"Milli QHT Forumunda "Kəlağayı Bayramı" silsilə tədbirlərinə start verildi .....                        Qazaxda gənclərin karyera planlama müzakirəsi .....                        Könüllərdə taxt quran kişi .....                        TƏHSİL TARİXİMİZİN SÖNMƏYƏN ÇIRAQLARI .....                        20 oktyabr — Səttarxanın doğum günü: .....                        Zəngilanın dirçəliş və qayıdış dövrü .....                        Sədaqətli dost, dəyərli qələm sahibi .....                        Azərbaycan və Kamboca əməkdaşlığın yeni mərhələsinə hazırlaşır .....                        Onlar məndən, mən onlardan öyrəndim… .....                       
Tarix : Bu gün, 18:39
Dublin Bəyannaməsi ilə Azərbaycan-Britaniya əlaqələrində tarixi dönüş başlayır

Dublin Bəyannaməsi ilə

Azərbaycan-Britaniya əlaqələrində

tarixi dönüş başlayır


12 noyabr 2026-cı ildə İrlandiyanın paytaxtı Dublin şəhərində imzalanmış Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafında keyfiyyət etibarilə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Sənəd təkcə cari əməkdaşlıq istiqamətlərini təsbit etmir, həm də gələcək onilliklər üçün strateji yol xəritəsi funksiyasını yerinə yetirir. Onun 1994-cü il 23 fevral tarixli Dostluq və Əməkdaşlıq haqqında Birgə Bəyannaməyə və 1998-ci il 21 iyul tarixli Dostluq Münasibətləri və Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannaməyə əsaslanması münasibətlərin tarixi davamlılığını və institusional yaddaşını göstərir. Yəni, söhbət sıfırdan başlayan münasibətdən deyil, otuz ildən artıq davam edən tərəfdaşlığın strateji səviyyəyə yüksəldilməsindən gedir. Bəyannamənin giriş hissəsində tərəflərin BMT Nizamnaməsinə, beynəlxalq hüququn prinsiplərinə, xüsusən də beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərin toxunulmazlığına, suverenliyə, müstəqilliyə və ərazi bütövlüyünə hörmətlə bağlı prinsiplərə sadiqliyi xüsusi vurğulanır. Bu, sadəcə protokol xarakterli ifadə deyil.
Azərbaycan üçün ərazi bütövlüyü prinsipi xarici siyasətin təməl daşıdır və onun Böyük Britaniya kimi BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvü tərəfindən bir daha təsdiqlənməsi mühüm siyasi əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda, sənəddə 2025-ci il 8 avqust tarixli Vaşinqton Sülh Zirvəsi Bəyannaməsinin əhəmiyyətinin vurğulanması və Azərbaycan ilə Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşması istiqamətində atılan sonrakı sülh addımlarının alqışlanması regionda sülh gündəliyinin beynəlxalq dəstək qazandığını göstərir.
Böyük Britaniya burada ikitərəfli dialoq yolu ilə regionda davamlı sülhə nail olmaq məqsədi daşıyan hər iki ölkənin səylərinə dəstəyini bir daha təsdiqləyir. Bəyannamənin birinci bölməsi müdafiə və təhlükəsizlik sahəsinə həsr olunub. Tərəflər regional sülh və sabitliyi dəstəkləmək üçün müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində gücləndirilmiş əməkdaşlığı və ümumi təhdidləri yayındırmaq, qarşısını almaq və onlara cavab vermək qabiliyyətlərini artırmaq üçün uzunmüddətli öhdəlikləri ortaq qəbul edirlər. Burada diqqət çəkən məqam əməkdaşlığın yalnız deklarativ xarakter daşımamasıdır. Yüksək səviyyəli qarşılıqlı fəaliyyətin davamlı impulsu, birgə təlim, potensialın artırılması və qarşılıqlı fəaliyyətə yönəlmiş müdafiə əməkdaşlığının inkişafı, müdafiə sənayesi əməkdaşlığını gücləndirmək imkanlarının araşdırılması nəzərdə tutulur. Artan təhlükəsizlik çağırışlarına cavab olaraq genişspektrli təhlükəsizlik prioritetləri üzrə əməkdaşlığın gücləndirilməsi, hüquq-mühafizə və sərhəd idarəçiliyi sahəsində də məhkəmə və hüquqi əməkdaşlığın formalaşdırılması da bu bölmənin mühüm elementlərindəndir. Bu, Azərbaycanın təhlükəsizlik arxitekturasının Qərb standartları ilə uzlaşması, eyni zamanda Britaniyanın Cənubi Qafqazda sabitlik maraqlarının təmin olunması baxımından qarşılıqlı faydalıdır. İkinci bölmə - ticarət, investisiya və artım sahəsi Bəyannamənin iqtisadi nüvəsini təşkil edir.
