SƏRHƏDDƏN

BOY VERƏN

VƏTƏN SEVGİSİ

Dövlət Sərhəd Xidmətinin bir illik fəaliyyəti, əldə olunan nəticələr və

18 Avqust – Sərhədçinin şərəf günü

Dövlət sərhədi xəritədə çəkilmiş bir xəttdən daha böyük məna daşıyır. O xəttin hər qarışında dövlətin suverenliyi, xalqın təhlükəsizliyi, Vətənin bütövlüyü və milli maraqları dayanır. Bu müqəddəs sərhədin keşiyində isə gecə-gündüz, istənilən hava və relyef şəraitində Azərbaycan sərhədçisi dayanır.
Azərbaycanın dövlət sərhədi ölkənin təhlükəsizliyinin, suverenliyinin və milli maraqlarının etibarlı təminat xəttidir. Bu xəttin keşiyində dayanan sərhədçilər isə üzərinə düşən məsuliyyətli və şərəfli vəzifəni hər gün böyük peşəkarlıq, sayıqlıq və fədakarlıqla yerinə yetirir.
Hər il 18 Avqust – Azərbaycan Sərhəd Mühafizəsinin yaranması günü bu şərəfli missiyanın daşıyıcılarını bir araya gətirən əlamətdar tarix kimi qeyd olunur. Qarşıdan gələn 18 Avqust ərəfəsində Dövlət Sərhəd Xidmətinin son birillik fəaliyyətinə nəzər saldıqda, sərhəd təhlükəsizliyinin təmin edilməsi istiqamətində həyata keçirilən genişmiqyaslı işlərin, əldə olunan əməliyyat nəticələrinin və quruculuq tədbirlərinin ardıcıl xarakter daşıdığı aydın görünür.
Rəqəmlərdə ifadə olunan nəticələr
Dövlət Sərhəd Xidmətinin 2025-ci ilin xidməti-döyüş fəaliyyətinin yekunlarına dair hesabat müşavirəsində açıqlanan göstəricilər ötən ilin necə gərgin və məsuliyyətli keçdiyini əyani şəkildə nümayiş etdirir.
2025-ci il ərzində dövlət sərhədini pozduqlarına görə 516 nəfər, sərhəd rejimini pozduqlarına görə 1226 nəfər, axtarışda olan 3922 nəfər saxlanılıb. Saxta sənədlərdən istifadə edən, özgəsinə məxsus sənədlə dövlət sərhədini keçməyə cəhd göstərən və sərhəd-buraxılış məntəqələrindən gizli keçməyə çalışan şəxslərlə bağlı da müvafiq tədbirlər görülüb.
Sərhəd təhlükəsizliyinin ən mühüm istiqamətlərindən biri olan narkotik vasitələrin və qaçaqmalçılığın qanunsuz dövriyyəsinə qarşı mübarizədə də ciddi nəticələr əldə olunub. İl ərzində 4 ton 311 kiloqram 864 qram narkotik vasitənin, 78 457 ədəd psixotrop tərkibli və güclü təsiredici həbin, 128 milyon 255 min 862 manat dəyərində qaçaqmalın dövlət sərhədindən qanunsuz keçirilməsinin qarşısı alınıb. Bundan başqa, 24 ton 585 kiloqram narkotik xassəli bitki məhv edilib.
Bu rəqəmlər sadəcə statistika deyil. Onların hər birinin arxasında sərhədçinin ayıq-sayıqlığı, operativ qərarı, peşəkarlığı və Vətən qarşısında məsuliyyəti dayanır.
2025-ci ildə terrorçuluğa qarşı mübarizə tədbirləri çərçivəsində xaricdə döyüşmüş 6 nəfərin saxlanılması, narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi, qaçaqmalçılıq və qeyri-qanuni miqrasiya ilə məşğul olan mütəşəkkil cinayətkar dəstələrin zərərsizləşdirilməsi də DSX-nin sərhəd təhlükəsizliyinə kompleks yanaşmasının göstəricilərindəndir.
Güclü idarəçilik – davamlı nəticələrin əsas amili
Dövlət Sərhəd Xidmətinin son illərdə əldə etdiyi nəticələrdə qurumun rəhbərliyinin ardıcıl və məqsədyönlü fəaliyyətinin də mühüm rolu var.
Dövlət Sərhəd Xidmətinin rəisi general-polkovnik Elçin Quliyevin rəhbərliyi ilə sərhəd mühafizəsinin əməliyyat, texniki, kadr, infrastruktur və sosial istiqamətlərinin paralel inkişaf etdirilməsi diqqəti cəlb edir. DSX-nin rəsmi məlumatlarında da 2025-ci ilin yekunları üzrə qarşıda duran əsas vəzifələr sırasında dövlət sərhədinin texniki vasitələrlə mühafizəsinin gücləndirilməsi, mürəkkəb relyef və müxtəlif hava şəraitində xidmət aparmaq qabiliyyətinin artırılması, döyüş hazırlığının daim yüksək səviyyədə saxlanılması, hərbi intizamın möhkəmləndirilməsi və şəxsi heyətin sağlamlığının qorunması xüsusi vurğulanıb. Bu yanaşma sərhəd mühafizəsinin yalnız bu günün deyil, gələcəyin təhlükələrinə də hazır vəziyyətdə saxlanılmasına hesablanıb.
Elçin Quliyevin rəhbərliyi ilə DSX-də maddi-texniki bazanın müasirləşdirilməsi, sərhəd bölmələrinin imkanlarının artırılması və şəxsi heyət üçün daha əlverişli xidmət şəraitinin yaradılması istiqamətində tədbirlər də davam etdirilir. 2026-cı ildə keçirilən tədbirlərdə DSX rəisi sərhədçilərin peşəkarlığının yüksəldilməsi və müasir texnologiyaların tətbiqinin genişləndirilməsini də xüsusi diqqətdə saxlayıb.
Dövlət Sərhəd Xidmətinin rəisi general-polkovnik Elçin Quliyevin rəhbərliyi ilə sərhəd mühafizəsinin bütün istiqamətlərinin vahid sistem çərçivəsində inkişaf etdirilməsi diqqəti cəlb edir. 2025-ci ilin yekunlarına həsr olunmuş hesabat müşavirəsində DSX qarşısında qoyulan tapşırıqların yüksək səviyyədə yerinə yetirilməsi, şəxsi heyətin sosial-məişət şəraitinin və mənəvi-psixoloji vəziyyətinin yaxşılaşdırılması istiqamətində görülən işlər xüsusi vurğulanıb.
General-polkovnik Elçin Quliyevin rəhbərliyi dövründə sərhəd mühafizəsinin müasir tələblərə uyğunlaşdırılması, yeni hərbi hissələrin və sərhəd obyektlərinin yaradılması, şəxsi heyətin hazırlığının yüksəldilməsi və maddi-texniki bazanın gücləndirilməsi istiqamətində ardıcıl işlər aparılır. Xüsusilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə dövlət sərhədinin mühafizəsinin təşkili bu fəaliyyətin mühüm istiqamətlərindən biridir.
Rəhbərliyin qarşıya qoyduğu əsas vəzifələrdən biri də sərhədçinin yalnız döyüş və xidmət hazırlığının deyil, onun sosial və məişət şəraitinin də yüksək səviyyədə təmin edilməsidir. Bu baxımdan son bir ildə istifadəyə verilən yeni obyektlər diqqət çəkir.
2026-cı ilin iyununda “Samur” sərhəd komendantlığının istifadəyə verilməsi, ardınca Dövlət Sərhəd Xidmətinin Sürücülük Mərkəzinin, iyul ayında isə Logistika Mərkəzi və Sərhəd Nəzarətinin Tədris Mərkəzinin istifadəyə verilməsi bu siyasətin ardıcıl xarakter daşıdığını göstərir. Yeni obyektlər bir tərəfdən şəxsi heyətin xidmət şəraitini yaxşılaşdırır, digər tərəfdən isə sərhədçilərin peşə hazırlığının və maddi-texniki təminatının daha yüksək səviyyəyə çatdırılmasına xidmət edir.

