Səməd Vəkilov təltif olunub.

Müvəkkil Hüquq Mərkəzinin sədri, tədqiqatçı-hüquqşünas Səməd Vəkilov Qərbi Azərbaycan tarixi hüquq kontekstində apardığı araşdırmlar yüksək qiymətləndirilərək Qərbi Azərbaycan İcmasının İdarə Heyətinin sədri, millət vəkili Əziz Ələkbərli tərəfindən fəxri fərmanla təltif edilib.
QHT.az xəbər verir ki, Mükafat ona Qərbi Azərbaycan İcmasının strateji məqsədlərinin həyata keçirilməsi, Qərbi azərbaycanlıların təşkilatlanması, Qərbi Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği istiqamətində xidmətlərinə və 50 illik yubileyi münasibəti ilə verilib.
Qeyd edək ki, S.Vəkilov Qərbi azərbaycanlıların kompakt yaşadığı Bərdə (İmirli kəndi), Kəngərli (Çalxanqala kəndi), Salyan rayonlarında apardığı tədqiqatlar nəticəsində 3 kitabı işıq üzü görmüşdür.

Bir görüşün təəssüratı


Kənddə qalan xatirələr

Mamamoğlu Osmandan yaman qəribsəmişdim. Neçə vaxtdı görmürdüm deyə burnumda tütürdü. Ümidlənmişdim ki, nəvəsinin toyunda görüşərik, amma şadlıq evinə də gəlmədi. Anladım ki, ayaqdan qalıb. Evinə getmək istədim. Dedilər daha Lökbatanda qalmır. Masazırda- kiçik öğlu Elməddinlə qalır. Tərslikdən elə bil Masazırın yolları bağlandı. Yüz yerə getdik, yüz ünvanda olduq, billah tilsimə düşmüş bu görüşümüz baş tutmadı. Qohumum, uşaqlıq dostum-sinif yoldaşım Ramiz Əsədovla 2024-cü ildən başlanan görüş hazırlığımız nəhayət 2026-cı ilin fevralında baş tutdu.
Üz tutduğumuz ünvan, getdiyimiz yollar, soraqlaşdığımız adamlar, döydüyümüz sarı darvaza, bizi qapıda qarşılayan uşaqlar-hamısı Abşeron rayonuna aid idi. Nə biz Şəhid əmisinin adını daşıyan on bir yaşlı Usubu tanıdıq, nə də qohumlarını qarşılamağa çıxan Əsma bizi tanıdı. Fəqət içəridə hər şey bambaşqaydı. Doğma səslər, doğma baxışlar bir göz qırpımında məni xəyalların qanadına alıb Zəngəzura- kəndimizə apardı. Osman mamaoğlumun yadımda qalan ilk xatirəsi gəldi gözümün qabağına:
Atmışıncı illərin əvvəlləri- ya 3, uzağı 4 yaşım olardı. Ağlım kəsmirdi ki, əsgərlikdən gəlib, yoxsa İrəvanda təhsili başa vurub qayıdıb. Təkcə o xatirimdədir ki, bəstəboy, yaraşıqlı oğlan idi. Dədəm qonaq çağırıb başına adam yığmışdı. Əsil kef məclisi idi. Kişilər yeyib içəndən sonra dedilər Osman oxusun. Kənd yeri, musiqi yox, alət yox. Osman taburetkanı (kətili) dizinin üstünə qoyub nağara kimi çalmağa başladı. Rəhmətlik Əli dayı da boşaltdıqları araq butulkasını saz yerinə sinəsinə basıb oxudu. Sonra bir müddət deyişdilər. Çal-çağırlı məclis xeyli çəkdi...
Yaddaşımdakı xatirələr birbəbir çözələndi. Dədəmin Kəhər atı necə həvəslə yəhərləyib Osman üçün Qarakilsənin Şıxlar kəndindən gəlin gətirməyə getdiyi və başqalırı...

Beləcə mən uşaqlıq, mamamoğlu gənclik həyatını davam etdirdi... Oxucularımızı onunla daha yaxından tanış edim, sonra söhbətimizə davam edək:
Poladov Osman Əsəd oğlu 10 oktyabr 1940-cı ildə Qafan rayonunun Kurud kəndində anadan olub. 1947-ci ildə birinci sinfə gedib. 1955-ci ildə Kurud kənd 8 illik məktəbini bitirib. Təhsilini davam etdirmək üçün Gığı kənd orta məktəbinə ayaq döyüb. 1957-ci ildə orta təhsilini başa vurduqdan sonra İrəvan Kənd Təsərrüfatı Texnikumuna daxil olub. 1961-ci ildə kəndə qayıdaraq bir müddət aqronom işləyib, 1964-cü ildə Azərbaycan Pedaqoji Institutuna daxil olub. Pedaqoji institutu müvəffəqiyyətlə başa vurub. 1968-ci ildən1988 -ci ilə kimi Kurud kənd məktəbində Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi işləyib.
Deyim ki, bu illər ərzində Osman müəllim rayon ictimaiyyəti arasında xeyli şöhrətləndi. Sazı-sözü dillər əzbəri oldu. Məni əsgərliyə sədəfli sazını dindirərək yola saldı. Mən əsgərlikdən gələndən sonra qohumluğumuzun dostluq mərhələsi başladı. Bayırçılıq, yol yoldaşlığı, yeri gələndə sirdaşlıq. 18 yaş mənnən böyük olsa da mənə həm sayğı, həm qayğı göstərirdi. Heç vaxt adımı çağırmazdı. Həmişə dayıoğlu deyib əzizləyərdi. Osman müəllim mahir ovçu idi. Onunla hər ovçu mənzil kəsib, bərə tuta bilməzdi. Biçin vaxtı kələntəsinin fışıltısı biçənəklərə səs salardı. Məsuliyyətlə, çəkinmədən deyirəm ki, qoçaqlıqda tayı- bərabəri yox idi. Oduna gedərdik, hamıdan qabaq yükü tutub meşədən çıxardı. Kəndimizin cavanları güc nümayiş etdirəndə o öz çəkisindən ağır daşın belinə kəndir bağlayıb dişi ilə qaldırardı. Qaçışda, uzununa, hündürlüyə tullanmaqda, at minməkdə də tay-tuşlarından geri qalmazdı. 1988-ci ilə qədər bu minvalla yaşadıq. O müdhiş ilin qan-qadası yurdlarımızı viran qoydu. Osman müəllim də ailəsini götürüb Şimali Azərbaycana pənah gətirdi.
1989-cu ildə Bakı şəhəri ətrafındakı Sanqaçal qəsəbəsində 222 saylı orta məktəbdə işə başladı. 1992-ci ildən 1993-ci ilə qədər Bakı şəhəri 139 saylı məktəbdə dərs dedi. 1993-cü ildən Bakı şəhəri 288 saylı orta məktəbdə müəllimlik fəaliyyətini davam etdirdi. Qaradağ rayon İcra hakimiyyəti tərəfindən dəfələrlə Fəxri fərmanlarla təltif olundu...
Gözümü xatirələr “lentindən” Ülkərin səsi ayırdı. Yadımda bapbalaca, toppuş qalan, təzə-təzə dil açanda şirin-şirin danışan Ülkərimiz ayrılıq salan bu illərin keşməkeşlərində tamam dəyişib. Bizə xoşgəldiniz deyən, uşaqları qabağımıza çıxan qohumum Vüsaləni heç tanımadım. Sonradan öyrəndim ki, rəhmətlik Şəmsinin qızıdır. Bu evin gəlini, Osman müəllimin oğlu Elməddinin həyat yoldaşıdır. Qəribçiliyin doğurduğu həyəcan dolu anlarımızın kövrək notları çalındı. Bir tərəfdə divanda dirsəklənmiş mamoğlum gəlişimi gözləyir, digər yanda çarpayıda xəstə yatan Balaxanım mamam ağrısını unudub yerindən qalxmağa çalışır. Bir vaxtlar Şıxlardan Kuruda gəlin köçən, kəndimizdə gözəlliyi dillərə düşən, işvəli, qəmzəli Balaxanımdan əsər-əlamət qalmayıb. İki tərəfə baxa-baxa arada qaldım. Hansına tərəf gedim, hansına sarılım, bilmədim. Nəhayət hərəsi ilə bir xeyli baş-başa qaldıq. O dəqiqələrdə mənə elə gəldi ki, köksümdə 3 ürək döyünür. Özümü o qədər bəxtiyar hiss edirdim... Ayrılığın göz yaşları doğmalarımızın, elə özümün də amanımı kəsmişdi.

