"Milli QHT Forumunda "Kəlağayı Bayramı" silsilə tədbirlərinə start verildi .....                        Qazaxda gənclərin karyera planlama müzakirəsi .....                        Könüllərdə taxt quran kişi .....                        TƏHSİL TARİXİMİZİN SÖNMƏYƏN ÇIRAQLARI .....                        20 oktyabr — Səttarxanın doğum günü: .....                        Zəngilanın dirçəliş və qayıdış dövrü .....                        Sədaqətli dost, dəyərli qələm sahibi .....                        Azərbaycan və Kamboca əməkdaşlığın yeni mərhələsinə hazırlaşır .....                        Onlar məndən, mən onlardan öyrəndim… .....                       
Tarix : 2-10-2014, 18:57

 

Qala dərdi - Kəlbəcər «asudəliyi» 

Seyretmə sadə ehtimalla nəyəsə baxmaq anlamı kəsb edir. Nüfuzetmə isə bir əşyaya (cismə) diqqətli təsiretmə, onu ovqata bükmək məğzidir. Bu fərqli yanaşmada əsas səciyyə ortaq meylə uyğun fikir sığışdırmaqdır. Səmimi deyək ki, təcrübəli və bacarıqlı jurnalist kimi tanıdığımız, sonradan şair görkəmində alqışladığımız Məhəmməd Nərimanoğlunun 2014-cü ildə «Araz» nəşriyyatı tərəfindən buraxılmış «Qala dərdim» şeirlər kitabında ortaq meyl məsələsi gözlənilib (yəni ictimai dəyərlər ədəbi hissə tuşlanıb və müəllif dərketməsi bu istiqamətə poetik rəng vurub). Bu proses əhatəli olduğu üçün kitabın bütün fəsillərində müşahidə və seyretmə fəal tərəf kimi diqqət çəkir.
Poeziya tufanına duruş g
ətirə bilmək gücü olan şeirlər yazmaq hiss, düşüncə adamlarının ədəbi-fəlsəfi ovqatdəyişmə bacarığı kimi xarakterizə olunur. Bu zəmin oxucu yaddaşına təsiretmə də yaradır. Heç şübhəsiz, «Qala dərdim» kitabının ağrı-acılara aludə olan oxucu kütləsinə görünən çox tərəfləri var. Həm də müəllif bu səmtləri obrazlı şəklə salıb, hadisələri real-gerçək təsvir edib.
«Qala d
ərdim» kitabının ictimai komponentləri geniş müstəvilidir. Sevindirici haldır ki, bu müstəvidə cəmiyyət xeyrinə çırpınan mənəviyyat fikrən fəaldır. Həmçinin burada dərketmədən keçən ictimai nüanslar ayrı-ayrılıqda eyni məqsədə cəlb edilir: daha dəqiqi, müəllifin həsrət, nisgilədözmə zəminləri tale acılığı ilə qarşılıq yaradır. Yaxud, burada ictimai-tarixi perspektivlər ədəbi silsiləyə keçir, yurd-oba ağrıları vahid bir süjet ətrafında cəm olur. Bir az əhatəli desək, adıçəkilən kitabda sözlə süni lövhə yaratmaq, mənzərə çəkmək cəhdlərinə, pak düşüncələrə mənfi-psixoloji təsiretmə faktlarına rast gəlinmir, yaxud burada süni xoşovqat təsiretmələr də yoxdur; burada bir Vətən içində xeyli əvvəl gerçəkdən olanlara real fikirçəkmə və olanı olduğu kimi təqdim etmə zəmini var. Məhz bunun nəticəsidir ki, kitab boyu diqqətə yönələn əsas mətləblərin xarakteri açılır. Və təbii ki, belə bir praktik-ədəbi cəhətə malik olduğu üçün Məhəmməd müəllim xoşbəxtdir.
Kitabda ziddiyy
ət yaradan çək-çevirlərə də rast gəlinir. Əsas odur ki, bu seyretmədə incə lirizm, axıcı temp fikir dəyişməsinə xidmət edir; bu əhatədə poetik bir qəribəlik də nəzər-diqqəti cəlb edir; o qəribəlik ki, özündə publisistik zəminlər də aşkarlayır. Həyatı sadə ehtimal yəqinliyindən uzaq tutan bu topluda intensiv fikir dəyişilməsi də diqqət çəkir. Bu proses oxucunu yorğunluq labirintindən kənar tutur, kitabdakı şeirlərə fərqlilik bəxş edir. 
Kitabın oxucu seyretm
əsində «dağ» modeli qabarıq elementlidir; burada dağ simvolikası bir neçə şeirdə ayrı-ayrı mənalara sirayət edir, müəllifin dağ ucalığına, qaya əzəmətinə həssaslığı məxsusi diqqət çəkir. Həm də bu şeirlərin hamısında bir xətt var: həsrət, nigil, yurdsuzluq acıları və s. Elə müəllifin:
Alıbdı nişana körp
ə maralı, 
Salıbdı k
əməndə yağı dağları,
dem
əsi də bu zərurətin bir təcəssümüdür. Eynilə burada poetik təcəlla, ovqatdəyişmə ilə təzahür edən şeirlər də mümkün qədərdir:
Payız
ətəyini sərdi çöllərə,
Töküldü yarpaqlar, budaq üşüdü.
Ağardı zirv
əsi uca dağların,
O dağa qar yağdı, bu dağ üşüdü.

