dəyişdirilən hər hansı valyuta, pul və ya pula bənzər aktivdir.
Rəqəmsal valyuta növlərinə kriptovalyuta, virtual valyuta və mərkəzi bank rəqəmsal valyutası daxildir. Günümüzdə rəqəmsal valyutalardan (kriptovalyutalar, stabilkoinlər və mərkəzi bank rəqəmsal valyutaları - CBDC) istifadə həm qlobal miqyasda, həm də Azərbaycanda sürətlə artmaqdadır. Azərbaycan Mərkəzi Bankının 2025-ci il üzrə statistikasına görə, milli ödəniş sistemində əməliyyatların sayı və həcmi rekord həddə çatıb.
Qlobal statistikaya əsasən 2024-cü ilin sonuna olan məlumatlara görə, dünyada kriptovalyuta sahiblərinin sayı 560 milyonu keçib. Bu, əhalinin təxminən 7%-ni təşkil edir.
Bəs rəqəmsal pulun ənənəvi pulu əvəz edəcəyi gözlənilirmi?
Günümüzdə hələ də üstünlük ənənəvi valyutayadır. Rəqəmsal valyutaya keçid edilməsi üçün əlbəttə ilk olaraq əhalinin buna hazır olması və məlumatlı olması lazımdır. Bu da qısa zamanda hazır olacaq bir vəziyyət deyil. Həmçinin rəqəmsal valyutanın bir sıra təhlükəli və mənfi cəhətləri də var.
Rəqəmsal valyuta dedikdə ağla gələn əsas təhlükə kibertəhlükəsizlik riskləridir. Rəqəmsal pul kisələrinin oğurlanması, birjaların sındırılması və ya şəxsi açarların itirilməsi vəsaitlərin tamamilə itməsinə səbəb ola bilər. 2024 və 2025-ci illərə dair qlobal statistik nümunələr bu təhlükənin miqyasını aydın göstərir. FBI-ın 2025-ci il hesabatına görə, kriptovalyuta ilə bağlı fırıldaqçılıq itkiləri rekord həddə -11,36 milyard dollara çatıb. Bu, 2024-cü illə müqayisədə 22% artım deməkdir.
Beynəlxalq pul köçürmələri ənənəvi bank sistemlərində uzun vaxt tələb etdiyi halda, rəqəmsal valyutalarla bu proses dəqiqələr ərzində baş tutur. Buna baxmayaraq mənfi cəhətlərindən biri də kriptovalyutaların qiymətinin çox qısa müddətdə kəskin arta və ya azala bilməsidir. Bu, investorlar üçün böyük risk yaradır. Bir çox ölkədə hələ də rəqəmsal valyutalarla bağlı tam hüquqi baza yoxdur. Bu da istifadəçiləri dələduzluq hallarında müdafiəsiz qoyur. Məsələn, Azərbaycanda rəqəmsal aktivlərin alqı-satqısından əldə edilən gəlir fiziki şəxslərin gəlir vergisinə cəlb olunsa da, bu sahədə spesifik bir qanun ("Kriptoaktivlər haqqında qanun") hələ mövcud deyil. Bu qeyri-müəyyənlik həm böyük investorların bazara girməsinə mane olur, həm də sıravi vətəndaşları riskə atır.
Ümumiləşdirsək deyə bilərik ki, rəqəmsal pulun yaxın gələcəkdə ənənəvi nağd və bank pullarını tamamilə əvəz etməsi ehtimalı şox aşağıdır. Əsas səbəblər isə ilkin olaraq psixoloji amil və “nəsil fərqi” olması, texniki infrastruktur çatışmazlığdır.
Fatimə Aslanova,
Aləmzər İbrahimova

BDU Jurnalistika fakültəsinin tələbələri

İlham İsmayıl yazır:

Rusiyanın birbaşa namizədi Samvel Karapetyan qeyd edib ki, "Ermənistan xalqını tədricən oyadırıq. Xalq canlanıb; onlar tezliklə dəyişiklik edəcəyimizi hiss edirlər". Karapetyanın rəhbərlik etdiyi “Güclü Ermənistan” siyasi bloku faktiki olaraq 6 fevral 2021-ci ildə “Güclü Ermənistan -Rusiya ilə” adı altında təsis edilib. Rusiyanın adı indi rəsmiləşdirilməsə də, Karapetyanın düşündüyü “dəyişiklik” şimaldan-Kremldən qaynaqlanır. Koçaryanın da “pəncərəsi”ndən dünya yox, yalnız Qırmızı meydan görünür. Sonuncu Putin -Paşinyan görüşməsində Qarabağın adının Rusiya prezidenti tərəfindən səsləndirilməsi bir daha sübut edir ki, İrəvanda hakimiyyət dəyişikliyinə nail olmaq istəyən Kremlin strateji hədəfində Azərbaycana qarşı təxribat planları mövcuddur. Anti Paşinyan qüvvələrin hakimiyyətə gəlişi baş verərsə Azərbaycana qarşı hansı təxribatlar mümkündür? Belə bir çevriliş az ehtimal olsa da Rusiyanın müdaxiləsi ilə gözləniləndir. Əlbəttə, Ermənistan Azərbaycana qarşı müharibə elan etmək imkanından uzaqdır və daha çox daxili hesablaşmaların şahidi ola bilərik. Amma, KTMT-də dondurulmuş fəaliyyət gecikmədən bərpa olacaq və Rusiya ilə birgə hərbi təlimlərə başlanacaq. Həm daxildə, həm beynəlxalq müstəvidə Qarabağ mövzusunu daim gündəmdə saxlayıb həm hərbi, həm də beynəlxalq müstəvidə Azərbaycana təzyiq vasitəsi kimi istifadə edəcəklər.
Bu planlar məhz Koçaryan, Karapetyan və onlar kimi düşünən ermənilərin, arxalarında dayanan qüvvələrin xəyalı olaraq da qalacaq. Azərbaycan bu gün yalnız bölgədə deyil, dünyada baş verən proseslərə təsir etmək gücündə olan söz sahibidir. Azərbaycanın apardığı hərtərəfli düzgün siyasət nəticəsində ermənilərin güvənə bildiyi hətta qlobal güclərin dövlətimizlə hesablaşdığı və strateji əməkdaşlığa önəm verdikləri reallıqdır. Azərbaycan dövləti Koçaryanın fikirləşdiyi “pəncərəni” dəmir yumruqla əbədi bağlayıb. Amma, xisləti xəyanətdən yoğrulmuş və daim başqa güclər üçün alət rolu oynayan erməni kimi qonşudan arxayın olmaq zərərlidir.