Baş Qərargah: qərardan icraya
Sərhəd mühafizəsinin səmərəli təşkili yalnız strateji qərarların qəbul edilməsindən deyil, həmin qərarların yerlərdə dəqiq və ardıcıl icrasından asılıdır.
Bu baxımdan Dövlət Sərhəd Xidməti rəisinin birinci müavini – Baş Qərargah rəisi general-leytenant Rəşad Sadıqovun fəaliyyəti xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Sərhəd mühafizəsi sisteminin gündəlik fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi, hərbi hissələrdə yaradılan şəraitin qiymətləndirilməsi, şəxsi heyətlə görüşlər və xidməti obyektlərdə aparılan işlərin yerində təhlili Baş Qərargahın praktiki fəaliyyətinin mühüm istiqamətlərindəndir. Müxtəlif sərhəd bölmələrində yeni və əsaslı təmir olunmuş obyektlərin istifadəyə verilməsi zamanı general-leytenant Rəşad Sadıqovun həmin ərazilərdə yaradılmış xidmət və yaşayış şəraiti ilə tanış olması da bu yanaşmanın göstəricilərindəndir.
Baş Qərargah rəisinin beynəlxalq əməkdaşlıq istiqamətində fəaliyyəti də diqqətdən kənarda qalmır. Xarici tərəfdaşlarla keçirilən görüşlərdə sərhəd təhlükəsizliyi, dəniz təhlükəsizliyi və qabaqcıl təcrübə mübadiləsi məsələlərinin müzakirəsi Azərbaycan sərhəd mühafizəsi sisteminin beynəlxalq əməkdaşlığa açıq olduğunu göstərir.
Baş Qərargahın əsas funksiyalarından biri sərhəd mühafizəsinin, bölmələrin hazırlığının və xidmət şəraitinin diqqətdə saxlanılmasıdır. General-leytenant Rəşad Sadıqovun müxtəlif sərhəd bölmələrində keçirilən tədbirlərdə iştirakı, yeni və əsaslı təmir olunmuş obyektlərdə yaradılan şəraitlə yerində tanış olması bu fəaliyyətin praktiki istiqamətini nümayiş etdirir.

Məsələn, sərhəd bölmələrində istifadəyə verilən yaşayış binalarında o, hərbi qulluqçular üçün yaradılmış şəraitlə tanış olub, xidməti mənzillərə baxış keçirib və hərbi qulluqçuların ailə üzvləri ilə görüşüb. Bu yanaşma sərhədçinin xidmət şəraitinin onun döyüş və mənəvi hazırlığının mühüm hissəsi kimi qiymətləndirildiyini göstərir.
Beləliklə, rəhbərliyin fəaliyyətində iki mühüm xətt paralel şəkildə görünür: bir tərəfdə sərhədin etibarlı mühafizəsini təmin edən əməliyyat və döyüş hazırlığı, digər tərəfdə isə bu hazırlığın təminatını təşkil edən müasir infrastruktur, texnologiya və insan resursları.
Sərhədçi üçün yaradılan şərait – xidmətin keyfiyyət göstəricisi
Müasir sərhəd mühafizəsi yalnız texnika və silah demək deyil. Sərhədçinin xidmət etdiyi məntəqədə onun təhlükəsizliyi, yaşayışı, istirahəti və peşə hazırlığı üçün yaradılan şərait də ümumi nəticənin mühüm tərkib hissəsidir.
Son dövrdə DSX bölmələrində yeni və yenidən qurulmuş obyektlərin istifadəyə verilməsi bu istiqamətdə aparılan işlərin miqyasını göstərir. Xidmət və yaşayış binalarının, təlim və logistika imkanlarının genişləndirilməsi sərhədçinin gündəlik fəaliyyətinin daha səmərəli təşkilinə imkan verir.
Bu siyasətin arxasında sadə, lakin mühüm bir prinsip dayanır: Vətənin sərhədini qoruyan insanın özü də dövlətin qayğısını daim hiss etməlidir.
Texnologiya və peşəkarlıq bir arada
Dövlət sərhədinin mühafizəsində ənənəvi üsullarla yanaşı, müasir texnologiyaların tətbiqi də getdikcə genişlənir. Pilotsuz uçuş aparatlarından istifadə etməklə narkotik vasitələrin aşkarlanması bunun nümunələrindən biridir.
Bu gün sərhədçinin qarşısında duran vəzifələr əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha mürəkkəbdir. Transsərhəd cinayətkarlıq, narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi, qeyri-qanuni miqrasiya və qaçaqmalçılıqla mübarizə yüksək peşəkarlıq və çevik qərarvermə tələb edir.
Bu səbəbdən DSX-də şəxsi heyətin hazırlığına xüsusi diqqət yetirilir. 2026-cı ildə “Çevikçi” kursunu uğurla başa vuran hərbi qulluqçulara beretlərin təqdim olunması kimi tədbirlər xüsusi hazırlığın inkişaf etdirilməsinə verilən önəmin göstəricisidir.

Sərhədin keşiyində yeni nəsil
Dövlət Sərhəd Xidmətinin gələcək uğurları böyük ölçüdə peşəkar zabit və hərbi qulluqçu potensialından asılıdır. Bu istiqamətdə DSX Akademiyasının fəaliyyəti mühüm yer tutur.
Müasir sərhədçi həm hərbi hazırlıqlı, həm hüquqi və taktiki biliklərə malik, həm də yeni texnologiyalardan istifadə etməyi bacaran mütəxəssis olmalıdır. Çünki dövlət sərhədinin qorunması artıq yalnız fiziki dözümlülük və sayıqlıq deyil, eyni zamanda analitik düşüncə, texnoloji bacarıq və operativ qərarvermə tələb edir.
Bu baxımdan son bir ildə əldə olunan nəticələrə yalnız keçmiş ilin göstəriciləri kimi deyil, Azərbaycanın sərhəd təhlükəsizliyinin gələcəyinə qoyulan investisiya kimi baxmaq olar.
Sərhəd – dövlətin təhlükəsizlik xəttidir
Bu gün Azərbaycanın dövlət sərhədi əvvəlki illərlə müqayisədə daha mürəkkəb və geniş imkanlar üzərində qorunur. Müasir infrastruktur, texniki vasitələr, peşəkar şəxsi heyət və sistemli idarəçilik vahid məqsədə – dövlət sərhədinin toxunulmazlığının təmin edilməsinə xidmət edir.
Ötən bir ilin nəticələri də göstərir ki, sərhəd mühafizəsi sahəsində qarşıya qoyulan vəzifələr ardıcıl şəkildə icra olunur. Sərhədçi üçün isə bu fəaliyyətin ən mühüm nəticəsi bir rəqəmdə və ya hesabat göstəricisində deyil, hər gün sərhəd xəttində dövlət bayrağının əmin-amanlıq içində dalğalanmasındadır.
Çünki sərhədçinin keşik çəkdiyi hər bir məntəqə Azərbaycan dövlətinin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin canlı ifadəsidir.

