Yurd harayıYADDAN ÇIXMIR QARAQIŞLAQ"Orda uzaqda bir kənd var. Getməsək də, gəlməsək də,əlimiz çatmasa da, ünümüz yetməsə də, o kənd bizim kəndimizdir. QARAQIŞLAQ idi o kəndin adı. İndi xaçpərəst qonşularımız Hayanist adını veriblər ona. Fərqi yoxdur, necə istəyirlər elə çağırsınlar qoy. Amma... daşnak xislətli ermənilər bir şeyi unudurlar: o kənd təpədən-dırnağa müsəlman, türk kəndidir. Ta bineyi-qədimdən o ərazidə oğuzlar yaşayib-yaradıblar. O kəndin hər məhləsində, hər daşında-kəsəyində dədə-babalarımızın-- bizlərin ayaq izi, müqəddəs ruhların gözəgörünməz rüzgarı var..."
Bu sətirlər tanınmıs publisist-yazar, Jurnalistlər və Yazıçılar birliklərinin üzvü Mirzə YUSİFin yenicə işıq üzü görmüş "QARAQIŞLAQ: o kənd bizim kəndimizdir" adlı kitabındandır.
Müəllif özü həmin yurd yerində-Qərbi Azərbaycanın (Ermənistan) Zəngibasar (Masis) rayonunun Qaraqışlaq ( Hayanist) kəndində doğulmuş, burada boya-başa çatmışdır. Bakıda, ADU-nun jurnalistika fakültəsində təhsil aldıqdan sonra (1981) peşə fəaliyyətinə İrəvan (Yerevan) şəhərində, " Sovet Ermənistanı" qəzeti redaksiyasında başlamış, soydaşlarımızın 1988- çi il deportasiyasınadək orada çalışmışdır.
Əzizim vətən yaxsı,
Geyməyə kətan yaxşı.
Gəzməyə qərib ölkə,
Ölməyə vətən yaxşı.Bax, beləcə kövrək bayatı ruhunda, bədii publisistik janrda qələmə alınmış kitabın hər səhifəsi maraqla oxunur, heç bir tarixi dəlil, heç bir qeyd və haşiyə diqqətdən kənarda qalmır. Müəllifin özünun yazdığı "Ön söz"dəki bu sətirləri oxuyanda duyğulanmaya bilmirsən: " ... Bu kitabı əldə edib, asta-asta vərəqləyəndə çox şeydən agah olacaqsınız: dədə-baba yurd yerlərimizin, Qərbi Azərbaycan torpaqlarının, unudulmaz İrəvan çuxurunun, doğma Zəngibasarın ətrini hiss edəcək, əzəmətli Ağrıdağ rüzgarlarına sevinclə qucaq açan Qaraqışlağı və qaraqışlaqlıları yaxından tanıyacaqsınız..."
Yurd-yuva həsrəti çəkənin ürəyi nazik olar, deyirlər. Mirzə Yusifin öz doğma kəndi, bu kəndin qoynundan çıxmış sayılıb- seçilən ziyalılar, məşhur iş adamları, habelə sıravi peşə sahibi olan həmyerliləri ilə bağlı xatirələri, məqalə və oçerkləri məhz bu mərhəm ovqatın məhsuludur.
Kitabdakı mətnləri müvafiq fotoların müşayiət etməsi nəşrə "kitab-albom" statusu verməklə onun bədii təsir gücünu daha da artırır. Bu mənada, kəndin "köhnə kişiləri"nə aid şəkillər, xüsusilə dəyərli və diqqətə layiqdir.
Atalar sozüdür: "Yurd itkisi elə bir itkidir ki, yerini heç nə ilə doldura bilməzsən." Müəllif də bu deyimdəki dərin məna və hikmətə, öz yurddaşları ilə sıx ünsiyyətdən aldığı təəssürata söykənərək yazır: " ...Pənah gətirdiyimiz, məskunlaşdığımız Azərbaycanda (bölgəsindən asılı olmayaraq) rahatca yaşaya bilərik. Amma həyatda elə kövrək, elə zərif duyğu və hisslər, elə istək və arzular var ki, insanı heç vaxt rahat buraxmır. Bu bir inkaredilməz həqiqətdir: insan harda olur-olsun, hansı şəraitdə yaşayır-yaşasın, daim dünyaya göz açıb boya-başa çatdığı məkana--Vətənə, doğma yuvasına can atır. Bizim qaraqışlaqlılar kimi! Öz sevimli kəndlərinə, Öz halal zəhmətləri bahasına tikdikləri evlərə qayıtmaq, öz dədə-babalarının məzarlarını ziyarət edib, şükranlıqla Allah-Təalaya səcdəyə durmaq onların ən gerçək xəyallarıdır."
"Günəş-MMC" tərəfindən rəngli formada araya-ərsəyə gətirilmiş kitab nəfis tərtibatı, peşəkar dizaynı ilə fərqlənir.