Xeyli dərdləşdik. Çoxdan unutduğum bir çox uşaqlıq, gənclik xatirələrimi yadıma saldılar. Arada Balaxanım mamam dedi,- nənəm məni dağın o üzündən bu üzünə ərə vermək istəmirdi ki, uzaq düşərəm. Özümə demişdi ki, elçiliyinə Ziyəddin gəlməsəydi səni kənddən qırağa buraxan deyildim. Gör indi hardan haralara gəldik?!
Ayrılıq dərdindən yaxa qutarmaq üçün süfrə arxasına keçdik. 38 ilin Vətən həsrətindən sonra Masazırda qohum süfrəsində əyləşdik. Ülkərlə Vüsalənin hazırladığı xörəklərdə rəhmətlik Zivər mamamın, Balaxanım mamamın, Çimnaz mamamın əllərinin duzu-tamı hiss olunurdu. Elə süfrə arxasında da acılı- şirinli xatirələmizi bölüşdük. Osman müəllim özünün ayrılıq dərdini də, ayrı düşdüyü gileyli dağların dərdini də belə ifadə elədi:
Nə dərdin var de söyləyim,
Sizdən ayrı elə dağlar.
Mənim sizə qayıtmağım,
Qaldı ildən ilə dağlar.

Yaylaqlardan kəsilib iz,
Yol gözləyir lalə, nərgiz,
Səbəbini bilmirik biz,
Niyə olduq belə, dağlar.

Dərələrə çöküb duman,
Nə sürü var, nə də çoban,
Göz yaşını yaşıl orman,
Tökdü gilə-gilə dağlar.

Gözələri örtüb sal buz,
Görünmür baldırğan, yarpız,
Sara adlı gözəl bir qız,
Düşdü sizdə selə dağlar.

Yoxdur çadır, gəlmir karvan,
Yurd yerləri ağlayır qan,
Sizdə qaldı bacım Sehran,
Yanıb döndüm külə dağlar.

Hicran məni çəkib dara,
Tapılmır dərdimə çarə,
At sürdüyüm oylaqlara,
Baxdım gələ-gələ dağlar.

Kirs-Kuruddan aralıyam,
Nisgilliyəm, yaralıyam,
Tez-tez sorma haralıyam,
Tutma məni dilə dağlar!

Bu şeir Osman müəllimin neçə-neçə qaysaqlanmamış yaralarının illərdi qövr etməsindən soraq verir. Divar qonşusu, həm də qohumu Saranın selə düşməsi, bacısı Sehranın cavan yaşlarında, 5 balasını ağlar qoyub dünyadan köçməsi, yaylaqlardan ayaq izlərinin kəsilməsi də şair Osmanın dərdinin üstünə dərd gətirib. Qürbətdə qalıb dağlarla halallaşa bilməməsi onu bir az da üzüb...
Balaxanım mamam isə bu xəstə halı ilə ayaqlanıb bizə özü qulluq edə bilməməsinin üzüntüsünü çəkir. Onda anlayıram ki, bizim ailə, valideynlərim onu niyə, hansı xasiyyətlərinə görə bu qədər çox istəyirmiş. Üzülməsin deyə qolumu boynuna salıb, könlünü oxşaya-oxşaya dilə tutub yatağına uzanmasına razı salıram. Yorğanını üstünə çəkirəm, hiss edirəm ki, çox rahatlanır. O rahatlıqdan mən də pay götürürəm. Anam da belə idi. Elə bilirdim ki, başını sinəmə söykəyəndə dincəlir. Üstünə yorğanı mən çəkəndə daha rahat yatır. Balaxanım mamamın üstünü örtəndə
elə bildim anam yaşayır, onun üstünü örtürəm. Ürəyimə qəribə hiss doldu. Dedim,- İlahi, qəriblik insanı nə qədər doğmalaşdırarmış...