Tərəflər ikitərəfli ticarət və investisiya əlaqələrini genişləndirmək və dərinləşdirmək, eləcə də davamlı, inklüziv və şəxələndirilmiş iqtisadi artımı təşviq etmək ambisiyalarını ortaq qəbul edirlər. Burada enerji məsələsi xüsusi yer tutur. Bərpa olunan enerji, infrastruktur və xidmətlər də daxil olmaqla, prioritet sektorlar üzrə uzunmüddətli kommersiya tərəfdaşlıqları, bilik mübadiləsi və şaxələndirilmiş fəaliyyət, eləcə də hər iki iqtisadiyyatda iş yerləri, bacarıqlar və dəyər yaradan bizneslərarası əlaqələrin təşviqi nəzərdə tutulur. Azərbaycan üçün bu, neft-qazdan asılılığın azaldılması və qeyri-neft iqtisadiyyatının inkişafı deməkdir. Böyük Britaniya üçün isə Cənubi Qafqaz və Xəzər regionunda etibarlı iqtisadi tərəfdaşla əməkdaşlığın dərinləşməsi deməkdir.
Bu bölmədə Orta Dəhlizin inkişafının dəstəklənməsi ayrıca vurğulanır. Tərəflər regional və beynəlxalq bağlantıların vacibliyini vurğulayır və sahə boyu ticarət və investisiyaları asanlaşdıran nəqliyyat, logistika və infrastruktur layihələri ilə yanaşı, Orta Dəhlizin inkişafını da dəstəkləyəcəklər. Bu, Azərbaycanın tranzit ölkə kimi rolunu daha da gücləndirir. Çin ilə Avropa arasında ən qısa və təhlükəsiz marşrut kimi Orta Dəhlizə Britaniya dəstəyi layihənin geosiyasi və iqtisadi çəkisini artırır. Eyni zamanda, iqlim dəyişikliyinə davamlılıq, dayanıqlılıq və sıfır hədəflərə doğru irəliləyiş, eləcə də enerji təhlükəsizliyini dəstəkləmək məqsədilə bərpa olunan enerjinin inkişafı, yaşıl maliyyələşdirmə və aşağı karbonlu texnologiyalar da daxil olmaqla, təmiz enerji keçidi üzrə əməkdaşlıq da nəzərdə tutulur. Bu, hər iki ölkənin yaşıl keçid öhdəliklərinə uyğundur və Azərbaycanın COP29-dan sonrakı yaşıl gündəliyinin davamı kimi oxuna bilər. Üçüncü bölmə təhsil və innovasiya sahəsinə həsr olunub və bəlkə də ən uzunmüddətli təsirə malik olan hissədir. Tərəflər təhsilin, elmin, tədqiqatın və innovasiyanın uzunmüddətli rifahın, məhsuldarlığın və sosial dayanıqlığın vacib amilləri, eləcə də müasir, rəqabətə davamlı və inklüziv iqtisadiyyatların təməli olduğunu qəbul edirlər. Artan əmək bazarı və idarəetmə ehtiyaclarına cavab olaraq, ali təhsil, peşə təhsili və təlim, rəqəmsal və texniki bacarıqlar, eləcə də icraedici və dövlət sektorunda təlim də daxil olmaqla, təhsil və bacarıqların inkişafı sahəsində əməkdaşlıq dərinləşdiriləcək. Süni intellekt, rəqəmsal idarəetmə və innovasiya mühiti üzrə təcrübə mübadiləsi vasitəsilə bacarıqların inkişafı, şəffaflıq və inklüziv artıma diqqət yetirərək, universitetlər, tədqiqat institutları və sənayelər arasında əməkdaşlıq da təşviq ediləcək.
Nəhayət, iki vətəndaş cəmiyyəti arasında qarşılıqlı anlaşmanı, mədəni əlaqələri və uzunmüddətli əməkdaşlığı təşviq edən insanlararası mübadilələr və peşəkar şəbəkələr havalandırılacaq.
Beləliklə, Birgə Bəyannamə üç dayağa - təhlükəsizlik, iqtisadiyyat və insan kapitalına söykənən bütöv bir tərəfdaşlıq modelini təqdim edir. Bu, Azərbaycanın çoxşaxəli xarici siyasətində Qərb istiqamətinin gücləndirilməsi, Böyük Britaniya üçün isə Brexitdən sonrakı dövrdə qlobal tərəfdaşlıq şəbəkəsinin genişləndirilməsi deməkdir. Sənədin əhəmiyyəti onun konkret layihələr üçün əsas platforma kimi istifadə olunacağında və investisiya, iqtisadi şaxələndirmə, Orta Dəhlizin inkişafı və enerji əməkdaşlığı üzrə birgə təşəbbüsləri irəlilətmək üçün əsas olmasındadır.
Əgər bu Bəyannamə kağız üzərində qalmayıb konkret yol xəritələri, birgə komissiyalar və layihələrlə dəstəklənsə, Azərbaycan-Britaniya münasibətləri Cənubi Qafqazda sabitliyin və Avrasiya bağlantısının mühüm dayaqlarından birinə çevrilə bilər.

