SU HƏYATDIR

BƏS GÜN ƏRZİNDƏ NƏ QƏDƏR

SU İÇMƏLİYİK?

BƏDƏN ÜZVLƏRİNİN HARAYI, BİZİ SUSUZ QOYMAYIN

Susuz bədən, susuz səhra kimidir. Orqanizmimizdə su balansı pozulanda damarlarlarmızda axan qan narahar olub haray salır ki, damardan suyumu çəkməyin. Axan kanalım daralır. Qatılaşıb qaralmağa başlayıram, yəni qısası qanımı qaraltmayın. Bilin ki, çətin dolaşıram hər bir üzvü qidalandıra bilmirəm.
Bu səbəbdən ki, orqanlar çıxır bədəndə su axtarışına. Yağışdan sonra yalaxlarda qalan sular olar ey, onun kimi dədən üzvülərmizin də eləsi var ki, ehtiyat suyu biraz çox saxlaya bilmir. Məsələn böyrək çirkli suyu saxlamır tez süzür sidik kisəsinə oda saxlamır çünki artıq o lazımsızdı bədənə. Beləcə təmiz suyumuzun ehtiyat deposu qanımızda dövr edir.
Bax burda suzsuz üzvlər başlayırlar damardakı suyu əllərindəki hörtumla hərəsi bir tərəfdən çəkməyə. Bu yerdə qanımızın tərkibi qatılaşdı ürəyin işi düşdü çətinə aləm qarışdı bir- birinə təzyiq yüksəldi. Baş özünən çıxdı ki, ayə siz neynirsiniz. Hamımız susuzluqdan gül kimi soluruq quruyub gedəcəyik. Qara ciyərdə yazıqdı ödnən bir yerdə quruyan torpaq kimi çadar -çadar olub parçalanacaq. Bir atəş qalayın böyrəklərdə qalan bir fincan suyimuz var tez qaynatsın ki, parı tüstü kimi yayılsın görüb gəlsinlər. Səsimizi eşidən olsun. Yaxudda bəlkə nəfəsi daralan boğulmaq həddinə çatan, ağ ciyər tab gətirməyib qışqırsın ki, yandım ciyərimi su deyni yandırmayın beyindəki yatan oçaqlara siqnal verib oyadır. Durun su istəyin amma buz kimi deyil biraz ilıq olsun yay olanda nolar ki, dişlərin minasını çatlatmayın. Yazıqdı isti söyuğa az salın bir ömür tab gətirə bilsinlər öz işlərini görə bilmək üçün, sorada suçlu sayılmasınlar. Yoxsa sırayla çatdıyırlar bir -bir kökünən çıxardıb atılar. İmkan vermillər ki, onlara qoz, fındıx sındırılar qəndi xırta- xırtla yeyirlər. Sonra da deyillərki xarab oldu çürüdü. Çürüməsin neynəsin bu ağappaq incilər, çox incədirlər. Səhər axşam heç çoxunu fırçalamıllar da. Siqaret bir yannan qida qalıntıları, ərp bir yannan rənglərini eliyir sapsarı. Bir sözlə ömrün sonuna yarsı qala ya qalmaya.
İstəmirəm bu orqan hekayəmi uzadam. Çünki yüz qramlıx kəmiysiz dil var ha susuzluxdan parça-parça olsa da ölənə kimi susmur. Ondan qorxuram ki, bir çoxu ağızların içində sakit dura bilməyəcək. Yazdıxlarımın mahiyətini anlıya bilməyən susuzluqdan gücdən düşmüş biraz da qurumuş beyinləri yazan əllərimi asıf- kəsəcəklər ki , bu nə yazıdı yazıfdı eyyy.