Tamxil ZİYƏDDİNOĞLU

GƏNC MÜŞFİQİN İŞIĞI

Müşfiq Mikayıl oğlu Nəsirli 15 oktyabr 2001-ci ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Naxçıvan şəhərində anadan olub. İlk təhsilini Naxçıvan şəhərindəki 8 nömrəli orta məktəbdə alıb. Müşfiq orta məktəbi orda tam bitirmədiyi üçün dostlarından və doğulduğu doğma diyarı qədim Naxçıvandan ayrılmaq istəməsə də ailəsinin paytaxta köçməsi ilə əlaqədar təhsilinin davamını , Bakı şəhərində, 181 nömrəli orta məktəbdə tamamlayıb. Oxuduğu illərdə o şagirdlər içində fəallığı ilə seçilib. Vətənpərvər mövzulara daha ciddi və həssas yanaşaraq, vətən, bayraq sevgisini ruhuna hopduraraq coşğun ruhlu böyüyürdü. Doğma Qarabağın işğalı hamı kimi onun da kiçik qəlbində böyük bir yük olmuşdu. Bacardığı qədər əsgər getməzdən öncə İnformasiya cəbhəsinin əsgərinə çevrilmişdi.

Vətənə xidmət üçün həsrətlə gözlədiyi gün nahəyət gəlib çatdı. Müşfiq 2020-ci ildə hərbi xidmətə yollandı. O 44 Günlük Vətən Müharibəsi müddətində vətən borcunu ödədi. Hazırda Müşfiq Nəsirli Azərbaycan Memarlıq Və İnşaat Universitetində Logistika və Nəqliyyat Texnologiyaları üzrə təhsilini davam etdirir və eyni zamanda işgüzarlığı, hər sahəyə marağı sayəsində bir müddət Gənclər və İdman Nazirliyinin Şağan Olimpiya Kompleksində menecer vəzifəsində çalışdı. Daha sonra isə Gənclər və İdman Nazirliyinin idman şöbəsində menecer kimi fəaliyyət göstərdi. 2021-ci ildən Türk Ağsaqqalları Arasında Əlaqələrin İnkişafı İctimai Birliyi Gənclər Təşkilatında sədir müavini olan Müşfiq Nəsirli vikipediya hərəkatına qoşulub və bu günə qədər də fəaliyyətini davam etdirir. Bakı Nəqliyyat Agentıiyinin təcrübə proqramına qoşulan gəncimiz oranı da əla bitirib.
O çtimai işlərdədə də çox fəaldır. Hazırda da TAİB-Türk Ağsaqqaları İçtimai Birliyi Gənclər Təşkilatının sədr müavinidir.

TAİB Gənclər Təşkilatının ən önəmli məsələlərindən biri də Türkiyə-Azərbaycan qardaşlıq bağlarının daha da möhkəmləndirilməsi, türk birliyinə töhfə verilməsidir. Bu gün Azərbaycan–Türkiyə münasibətlərinin davamlı və sarsılmaz qalması üçün iqtisadi və siyasi bağlarla yanaşı, mənəvi körpülərə də ehtiyac var. Müşfiq Nəsirli kimi gənclər həmin körpülərin canlı dayaqlarıdır. Onlar qardaşlığı sözlə deyil, əməllə yaşadırlar. Bu nüanslara önəm verən gənclər təmsil olunduqları birliyin Türkiyədə də mərkəz açaraq daha geniş fəaliyyət göstərirlər.
Müşfiq Nəsirli daha çox layihələrlə işləməyə üstünlük verir. Onun ilk layihəsi ixtisası üzrə olub. Şəhər nəqliyyatı ilə bağlı verdiyi layihə dövlət tərəfindən dəstəklənərək, uğurla nəticələnib.
Bir sözlə Müşfiq Nəsirli haqqında onun gördüyü çox işlərdən sizlərə bir qismini təqdim edirəm. Onun bu gənc yaşında işlədiyi bir neçə Lahiyəsi dövlət tərəfindən qiymətləndirilmişdir. Onlardan biri də 6 fevral 2026 –cı ildə TAİB-in Ofisində təşkil olunmuş, “Heydər Əliyev irsinin tarixi və gələcək izləri” mövzusuna həsr olunmuşdur. Azərbaycan Respublikasının Gənclər Fondunun maliyyə dəstəyi və Türk Ağsaqqalları İctimai Birliyinin tərəfdaşlığı ilə TAİB GT-ın sədr müavini Müşfiq Nəsirli Mikayıl oğlunun “Heydər Əliyev irsinin tarixi və gələcək izləri” adlı tədbiri yüksək səviyyədə keçirildi.
Tədbirdə Türk Ağsaqqalları Birliyinin Sədri, AMEA-nın müxbir üzvü, Uroloq, Tibb Elmləri doktoru professor, Azərbaycan Respublikasının dövlət və elm xadimi, Azərbaycan Tibb Universitetinin Urologiya kafedrasının müdiri, məşhur “91”-lər sırasında olaraq Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradıcılarından biri, keçmiş Milli Məclis Deputatı- Sudeif İmamverdiyev və təşkilatın idarə heyətinin üzvləri, Azərbaycan Respublikasının xalq rəssamı, Heykəltəraş professor, Rusiya Rəssamlıq Akademiyasının fəxri akademiki əməkdar incəsənət xadimi, Azərbaycan Rəssamlar Akademiyasının prorektoru - Fuad Salayev, Azərbaycan Ağsaqqallar Şurasının idarə heyətinin üzvü, I Qarabağ Müharibəsinin iştirakçısı, Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi, professor İbrahim Quliyev, Nizam- intizam komissiyasının sədri, keçmiş dövlət qulluqçusu - Nüsrət Paşayev, TAİB-in qadınlar şurasının sədr müavini, şairə - Sara Göyçəli çıxış etdi.
Azərbaycan Xalqının Xilaskarı Heydər Əliyevin fəaliyyətinə həsr olunmuş Video-çarx nümayiş olundu. Sənətkar Xəyyam Səmədovun əl işi olan sapla toxuduğu Heydər Əliyevin portreti nümayiş olundu. Daha sonra çıxış edən rəsmi nümayəndələr Ulu Öndər Heydər Əliyevin həyat və fəaliyyəti ilə bağlı danışıb öz xatirələrini bölüşdülər.
Vətən və Vətəndaşlara olan sevgiləri yolunda Müşviqə və onun kimi bütün gənclərə bol-bol uğurlar. Harda olursa olsun hər zaman insanların etimadını doğruldan Müşfiq Nəsirli kimi gənclərin valideynləri qədər mən də qürür duyuram. Gələcəymizin Vətənpərvər gənci Müşfiq Nəsirlidə İşıq görürəm. O, bu yolda saysız mükafatlara da layiq görülüb. Ata-Ana başını uca edən Müşfiq Nəsirli üzün ağ olsun!