Sərhədçi ailəsinə göstərilən diqqət
DSX-nin son birillik fəaliyyətində şəxsi heyətin sosial rifahına göstərilən diqqət də xüsusi yer tutur. Yeni və təmir olunmuş hərbi obyektlərdə yaşayış, xidmət, istirahət və məişət üçün yaradılan şərait sərhədçinin xidməti vəzifələrini daha rahat və səmərəli yerinə yetirməsinə imkan yaradır.
2026-cı ildə keçirilən “Açıq qapı” günləri də bu baxımdan maraq doğurur. Hərbi qulluqçuların valideynləri və yaxınları sərhəd bölmələrində yaradılan xidmət və sosial-məişət şəraiti ilə tanış olub, şəxsi heyətin peşə, fiziki və taktiki hazırlığı barədə məlumat əldə ediblər. Bu tədbirlər ordu-cəmiyyət münasibətlərinin möhkəmləndirilməsi və sərhədçi ailələrinin xidmət şəraiti barədə məlumatlandırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Qarşıda yeni vəzifələr, yeni hədəflər
Ötən bir ilin nəticələri göstərir ki, Azərbaycan sərhəd mühafizəsi sistemi inkişafın yeni mərhələsinə qədəm qoyub. Yeni infrastrukturun yaradılması, texniki imkanların genişləndirilməsi, peşəkar kadr hazırlığı, sərhəd təhlükəsizliyinin müasir təhdidlərə uyğun təşkil edilməsi və şəxsi heyətin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi vahid strategiyanın tərkib hissələridir.
Bu strategiyanın əsas məqsədi dəyişməzdir: Azərbaycanın dövlət sərhədini etibarlı qorumaq, sərhəd təhlükəsizliyinə qarşı bütün təhdidlərin qarşısını vaxtında almaq və ölkəmizin suverenliyinin keşiyində ayıq-sayıq dayanmaq.
Bu gün Azərbaycan sərhədçisi dövlətimizin gücünü, xalqımızın iradəsini və Vətənə sədaqətini sərhəd xəttində təcəssüm etdirir. Sərhədçinin şərəfli xidməti təkcə hərbi vəzifə deyil, həm də dövlətə və Vətənə sədaqətin ən yüksək ifadələrindən biridir.
18 Avqust Azərbaycan sərhədçisinin təqvimində xüsusi yer tutan, tariximizi, dövlətçilik ənənələrimizi və Vətən qarşısında müqəddəs borcumuzu özündə birləşdirən əlamətdar gündür.
Bu əlamətdar tarix münasibətilə dövlət sərhədinin keşiyində dayanan bütün sərhədçiləri, onların ailə üzvlərini, sərhəd mühafizəsi sistemində uzun illər xidmət göstərmiş veteranları səmimi-qəlbdən təbrik edirik.
Bu şərəfli və məsuliyyətli yolda hər bir sərhədçiyə möhkəm cansağlığı, ailə səadəti, xidməti fəaliyyətində uğurlar və yeni nailiyyətlər arzulayırıq.
Qoy sərhədlərimiz daim etibarlı əllərdə, sərhədçilərimizin Vətən sevgisi isə hər zaman onların ən böyük gücü olsun.
Azərbaycan sərhədi etibarlı əllərdədir!

G.Süleymanlı,
“Bütöv Azərbaycan”

