Son illərdə Azərbaycanda ana ölümlərinin sayı azalsa da problem hələ də qalmaqdadır. Əslində azalmanı, və yaxud da bu sahədə irəliləyişin olmasını statistik məlumatla əsaslandırsaq görərik ki, bu rəqəmlər müxtəlif dövrlərdə dəyişib. Məsələn, rəsmi statistikaya görə, 1990- ci ildə 17 ana ölümü olubsa, 1994-cü ildə bu rəqəm 70, 2002-ci ildə 22, 2012-ci ildə isə 26 olub.

Müxtəlif səbəblər ilə izah olunan ana ölümlərinin kökündə hansı amilin dayanması isə məlum deyil. Ekspertlər bunu həkim səhlənkarlığı ilə izah etsələr də, eyni zamanda, buna səbəb kimi insan orqanizminə laqeydlik və bu sahədə biliklərin kifayət qədər olmaması ilə də əlaqələndirilir.

Həkim səhlənkarlığı ilə izah olunan ana ölümlərində Keysəriyyə kəsiyi əməliyyatlarının payı çoxdur. Son illərdə geniş yayılan, yetəri qədər maarifləndirilməmiş insanları cəlb edən bu əməliyyat növü bəzən ölümlə də nəticələnir. Sözsüz ki, bu işdə maddi marağı olan “həkimlərin” də rolu az olmur. Bunu xüsusilə də özəl tibb mərkəzlərində Keysəriyyə kəsiyi əməliyyatının təbii doğuşdan daha bahalı xidmət növü olması ilə izah etmək olar. Yəni, maddi maraq patoloji halın olub-olmamasını üstələyir, ana olmaq istəyən şəxsi əməliyyata təhrik edir. Bu faktor isə ana ölümü ilə mübarizəni çətinləşdirir.

Ümumiyyətlə, ana ölümü hallarına regionlarda daha çox rast gəlinir. Bunu paytaxtda nisbətən regionlarda tibb müəssisələrinin daha zəif inkişaf etməsi, əhalinin tibbi maarifləndirilməsində hələ də ciddi problemlərin olması ilə əlaqələndirmək olar.

Belə ki, qadınların vaxtında qadın məsləhətxanalarına müraciət etməməsi, tibbi xidmətin vaxtında göstərilməməsi, ekologiya və ətraf mühitin vəziyyəti, insanların məlumatsızlığı və digər amillər ana və uşaq ölümünün artmasına şərait yaradır. Bura erkən nikahların çoxalmasnı da aid etmək olar.

Mütəxəssislərin fikrinə görə, planlı şəkildə dünyaya övlad gətirmək istəyən qadın hamiləlikdən öncə həkimə müraciət etməlidir. Burada qanın ümumi analizindən tutmuş, bütün orqanizm müayinədən keçməlidir.

Bu sahədə maariləndirmə işlərinə orta məktəbin sonuncu siniflərindən başlanılmalıdır ki, bu sahədə görülən digər tədbirlər nəticə versin. Çünki insanların, xüsusilə də regionlarda yaşayanların sağlamlıqlarına biganə yanaşmaları sonda ana ölümlərinə səbəb olur.

Ceyhun Piriyev