***
H
əsrətindən cismim düşüb atəşə,
N
ə yanma deyirsən, nə yan deyirsən.

***
Götür niqabını, Ay paralansın,
Tapsın t
əsəllini gözünlə gözüm.Bu nümunələrdə poetika güclü tərəfdir. Eyni zamanda bu parçalarda müşahidə, 
müraci
ət və hətta adi seyretmənin belə öz süjet xətti var. 
Mü
əllifin «O dağa qar yağdı, bu dağ üşüdü» fikri əslində mərkəzləşmə məğzi güdmür, bu misrada dərdin müxtəlif səmtlərə eyni təsiretməsi qabardılıb. Bu doğmalıq nə də yurddan ayrı düşmək səbəbindən qaynaqlanmır; gerçəkdə saf hava udmuş insanların qəlbbirliyi inandırıcıdır.

Gözümə görünmə, gözlərim kordu,
Hissimi
əlimdən alma ən azı.
Qoy ç
əkim bu zülmü çəkilən qədər,
Olmayım b
əxtimdən, zalım, narazı.

Bu poetik zəminin dəəsas ideyası saflığa sirayətetmədir. 
Z



Paylaş



Bölmə: Mədəniyyət / Karusel / Slayd
Fikirlər
Sorğu
Saytımızda hansı mövzulara daha çox yer verilməsini istəyirsiniz?


Son buraxılışımız
Facebook səhifəmiz
Təqvim
«    Noyabr 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30 
Reklam
Hava
Valyuta
Reklam

Sayğac
Ən çox baxılanlar
Xəbər lenti
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Foto
Zəngilanın dirçəliş   və qayıdış dövrü


Zəngilanın dirçəliş

və qayıdış dövrü


Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifəsi olan Vətən müharibəsi bizə təkcə torpaqlarımızı deyil, ləyaqətimizi, qürurumuzu qaytardı. Həmin qürurun ən parlaq ünvanlarından biri də Zəngilandır. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlanan Zəfər yürüşü zamanı şərqdən, Cəbrayıl istiqamətindən düşmənə vurulan sarsıdıcı zərbələr nəticəsində Azərbaycan Ordusu 30-dan çox yaşayış məntəqəsini azad edərək Zəngilanın inzibati hüdudlarına çatdı. Oktyabrın 18-də rayonun tam azad edilməsi uğrunda genişmiqyaslı əməliyyata start verildi və cəmi iki gün sonra, oktyabrın 20-də Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyev xalqa müraciətində Havalı, Zərnəli, Məmmədbəyli, Həkəri, Şərifan, Birinci Muğanlı kəndlərinin və Zəngilan şəhərinin işğaldan azad edildiyini elan etdi. Beləliklə, Zəngilan döyüşləri nəticəsində 1 şəhər, 4 qəsəbə və 49 kənd düşmən tapdağından xilas edildi və bununla da 132 kilometrlik Azərbaycan-İran dövlət sərhədi tam bərpa olundu. İşğalın bitməsindən dərhal sonra sərhəd boyunca zəruri istehkam və mühafizə işlərinə başlanıldı.