Azərbaycan və Ukrayna

münasibətləri yeni mərhələdə

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin aprelin 25-də Azərbaycana səfəri zamanı mətbuata bəyanatla çıxış edib. Dövlət başçısı bildirib ki, ölkə liderləri arasında görüşlər artıq müntəzəm xarakter alıb və son dörd il ərzində bu, yeddinci görüşdür. Görüşlərin əksəriyyəti beynəlxalq tədbirlər çərçivəsində keçirilsə də, ikitərəfli münasibətlərin inkişafında mühüm rol oynayır.
Prezident İlham Əliyev xatırladıb ki, Volodimir Zelenskinin Azərbaycana ilk səfəri 2019-cu ildə baş tutub və həmin dövrdən etibarən liderlər arasında şəxsi münasibətlər formalaşıb. O, həmçinin 2022-ci ilin yanvarında Kiyevə etdiyi səfəri qeyd edərək, həmin təmasların Azərbaycan-Ukrayna əlaqələrinin daha yüksək səviyyəyə qalxmasına təkan verdiyini vurğulayıb.
Dövlət başçısı iki ölkə arasında əməkdaşlığın möhkəm siyasi təmələ söykəndiyini diqqətə çatdırıb. Bildirilib ki, 2008-ci ildə Kiyevdə və 2011-ci ildə Bakıda imzalanmış strateji tərəfdaşlıq sənədləri qarşılıqlı şəkildə ərazi bütövlüyü, suverenlik və sərhədlərin toxunulmazlığı prinsiplərini təsbit edir. Azərbaycan və Ukrayna beynəlxalq platformalarda bu prinsiplərə qarşılıqlı dəstəyini davam etdirir.
İlham Əliyev qeyd edib ki, ötən il Bakıda Xarici İşlər nazirlikləri arasında məsləhətləşmələr və Hökumətlərarası Komissiyanın iclası keçirilib. Tərəflər bu tədbirlərin növbəti mərhələsinin Ukraynada təşkil olunması imkanlarını da müzakirə ediblər. Onun sözlərinə görə, hazırda iki ölkə bir çox istiqamətlər üzrə uğurla əməkdaşlıq edir və bu əməkdaşlıq bugünkü görüşdə bir daha təsdiqlənib.
Energetika sahəsi əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri kimi xüsusi vurğulanıb. Prezident bildirib ki, SOCAR Ukraynada uzun illərdir uğurla fəaliyyət göstərir. Bununla yanaşı, yeni birgə layihələr, sərmayə qoyuluşları və təşəbbüslər üzrə geniş perspektivlərin mövcud olduğu qeyd olunub. Ticarət dövriyyəsinin artıq yarım milyard dolları ötüdüyünü deyən dövlət başçısı, yaxın illərdə bu göstəricinin daha da artacağına ümidvar olduğunu bildirib.
Bəyanatda hərbi-texniki əməkdaşlıq məsələlərinə də toxunulub. İlham Əliyev qeyd edib ki, həm Azərbaycanda, həm də Ukraynada hərbi sənaye kompleksi inkişaf edir və bu sahədə birgə istehsal üçün geniş imkanlar mövcuddur.
Prezident İlham Əliyev vurğulayıb ki, dövlət başçıları səviyyəsində intensiv təmaslar, o cümlədən sonuncu görüşün iki ay əvvəl Münxendə keçirilməsi münasibətlərin dinamik inkişafının göstəricisidir. O, qarşılıqlı hörmət və maraqlar əsasında qurulan əməkdaşlığın gələcəkdə daha da genişlənəcəyinə əminliyini ifadə edib.
İlham Əliyev sonda bildirib ki, Ukrayna Prezidentinin Azərbaycana səfəri iki ölkə arasında dostluq və tərəfdaşlıq əlaqələrinin inkişafına mühüm töhfə verəcək.

Şahin Tağıyev
Novxanı bələdiyyəsinin sədri

Gəmilərə xəbərdarlıq edilib

Hava şəraiti ilə bağlı gəmilərə xəbərdarlıq edilib
Dövlət Dəniz və Liman Agentliyinin (DDLA) Gəmi Hərəkətinin İdarəedilməsi Mərkəzi küləkli hava şəraiti ilə bağlı gəmilərə xəbərdarlıq edib.
DDLA-dan verilən məlumata görə, xəbərdarlığa əsasən, aprelin 27-i axşamdan Xəzər Dəniz Akvatoriyasında müşahidə olunan şimal-qərb və şimal küləyi aprelin 29-dək davam edəcək. "Həmin günlər ərzində şimal-qərb və şimal küləyinin 18-23 m/s, arabir 25-28 m/s, açıq dənizdə isə 30 m/s-dək güclənəcəyi gözlənilir", - məlumatda qeyd olunur.
Dalğanın hündürlüyünün 3.5-4.5 m. çatacağı proqnozlaşdırılır.

