TƏHSİL TARİXİMİZİN SÖNMƏYƏN ÇIRAQLARI .....                        20 oktyabr — Səttarxanın doğum günü: .....                        Zəngilanın dirçəliş və qayıdış dövrü .....                        Sədaqətli dost, dəyərli qələm sahibi .....                        Azərbaycan və Kamboca əməkdaşlığın yeni mərhələsinə hazırlaşır .....                        Onlar məndən, mən onlardan öyrəndim… .....                        Azərbaycan 2030-cu ilə qədər tranzit hədəfini açıqladı .....                        “70-in işığında” .....                        Milli yaddaşın zəfəri: Tarixi Qayıdışın Məramı .....                       
Tarix : 9-10-2014, 22:49

 

Tərlan kəndin ortalıqda olan curlarından idi. Çox varlı olmasa da kasıb da deyildi. Amma onun nə işlə məşğul olduğu müəmmalı idi.Heç kim ondan baş aça bilmirdi. Günlərlə, həftələrlə, hətta aylarla yoxa çıxır, sonra yenidən peyda olurdu. Soruşanlara deyirdi ki, ezamiyyətdə olub. Qurban bayramına bir gün qalmışdı. Həyat yoldaşı Göyərçin Tərlana umu-küsü etdi: ”Pis dolanmırıq, yaxşı dolanırıq. Amma səndən baş aça bilmədim. Nə qədər sənə desəm də, bu vaxta qədər heç bir dəfə də olsun nə qurban 

QurbanQoyundemisən, nə də kəsdirmisən.” Tərlan bu haqlı sözə bir cavab verə bilmədi. Axşam isə evə gec gəldi. Özü ilə bir qoç da gətirmişdi. Qoçu tövləyə saldı. Təmirdən artıq qalmış qırmızı rənglə qoçun belini rənglədi. Sonra tövlənin qapısını möhkəm bağladı. Həyətə gəlib əl- üzünü yudu evə keçib masa arxasında oturdu. Üzünü Göyərçinə tutaraq dedi: ”Əvvəlcə mənə bir stəkan pürrəngi çay gətir.” Göyərçin çay gətirərək gözünü Tərlana zillədi. Bildi ki, sözlüdür. Nə isə demək istəyir. Tərlan isə onu çox gözlətmədi. Çaydan bir qurtum içərək dilləndi: ”Hə, Göyərçin, qurbanlıq qoçu gətirib tövləyə saldım. Səhər kəsdirəcəyəm”. Onun bu sözündən Göyərçin üzündə sevinc dilləndi: “Çox yaxşı edib almısan.” Sonra xüsusi tələffüzlə sözünü davam etdi: “Axır ki, bir dəfə də olsun mənim sözümə əməl etdin”.

Səhər tezdən Tərlan oğlu Səmədi molla Kərimin və qəssab Heydərin dalınca göndərdi. Çox keçmədi ki, hər ikisi gəlib çıxdılar. Qəssab Heydər bıçaqlarını itiləyir, molla Kərim isə oturmaq üçün özünə rahat yer axtarırdı. Tərlan qoçu gətirmək üçün tövləyə keçdi, gördüyünə inanmadı. Gözlərini ovxaladı. Qoç tövlədə yox idi. Donub qaldı. Hər yer bağlı idi. Ona elə gəldi ki, dünən sərxoş olub, bəlkə də, heç qoçu gətirməyib. Amma gözünə küncdə qoçun belini qırmızı boya ilə rənglədiyi fırça sataşdı. Qoçu gətirib tövləyə saldığına əmin oldu. Qoçun hara və necə yoxa çıxması isə onun üçün sirr olaraq qaldı. Geri qayıtdı. Onun əliboş geri qayıtmağını görən molla, qəssab və Göyərçin sual dolu nəzərlərini Tərlana zillədilər. Tərlan isə duruxub onların  sözsüz suallarına qısa cavab verdi: ”Qurban kəsməli olmadım”. Tərlanın bu hərəkətinə hamı çaşıb qalmışdı. Heç biri yerindən tərpənmirdi. Göyərçinin isə yadına axşam gördüyü yuxu düşdü. Gördü ki, uzaqdan qanadlı bir qoç uça-uça gəlib onların həyətinin üstündə dövrə vurur. Həyətə oturmadan acıqlı-acıqlı Tərlanın üzünə baxaraq uçub qeyb oldu…