Şəhla Ağbulud
“Abşeron” qəzetinin baş redaktoru


Paylaş



Bölmə: Siyasət / Xəbər lenti
Fikirlər
Sorğu
Saytımızda hansı mövzulara daha çox yer verilməsini istəyirsiniz?


Son buraxılışımız
Facebook səhifəmiz
Təqvim
«    Noyabr 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
30 
Reklam
Hava
Valyuta
Reklam

Sayğac
Ən çox baxılanlar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Xəbər lenti
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Foto
Zəngilanın dirçəliş   və qayıdış dövrü


Zəngilanın dirçəliş

və qayıdış dövrü


Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifəsi olan Vətən müharibəsi bizə təkcə torpaqlarımızı deyil, ləyaqətimizi, qürurumuzu qaytardı. Həmin qürurun ən parlaq ünvanlarından biri də Zəngilandır. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlanan Zəfər yürüşü zamanı şərqdən, Cəbrayıl istiqamətindən düşmənə vurulan sarsıdıcı zərbələr nəticəsində Azərbaycan Ordusu 30-dan çox yaşayış məntəqəsini azad edərək Zəngilanın inzibati hüdudlarına çatdı. Oktyabrın 18-də rayonun tam azad edilməsi uğrunda genişmiqyaslı əməliyyata start verildi və cəmi iki gün sonra, oktyabrın 20-də Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyev xalqa müraciətində Havalı, Zərnəli, Məmmədbəyli, Həkəri, Şərifan, Birinci Muğanlı kəndlərinin və Zəngilan şəhərinin işğaldan azad edildiyini elan etdi. Beləliklə, Zəngilan döyüşləri nəticəsində 1 şəhər, 4 qəsəbə və 49 kənd düşmən tapdağından xilas edildi və bununla da 132 kilometrlik Azərbaycan-İran dövlət sərhədi tam bərpa olundu. İşğalın bitməsindən dərhal sonra sərhəd boyunca zəruri istehkam və mühafizə işlərinə başlanıldı.

Qərbi zəngəzurlular Zəngilan şəhidliyində

Bu tarixi qələbənin əbədiləşdirilməsi üçün 2020-ci il noyabrın 26-da “Zəngilanın azad olunmasına görə” medalı təsis edildi və 6974 hərbi qulluqçumuz bu medalla təltif olundu. Prezidentin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə isə 20 oktyabr tarixi Zəngilan şəhəri günü kimi rəsmiləşdirildi. Zəngilanın azad olunması Böyük Qayıdışın başlanğıcı oldu. Bu gün dövlətin ən böyük hədəfi həmin torpaqları yenidən həyatla doldurmaqdır. 2026-cı il 1 oktyabr tarixinə olan məlumata görə, Zəngilan şəhərində 84 ailə, yəni 339 nəfər, Ağalı kəndində 234 ailə, yəni 1017 nəfər, Məmmədbəyli kəndində isə 179 ailə, yəni 903 nəfər öz doğma ocağına qayıdıb. Köçürülən ailələr peşə və bacarıqlarına uyğun olaraq müxtəlif dövlət qurumlarında, tikinti şirkətlərində, tikiş fabrikində və digər sahələrdə işlə təmin edilirlər.Bu qayıdışın dünyaya nümunə olan simvolu isə Ağalı kəndidir. Ağalı təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın ən müasir kəndlərindən biri hesab olunur. Burada “ağıllı kənd” konsepsiyası tam şəkildə tətbiq edilib. Dayanıqlı inkişafın təmin olunması üçün sosial-iqtisadi xidmətlər ən yüksək texnologiyalarla qurulub. Kəndin enerji təminatı ekoloji cəhətdən tam təmizdir, Həkəri çayı üzərində 3 turbindən ibarət Arximed tipli su elektrik stansiyası və gücü 325 kilovat olan günəş panelləri quraşdırılıb. Evlərdə istilik xərclərini azaltmaq üçün kombinə edilmiş sistemlər, mətbəx sobası və yüksək səmərəli elektrod boilerlər var. Suyun isidilməsi üçün günəş kollektorlarından, çirkab suların təmizlənməsi üçün bioloji təmizləmə qurğularından istifadə olunur.
Kənddə GPON texnologiyası ilə yüksək sürətli internet, İP TV, video müşahidə kameraları, ağıllı işıq dirəkləri və avtomatik hava müşahidə stansiyaları var. Əhalinin rahatlığı üçün Tele-səhiyyə, E-təhsil və digər elektron xidmətlər, ASAN, DOST, məktəb, bağça, tibb məntəqəsi, kiçik və orta biznesə dəstək mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Ümumi sahəsi 2 hektardan çox olan park salınıb. Bütün bunlar onu göstərir ki, Ağalı kəndi sadəcə yaşayış məntəqəsi deyil, gələcəyin kənd modelidir. Nazirlər Kabinetinin 30 oktyabr 2023-cü ildə təsdiq etdiyi Baş Plana əsasən şəhərin 2040-cı ilədək inkişafı üçün böyük vəsait ayrılıb. 2022-ci ildə təməli qoyulan 104 mənzilli ilk yaşayış kompleksinin açılışı 2026-cı ildə olub. Kompleksin ərazisi 2 hektardan artıqdır və burada 12 bina, o cümlədən 4 ədəd üçmərtəbəli 60 mənzilli və 8 ədəd ikimərtəbəli 44 mənzilli evlər tikilib.