23 uşaq qaçırılıb

Silahlı şəxslər mərkəzi Nigeriyanın cənubunda Kogi ştatındakı “Dahallukitab School Group” uşaq evindən 23 uşağı qaçırıblar.
Təxminən 15 uşaq xilas edilib, səkkiz uşaq isə itkin düşmüş hesab olunur. Bu barədə hakimiyyət orqanları bazar ertəsi bildirib.
Nigeriyada müntəzəm olaraq kütləvi oğurluqlar baş verir. Bu hadisələr adətən fidyə tələb edən və təhlükəsiz olmayan kənd yerlərində həssas qrupları hədəf alan cinayətkar dəstələr tərəfindən törədilir.
Kogi ştatının informasiya komissarı Kingsli Fanvonun sözlərinə görə, uşaq evi direktorunun həyat yoldaşı da qaçırılıb.
“Qalan səkkiz qurbanın azad edilməsi və cinayətkarların tutulması üçün intensiv əməliyyatlar aparılır.”

“Brent” neft bahalaşmaqda davam edir

"ICE London" qitələrarası birjasında keçirilən ticarət əməliyyatlarının gedişində “Brent” neftinin ixracına dair 2026-cı ilin iyul müqaviləsinin dəyəri 0,95% artaraq 1 barelə görə 102,66 ABŞ dolları təşkil edib. Nyu-Yorkun "NYMEX" əmtəə birjasında 2026-cı ilin iyun ayında ixrac etməklə "WTI" markalı neftin 1 barelinin qiyməti isə 1,11% artaraq 97,44 ABŞ dollarına bərabər olub.

Baş məşqçi "getdi"

Türkiyənin Superliqasl təmsilçisi “Fənərbağça” baş məşqçi Domeniko Tedeskonu istefaya göndərib.
Bu barədə İstanbul klubunun mətbuat xidməti məlumat yayıb.
Baş məşqçi ilə yanaşı idman direktoru Devin Özək və futbol üzrə koordinator Berke Çələbi ilə də əməkdaşlığa son qoyulub. Xatırladaq ki, Tedesko keçən ilin sentyabrından “Fənərbağça”nı çalışdırırdı. Ötən gün “Fənərbağça”nın “Qalatasaray”a çempionluq yolunda böyük hesabla uduzması mütəxəssisin işindən narazılığı daha da artırmışdı.

VƏTƏNƏ SƏDAQƏT

NÜMUNƏSİ...

Dünya hərb tarixinə qızıl hərflərlə yazılan böyük zəfərlər sırasına xalqımızın adını öz qanları, canları, sağlamlıqları hesabına həkk etdirən oğullarımızın şücaəti qarşısında baş əyərək, bir yazar olaraq çiyinlərimdəki yükü qismən də olsa azaltmaq istədim...