Qonşu kənddə Əmin adlı çoban yaşayırdı. Halallıqda ad çıxarmışdı. Kəndin camaatı kimisə inandırmaq istədikdə ata – anasının canına yox, onun canına and içirdilər. Əmin qoyun saxlayırdı. Sürüsündə olan bütün heyvanları bir – bir tanıyırdı. Hətta xasiyyətlərinə belə bələd idi. Əmin Qurban Günü səhər tezdən durdu ki, heyvanları oğlu Əhməd çölə aparmazdan əvvəl qurban kəsmək üşün bir qoç saxlasın. Bu məqsədlə qoçlara bir – bir nəzər salmağa başladı.Gördü ki, qoçların içərisində bir beli qırmızı rənglə boyanmış qoç var. Əvvəl elə bildi ki, yad heyvandır. Amma yaxınlaşıb gördü ki, öz halal malıdır. Onun üçün isə qoçun rənglənməsi bir sirr oldu. Axı elə o özü bu qoçu qurban kəsmək üçün əvvəlcədən gözaltı eləmişdi…

Həmin gün Tərlan evdən bayıra çıxmadı. Səhəri gün Göyərçinə “ezamiyyətə gedirəm”- deyib evdən çıxdı. Ürəyində isə götür-qoy edir və nə isə çırpışdırmaq üçün hara gedəcəyini planlaşdırırdı. Evlərindən azca aralanmışdı ki, qonşusu Məmmədi əlində bir qoyun dərisi qurutmaq üçün çəpərin üstünə sərən gördü. Tərlan birdən dərinin üstündəki qırmızı rəngi görüb quruyub qaldı. Bu dəri onun qurban kəsmək üçün oğurladığı qoçun dərisi idi. Məmməd Tərlan ondan bir söz soruşmasa da elə bil izahat verirdi: - Bu dərini mənə qonşu kənddən qurban payı ilə birlikdə Əmin göndərib. Dərini ona görə mənə göndərib ki, məndən başqa bu tərəflərdə dəri aşılayan yoxdur. Bu qurban kəsilmiş qoçun dərisidir, hörmətlə yanaşmaq lazımdır. Bilir ki,mən bu dərini aşılayıb, qurudub təmiz saxlayacağam. Heç vaxt Əmin dəri yığanlara qurban kəsilmiş heyvanların dərisini vermir. Səbəbini isə belə izah edr ki, bəlkə, bu dərini aparıb ayaqqabı tikəcəklər. Ona görə də dəriyığanlara vermək olmaz… Bir də ayılıb gördü ki,Tərlan yoxdur, çıxıb gedib. Sən demə o öz-özü ilə danışırmış. Tərlan evə qayıtdı. Həyat yoldaşı Göyərçin gördü ki, Tərlan çox fikirlidir, ona nə isə olub. Amma Tərlanı nə qədər sorğu-suala tutdusa da Tərlan cavab vermədi. Birdən Tərlan oturduğu yerdən gözlənilmədən cəld ayağa qalxdı və Göyərçini çağırdı. Göyərçin gələndə Tərlan onun gözlərinin içinə baxaraq heç bir söz demirdi. Göyərçin isə onun bu hərəkətinə çaşıb qalmışdı. Tərlanın gözlərinə diqqətlə baxdı. Onun baxışlarında dəyişiklik gördü. Bu baxışlar əvvəlki baxışlar kimi deyildi. Təəccüblə Tərlanın gözlərinə baxa-baxa qalmışdı. Nəhayət, Tərlan titrək səslə pıçıltı ilə dilləndi: ”Göyərçinim,mən bir daha ezamiyyətə getməyəcəyəm”. Göyərçinin gozləri doldu. Heç özü də bilmirdi ki, niyə belə kövrəldi…

Gecə düşmüşdü. Bədirlənmiş ay bütün kəndi işıqlandırırdı. Bütün kənd yatırdı. Amma bir nəfər oyaq idi. Əslində isə ona oyaq demək olmazdı. Bu adam aydagəzən (lunatik) Əsəd idi. Əsəd bütün gecələri küçələri və həyətləri gəzirdi. Kəndin itləri belə onu tanıyır, ona heç vaxt hürmürdülər. Yenə də növbə Tərlangilin həyətinə çatdı. Eyni zamanda tövlənin də qapısını açıb içəri girdi və sonra çölə çıxdı .Nəhayət, Əsəd gecə səfərini başa vurub evlərinə çatdı. Ancaq Əsədin gecə səfərlərindən heç kimin xəbəri olmazdı… Bütün kənd Tərlandan danışırdı. Kənddə soraq yayılmışdı ki, Tərlan qoyun otarır. İçkini də, siqareti də atıb. Hətta namaz qılır. Buna inananlar da oldu, inanmayanlar da. Mən isə inandım. – Siz necə?