Səksən ilin zirvəsindən

boylanan ömür

(Bilnə kəndinin ağsaqqallarından Xəlil Məcidovun 80 illiyinə)
Həyatda ağsaqqal və şəxsiyyət olmaq yalnız insanın yaşı ilə ölçülən bir məqam deyil. Bu mərtəbə uzun illər ərzində qazanılmış hörmətin, etimadın, dürüstlüyün və xeyirxah əməllərin nəticəsidir. İnsan ömrünün hər mərhələsində müxtəlif sınaqlarla qarşılaşır, lakin hər kəs bu sınaqlardan üzüağ çıxa bilmir. El arasında hörmət qazanmaq, insanların etibar etdiyi bir şəxsə çevrilmək, haqqın yanında dayanmaq və doğru sözü çəkinmədən demək əsl şəxsiyyətin və ağsaqqallığın göstəricisidir. Belə insanlar cəmiyyətin mənəvi sütunları, elin arxalandığı etibarlı dayaqlardır.
Ağsaqqallıq sadəcə ad və ya titul deyil. Ağsaqqallıq böyük məsuliyyət, mənəvi yük və cəmiyyət qarşısında daşınan borcdur. Ağsaqqal elin-obanın sevincini öz sevinci, dərdini öz dərdi bilən, insanları birliyə və həmrəyliyə çağıran, çətin məqamlarda müdrik sözü ilə yol göstərən şəxsdir. O, yaşadığı cəmiyyətin mənəvi dayağı, ailələrin, nəsillərin və bütöv bir elin söykəndiyi inam yeridir.
Əsl ağsaqqal mətin olur. Həyatın sərt küləkləri onu sarsıda, qarşılaşdığı çətinliklər isə yolundan döndərə bilmir. O, məğrur olur, lakin təkəbbürlü olmur. Şərəfini və ləyaqətini hər şeydən üstün tutur. Mübariz olur, haqqın və ədalətin yanında dayanır, haqsızlığa susmağı özünə yaraşdırmır. Çünki bilir ki, qarşısında susulan haqsızlıq zamanla daha böyük ədalətsizliklərə yol açır. Məhz bu xüsusiyyətlər insanı ömrünün hər çağında ucaldır və xalqın yaddaşında yaşadır.
Ağsaqqal olmaq həm də insanlara örnək olmaq deməkdir. İnsanlar onun davranışına baxır, sözündən nəticə çıxarır, həyat təcrübəsindən bəhrələnirlər. O, cəmiyyətə yalnız nəsihət vermir, öz həyatı ilə nümunə göstərir. Sözünün çəkisi də məhz bundan irəli gəlir. Çünki əsl ağsaqqalın dediyi ilə etdiyi arasında fərq olmur.
Bu gün cəmiyyətimizin ən çox ehtiyac duyduğu dəyərlərdən biri də məhz belə şəxsiyyətlərin varlığıdır. İnsanları bir araya gətirən, milli-mənəvi dəyərləri qoruyan, gənc nəslə düzgün yol göstərən ağsaqqallar hər zaman xalqın mənəvi sərvəti hesab olunublar. Onların həyat yolu bir məktəb, söylədikləri hər kəlmə isə hikmət nümunəsidir. Bu hikmət yalnız illərin deyil, halal zəhmətin, dürüst həyatın və saf vicdanın bəhrəsidir. Belə insanlar cəmiyyətin dayağı, millətin mənəvi gücü, xalqın isə qürur mənbəyidir. Onların varlığı bir elin bərəkəti, bir toplumun xoşbəxtliyi və sabaha olan inamıdır.
Azərbaycan kəndinin əsrlər boyu formalaşdırdığı mənəvi dəyərlər sistemi məhz belə insanların timsalında yaşayır və gələcək nəsillərə ötürülür. Kənd həyatı insanı torpağa bağladığı kimi, onu zəhmətə, səbirli olmağa və məsuliyyət daşımağa da alışdırır. Bu mühitdə boya-başa çatan insanlar üçün sözün dəyəri, halal zəhmətin qiyməti, qonşuluq haqqı və insanlıq borcu həyatın dəyişməz qanunlarına çevrilir. Məhz buna görə də el arasında hörmət qazanan insanlar yalnız öz ailələrinin deyil, bütöv bir nəslin və elin mənəvi simasına çevrilirlər.
Belə ömür sahiblərindən biri də Məcidov Xəlil (Meybulla) Həbi oğludur. Onun həyat yolu sadə bir insanın tərcümeyi-halından daha çox, bir dövrün, bir kəndin və bir nəslin yaşam tarixinin ayrılmaz parçası kimi diqqəti cəlb edir. Uzun illər müxtəlif sahələrdə çalışması, insanların etimadını qazanması, ailəsinə, kəndinə və cəmiyyətə bağlılığı onun həyat yolunu dəyərli edən əsas xüsusiyyətlərdəndir.
Xəlil kişi 5 avqust 1946-cı ildə Yardımlı rayonunun Bilnə kəndində anadan olub. 1952–1953-cü tədris ilində Bilnə kənd ibtidai məktəbində təhsil almağa başlayıb. 1957-ci ildə Bilnə kənd məktəbində ibtidai təhsilini başa vurduqdan sonra 1957–1962-ci illərdə Vərgədüz kənd səkkizillik məktəbində oxuyub. 1962-ci ildən etibarən təhsilini Yardımlı rayon M.F. Axundov adına orta məktəbdə davam etdirib.
O illərdə kənd məktəblərində təhsil almaq bugünkü imkanlarla müqayisə edilə bilməzdi. Uzaq məsafələr, çətin iqlim şəraiti və məhdud imkanlar gənclərin qarşısında müəyyən maneələr yaratsa da, elmə və biliyə həvəs bütün çətinliklərin öhdəsindən gəlməyə kömək edirdi. Xəlil kişi də həmin nəslin nümayəndəsi kimi təhsili gələcək həyatının ən mühüm dayaqlarından biri hesab edib.
1967-ci ildə Salyan şəhərində yerləşən Kənd Təsərrüfatı Texnikumunun aqronomluq ixtisasına qəbul olub və 1970-ci ildə həmin təhsil müəssisəsini müvəffəqiyyətlə bitirib. Torpaqla işləmək, məhsul yetişdirmək və kənd təsərrüfatının inkişafına töhfə vermək onun həyat amalına çevrilib. O, peşəsinə sevgi ilə yanaşıb, alın təri və zəhməti ilə çalışıb. Çünki yaxşı bilirdi ki, torpaq zəhməti sevən insanı heç vaxt naümid qoymur.
Xəlil kişi 1966-cı ildə ailə həyatı qurub. Altı oğul və dörd qız övladının atasıdır. Hazırda 32 nəvəsi və 15 nəticəsi var. Böyük ailə sahibi olmaq hər zaman böyük məsuliyyət deməkdir. Övladların tərbiyəsi, onların cəmiyyətə faydalı insanlar kimi yetişdirilməsi valideyn ömrünün ən mühüm missiyalarından biridir.
Bu baxımdan Xəlil kişinin ailə həyatı da nümunəvi olub. Övladlarına zəhmətkeşliyi, halallığı, dürüstlüyü və Vətənə bağlılığı aşılaması onun ata kimi ən böyük xidmətlərindən biridir. Bu gün geniş bir nəslin ağsaqqalı kimi hörmət görməsi heç də təsadüfi deyil.
Xəlil Məcidov 1966–1987-ci illərdə Yardımlı rayonunun Bilnə kənd kitabxanasına rəhbərlik edib. İyirmi ildən artıq davam edən bu şərəfli fəaliyyət onun ömür yolunun ayrılmaz hissəsinə çevrilib və maarifçilik missiyasını layiqincə yerinə yetirdiyini göstərib. Həmin illərdə kənd kitabxanası yalnız kitabların toplandığı məkan deyil, həm də kəndin mədəni və mənəvi həyatının əsas ocaqlarından biri idi. Burada keçirilən görüşlər, mütaliə saatları və maarifləndirici tədbirlər insanların dünyagörüşünün formalaşmasına, gənc nəslin elmə və kitaba marağının artmasına mühüm töhfə verirdi. Bu səbəbdən onun kitabxanaçı kimi fəaliyyəti yalnız bir peşə deyil, həm də mühüm maarifçilik xidməti kimi qiymətləndirilə bilər.
1987–1990-cı illərdə Vərgədüz Kənd Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin katibi vəzifəsində çalışıb. 1990–1991-ci illərdə Bilnə kəndindəki “Nəsimi” kolxozunda aqronom kimi fəaliyyət göstərib. 1992–1993-cü illərdə isə Bilnə kəndindəki Nəsimi adına kolxoza sədr olaraq rəhbərlik edib. Sədrliyi dövründə özünü ədalətli, prinsipial və dürüst rəhbər kimi tanıdıb, kolxoz üzvlərinin hüquq və mənafelərinin qorunmasına xüsusi həssaslıqla yanaşıb. Hər bir əmək adamının zəhmətini layiqincə qiymətləndirib, haqqın tapdalanmasına yol verməyib, qərarlarında obyektivliyi və vicdanlı mövqeyi ilə seçilib. Onun rəhbərlik üslubunun əsasını insan amilinə hörmət, ədalət və məsuliyyət təşkil edib. Kənd sakinlərinin rəğbətini qazanan bu xüsusiyyətlər onun nüfuzunu daha da artırıb və insanların etimadını qazanmasına səbəb olub.
1994-cü ildə kolxozların birləşdirilməsi ilə əlaqədar Vərgədüz kəndindəki M.Ə. Rəsulzadə adına kolxozda sədr müavini kimi fəaliyyət göstərib. 1995-ci ildə kolxozların ləğv olunması səbəbindən həmin vəzifədən ayrılıb. 1995–1996-cı illərdə isə Bilnə Kənd Təsərrüfatı İstehsalat Kooperativində aqronom kimi çalışıb.
Xəlil Məcidov müxtəlif vəzifələrdə fəaliyyət göstərsə də, onu tanıyanların yaddaşında ilk növbədə məsuliyyətli, sözübütöv və etibarlı insan kimi qalıb. Vəzifələr keçicidir, insanın qazandığı hörmət isə ömürlükdür. Onun uzun illər ərzində qazandığı nüfuz da məhz dürüstlüyünün, prinsipiallığının və insanlara səmimi münasibətinin nəticəsidir.
Hazırda təqaüddə olan Xəlil kişi ömrünün müdriklik çağını yaşayır. Onun keçdiyi həyat yoluna zəhmət, vicdan və ləyaqətlə yazılmış bir ömür salnaməsi kimi baxmaq olar. Bu ömür yolu sübut edir ki, insanı yaddaşlarda yaşadan tutduğu vəzifə və mövqe deyil, ləyaqəti, xeyirxahlığı və cəmiyyətə bəxş etdiyi dəyərlərdir.
Belə ömürlər zaman keçdikcə daha böyük dəyər qazanır. Çünki onlar gələcək nəsillər üçün həyat dərsi, mənəvi örnək və insanlıq məktəbi olaraq qalır.
Səksən illik ömür yoluna nəzər saldıqda aydın görünür ki, Xəlil Məcidovun ən böyük qazancı insanların ona bəslədiyi hörmət, inam və etibardır. Uzun illər ərzində qazandığı nüfuz onun dürüstlüyünün, zəhmətkeşliyinin və insanlara səmimi münasibətinin nəticəsidir.
Xəlil Məcidov bu gün də el arasında sözü keçən, hörmətlə qarşılanan ağsaqqallardan biridir. Ona möhkəm cansağlığı, övladlarının, nəvələrinin və nəticələrinin uğurlarına şahid olmağı, qarşıdakı illəri sağlamlıq, xoşbəxtlik və əmin-amanlıq içində keçirməyi arzulayırıq.
Samir Əsədli

Hüseyn İsaoğlu,
yazıçı-publisist, AYB və AJB üzvü

Vaqonda

(Sənədli hekayə)