Hələ ey nələr-nələr yazıx çənəni də əldən salacaqlar. Keşgə gündə yeddi səkkiz dəfə çox şeyə qarışan başın qulaxlarına pıçıldayıb deyə ki, gündə iki və ya iki litir yarım su içməlisən bizim yaşamağımız üçün. Yadınızdan çıxmasın su həyatdır canlı aləmi yaşatmaq üçün. Bax özü də bu saatlarda için ki, vücudunuz sağlam olsun. Başı ağrıtmasın, gözü ağlatmasın. Bədəndə olan bütün orqanlar hekayənin sonunda dilə gəlib dedilər ki, bizim haraymızı oxuyanlara, eşidənlərə çatdırın ki, biz nə qədər su içməliyik bir zəhmət sənə zamanınıda de bilsinlər. GÜN ƏRZİNDƏ -İKİ VƏ YA İKİ LİTİR YARIM. (2-2,5) İçdiyimiz suyun temperaturu orqanizmimizin istiliyi ilə eyni dərəcə olmalıdır.
Bu saatlarda içilən suyun teperaturu 37 dərəcə olarsa artıx çəkimizdəndə azad olmuş olarıq. Sağlamlığımlz üçün yaxşı yox ey belə lap əla olar. Belə başlamaq.
1-cı səhər saat 7-8 arası bir fincan-içmək ki, mədə, bağırsaq təmizlənsin,
2- ci saat 9-00 da bir fincan içmək dərini nəmləndirir və hamarlayır qocalmamızı ləngidir. Gözəl qalmaq istəyirik.
3-cü saat 11-30 bir bardaq İçmək günorta yeməyinə qədər beyindəki gərginliyi aradan götürür əhval ruhiyyəni yüksəldir. İştahanı açır.
4-cü günorta Saat 1-00 da bir fincan içmək yeməyin həzminə kömək edir. Mədə turşuluğunu nizamlayır köpün azalmasına böyük təsir edir. Yemək arası içmək.
5-ci saat 3-00 (15) da bir fincan içmək .Orqanizmimiz də su və duz mübadilədini nizamlayır. Damarların möhkəmlənməsinə kömək edir.
6–cı saat 5-00 –da (17) bir fincan içmək arıqlamaq istəyənlər üçün yeməkdən 5-10 dəqiqə əvvəl arıqlar üçün isə yeməkdən 30- dəqiqə sonra. Bədən üzvlərindəki artıq yağların toplanmamasını nizamlayır.
7-ci Saat 7-00(19) bir fincan içmək yemək zamanı. Maddələr mübadiləsini gücləndirir. Zəif orqanların fəailiyyətini artırır.
8-ci saat 8-00 (axşam) bir bardaq içmək. Orqanizmidən zərərli maddələri təmizləyib çıxarırması sayəsində ,bədən üzvslərimiz rahat həyat yaşayır. Beləliklə yuxu rejimidə nizamlsnmış olur.
9-cu Axşam bir fincan içmək .(Burda saat önəmli deyil ) Yatmazdan öncə İnfarkt və insult riskini azaldır.
Əlavələr: Eyni zamanda düşa girməzdən öncə bir bardaq isti su içmək təzyiqi aşağı salır. Çox söyuq su içmək böyrəklərin balansını pozur.
Arıqlamaq üçün təkcə su ilə bəslənmə çox təhlükəlidir.
Bu qayda ilə Allahın bizlərə bəxş etdiyi təmiz sudan istifadə etmək, sağlam yaşamağmızın və uzun ömür sürməymizin açarlarından biridir.
Belə əziz oxucular bədən üzvlərmizin harayına əməl edəyin ki, verilən ömrü saglam başa vurağın. Hər birinizə Yaradandan inci kimi saf və su qədər pak uzun ömür arzulayıram.
Sara GÖYÇƏLİ (Şərifova)
Şair- publisit,
AJB üzvü TAİB QŞ sədr müavini
(36 ildir TİBB SAHƏSİNDƏ çalışır)
21.04.2026
Redaksiyadan: Müəllifin yazı üslubuna toxunmadığımızı nəzərə almağınızı xahiş edirik!