* * *
Vətən müharibəsi yenicə başlayanda təkcə Azərbaycan mətbuatında deyil, başqa ölkələrin nüfuzlu mətbuat orqanlarında da manşetlərə belə bir xəbər çıxdı: “Türkiyədə çalışan 45 azərbaycanlı həkim hərbçilərimizə tibbi yardım göstərmək üçün Azərbaycana yola düşüb”.
Azərbaycanlı həkim heyəti 2020-ci il oktyabrın 10-da Ankaranın Esenboğa Hava Limanından yola salınmışdı.
Həkim soydaşlarımızın belə ağır, taleyüklü gündə Vətənimizə dönməsi Türkiyədəki Azərbaycanlı Həkimlər Dərnəyinin təşkilatçılığı və Azərbaycanın Ankaradakı səfirliyinin dəstəyi ilə həyata keçirilmişdi. Onların təşəbbüsü ilə qardaş ölkədə toplanan 2 tona yaxın tibbi ləvazimat da ölkəmizə gətirilmişdi.
Gənc həkimlərimiz Azərbaycana döndüklərini üçrəngli bayrağımıza bürünərək Esenboğa Hava Limanında nümayiş etdirmişdilər.
* * *
Bu yazıda haqqında bəhs edəcəyim qəhrəmanım 44 günlük Vətən müharibəsində könüllü olaraq böyük fədakarlıq göstərən, Türkiyədəki işini yarımçıq qoyub Vətənin dar gününə özünü çatdırmağı oğul borcu bilən həmin həkimlərdən biridir. O mənim əziz müəllimlərim Kamil müəllim və Kifayət müəllimənin yeganə oğul övladı, Lor-cərrah doktor Bəhruz Kamil oğlu Əhmədovdur.
Bəhruz Azərbaycan Tibb Universitetini bitirərək rezidentura təhsili almış və onu Türkiyədə tanıdan ilk Azərbaycanlı həkimdir.
Orada yaxşı işi-gücü, dostları vardı... Elə orada yüksəlişə doğru həyatına davam edə bilərdi...
2020-ci il 27 sentyabr tarixində xalqımızın Qarabağ torpaqlarının azad edilməsi yolunda savaşa qalxması Bəhruzun da damarlarında qanını coşdurdu.
Bəhruz Vətən ağrısını öz canında daşıyaraq böyüyən uşaqlardan idi. 6 yaşında dədə-baba yurdu Qubadlının Diləli Müskanlı kəndini məcburi tərk etmişdi.
Babaları isə Qərbi Azərbaycandan daşnakların xəyanəti nəticəsində bu kəndə gəlib yurd salanlardan olmuşdular. Bu ağrı böyüdükcə onu daha da göynədirdi. Və nəhayət gözlədiyi gün gəlib çatdı. Heç kəslə məsləhətləşmədən, valideynlərinə belə xəbərdarlıq etmədən qərarını verdi. Vətənpərvər həkim dostları ilə birlikdə Türkiyədəki Azərbaycanlı Həkimlər Dərnəyinin təşkilatçılığı və Azərbaycanın Ankaradakı səfirliyinin dəstəyi ilə Azərbaycana qayıdıb Vətən müharibəsində döyüşən əsgərlərimizə könüllü tibbi yardım göstərmək qərarına gəldilər.
Heç kəsə sirr deyil, bu o zamanlar idi ki, əksər imkanlı valideynlər öz övladlarını xarici dövlətlərə “təhsil, iş, müalicə” adıyla göndərərək, bu tarixi-məsuliyyətdən yaxalarını kənara çəkmişdilər. Nə xoş ki, xalqımızın Zəfər tarixinə öz adlarını ləyaqətlə yazdıran oğullar içərisində bizim dəyərli Bəhruz Əhmədov, Elçin Yəhyayev, İsmayıl Mustafazadə, Orxan Əlizadə və minlərlə belə oğullarımız var və bir ömür boyu başıuca-üzüağ gəzmək haqqını öz fədakarlıqları ilə qazanıblar.