Bakı metrosunun "28 May" stansiyasından hərəkət edən qatarda yenə də sıxlıq idi. İynə atsaydın yerə düşməzdi. Relslərin ritmik səsi vaqondakı uğultuya qarışır, hərəni bir tərəfə aparan yollar burada kəsişirdi. Oturacaqların birində əllərində bazarlıq torbaları olan üç yaşlı qadın əyləşmişdi. Onlar yorğun gözlərlə vaqondakı sərnişinləri süzür, arabir öz aralarında nə barədəsə pıçıldaşırdılar. Bir az irəlidə, qapının girəcəyinə yaxın iyirmi- iyirmi bir yaşlarında bir oğlanla qız əyləşmişdi. Oğlanın qulağında qulaqcıq var idi, qız isə diqqətlə telefonun ekranına baxıb nəsə oxuyur və gülümsəyirdi. Onların yanında qucağında körpəsi olan gənc bir ana və əlində ağır çanta tutmuş yaşlı bir kişi ayaq üstə dayanmışdı. Gənclər isə sanki ətrafda baş verənlərdən tamamilə xəbərsiz idilər. Bu mənzərə oturan qadınların diqqətindən qaçmadı. Nənə yaşındakı Xalidə xala çantasını dizinin üstündə düzəldib, yanındakı rəfiqəsinin qoluna toxundu. Gəncləri göstərərək dərindən ah çəkdi: - A bacı, biz cavan olanda böyük-kiçik yerini bilirdik. Yaşlı insanlar, körpə uşaqlara yer verirdik. Avtobusa, metroya bir ağsaqqal minəndə utancımızdan ayağa durmağa yer tapmırdıq. İndiki bu uşaqlar nə böyük sayır, nə də ki kiçik. Hərəsi bir telefonu alıb əlinə oynayırlar. Dünyadan xəbərləri yoxdur.Onun sözlərini başı ilə təsdiqləyən Tamilla xala eynəyini burnunun üstündə düzəldib söhbətə qoşuldu. Səsində həm qəzəb, həm də giley var idi: - Eh ay bacı, elə bu gənclərin, uşaqların evini yıxan telefondur. Vallah bu əl telefonları çıxandan abır-həyaımız da gedib. Texnologiya dedilər, tərəqqi dedilər, amma mənəviyyatımızı əlimizdən aldılar. Günü-gündən ailələrin dağılmasına da elə bu səbəb olur. Hamı bir evdə oturur, amma hərə bir ekrana baxır. Virtual dünya real canı-ciyərlərimizi bizdən ayırdı. Üçüncü rəfiqə, Solmaz xala gənclərə tərəf baxıb acıqla dilləndi:-Düz deyirsən, a bacı, düz deyirsən.
Onlar başlarını yelləyib dərindən köks ötürdülər. Yaşlı qadınların bu giley-güzarı, səs tonlarının bir az yüksək olması yaxınlıqdakı bəzi sərnişinlərin də diqqətini çəkdi. Həmin an vaqon kəskin şəkildə uğuldadı - qatar qəfil tormoz verdi. Ayaq üstə dayanan yaşlı kişinin əlindəki ağır çanta sürüşüb yerə düşdü, içindəki meyvələr, sənədlər vaqonun döşəməsinə dağıldı. Qucağında körpəsi olan ana isə müvazinətini itirib yıxılmaq təhlükəsi yaşadı.
Məhz bu saniyədə qadınların "tərbiyəsiz" adlandırdığı həmin gənclər ildırım sürətilə hərəkətə keçdilər. Qulaqcıqlı oğlan çevik hərəkətlə körpəli ananın qolundan tutub onu yıxılmaqdan qorudu. Sonra isə öz yerini ona təklif etdi: "Buyurun, bacı, əyləşin, uşaqla çətindir." Telefonuna baxan gənc qız isə saniyə itirmədən yerə çökdü. O, yaşlı kişinin səpələnmiş sənədlərini, almalarını bir-bir yığıb çantasına qoymağa başladı. Kişinin qoluna girib ona kömək etdi və özünün oturduğu boş yeri ona göstərdi:
"Ata, buyur əyləş, buralar çox sıxlıqdır, yorularsan". Yaşlı kişi gənc qızın saçını sığallayıb "Çox sağ ol, qızım, mürvətiniz bol olsun" dedi. Körpəli ana da gənc oğlana təşəkkür etdi. Bütün bunları kənardan sakitcə izləyən üç yaşlı qadın bir-birinin üzünə baxdı. Bir neçə dəqiqə əvvəl etdikləri sərt tənqidlərdən sonra vaqona ağır bir sükut çökdü. Onlar başa düşdülər ki, əlində telefon tutmaq və ya qulaqcıq taxmaq hələ insanın daxilindəki mərhəməti, tərbiyəni və böyüyə hörməti yox etmir. Zaman dəyişsə də, gənclərin xarici görünüşü fərqli olsa da, xalqın genindən gələn o gözəl adətlər hələ də yaşayırdı.
Xalidə xala utandığından torbasının ipini bərk-bərk sıxdı və yavaş səslə pıçıldadı: "Günahlarını aldıq... Maşallah, qanacaqlı uşaqlardır." Tamilla xala və Solmaz xala da sakitcə başlarını aşağı salıb, gənclərin bu davranışına ürəkdən sevindilər. Qatar isə növbəti stansiyaya doğru sürətlə irəliləyirdi.

Şəbnəm RÜSTƏMOVA

Acının və ümidin

hekayəsi

Əziz oxucular, 1992-ci ildə Qızlqum sanatoriyasında Şuşa rayonundan olan məcburi köçkünlərlə görüşüb “Qarabağa qayıdacağıq” adlı reportaj hazırlamışdım. Öz həvəskar fotoaparatımla çəkdiyim şəklin də altına yazmışdım:-

“Bu qocaların qisasını bu uşaqlar alacaq.” Elə də oldu. O illərin uşaqları böyüyüb torpaqlarımızı işğaldan azad elədi və mən şəkildəki uşaqları axtarmağa başladım. Aradan keçən ağrı-acılı bir qərinədə nələr yaşadıqlarını özlərindən dinləmək istədim. Aradan bir müddət keçdi. Bu günlərdə mobil telefonuma bir mesaj gəldi:
“Salam, hər vaxtınız xeyir olsun! Eşitdim siz bu şəkildəki uşaqları axtarırsınız. Bəzilərini tanıyıram. Biri mənim həyat yoldaşımdır. Ordakı bir qızı və iki oğlanı daha yaxşı tanıyıram. Qız Ramanada, oğlanlar Şuşada yaşıyırlar. İstəsəniz əlaqə nömrələrini taparam. Mən də Qızılqum sanatoriyasında böyümüşəm və maraqlı bir hekayəm var. Əslində sizə yazmaqda məqsədim odur ki, mənim də həyat hekayəmi oxuyasınız. Mən Rüstəmova Şəbnəm - DİİXİ Hİ Şuşa Rayon Komitə sədriyəm.
Bu mesajın davamı da vardı. Amma sevincdən, həyəcandan oxuya bilmədim. O günlərin acı xatirələri bu şad xəbərə qarışıb gözlərimin qabağına tor çəkdi. Nə qədər çalışdımsa o tor uzun zaman çəkilmədi. Ona görə də “balaca” Şəbnəmin həyat hekayəsini oxumağı sizin öhdənizə buraxdım.
Sayğılarla: Tamxil Ziyəddinoğlu,
Bütöv Azərbaycan Media Qrupunun rəhbəri