Azad Zəngilanın qonaqları

Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı bu bölgənin inkişafı üçün mühüm faktora çevrilib. Zəngəzur dəhlizinin hava infrastrukturu ilə gücləndirilməsi baxımından hava limanı strateji əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda Horadiz-Zəngilan-Ağbənd dəmir yolunun inşası da böyük strateji əhəmiyyətə malikdir. Bu yol azad edilmiş torpaqlara həm vətəndaşların qayıdışı, həm də yüklərin daşınması üçün tarixi imkan yaradır. Artıq yolun birinci mərhələsi üzrə böyük hissə tamamlanıb və Araz İqtisadi Zonası Sənaye Parkına yüklər daşınır. Horadiz-Cəbrayıl-Zəngilan-Ağbənd avtomobil yolunun uzunluğu 126,3 kilometrdir, illik buraxılış qabiliyyəti 15 milyon tondur və layihənin 2026-cı ilin ikinci yarısında yekunlaşdırılması nəzərdə tutulur. İşğal dövründə tövlə kimi istifadə olunan XIX əsrə aid Zəngilan şəhər məscidi Heydər Əliyev Fondu tərəfindən bərpa olunub. Bərpa-tikinti işləri çərçivəsində tarixi məscid konservasiya edilib və onun yanında düzbucaqlı planlı, iki minarəli yeni məscid inşa edilib. Yeni məsciddə 220 və 100 nəfərlik ibadət zalları yaradılıb. Rayonun gələcəyi üçün turizm və kənd təsərrüfatı da unudulmayıb. 2024-cü il mayın 18-də Ağalı kəndində, Həkəri çayı vasitəsilə yaradılmış süni gölün sahilində “Ağalı” hoteli açılıb. Zəngilan İstirahət Kompleksində 111 nömrəli hotelin təməli 2023-cü il mayın 4-də qoyulub. 2026-cı il mayın 10-da isə “Zəngilan City Park Hotel”in təməli qoyulub. Kənd təsərrüfatı sahəsində isə “Dost Aqropark” layihəsi həyata keçirilir. Azərbaycan və Türkiyə şirkətlərinin birgə layihəsi olan bu kompleks tam başa çatdıqda 500 nəfəri işlə təmin edəcək və 100 milyon dollar sərmayə qoyulacaq. Layihənin birinci mərhələsində 5200 kvadratmetr qapalı, 113 min kvadratmetr açıq tipli heyvandarlıq kompleksləri, sosial obyektlər, kafe, kinoteatr tikilib.
Beləliklə, Zəngilan bu gün sadəcə işğaldan azad edilmiş bir rayon deyil, Azərbaycan dövlətinin qüdrətinin, iradəsinin və gələcəyə olan inamının canlı rəmzidir. Burada hər daş, hər tikilən ev, hər qayıdan ailə 30 illik həsrətin sonu və Böyük Qayıdışın əbədi başlanğıcıdır.

Mahnur Hüseynova
Xırdalan şəhər 8 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru
Video
"Vətən Qəhrəmanları" Şəhid İlyas Nəsirov


All rights reserved ©2012 Butov.az
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!