“Qaynarinfo.az saytında bizi Böyük Zəfərimizə doğru aparan qanlı-qadalı döyüşlərin canlı şahidləri və iştirakçıları olan doktor Bəhruz Əhmədovun və anestezioloq Elçin Yəhyayevin xatirələri əsasında hazırlanan bir material oxumuşdum. Müəllif onları “tibb kəşfiyyatçıları” adlandırmaqda haqlı idi.
Cəbhənin dörd bir tərəfində qızğın döyüş getdiyi bir zamanda geyim, ərzaq və tibbi yardıma ehtiyacı olan döyüşçülərə gecə ay işığında həyatlarını təhlükəyə ataraq yardıma tələsən həkimlər həqiqətən kəşfiyyatçı idilər.
Könüllü həkim briqadasına təhlükəsizlik baxımından qaynar nöqtələrə getməyə icazə verilmədiyi üçün onlar əvvəl Füzuli şəhər xəstəxanasında fəaliyyət göstərirlər. Sonra isə inadkarlıq göstərərək, müvafiq qurumlara dəfələrlə müraciət edib Şuşada döyüş bölgəsinə ən yaxın ərazidə yerləşməyə nail olurlar. Qarajlardan birini tibb məntəqəsinə çevirib fəaliyyətə başlayırlar. Burada hər gün ən azı 30-40 yaralıya tibbi yardım göstərirlər.
Dövlətin və yerli həkimlərin də dəstəyindən yararlanaraq fəaliyyətlərini daha da genişləndirib Füzuli, Zəngilan, Qubadlı, Hadrut, Şuşa uğrunda döyüşlər zamanı ən qaynar nöqtələrə gizli yollarla gedərək yardımlarını əsirgəmirlər.
Bəhruzun və həmkarlarının ön cəbhədəki şərəfli peşə fəaliyyətləri 2020-ci il noyabrın 14-dək davam edir...
* * *
Ən çox təsirləndiyim hadisə çox böyük risk tələb edən bir addımları olmuşdu. Qubadlı rayonunun azadlığı uğrunda gedən döyüşlərdə Milli Qəhrəmanımız Əliyar Əliyevin oğlu Emin Əliyevin dəstəsinə isti geyim, dərman və tibbi ləvazimatlar apararkən düşmənin qırıcıları tərəfindən atılan bombalar yaxınlıqlarına düşsə də, xoşbəxtlikdən xəsarət almamış və yardımı çox çətinliklə çatdıra bilmişlər.
Bəhruz doktor doğulub doyunca yaşaya bilmədiyi Diləli Müskanlı kəndinə gedib evlərini, kəndi ziyarət etməyə də fürsət tapmışdı. Onu da qeyd edim ki, Bəhruz 30 il işğal altında, bizimçün əlçatmaz olan kəndimizə gedib oradan məlumatlar gətirib paylaşımlar edən ilk sakinimizdir. Ora ayaq basanda hansı hissləri keçirdiyini təsəvvür edirəm, lakin 6 yaşlı bir uşağın yaddaşına bu kəndin, evin necə həkk olunması məni çox kövrəltdi... Bu, ailədən qaynaqlanan bir örnəkdir, irsən keçən yurda bağlılıq hissidir. Əhsən belə övlad tərbiyə edən valideynlərə!..