Sara GÖYÇƏLİ (Şərifova)

Şair- publist “Qızıl Qələm” və “Xan qızı Natavan” media mükafatları laureatı,
AJB üzvü. TAİB Qadınlar Şurasının sədr müavini
02.2026

21 fevral – Beynəlxalq Ana dili Günüdü

“Ana dilim, varlığım” -

yaddaşlardan silinməyəcək

Dünyada hər bir xalqın öz dili, mədəniyyəti var. Bu dillər içərisində ana laylası qədər əziz olan Azərbaycan dili zənginliyi ilə seçilir. Babalarımızdan bizə əmanət olan dilimiz mülli varlığımız, qürurumuzdur. Ana dilimiz həm də millətin yaddaşı və milli ruhudur.

21 fevral – Beynəlxalq Ana dili Günü ərəfəsində Bakının Suraxanı rayonundakı 226 nömrəli tam orta məktəbdə “Ana dilim, varlığım” adlı ədəbi-bədii gecə keçirildi. Tədbirə YAP Suraxanı Rayon sədri Vüqar Seyidov, Bakı Şəhər Təhsil İdarəsinin məktəbdənkənar fəaliyyətlərin təşkili sektorunun müdiri Günay Qurbanova, Suraxanı Rayon İcra Hakimiyyətinin sektor müdiri Sevinc Ağayeva, Suraxanı rayon polis idarəsinin yetkinlik yaşına çatmayanların iş bölməsinin rəisi Əfqan Ağayev, Uşaq və Gənclər Teatrının direktoru İntiqam Soltan, Azərbaycan Dövlət Neft Sənaye Universitetinin Kimya Texnologiyaları fakültəsinin dekanı, professor Sevinc Məmmədxanova, Odlar Yurdu Universitetinin Filologiya və humanitar fənlər kafedrasının dosenti, məktəbin məzunu Ülviyyə Mehralıyeva, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, istedadlı rəssam, dünyada ilk dəfə “Qurani-Kərim”i ipək parça üzərində yazan Tünzalə Məmmədzadə, Bakı Neft-energetika kollecinin direktoru Ata Babayev, Azərbaycan Mətbuat Şurasının İdarə heyətinin üzvü Hacıbəy Heydərli, İslahatçı Gənclər İctimai Birliyinin rəhbəri Fərid Şahbazov, eləcə də şəhid anaları, rayonun tanınmış ziyalıları, media işçiləri, valideynlər dəvət olunmuşdu. Tədbir iştirakçıları ilk öncə sərgi ilə tanış oldular. Təşkil olunan sərgidə gənc rəssamların çəkdiyi rəsm əsərləri nümayiş olundu, balacalar şux rəqslər etdilər. Həmin gün Azərbaycan idmanına töhfələr verən, müxtəlif medallarla təltif olunan gənc idmançıların çıxışları maraqla qarşılandı, eləcə də AYB və AJB-nin üzvü, tarix müəllimi Təranə Cəbiyevanın tariximizə aid şəxsi kolleksiyası və müəllifi olduğu kitablar təqdim olundu.

Tədbur ümummilli lider Heydər Əliyevin və Azərbaycanın müstəqilliyi, ərazi bütövlüyü uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olan igid oğullarımızın əziz xatirəsinin bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsi ilə başladı. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni səsləndirildi.
Məktəbin direktoru, şəhid Əlihüseyn Məmmədovun anası Arzu Məmmədova çıxışında 21 fevral Beynəlxalq Ana dili Günü haqqında məlumat verərək, Azərbaycan xalqının ruhunu, tarixini, kimliyini yaşadan ana dilimizin hər birimizin milli sərvəti olduğunu diqqətə çatdırdı. Tədbirin aparıcısı, ana dili və ədəbiyyat müəllimi Güldanə Xalıqova çıxışında ana dilimizin müqəddəs və dəyərli olduğunu söylədi.

Ədəbi-bədi gecədə monitorda ümummilli liderimiz Heydər Əliyevin və Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin ana dilimizlə bağlı çıxışları alqışlarla qarşılandı. Yeni Azərbaycan Partiyası Suraxanı Rayon sədri Vüqar Seyidov çıxışında bildirdi ki, “Ana dili hər bir xalqın varlığını təsdiq edən başlıca amildir.

Hər bir xalqın öz ana dili onun milli sərvəti, varlığının təsdiqi, həmçinin milli kimliyidir. Millətin dili, əlifbası onun millət olaraq formalaşmasında vacib şərtlərdən biri kimi qəbul edilir.1995-ci ildə ilk milli Konstitusiyamıza Azərbaycan dili dövlət dili kimi qəbul edildi.Ümumiyyətlə, bu bir tarixi faktdır ki, dünyanın böyük liderləri içərisində, o cümlədən Türk dünyasında Ümummilli Lider Heydər Əliyev qədər dil məsələsini dövlət siyasəti səviyyəsinə qaldıran lider olmayıb. Ana dili amilinin çox böyük əhəmiyyəti var idi. Çünki bu amil millətin özünüdərki üçün çox mühüm məsələ idi. Ona görə də o böyük tarixi şəxsiyyət Ana dilini milli dəyər səviyyəsinə qaldırmağı bacardı.” Bakı Şəhər Təhsil İdarəsinin məktəbdənkənar fəaliyyətlərin təşkili sektorunun müdiri

Günay Qurbanova çıxışında qeyd etdi ki, “dil millətin yaddaşı, tarixi və ruhudur. Azərbaycan dili əsrlər boyu formalaşaraq zəngin ədəbi irs yaratmışdır və bu dil bizi birləşdirən ən güclü mənəvi bağdır. Ana dilimizi qorumaq və inkişaf etdirmək hər birimizin vətəndaşlıq borcudur. Ulu öndər Heydər Əliyev

Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi möhkəmlənməsində mühüm rol oynamışdır və bu gün də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən ana dilimizin qorunması və təbliği istiqamətində mühüm addımlar atılır.” Tədbirdə Suraxanı Rayon İcra Hakimiyyətinin sektor müdiri Sevinc Ağayeva, Odlar Yurdu Universitetinin Filologiya və humanitar fənlər kafedrasının dosenti Ülviyyə Mehralıyeva, şəhid anaları çıxış edərək dünya dilləri

içərisində əsas yer tutan ana dilimizin əsrarəngiz gözəlliyindən, babalarımızdan əmanət qalan dilimizin qorunmasının vacibliyindən və gənc nəsillərə milli qürurumuz olan ana dilimizə həmişə dəstək olmağı söylədilər. Şagirdlərin oxuduğu şən mahnılar, hazırladıqları ədəbi-bədii kompozisiya, vətənpərvərlik ruhundakı şeir çələngi, intellektual oyun, milli rəqslər bayram tədbirinə xoş ovqat bəxş etdi. Tədbirin yekunu daha yaddaqalan oldu. Ədəbi-bədii gecədə çıxış edən şagirdlər bəstəkar Emin Sabitoğlunun “Şirin dil” mahnısının sədaları altında alqışlarla səhnəyə daxil oldu. Sonda tədbir iştirakçıları xatirə şəkli çəkdirdilər.

Təranə CƏBİYEVA

Bəhruz Piriyev -60

Ağrı-acılı yaşanan

şərəfli ömür

Fevralın 17-də Qərbi Azərbaycanın Qafan Rayon İcmasının say-seçmə oğullarından olan Bəhruz Piriyevin 60 yaşı tamam oldu. Onun “Xan Bağı”nda keçirilən yubileyinin işığına dostları, doğmaları, yaxın qohumları, mənsub olduğu Qafan Rayon İcmasının rəhbər heyəti yığışıb. Gəlin əvvəlcə oxucularımızı Bəhruz Piriyevlə tanış edək:

Piriyev Bəhruz Bağman oğlu 17 fevral 1966- cı ildə Zəngəzur mahalının Gığı kəndində, ruhani ocağında, müəllim ailəsində anadan olub. 1973 cü ildə Gığı kənd orta məktəbinin 1-ci sinfinə gedib. Orta məktəbdə xüsusi istedadı ilə fərqlənib, özfəaliyyət tədbirlərindəki fəallığı onu kollektivə sevdirib. VI sinifdə oxuyarkən respublika radiosunda çıxış edib. 1975-ci ildə “Azərbaycan Pioneri” qəzeti vasitəsilə Şamaxı rayon məktəblisi ilə "Dostluq məktubu" yazışmaları bu gün sadiq dostluğa çevrilib. Bu dostluğun şərəfinə həmin ailənin övladlarının birinə Bəhruzun adı qoyulub. 1982-ci ilin yanvarında 15 yaşlı Bəhruz həyatın ən ağır sınağına çəkilərək 34 yaşlı anasını itirib. Nə qədər çətin olsa da 1983- cü ildə məktəbi əla qiymətlərlə bitirib. Həmin ilin payızında İrəvan Sovxoz Texnikumunun mexanizasiya fakültəsinə qəbul olunub. 1984-1986-cı illərdə Sovet Ordusuda xidmət edib. 1986-cı ilin iyunundan Kacaran 62 nömrəli Texniki Peşə Məktəbində şagirdlərin peşəyönümlü təlim rəhbəri kimi əmək fəaliyyətinə başlayıb. Sonra Gığı kənd orta məktəbində Kənd təsərrüfatının mexanikləşdirilməsi qrupuna müdir təyin olunub…

1988-ci ilin şaxtalı, boranlı dekabrında doğma kəndini tərk etmək məcburiyyətində qalaraq Bakı şəhərinə pənah gətirib. Torpaq sahəsi almaq üçün Abşeron rayonunun Zığ Zeytunçuluq sovxozunda fəhlə kimi işə qəbul olunub.
1994 -1998 -ci illərdə Ukraynada Xarkov Dəmiryol İnstitunu bitirib. 1998-ci ilin noyabrından Abşeron rayonu 2 saylı Zeytun sovxozunun mexaniki, baş mexaniki vəzifələrində çalışıb. 2006 -cı ilin fevralından “Abşeron – Zeytun” MMC-nin direktoru vəzifəsinə təyin olunub. İşlədiyi dövrlərdə rəhbərliyin etimadını doğruldub, zeytunçuluğun inkişafında uğurlu nəticələrə nail olub.

Bəhruz Piriyev 2007- ci ildə Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında Dövlət idarəçilik Akademiyasının Gənclər siyasətinin idarə edilməsi kursunu bitirib. Bir sıra beynəlxalq dərnəklərin üzvüdür. 2009 -2010-cu illərdə Azərbaycanda keçirilən beynəlxalq konfransda “Qara dəniz sahillərində Zeytun yağı və zeyrunçuluğun inkişafı” mövzusunda məruzə edib. Xətai rayonu 2 saylı Zeytun sovxozu ərazisi üzrə ərazi nümayəndəsi kimi də işləyib. 2010 cu ildən "Zeytun” ASC İdarə Heyətinin sədridir. Hazırda AADA- nin 9 saylı Yol istismarı idarəsinin mexanika şöbəsinin mexaniki vəzifəsində çalışır.
Ən əsası gözəl ailə başçısıdır, ağıllı övladları, sevimli nəvələri var.

Bu gün elə həmin övladlar, nəvələr də babanın dostlarını görməyə, babalarının böyüklüyünü onların arşını ilə ölçməyə gəlmişdilər...
Təntənənin əvvəlində Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi, ərazi bütövlüyü uğrunda şəhid olanların xatirəsi sükutla yad olundu, Dövlət himni səsləndirildi.

Tədbiri geologiya-mineralogiya üzrə fəlsəfə doktoru, Gığı Kənd İcmasının rəhbəri Ələmdar Piriyev açaraq qonaqları salamladıqdan sonra Bəhruz Piriyevə səmimi ürək sözlərini söylədi, xoş arzularını bildirdi. Bəhruz bəy də öz növbəsində hamıya xoş gəldiniz deyib, musiqiçiləri, qonaqları bir- birinə tanıtdırdı. Əməkdar artist Rəhilə Bəndəliyevanı təqdim edərkən onu müğənni kimi deyil, qohum kimi dəvət etdiyini bildirdi. Rəhilə xanım da fəallığı, can-dildən oxuyub, oynaması ilə qohumluğunu isbatladı.