Zəfər mənim

qələmimdə

Bu gün 9 sentyabr 2025-ci ildir, həftənin ikinci günüdür. Hövsanda yerləşən məhkəmə binasındayam. Bildiyimiz kimi, 3 oktyabr 2023-cü ildə Azərbaycan Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti tərəfindən Qarabağda keçmiş qondarma “Artsax” rejiminin bir sıra rəhbərləri saxlanılıb. Yanvarın 17-sindən onların məhkəməsi aparılır. Mütəmadi olaraq mən də bu məhkəmələrdə iştirak edirəm.
Hamı zala daxil olur. Bu gün ən ön sırada əyləşdim. Məhkəmə başlamazdan öncə bir xanım məhkəmənin gedişatı haqqında təlimatlar verir.
Məhkəmə başladı.
— Qalxın, hakim gəlir!
Yavaş-yavaş şahid ifadələri başladı. Hər şahid danışmazdan əvvəl hakim sual verir:
— Bu şəxsləri tanıyırsınız?
— Sizə nə kimi zərərləri dəyib?
Bu söz mənə çox təsir etdi: “Sizə nə kimi zərərləri dəyib?”
Şahidləri dinləyə-dinləyə fikrim çox uzaqlara getdi...
30 aprel 1992-ci il. Mən anam, qardaşlarım və yaxın qohumlarımla birlikdə Şuşadan çıxdıq. Uşaq idim, amma hər şeyi xatırlayıram — dağların qoynunda qərib qalan evimizi, yollarda qalan izlərimizi, uşaq gülüşlərimin səsləndiyi həyətimizi... Qayğısız uşaqlıq illərimin bununla bitdiyini dərk etdim. O gün, özüm də bilmədən, içimdəki uşaqlıq hissini itirdim.
Atam və dayılarım döyüşdə idilər. Öncə qadınları və uşaqları çıxarırdılar. Əvvəl Ağdama, sonra Bakıya gəldik. Bizi Sabunçu rayonu, Pirşağı qəsəbəsindəki “Qızıl Qum” sanatoriyasına yerləşdirdilər və beləcə çətin qaçqın həyatımız başladı.
Böyük külfət, balaca otaq... nə əşya var idi, nə geyim, nə də doyunca yemək. Hər axşam anam o yorğun baxışları ilə bizə pıçıldayırdı:
— Bir gün hər şey yaxşı olacaq, uşaqlar...
Bir gün həyətdən səs-küy gəldi. Pəncərədən baxanda gördüm ki, yardım maşını gəlib. Bizə müxtəlif təşkilatlardan yardım gətirirdilər. Bilirsiniz, mənim anam utancaq insandır, heç vaxt yardım almağa getməzdi, bizə düşən payı qonşular alıb gətirirdilər.
Bu dəfə geyim və ayaqqabı gətirmişdilər. Yardımlar maşından boşaldıldı. Ayaqyalın halda iydə ağacının kölgəsində dayanmışdım. Hamı bir-birini səsləyirdi. Çoxlu ayaqqabı var idi. Bir qırmızı ayaqqabı gördüm, o qədər xoşuma gəldi ki... Amma növbə çox idi. Yenə də növbəyə dayandım.
Hey dua edirdim ki, mənim növbəm çatanadək heç kim o ayaqqabını götürməsin. Qırmızı rəngdə idi, üstündə bantik vardı. Təzə deyildi-burnu sürtülmüş, kiminsə köhnə bilib atdığı ayaqqabı idi. Amma təsəvvür belə etməzdim ki, o qırmızı ayaqqabı mənim üçün həm acının, həm də ümidin simvoluna çevriləcək.
Balaca ürəyim həyəcanla çırpınırdı. O ayaqqabını geyinib digər uşaqlara necə göstərəcəyimin xəyalını qururdum. Axı mən neçə aydır ayaqyalın gəzirdim.
Axır ki, mənim növbəm çatdı.
- Hə, ay saçı uzun qız, nə istəyirsən, götür, - dedi uca boylu, səliqəli geyimli dayı.
Həyəcanımdan əsirdim. Ayaqqabının birini götürmüşdüm ki, araya qarışıqlıq düşdü, çox sıxlıq olduğu üçün arada qaldım. Çəlimsiz uşaq idim.
Bir tay ayaqqabını möhkəm qucaqladım. Gerisini xatırlamıram. Özümə gələndə ayağımın və əlimin zədələndiyini gördüm. Ağrısı dözülməz idi.
İndi 40 yaşım var. O günlərdə yaşadığım acıların sözlərin gücü çatmadığı, yalnız göz yaşlarımla danışa bildiyi bir hekayədir:
Qırmızı ayaqqabı.
Bəzi hisslər var ki, sözlərlə izah etmək olmur. İndi mən hakimin sualına necə cavab verim ki, bu erməni canilərin mənə və mənim kimi nə qədər insanlara heç vaxt unutmayacaqları acılar yaşatdıqlarını hərtərəfli izah etmiş olum.
Müharibə bizim uşaqlığımızı əlimizdən aldı. Səssizcə böyüdük, ağrı acılarımıza sinə gərib göz yaşının yerinə gülümsəməyi öyrəndik. Çünki biz ağrının içindən güc tapan bir millətik.
44 günlük Vətən müharibəsi bunun ən canlı sübutudur. Biz bu qələbəni qəhrəman şəhidlərimizə, igid qazilərimizə, Ali Baş Komandanımızın dəmir iradəsinə borcluyuq. Bəli, 44 günlük Vətən müharibəsi hər kəsin gözü önündə yaşandı. Bu müharibə Azərbaycan xalqının qəhrəmanlıq, vətənpərvərlik və birlik ruhunu bütün dünyaya göstərdi.
Qələbə yalnız bayrağın ucalması deyil, həm də ruhların qalib gəlməsidir.
Ruhunuz şad olsun, Birinci Qarabağ döyüşündə qəhrəmancasına şəhid olan atalarımız. Bu xalq sizinlə həmişə fəxr edəcək. Qarşınızda baş əyirik - 44 günlük müharibədə qəhrəmancasına vuruşub canını verən şəhidlərimizə və sağlamlıqlarını vətənə qurban verən qazilərimizə. Bizə 8 noyabr Qələbə Günü sevincini yaşadan vətənimizin mərd oğulları! Biz həmişə sizi hörmət və sevgi ilə minnətdarlıqla anırıq. Çünki siz bu xalqın qürurusunuz, bu xalqın qeyrətisiniz. Zəfər bizimdir. Qarabağ Azərbaycandır.
P.S. Sonda bildirmək istəyirəm ki, əgər bu müsabiqədə yer tutsam, mənə təqdim edilən mükafatla kimsəsiz qız uşaqlarına qırmızı ayaqqabı alacağam.
DİİXİ Hİ Şuşa Rayon Komitə sədri Rüstəmova Şəbnəm Bəxtiyar qızı

Redaksiyadan: Şəbnəm Rüstəmova qalibi olduğu müsabiqədə qazandığı 300 manatla 4 kimsəsiz qıza və özünə -7 yaşında qırmızı ayaqqabı geymək nəsib olmayan Şəbnəmə qırmızı ayaqqabı alıb. 1992-ci ildə Qarabağa qayıdacağıq demişdim. İndi də deyirəm ki, bir gün o qırmızı ayaqqabını geyinib Cıdır düzünə gedəcəyik. Çünki Qarabağ bizimdir...

“Azərbaycanın hərb tarixi.

IV hissə (1991-2025-ci illər:

Xronoloji xülasə)” kitabı çapdan çıxıb.


“Azərbaycanın hərb tarixi. IV hissə (1991-2025-ci illər: Xronoloji xülasə)” adlı kitab işıq üzü görüb.
AZƏRTAC xəbər verir ki, geniş oxucu üçün nəzərdə tutulan 364 səhifəlik vəsait Milli Müdafiə Universitetinin Hərbi Elmi Tədqiqat İnstitutunda hazırlanıb. Kitabın müəllifləri Milli Müdafiə Universitetinin professoru, ehtiyatda olan birinci dərəcəli kapitan, tarix elmləri doktoru, professor Nurulla Əliyev və Milli Müdafiə Universitetinin dosenti Ramil İbrahimovdur.
Oxuculara təqdim olunan bu kitabın dördüncü hissəsində XX əsrin sonunda Azərbaycanın əldə etdiyi müstəqilliyi dövründə (1991–2025-ci illər) baş vermiş hərbi-siyasi hadisələr və ordu quruculuğuna dair faktlar ümumiləşdirilərək tədqiq olunub. İki fəsildən ibarət vəsaitin birinci fəslində 1993–2003-cü illərdə Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən Azərbaycan Respublikasında hərbi quruculuğun formalaşması və möhkəmləndirilməsi məsələləri xüsusi yer tutur. Burada hərbi təhsil sistemində aparılan islahatlar və Azərbaycan Ordusu üçün milli zabit kadrlarının hazırlanması işi sistemli şəkildə təhlil edilir.

Zəngin arxiv sənədləri əsasında hazırlanan vəsaitin ikinci fəslində 2024-2025-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə dövlətin hərbi potensialının gücləndirilməsi məqsədilə ordu quruculuğunda aparılan davamlı islahatlar və onun inkişaf mərhələləri, yenidən formalaşan xüsusi təyinatlı təhsil müəssisələrinin peşəkar kadr hazırlığı sahəsində fəaliyyəti əksini tapıb.
Kitabda Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin 44 günlük Vətən müharibəsində apardığı döyüş əməliyyatları və ölkənin ərazilərinin işğaldan azad olun-ması xronoloji ardıcıllıqla ayrıca verilib. Həmçinin Vətən müharibəsindən sonra Azərbaycan Ordusunda və hərbi təhsil istiqamətində aparılan dəyişikliklər, yeni hərbi birləşmələrin və ilk növbədə komando qüvvələrinin formalaşması, Milli Müdafiə Universitetinin yaradılması, onun tabeliyindəki xüsusi təyinatlı təhsil müəssisələrinin peşəkar ali təh-silli zabit və elmi-pedaqoji kadrların hazırlığı prosesi də əksini tapıb.
Kitab Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin xüsusi təyinatlı təhsil müəssisələrində “Azərbaycanın hərb tarixi” fənnini öyrənən kursantlar və geniş oxucu kütləsi üçün nəzərdə tutulub.

16 iyul,2026-ci il.

Xankəndidə biznes

görüşü keçirilib.