* * *
Bəhruz doktorun atası Kamil müəllim təkcə Qubadlı rayonunun deyil, respublikamızın adlı-sanlı riyaziyyat müəllimlərindəndir. Onun zəhməti sayəsində rayonumuzda böyük bir riyaziyyatçı ordusu yetişib desəm, səhv etmərəm. Neçələri Respublika olimpiadalarının qalibi olublar.
Uzun illər Qubadlı Rayon Təhsil Şöbəsində çalışan Kamil müəllim müdrik insan, gözəl ziyalı olmaqla yanaşı, kəndin sayılıb-seçilən ağsaqqallarındandır. Kifayət müəllimə ilə birgə Vətənimizə layiqli üç ağıllı-kamallı övlad böyüdüb tərbiyə ediblər. Artıq nənə-baba kimi nəvə sevincini yaşayırlar.

* * *
Bəhruz doktor həm də imkansızlara əl tutmaqdan mənəvi zövq alaraq rahatlıq tapan, bunu qətiyyən dilinə gətirib nümayiş elətdirməyi xoşlamayan xeyirxah bir insandır. Dəfələrlə respublikamızdakı uşaq evlərinə, müharibədən əziyyət çəkən Qəzza bölgəsindəki kimsəsiz uşaqlara yardımlar göstərmişdir və bu gün də xeyirxahlıq missiyasını davam etdirməkdədir...
Hazırda Bəhruz doktor öz ixtisası üzrə respublikamızda yetərincə tanınır. Onun vətənpərvərliyi, eləcə də peşəsi ilə bağlı müxtəlif saytlarda və kütləvi informasiya vasitələrində müəyyən qədər yazılar verilmişdir. Bir çox təltiflərə - Heydər Əliyev Fondu, Azərbaycanın Türkiyədəki Səfirliyi, 707 saylı Hərbi hissə rəhbərliyi, TƏBİB, Azərbaycan Otorinolarinqologiya Cəmiyyəti tərəfindən Təşəkkürnamə və Fəxri Fərmanlara layiq görülmüşdür. Lakin bunu təəssüflə vurğulamağı özümə borc bilirəm: görünür, bu cür oğullarımızın fədakar əməyi biz qələm adamları tərəfindən layiqincə təbliğ olunmayıb ki, dövlət qurumlarının diqqətindən kənarda qalıblar. Nəinki layiqincə qiymətləndirilməyiblər, heç Vətən müharibəsi iştirakçısı statusları belə yoxdur. Axı bu, onların halal haqqıdır. İllər sonra nəvələrinin, nəticələrinin babalarının fədakarlığı ilə qürur duymaq və bu yolu seçmək haqqıdır...
Bəlkə də bu fikirlərim Bəhruz doktorun və həmkarlarının xoşuna gəlməz. Çünki onları bura çəkib gətirən Vətən eşqi idi, heç bir təmənna düşünməmişdilər... Lakin mənə elə gəlir, gələcək nəsillərə örnək olan bu oğulların hər biri öz layiqli qiymətini almalıdır ki, qəhrəmanlıq məktəbimizin yetirmələri tükənməsin. Gənclərimizin milli ruhda yetişməsinə bu addımımızla böyük töhfə vermiş olarıq.
Bu fədakarlıqlar tarixi və bədii ədəbiyyatlarımıza salınıb, dərs vəsaitləri şəklində məktəblərimizdə təbliğ olunmalıdır. Unutmamalıyıq ki, bugünkü qəhrəmanlarımız tarixi qəhrəmanlarımızın xələfləridir. Qarabağımızı 44 günə azad edib dünyanı heyrətə gətirən bu oğulların – Şəhidlərimizin, qazilərimizin, əsgər və zabitlərimizin, könüllü həkimlərimizin qanını coşduran da məhz tarixən Vətən uğrunda göz qırpmadan canını fəda edən və etməyə hazır olan vətən oğullarının şücaəti olmuşdur.
* * *

İllər keçəcək, lakin həyatlarının ən gözəl çağlarında özlərini odun-alovun içərisinə atmaqdan çəkinməyən bu fədakar həkimlər ağrının şiddətindən inildəyən, arxada qoyub gəldikləri körpələrini, xəstə, yaşlı valideynlərini, gözü yolda qalan sevdiklərini bircə dəfə görmək arzusu ilə son ümid yeri kimi onların üzünə baxıb imdad diləyən igid döyüşçülərimizin simasını daim xatırlayacaq, hər dəfə xatırladıqca da o anlara qayıdıb həmin dəhşətləri bir daha xəyallarında “yaşamalı” olacaqlar...
Qələbə alınmır, qələbə qazanılır. Lakin belə qazanılır... İtirilmiş oğulların, itirilmiş sağlamlığın, acı göz yaşlarını içinə sıxıb göynəyən anaların, bacıların, ömür-gün yoldaşlarının, xoşbəxt olmaq arzusu çilik-çilik olmuş gənc qızlarımızın, göz yaşı saqqalından süzülən babaların, ataların, “atamı istəyirəm” deyib hıçqıran körpələrin sayəsində!
* * *
Bizim üzərimizə düşən budur ki, belə oğullarımızın Vətənin azadlığı yolunda xidmətlərini yaddaşlara, yazılı ədəbiyyatlara həkk edək, gələcək nəsillərə nümunə olaraq ötürək.
Çünki düşmən bu rüsvayçı məğlubiyyətdən elə sarsılıb ki, hələ də barışmaq istəmirlər bu vəziyyətlə. Ulu babalarımız necə demişdilər: “Bizim qılıncımız hər zaman başımızın altında olmalıdır”... Müharibə etmək üçün yox, yadellilərə dərs vermək üçün...

Aliyə QABİLQIZI,
tədqiqatçı