Beləcə məslis axarına düşdü. Şair Seyfullah Abbasov Qafan Rayon İcmasının sədri professor Eldar Abbasovun yubilyara ünvanladığı təbrik məktubunu oxudu:
Hörmətli Bəhruz bəy!
Bugün ömrünüzün ən müdrik və şərəfli mərhələsini- 60 illik yubiley yaşınızı arxada qoyursunuz. 60 il bir insan ömrü üçün sadəcə rəqəm deyil, bu qazanılmış təcrübənin, zəhmətin və el-obaya bağlılığın təntənəsidir. Siz öz fəaliyyətinizlə hər zaman Qafan elinin ruhunu yaşadan, adət-ənənələrinə sadiq qalan, insanlara örnək olan ziyalı kimi tanınırsınız. Sizin kimi dəyərli insanların varlığı icmamızın birliyini və mənəvi gücünü daha da artırır. Biz inanırıq ki, sizin tükənməz enerjiniz və həyat eşqiniz hələ uzun illər işıq saçacaq. Bəhruz bəy, sizi Qafan Rayon İcmasının üzvləri adından təbrik edir, sizə möhkəm can sağlığı, ailə səadəti arzulayırıq!
Hörmətlə: Qafan Rayon İcmasının sədri, professor Eldar Abbasov.

Eldar Abbasov təbrik yazılmış plaketi yubilyara təqdim edərək öz ürək sözlərini söylədi, onu bir daha səmimi qəlbdən təbrik etdi. Bəhruz Piriyevin istər icma daxilindəki, istərsə də el arasındakı ictimai fəallığını yüksək qiymətləndirdi. Arzu etdi ki, illərdi həsrətini çəkdiyi dogma yurduna, doğulduğu Gığı kəndinə qovuşmaq nəsibi olsun və bu gün elliləri ilə tanış etdiyi nəvələrinin əlindən tutub baba yurdunu, ata ocağını tanıda bilsin.
Bəhruz bəy mahir söz ustası, məclis aparıcısı olduğu üçün tez-tez mikrofonu özü gütürüb söz verilən hər kəsi dostlarına daha yaxından tanıdırdı. Amma

Şəhərçik Qəsəbə İcmasının sədri Qafil Əliyevi xüsusi təqdim etməyə ehtiyac yox idi. Çünki hələ icma formalaşmadan Qafil müəllim camaatımızın birliyinin təmin olunması üçün çox səy göstərib. Bu məqsədlə rayonun tanınmış adamlarını dönə-dönə bir yerə yığıb. Fədakarlıq göstərib, bəzən xərcə düşüb, amma bu nəcib, səbr, təmkin tələb edən işindən əl çəkməyib. Yubilyar bu işləri yaxşı bildiyi üçün Qafil müəllimi mikrofona xüsusi ehtiramla dəvət etdi. Qafil müəllim də öz xoş arzularını bildirib, hamını rəqsə dəvət etdi.

Sonra xala oğlu Hüsü İbrahimov məclis əhlini salamladı. Xalası oğluna ürək sözlərini söylədi, ardınca şirin zəngulələri ilə salonu lərzəyə gətirdi. Özünə ustad bildiyi Əlibaba Məmmədova həsr etdiyi şeiri ifa etdi. “Zəngəzur” və “Dağlara- dağlara” şeirlərini səsləndirdi. Qardaşı Süleymanla qoşa oynamaqları isə meydanı xüsusilə canlandırdı, hamının diqqətini çəkdi, alqışlarını qazandı...

Fizika-riyaziyyat üzrə fəlsəfə doktoru Rauf Tağıyev sözünə adəti üzrə şirin zarafatla başladı. Sonra davam edərək dedi ki, mən Bəhruzu Qafan Rayon İcması yaranandan sonra tanımışam və onu gec tanıdığıma görə çox təəssüflənmişəm. Əslində adını eşitmişəm, məclislərdə, xeyir-şərdə çox görmüşəm, amma təmasda olub tanıyandan sonra görmüşəm ki, doğrudan da fəxr ediləsi eloğlumuzdur. Bu kişinin bir çoxundan üstünlüyü odur ki, sifətindən nur tökülür. Kimsə ən dilxor vaxtında Bəhruzla bircə kəlmə kəssə bütün dilxorçuluğunun çıxacağı şübhəsizdir. Bu da böyük adamlara xas olan keyfiyyətdir.
Bəhruz, Qafan elimizə, Azərbaycanımıza olan bir-birindən gözəl arzularını və millətimizə gərəkliyini nəzərə alaraq Allah səni qorusun,- deyirəm. Uca yaradan səni, ailəni xoşbəxt eləsin!

Fizika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Eldar Qarayev də Bəhruz Piriyevi həm eloğlu, həm qohum, həm də ürək sirdaşı- dostu kimi təbrik etdi. Onun xarakterinin ürəyəyatan cəhətlərini fərqləndirərək ən xoş arzularını bildirdi. Dedi,- Allah sənə o qədər uzun ömür versin ki, bütün arzularını gerçəkləşdirə, balalarının xoş günlərini doyunca görə biləsən!
Qafan Rayon İcmasının və Gığı Kənd İcmasının fəallarından hüquqşünas-vəkil Elxan Azadəliyev, polis polkovniki Rəşid Səfərov, Xanvələd Məmmədov, yubilyarın uşaqlıq dostlarından İlqar Səfərov, Rəhman Məmmədov, Şəfəq xanım Azadəliyeva, Dərgah Dərgahov, Baba Məmmədov, qardaşları Vəkil, Möhlət, Vasif, əmioğlu Cəbrayıl Nuriyev və başqaları kəndlərinin yetirməsi haqqında qürurla, ürəkdolusu danışdılar. Qeyd etdilər ki, Bəhruz bəyin uşaqlıq dövründən bu günə qədər–gəncliyi, müdriklik dövrü gözlərimi¬zin önündə keçib. O, zəhmətkeş olduğu qədər də istiqanlı, mehriban, qohumcanlıdır. Bütün ruhu, varlığı ilə ata yurda, dogma ocağa bağlıdır. Biz fəxr edirik ki, onu istər rayonumuzda, istərsə də kənarda tanıyanların hamısı sevir. Burda onun ünvanına deyilənlər sübut edir ki, Bəhruz Piriyev bu 60 ili təkcə özü üçün yaşamayıb.