Paylaş



Bölmə: Mədəniyyət / Karusel / Slayd / Xəbər lenti
Fikirlər
Sorğu
Saytımızda hansı mövzulara daha çox yer verilməsini istəyirsiniz?


Son buraxılışımız
Facebook səhifəmiz
Təqvim
«    Oktyabr 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
Reklam
Hava
Valyuta
Reklam

Sayğac
Ən çox baxılanlar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Xəbər lenti
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Foto
Zəngilanın dirçəliş   və qayıdış dövrü


Zəngilanın dirçəliş

və qayıdış dövrü


Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifəsi olan Vətən müharibəsi bizə təkcə torpaqlarımızı deyil, ləyaqətimizi, qürurumuzu qaytardı. Həmin qürurun ən parlaq ünvanlarından biri də Zəngilandır. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlanan Zəfər yürüşü zamanı şərqdən, Cəbrayıl istiqamətindən düşmənə vurulan sarsıdıcı zərbələr nəticəsində Azərbaycan Ordusu 30-dan çox yaşayış məntəqəsini azad edərək Zəngilanın inzibati hüdudlarına çatdı. Oktyabrın 18-də rayonun tam azad edilməsi uğrunda genişmiqyaslı əməliyyata start verildi və cəmi iki gün sonra, oktyabrın 20-də Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyev xalqa müraciətində Havalı, Zərnəli, Məmmədbəyli, Həkəri, Şərifan, Birinci Muğanlı kəndlərinin və Zəngilan şəhərinin işğaldan azad edildiyini elan etdi. Beləliklə, Zəngilan döyüşləri nəticəsində 1 şəhər, 4 qəsəbə və 49 kənd düşmən tapdağından xilas edildi və bununla da 132 kilometrlik Azərbaycan-İran dövlət sərhədi tam bərpa olundu. İşğalın bitməsindən dərhal sonra sərhəd boyunca zəruri istehkam və mühafizə işlərinə başlanıldı.

Qərbi zəngəzurlular Zəngilan şəhidliyində

Bu tarixi qələbənin əbədiləşdirilməsi üçün 2020-ci il noyabrın 26-da “Zəngilanın azad olunmasına görə” medalı təsis edildi və 6974 hərbi qulluqçumuz bu medalla təltif olundu. Prezidentin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə isə 20 oktyabr tarixi Zəngilan şəhəri günü kimi rəsmiləşdirildi. Zəngilanın azad olunması Böyük Qayıdışın başlanğıcı oldu. Bu gün dövlətin ən böyük hədəfi həmin torpaqları yenidən həyatla doldurmaqdır. 2026-cı il 1 oktyabr tarixinə olan məlumata görə, Zəngilan şəhərində 84 ailə, yəni 339 nəfər, Ağalı kəndində 234 ailə, yəni 1017 nəfər, Məmmədbəyli kəndində isə 179 ailə, yəni 903 nəfər öz doğma ocağına qayıdıb. Köçürülən ailələr peşə və bacarıqlarına uyğun olaraq müxtəlif dövlət qurumlarında, tikinti şirkətlərində, tikiş fabrikində və digər sahələrdə işlə təmin edilirlər.Bu qayıdışın dünyaya nümunə olan simvolu isə Ağalı kəndidir. Ağalı təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın ən müasir kəndlərindən biri hesab olunur. Burada “ağıllı kənd” konsepsiyası tam şəkildə tətbiq edilib. Dayanıqlı inkişafın təmin olunması üçün sosial-iqtisadi xidmətlər ən yüksək texnologiyalarla qurulub. Kəndin enerji təminatı ekoloji cəhətdən tam təmizdir, Həkəri çayı üzərində 3 turbindən ibarət Arximed tipli su elektrik stansiyası və gücü 325 kilovat olan günəş panelləri quraşdırılıb. Evlərdə istilik xərclərini azaltmaq üçün kombinə edilmiş sistemlər, mətbəx sobası və yüksək səmərəli elektrod boilerlər var. Suyun isidilməsi üçün günəş kollektorlarından, çirkab suların təmizlənməsi üçün bioloji təmizləmə qurğularından istifadə olunur.
Kənddə GPON texnologiyası ilə yüksək sürətli internet, İP TV, video müşahidə kameraları, ağıllı işıq dirəkləri və avtomatik hava müşahidə stansiyaları var. Əhalinin rahatlığı üçün Tele-səhiyyə, E-təhsil və digər elektron xidmətlər, ASAN, DOST, məktəb, bağça, tibb məntəqəsi, kiçik və orta biznesə dəstək mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Ümumi sahəsi 2 hektardan çox olan park salınıb. Bütün bunlar onu göstərir ki, Ağalı kəndi sadəcə yaşayış məntəqəsi deyil, gələcəyin kənd modelidir. Nazirlər Kabinetinin 30 oktyabr 2023-cü ildə təsdiq etdiyi Baş Plana əsasən şəhərin 2040-cı ilədək inkişafı üçün böyük vəsait ayrılıb. 2022-ci ildə təməli qoyulan 104 mənzilli ilk yaşayış kompleksinin açılışı 2026-cı ildə olub. Kompleksin ərazisi 2 hektardan artıqdır və burada 12 bina, o cümlədən 4 ədəd üçmərtəbəli 60 mənzilli və 8 ədəd ikimərtəbəli 44 mənzilli evlər tikilib.