İyulun 18-də Xankəndi şəhərində “Qarabağ Təlim Mərkəzi”nin təşkilatçılığı ilə “VətəndəSƏN” layihəsi çərçivəsində sahibkarların biznes görüşü keçirilib.Xankəndi şəhərində, Ağdərə və Xocalı rayonlarında Bərpa, Tikinti və İdarəetmə Xidmətinin ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən verilən məlumata görə, tədbirin məqsədi işğaldan azad olunmuş ərazilərdə iqtisadi fəallığın artırılması, yerli istehsalın dəstəklənməsi və sahibkarların Qarabağın bərpa və inkişaf prosesinə daha fəal cəlb edilməsidir.Görüşdə Xankəndi şəhərində, Ağdərə və Xocalı rayonlarında Prezidentin Xüsusi Nümayəndəliyinin, Qarabağ Ərazi Vergilər Baş İdarəsinin, Dövlət Məşğulluq Agentliyinin, Şuşa Şəhəri Dövlət Qoruğu İdarəsinin və KOBİA-nın nümayəndələri iştirak ediblər.Tədbirdə sahibkarlara vergi və gömrük güzəştləri, dövlət dəstəyi mexanizmləri, investisiya imkanları və regionda həyata keçirilən layihələr barədə ətraflı məlumat verilib. İştirakçıların sualları aidiyyəti qurumların nümayəndələri tərəfindən cavablandırılıb.

Tədbir çərçivəsində yerli sahibkarların məhsullarından ibarət sərgi də təşkil olunub. Bildirilib ki, bu cür görüşlər Qarabağda yeni biznes əlaqələrinin qurulma

"Kəlağayım millidir,

butalıdır, güllüdür"

– milli irsimizin

qorunmasına çağırış

13 iyul 2026-cı il tarixində Azərbaycan Milli QHT Forumunun konfrans zalında Mirvarid Dilbazi Poeziya Məclisi İctimai Birliyi və Kəlağayı Muzeyinin birgə təşkilatçılığı ilə Azərbaycan xalqının zəngin mədəni irsinin ayrılmaz hissəsi olan kəlağayının qorunması, təbliği və gələcək nəsillərə ötürülməsinə həsr olunmuş "Kəlağayım millidir, butalıdır, güllüdür" adlı dəyirmi masa keçirildi.

Tədbirdən əvvəl qədim və müasir Azərbaycan kəlağayılarından ibarət sərgi, rəssam Gülnarə Məmmədovanın kəlağayı mövzusunda yaratdığı rəsm əsərlərinin ekspozisiyası və kəlağayıya həsr olunmuş kitab sərgisi nümayiş etdirildi. Sərgilər iştirakçılar tərəfindən böyük maraqla qarşılandı.
Tədbir Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda canlarından keçmiş şəhidlərimizin əziz xatirəsinin bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsi ilə başladı.

Mirvarid Dilbazi Poeziya Məclisi İctimai Birliyinin sədri, Kəlağayı Ev Muzeyinin direktoru Güllü Eldar Tomarlı çıxışında bildirdi ki, Azərbaycan kəlağayısı xalqımızın milli yaddaşının, qadın zərifliyinin və milli kimliyimizin rəmzidir. O vurğuladı ki, Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın təşəbbüsü ilə Azərbaycan kəlağayısı 2014-cü ildə UNESCO-nun Qeyri-maddi Mədəni İrs üzrə Reprezentativ Siyahısına daxil edilib və beynəlxalq səviyyədə layiq olduğu dəyəri qazanıb.

Güllü Eldar Tomarlı qeyd etdi ki, son illər universitetlərdə, ümumtəhsil məktəblərində və müxtəlif maarifləndirici layihələr çərçivəsində kəlağayının təbliği istiqamətində birliyimiz tərəfindən mühüm işlər görülür. Hazırda Azərbaycan Televiziyası tərəfindən kəlağayı haqqında sənədli film hazırlanır. O, həmçinin rəsmi uniformalarda xarici mənşəli fulyarların əvəzinə milli ornamentli kiçikölçülü kəlağayılardan istifadənin məqsədəuyğun olacağını bildirdi və vurğuladı ki, kəlağayı öz təbii ipəyi, müqəddəs mənası və ənənəvi forması ilə qorunmalıdır.

Ardınca iştirakçılara Azərbaycan kəlağayısının tarixi, estetik və mənəvi dəyərini əks etdirən videoçarx nümayiş etdirildi.
Dəyirmi masada alimlər, ziyalılar, mədəniyyət və incəsənət xadimləri, qeyri-hökumət təşkilatlarının nümayəndələri, media mənsubları və gənclər çıxış edərək kəlağayının xalqımızın tarixini, ailə dəyərlərini və milli kimliyini yaşadan əvəzsiz mədəni irs nümunəsi olduğunu vurğuladılar. Çıxışlarda milli irs nümunələrinin saxtalaşdırılması cəhdlərinə qarşı elmi əsaslarla mübarizənin, kəlağayının beynəlxalq müstəvidə Azərbaycan xalqının milli sərvəti kimi tanıdılmasının vacibliyi qeyd edildi.

Sonda Mirvarid Dilbazi Poeziya Məclisi İctimai Birliyi və Kəlağayı Ev Muzeyi ictimaiyyətə müraciət edərək hər kəsi Azərbaycan kəlağayısının qorunmasına, təbliğinə və gələcək nəsillərə olduğu kimi ötürülməsinə dəstək verməyə çağırdı.

Tədbirin sonunda Güllü Eldar Tomarlı dəyirmi masanın keçirilməsinə dəstək göstərən dövlət qurumlarına, alimlərə, ziyalılara, QHT nümayəndələrinə, media mənsublarına və gənclərə təşəkkürünü bildirərək qeyd etdi ki, milli-mənəvi irsin qorunması bütövlükdə cəmiyyətin ortaq missiyasıdır.

Rumıniya Senatının nümayəndə

heyəti Xankəndiyə səfər edib - FOTO

İyulun 13-də Rumıniya Senatının Maramureş vilayətindən seçilmiş üzvü, Rumıniya-Azərbaycan parlamentlərarası dostluq qrupunun üzvü Kristian Auqustin Nikulesku Tsıqırlasın başçılıq etdiyi nümayəndə heyəti Xankəndi şəhərində Ağdərə və Xocalı rayonlarında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Elçin Yusubovla görüşüb. Xankəndidə keçirilən görüş zamanı qonaqlara işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri barədə ətraflı məlumat verilib. Bildirilib ki, Xankəndi, Ağdərə və Xocalıda müasir yaşayış məntəqələrinin salınması, sosial infrastrukturun qurulması, yol, enerji, su və rabitə şəbəkələrinin yenilənməsi istiqamətində mühüm layihələr uğurla icra olunur. Xankəndi şəhərində, Ağdərə və Xocalı rayonlarında Bərpa, Tikinti və İdarəetmə Xidmətinin ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən verilən məlumata görə, Prezidentin xüsusi nümayəndəsi Elçin Yusubov qeyd edib ki, dövlət başçısının tapşırıqlarına uyğun olaraq "Böyük Qayıdış" proqramı çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlər mərhələli şəkildə doğma torpaqlarına dönür, mənzillə təmin olunurlar. E.Yusubov bildirib ki, onların məşğulluğu, yeni iş yerlərinin yaradılması və sosial rifahının yüksəldilməsi istiqamətində də ardıcıl tədbirlər görülür. Görüşdə həmçinin vurğulanıb ki, bölgədə sahibkarlığın inkişafına da xüsusi önəm verilir. Yerli və xarici investorlar üçün əlverişli biznes mühiti yaradılıb, müxtəlif istehsal və xidmət sahələrinə investisiya qoyuluşu təşviq edilir. Bunun nəticəsində yeni müəssisələr fəaliyyətə başlayır, iqtisadi aktivlik artır və əhalinin məşğulluq imkanları genişlənir. Rumıniyalı qonaqlar da azad edilmiş ərazilərdə qısa müddətdə həyata keçirilən quruculuq işlərini yüksək qiymətləndirərək, bölgədə müşahidə etdikləri inkişafın və müasir infrastrukturun onlarda xoş təəssürat yaratdığını bildiriblər.

Təbrik edirik!