Xoş ovqatla, yüksək əhval-ruhiyyə şəraitində keçən yubiley tədbirində qohum-əqrəbalarının, ellilərin əhatəsində bütün qayğılardan uzaq kimi görünən Bəhruz Piriyev ailə üzvlərini, övladlarını nəzakətlə süfrəsinə yığışan qonaqlara yaxınlaşdıraraq tanış edir, özü isə hər kəsə yüksək diqqət göstərmədən keçmirdi. Amma yubileyin yaddaşlarda iz buraxdığı başqa məqamlar da vardı. Elə məqamlardan biri də nəvələrin babanı təbrik səhnəsi idi. Bu məqamda səbəbkar mikrofonu yenidən götürdü:

Əzizlərim, hələ ilin astanasındayıq. Arzu edirəm ki, 2026-cı ildən başlayaraq qarşıdan gələn illər hamınıza, elimizə-obamıza, dövlətimizə uğur gətirsin. Bilirsiniz ki, bizim el-obada həmişə böyüyə sayğı, kiçiyə qayğı olub. Biz böyüyün, kiçiyin yerini bilərək öz yerimizi tanımışıq. Həm də o sayədə bu günlərə gəlib çatmışıq:
Böyük -kiçik bilənin,
Yeddi yaşı olsa yetmişə bənzər.
Yersiz ağlayanın, yersiz gülənin,
Bitməmiş süfrəsi bitmişə bənzər.

Böyük gələn kimi, kiçik durmasa,
Ədəb-ərkan ilə halın sormasa,
Köndələn uzansa, bardaş qurmasa,
Əsli, nəcabəti bitmişə bənzər.

Müftə yeyib, haqqa bir iş görməyən,
Zəhmətin üstindən sinə gərməyən,
Bir ağac əkməyən, bir gül dərməyən,
Ömrünün mənası bitmişə bənzər.
Böyüklərdən üzr istəyərək nəvələrimi hüzurunuza çağırıram: Şükran, Vəfa, Bəhruz, Banu, Fərəh, yanıma gəlin! Bu günün körpələri, bu günün mələkləri, gələcəyimin böyükləri, yurdumuzun keşikçiləri.... İstəyirəm ki, bax burdakı böyüklərimizin hərəkətlərini görsünlər, bilsinlər, gələcək yollarının səmtini ona görə bəlirləsinlər.

Nəvələrin hərəsi tək-tək babanı təbrik etdilər, hətta ona 100 il yanlarında olmasını arzuladılar. Onsuz heç bir günümüz olmasın,-dedilər. Bala Bəhruz isə babasını həm təbrik etdi, həm də şərəfinə şeir söylədi:

İzləri seçilir İzlər içində,
Axtarsan taparsan yüzlər içində,
O qədər həyəcanlı sözlər içində,
Qürurla deyirəm babam var mənim!

Ömründən pay kəsib, ömrümə verib,-dedi. Şeirinin davamı alqışlara qərq oldu. Bayaqdan gənclik eşqilə “Xanbağı”nı dövrə vuran babanın könlü qubarlandı, asta-asta şair Hüseyn Arifin sözlərinə söykəndi:
Gah çəliyə dirsəklənib dayanar,
Gah daş üstə dincin alır qocalar.
Gah əlini saqqalına aparıb
Dərin-dərin fikrə dalır qocalar.

Ağrıyanda özü doyar özündən,
Yaş süzülər, qəm ələnər gözündən.
Uşaq kimi uşağın da sözündən,
Tez tutulub, tez darılar qocalar.

Cavanlığın qoxusunu itirib ,
Tay-tuşların çoxusunu itirib ,
Gecə yarı yuxusunu itirib ,
Sübhə kimi oyaq qalır qocalar.
Bəhruz bəy bu qürur dolu kövrək anların təsirindən çıxıb hər halımıza Şükr elədi. Dalınca da bir Uzundərə çaldırıb nəvələri ilə rəqsə başladı. Adama elə gəldi ki, Qara zurnanın Uzundərə sədası Zəngəzurun Gığı dərəsinə qədər havalandı...

Pürülü Kənd İcmasının sədri Əlayət Kərimov, Qaraçimən Kənd İcmasının sədri Hacı Sərvər Hüseynov, Müsəlləm Kənd İcmasının koordinatoru Əkrəm Mustafayev, Qərbi Azərbaycan İcması Ziyalılar Şurasının üzvü Tamxil Ziyəddinoğlu, Qafan icmasının hörmətli ziyalılarından Cavanşir Vəliyev, Mirəli Babayev və başqaları Bəhruz Piriyevə öz ürək sözlərini, xoş arzularını çatdırdılar. Yubilyarın uşaqlıq çağlarının, gənclik illərinin şahidi olmuş Tacəddin İmanovun təbriki Bəhruz bəyi xeyli kövrəltdi, məclis iştirakçılarına duyğulu anlar yaşatdı. Qeyd etdi ki, Bəhruzun həyatının ilk illəri çox ağır, bəlkə də məşəqqətli keçib. Anasını erkən itirdiyi üçün özü uşaq ola-ola bələkdə yetim qalmış qardaşına həmtay olub. Demək olar ki, özü uşaqlıq yaşamayıb. Uşaq çiyninin birində ana itkisi, o birində yetim qardaş yükü...

Bəhruz, əzizim sən bu yükü mərdi-mərdanə çəkdin. Neyniyək ki, növrağını quranda da yurdumuz yağmalandı. İndi sənin bu 60 illik yubileyin günündə arzum budur ki, növbəti doğum günlərindən birini Bakı- Qafan qatarında qeyd edəsən. Bəlkə içini göynədən Vətən həsrəti onda səngiyər. Bir daha sənə möhkəm cansağlığı, tükənməz həyat eşqi arzulayıram. Bir də arzu edirəm ki, 80, 90 illik yubileylərini beləcə, əzizlərinin və sevənlərinin, ən əsası bu səni dövrəyə alan nəvələrin əhatəsində qeyd edəsən!
Sonda Bəhruz Piriyev hər kəsə təşəkkür etdi:
Əziz dostlar, ellilər, 60 illik yubileyim münasibətilə məni təbrik edən, xoş arzularını bildirən, tədbirimizdə iştirak edərək sevincimizi bölüşən hər kəsə dərin minnətdarlığımı bildirirəm. Sizin diqqətiniz, mənə verdiyiniz dəyər mənim üçün çox qiymətlidir. Allah hər birinizə möhkəm can sağlığı, uzun ömür, ailə səadəti və ruzi-bərəkət versin. Qafanda görüşməyi bizə nəsib etsinki, mən də sizin xeyir işlərinizdə iştirak edim!