Qərbi zəngəzurlular Zəngilan şəhidliyində

Bu tarixi qələbənin əbədiləşdirilməsi üçün 2020-ci il noyabrın 26-da “Zəngilanın azad olunmasına görə” medalı təsis edildi və 6974 hərbi qulluqçumuz bu medalla təltif olundu. Prezidentin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə isə 20 oktyabr tarixi Zəngilan şəhəri günü kimi rəsmiləşdirildi. Zəngilanın azad olunması Böyük Qayıdışın başlanğıcı oldu. Bu gün dövlətin ən böyük hədəfi həmin torpaqları yenidən həyatla doldurmaqdır. 2026-cı il 1 oktyabr tarixinə olan məlumata görə, Zəngilan şəhərində 84 ailə, yəni 339 nəfər, Ağalı kəndində 234 ailə, yəni 1017 nəfər, Məmmədbəyli kəndində isə 179 ailə, yəni 903 nəfər öz doğma ocağına qayıdıb. Köçürülən ailələr peşə və bacarıqlarına uyğun olaraq müxtəlif dövlət qurumlarında, tikinti şirkətlərində, tikiş fabrikində və digər sahələrdə işlə təmin edilirlər.Bu qayıdışın dünyaya nümunə olan simvolu isə Ağalı kəndidir. Ağalı təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın ən müasir kəndlərindən biri hesab olunur. Burada “ağıllı kənd” konsepsiyası tam şəkildə tətbiq edilib. Dayanıqlı inkişafın təmin olunması üçün sosial-iqtisadi xidmətlər ən yüksək texnologiyalarla qurulub. Kəndin enerji təminatı ekoloji cəhətdən tam təmizdir, Həkəri çayı üzərində 3 turbindən ibarət Arximed tipli su elektrik stansiyası və gücü 325 kilovat olan günəş panelləri quraşdırılıb. Evlərdə istilik xərclərini azaltmaq üçün kombinə edilmiş sistemlər, mətbəx sobası və yüksək səmərəli elektrod boilerlər var. Suyun isidilməsi üçün günəş kollektorlarından, çirkab suların təmizlənməsi üçün bioloji təmizləmə qurğularından istifadə olunur.
Kənddə GPON texnologiyası ilə yüksək sürətli internet, İP TV, video müşahidə kameraları, ağıllı işıq dirəkləri və avtomatik hava müşahidə stansiyaları var. Əhalinin rahatlığı üçün Tele-səhiyyə, E-təhsil və digər elektron xidmətlər, ASAN, DOST, məktəb, bağça, tibb məntəqəsi, kiçik və orta biznesə dəstək mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Ümumi sahəsi 2 hektardan çox olan park salınıb. Bütün bunlar onu göstərir ki, Ağalı kəndi sadəcə yaşayış məntəqəsi deyil, gələcəyin kənd modelidir. Nazirlər Kabinetinin 30 oktyabr 2023-cü ildə təsdiq etdiyi Baş Plana əsasən şəhərin 2040-cı ilədək inkişafı üçün böyük vəsait ayrılıb. 2022-ci ildə təməli qoyulan 104 mənzilli ilk yaşayış kompleksinin açılışı 2026-cı ildə olub. Kompleksin ərazisi 2 hektardan artıqdır və burada 12 bina, o cümlədən 4 ədəd üçmərtəbəli 60 mənzilli və 8 ədəd ikimərtəbəli 44 mənzilli evlər tikilib.

Azad Zəngilanın qonaqları

Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı bu bölgənin inkişafı üçün mühüm faktora çevrilib. Zəngəzur dəhlizinin hava infrastrukturu ilə gücləndirilməsi baxımından hava limanı strateji əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda Horadiz-Zəngilan-Ağbənd dəmir yolunun inşası da böyük strateji əhəmiyyətə malikdir. Bu yol azad edilmiş torpaqlara həm vətəndaşların qayıdışı, həm də yüklərin daşınması üçün tarixi imkan yaradır. Artıq yolun birinci mərhələsi üzrə böyük hissə tamamlanıb və Araz İqtisadi Zonası Sənaye Parkına yüklər daşınır. Horadiz-Cəbrayıl-Zəngilan-Ağbənd avtomobil yolunun uzunluğu 126,3 kilometrdir, illik buraxılış qabiliyyəti 15 milyon tondur və layihənin 2026-cı ilin ikinci yarısında yekunlaşdırılması nəzərdə tutulur. İşğal dövründə tövlə kimi istifadə olunan XIX əsrə aid Zəngilan şəhər məscidi Heydər Əliyev Fondu tərəfindən bərpa olunub. Bərpa-tikinti işləri çərçivəsində tarixi məscid konservasiya edilib və onun yanında düzbucaqlı planlı, iki minarəli yeni məscid inşa edilib. Yeni məsciddə 220 və 100 nəfərlik ibadət zalları yaradılıb. Rayonun gələcəyi üçün turizm və kənd təsərrüfatı da unudulmayıb. 2024-cü il mayın 18-də Ağalı kəndində, Həkəri çayı vasitəsilə yaradılmış süni gölün sahilində “Ağalı” hoteli açılıb. Zəngilan İstirahət Kompleksində 111 nömrəli hotelin təməli 2023-cü il mayın 4-də qoyulub. 2026-cı il mayın 10-da isə “Zəngilan City Park Hotel”in təməli qoyulub. Kənd təsərrüfatı sahəsində isə “Dost Aqropark” layihəsi həyata keçirilir. Azərbaycan və Türkiyə şirkətlərinin birgə layihəsi olan bu kompleks tam başa çatdıqda 500 nəfəri işlə təmin edəcək və 100 milyon dollar sərmayə qoyulacaq. Layihənin birinci mərhələsində 5200 kvadratmetr qapalı, 113 min kvadratmetr açıq tipli heyvandarlıq kompleksləri, sosial obyektlər, kafe, kinoteatr tikilib.
Beləliklə, Zəngilan bu gün sadəcə işğaldan azad edilmiş bir rayon deyil, Azərbaycan dövlətinin qüdrətinin, iradəsinin və gələcəyə olan inamının canlı rəmzidir. Burada hər daş, hər tikilən ev, hər qayıdan ailə 30 illik həsrətin sonu və Böyük Qayıdışın əbədi başlanğıcıdır.

Mahnur Hüseynova
Xırdalan şəhər 8 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru
Video
"Vətən Qəhrəmanları" Şəhid İlyas Nəsirov


All rights reserved ©2012 Butov.az
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!