Azad Zəngilanın qonaqları

Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı bu bölgənin inkişafı üçün mühüm faktora çevrilib. Zəngəzur dəhlizinin hava infrastrukturu ilə gücləndirilməsi baxımından hava limanı strateji əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda Horadiz-Zəngilan-Ağbənd dəmir yolunun inşası da böyük strateji əhəmiyyətə malikdir. Bu yol azad edilmiş torpaqlara həm vətəndaşların qayıdışı, həm də yüklərin daşınması üçün tarixi imkan yaradır. Artıq yolun birinci mərhələsi üzrə böyük hissə tamamlanıb və Araz İqtisadi Zonası Sənaye Parkına yüklər daşınır. Horadiz-Cəbrayıl-Zəngilan-Ağbənd avtomobil yolunun uzunluğu 126,3 kilometrdir, illik buraxılış qabiliyyəti 15 milyon tondur və layihənin 2026-cı ilin ikinci yarısında yekunlaşdırılması nəzərdə tutulur. İşğal dövründə tövlə kimi istifadə olunan XIX əsrə aid Zəngilan şəhər məscidi Heydər Əliyev Fondu tərəfindən bərpa olunub. Bərpa-tikinti işləri çərçivəsində tarixi məscid konservasiya edilib və onun yanında düzbucaqlı planlı, iki minarəli yeni məscid inşa edilib. Yeni məsciddə 220 və 100 nəfərlik ibadət zalları yaradılıb. Rayonun gələcəyi üçün turizm və kənd təsərrüfatı da unudulmayıb. 2024-cü il mayın 18-də Ağalı kəndində, Həkəri çayı vasitəsilə yaradılmış süni gölün sahilində “Ağalı” hoteli açılıb. Zəngilan İstirahət Kompleksində 111 nömrəli hotelin təməli 2023-cü il mayın 4-də qoyulub. 2026-cı il mayın 10-da isə “Zəngilan City Park Hotel”in təməli qoyulub. Kənd təsərrüfatı sahəsində isə “Dost Aqropark” layihəsi həyata keçirilir. Azərbaycan və Türkiyə şirkətlərinin birgə layihəsi olan bu kompleks tam başa çatdıqda 500 nəfəri işlə təmin edəcək və 100 milyon dollar sərmayə qoyulacaq. Layihənin birinci mərhələsində 5200 kvadratmetr qapalı, 113 min kvadratmetr açıq tipli heyvandarlıq kompleksləri, sosial obyektlər, kafe, kinoteatr tikilib.
Beləliklə, Zəngilan bu gün sadəcə işğaldan azad edilmiş bir rayon deyil, Azərbaycan dövlətinin qüdrətinin, iradəsinin və gələcəyə olan inamının canlı rəmzidir. Burada hər daş, hər tikilən ev, hər qayıdan ailə 30 illik həsrətin sonu və Böyük Qayıdışın əbədi başlanğıcıdır.

Mahnur Hüseynova
Xırdalan şəhər 8 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru
Video
"Vətən Qəhrəmanları" Şəhid İlyas Nəsirov


All rights reserved ©2012 Butov.az
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!