Elvin Əmrah oğlu Astanov bu günlərdə başa çatmış Beynəlxalq Tunis Qran-Prisinin mükafatçısı olub. Bu münasibətlə Elvini təbrik edir, ona uzun ömür, gələcək fəaliyyətində uğurlar arzulayırıq.

Qeyd edək ki, Elvin Əmrah oğlu Astanov 5 iyul 1979-cu ildə Zəngəzur mahalının Qafan rayonunun Gığı kəndində anadan olub. Uşaq yaşlarından idmanla məşğul olan Elvin idman karyerası dövründə bir sıra uğurlara imza atıb. 2020-ci ildə XVI Yay Paralimpiya Oyunlarının qalibi olan idmançı 2021-ci ilin iyun ayında Polşada keçirilən Dünya Çempionatında 8.22 metr nəticə ilə turnirin qalibi olub. Elə həmin ilin avqust ayında Yaponiyada keçirilən XVI Yay Paralimpiya Oyunlarında mübarizə apararaq Nüvə itələmə turnirində 8.77 metr nəticə ilə qızıl medala sahib olub.
Azərbaycan Prezidentinin 6 sentyabr 2021-ci il tarixli Sərəncamı ilə XVI Yay Paralimpiya Oyunlarında qazandığı nailiyyətlərə və Azərbaycan idmanında xidmətlərinə görə Elvin Əmrah oğlu Astanov "Şöhrət" ordeni ilə təltif edilib

Avropanın enerji

təhlükəsizliyi yeni

mərhələdə:

Alternativ enerji mənbələrinə keçid necə təmin edilir?

Son illərdə qlobal enerji bazarında baş verən dəyişikliklər enerji təhlükəsizliyini beynəlxalq siyasətin əsas prioritetlərindən birinə çevirib. Geosiyasi gərginliklər, tədarük zəncirlərində yaranan risklər və iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə istiqamətində atılan addımlar dövlətləri enerji siyasətlərini yenidən nəzərdən keçirməyə vadar edir. Ənənəvi enerji mənbələrindən asılılığın azaldılması Avropa ölkələrinin əsas strateji hədəflərindən biridir. Bunun üçün günəş, külək və hidroenerji layihələrinə investisiyalar artırılır, mayeləşdirilmiş təbii qaz terminalları genişləndirilir, enerji səmərəliliyi proqramları həyata keçirilir və enerji infrastrukturunun modernləşdirilməsinə xüsusi diqqət yetirilir. Məqsəd təkcə enerji mənbələrini şaxələndirmək deyil, həm də mümkün geosiyasi risklərə qarşı daha dayanıqlı enerji sistemi qurmaqdır.
Azərbaycanın etibarlı enerji tərəfdaşı kimi mövqeyinin möhkəmlənməsində Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi uzunmüddətli enerji strategiyası mühüm rol oynayır. Məhz bu siyasət nəticəsində ölkə beynəlxalq enerji layihələrinin təşəbbüskarı və etibarlı tərəfdaşı kimi tanınıb, Bakı–Tbilisi–Ceyhan,

Cənub Qaz Dəhlizi, TANAP və TAP kimi qlobal əhəmiyyətli layihələr uğurla reallaşdırılıb. Bununla yanaşı, işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarının “yaşıl enerji zonası” elan olunması Azərbaycanın bərpa olunan enerji potensialının inkişafında yeni mərhələnin əsasını qoyub. Günəş, külək və hidroenerji layihələrinə yönələn investisiyalar ölkənin gələcəkdə Avropaya yalnız təbii qaz deyil, həm də yaşıl enerji ixrac edən etibarlı tərəfdaşlardan birinə çevrilməsi üçün möhkəm zəmin yaradır.
Xüsusilə Rusiya–Ukrayna müharibəsindən sonra Avropa İttifaqı enerji mənbələrinin və nəqli marşrutlarının şaxələndirilməsini prioritet elan edib. Məhz bu şəraitdə Cənub Qaz Dəhlizi Avropa üçün alternativ və etibarlı enerji marşrutu kimi ön plana çıxıb. 2022-ci ilin iyulunda Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Lyayenin Bakıya səfəri bu əməkdaşlığın dönüş nöqtələrindən biri hesab olunur. Səfər çərçivəsində Azərbaycan və Avropa İttifaqı arasında enerji sahəsində strateji tərəfdaşlığa dair Anlaşma Memorandumu imzalandı. Sənəd Cənub Qaz Dəhlizinin ötürücülük qabiliyyətinin artırılmasını və 2027-ci ilədək Azərbaycandan Avropa bazarına təbii qaz ixracının ildə ən azı 20 milyard kubmetrə çatdırılmasını nəzərdə tutur. Həmin görüşdə Ursula fon der Lyayen Azərbaycanı Avropa İttifaqının “etibarlı tərəfdaşı” kimi xarakterizə etmiş və əməkdaşlığın yalnız qaz tədarükü ilə məhdudlaşmayacağını, yaşıl enerji və bərpa olunan enerji sahələrini də əhatə edəcəyini vurğulamışdı.
Sonrakı dövrdə tərəflər arasında enerji dialoqu daha da intensivləşdi. Əməkdaşlıq artıq yalnız təbii qaz ixracı ilə məhdudlaşmır. Xəzər dənizinin külək enerjisi potensialı, yaşıl hidrogen istehsalı, elektrik enerjisinin Qara dəniz vasitəsilə Avropaya ötürülməsi və enerji infrastrukturunun modernləşdirilməsi də strateji gündəliyin əsas istiqamətlərinə çevrilib. Bu, Azərbaycanı təkcə karbohidrogen ixracatçısı deyil, həm də Avropanın yaşıl enerji keçidində mühüm tərəfdaş kimi önə çıxarır.
Enerji təhlükəsizliyi məsələsi bu gün artıq nəqliyyat və logistika təhlükəsizliyindən ayrı qiymətləndirilmir. Rusiya–Ukrayna müharibəsi Avropanın şimal və şərq istiqamətindəki bir sıra nəqliyyat marşrutlarının risklərini artırıb. Eyni zamanda Yaxın Şərqdə davam edən gərginlik beynəlxalq ticarət və enerji daşımalarına əlavə təhdidlər yaradıb. Belə bir şəraitdə Cənubi Qafqazdan keçən marşrutlar, xüsusilə Azərbaycanın iştirak etdiyi Orta Dəhliz, həm enerji resurslarının, həm də yüklərin Avropa ilə Asiya arasında daha təhlükəsiz və sabit şəkildə daşınmasına imkan verən alternativ kimi strateji əhəmiyyət qazanır. Azərbaycanın siyasi sabitliyi, müasir enerji və nəqliyyat infrastrukturu, həmçinin tərəfdaş ölkələrlə uzunmüddətli əməkdaşlıq təcrübəsi onu Avropa üçün etibarlı tranzit mərkəzlərindən birinə çevirir. Bu amillər fonunda Azərbaycanın rolu artıq yalnız enerji ixrac edən ölkə kimi deyil, həm də Avrasiya məkanında enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyini təmin edən mühüm geostrateji aktor kimi qiymətləndirilir.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, gələcək enerji sistemi təkcə yeni mənbələrin istifadəsinə deyil, həm də regional əməkdaşlığın gücləndirilməsinə əsaslanacaq. Bu baxımdan enerji təhlükəsizliyi artıq yalnız iqtisadi məsələ deyil, həm də xarici siyasət, milli təhlükəsizlik və davamlı inkişaf strategiyalarının ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Qlobal enerji transformasiyası davam etdikcə, Avropanın alternativ enerji mənbələrinə keçidi və etibarlı tərəfdaşlarla əməkdaşlığın genişləndirilməsi beynəlxalq enerji bazarının gələcək inkişaf trayektoriyasını müəyyən edən əsas amillərdən biri olacaq. Bu prosesdə Azərbaycan həm etibarlı enerji təchizatçısı, həm də təhlükəsiz tranzit ölkəsi kimi Avropa ilə Asiya arasında strateji körpü rolunu daha da gücləndirir.

Piriyeva Afər Asəf qızı
Azərbaycan Radiosu - Redaktor