Qafan Rayon İcmasının mətbuat xidməti

Avtobus sərnişini sürüdü

Hadisə fevralın 20-də, günorta saat 14-25 radələrində paytaxtın Yasamal rayonu ərazisində yerləşən 3 saylı Bakı Asan Xidmət mərkəzi ilə Musabəyov heykəli arasındakı dayanacaqda baş verib. Beləki Aidə Seyfəddinli minmək istədiyi 10 saylı marşrut avtobusunun sürücüsü məsuliyyətsilik göstərərək sərnişinin çantası il sağ əli avtobusun içində, ayağı pilləkəndə avtobusa minmək istəyərkən qapını bağlayıb, avtobusu sürüb. Əli qapının arasında qalan Aidənin dəhşətli qışqırtısına əhəmiyyət vermədən yoluna davam etmək istərkən, xanım sol əli ilə avtobusun qapısını möhkəm döyəcləyib. Ondan sonra sürücü avtobusu dayandırıb. Əli qapı arasında sıxılmaqdan qıpqırmızı pörtərək əssə də özünü itirməyib sürücünün şəklini çəkib.

Biz də “Butov.az” informasiya portalı olaraq həmin anların şahidi kimi sürücünün şəklini yayımlamaqla aidiyyatı qurumları belə məsuliyyətsizlərə sərnişin xidməti etibar etməməyə çağırırıq.
P.S. Əgər xanım özünü itirsəydi, avtobusun təkəri altında qalacaqdı...

Butov.az

Qərbi Azərbaycan İcması Gənclər Şurasının üzvü

Bir Gün Biz

Qayıdacağıq!!!

Nə qədər də mənalı və dərin bir kəlmədir Vətən. Şirin olduğu kimi, məzmunu, qayəsi də yüksək və hikmətlidir Vətən kəlməsinin. Vətən deyərkən anamızı, ana deyərkən vətənimizi düşünürük. Mən gözlərimi soyuq bir qatarda açmışam bu dünyaya. Öz doğma yurd yuvasından zorla deportasiya olunan bir ailənin ilk övladı olaraq. Uşaqlığım doğma el-obam Zəngəzur mahalı Qafan rayonu haqqında olan nənə və babalarımın xatirələrini duymaqla keçib. Onlardan eşitdiklərim uşaq yaddaşıma hoparaq, məni xəyali bir qəhrəman kimi bir anlıq da olsa Qafanımın səfalı yerlərinə aparırdı. Amma bu xoş xatirələrdə sevinclə bərabər, bir ağrı-acı da var idi. İstər 1903-1905, istərsə də 1918 və sonda 1988 – ci soyqırım və deportasiyanı yaşamış tarixin ağır sınaqlarından çıxmış bir nəslin nümayəndəsiyəm.
Deyirlər vətən itkisi ayrı hissdir, bəli bu fikirlərlə razıyam çünki bu hissləri mən dünyaya gəldiyim ilk günlərdən hiss edib, o hisslərlə yaşayıram. Özümü deportasiya qurbanı sayıram, çünki ilk gözlərimi açdığım o andan ümidsüz doğma el obalarından didərgin salınmış bir ailənin övladı olmuşam. Doğma elindən didərgin düşən insanlarımızın acı fəryadları, fəlakətləri yaxın tarixin erməni zülmündən qaynaqlanan acı bir xatirədir. Düşmən tapdağında sahibsiz qalıb qəribləşən ata yurdumuzun - Qafanımızın gözəl günləri, erməni zülmünün cəhənnəmə çevirdiyi insan həyatları, toplu faciələri, işğal altında qalan yer-yurdları haqqında eşitdiyim fikirlər, o ağrı-acıya, o həsrətə qoşulan şeirləri dinləyərək, deyilən acılı-şirinli xatirələri duyaraq keçib uşaqlığım.
Bu gün mən bir ümüdlə yaşayıram, biz qayıdacağıq, doğma Qafanımıza cismən görmədiyim amma valideyinlərimin, nənəmin və babalarımın xatirələrində canlanan doğma elimizə. Cənab Prezidentimiz İlham Əliyevin qətiyyətli siyasəti, dünya arenasında qazandığımız uğurlar və 44 günlük Vətən müharibəsində yazdığımız qələbə tarixi bunları deməyimə əsas verir. Və o gün “Ana yurdum Mən Qayıtdım” deyəcəm!

SEVİNCLİ OLDUĞU

QƏDƏR DƏ KƏDƏRLİ

Bu yaxınlarda – yanvar ayında sevincli, sevincli olduğu qədər də kədərli bir xəbər aldıq. Nəslimizin ağsaqqalı, atamla əmizadə olan, Azərbaycan Texniki Universitetinin dosenti Savalan müəllim qohumlara belə bir xəbər çatdırdı: “Atam Xanlar Rəsul oğlu Almaniyanın Aşağı Saksoniya bölgəsində alman əsirliyində (əsir nömrəsi: 51569) torf istehsalı və bataqlıqların qurudulması işlərində məcburi əməyə cəlb edilmiş, aclıqdan, ürəktutmadan 1943-cü il fevral ayının 27-də günorta saat 14:30-da vəfat etmiş, toplu qəbiristanlıqda 235 saylı məzarda dəfn olunmuşdur. Qardaşım Qiyasın nəvəsi Kərimli Anar Vüqar oğlu 18 yanvar 2026-cı il tarixdə atamın qəbrini ziyarət etmişdir”.
Təxminən 2005-ci ildən apardığım tədqiqatlar zamanı müəyyən etdim ki, Göyçə mahalının Daşkənd kəndindən İkinci Dünya müharibəsinə təxminən 250 nəfər səfərbər olunmuş və bu çağırışçılardan təxminən yarısı, yəni, 126 nəfəri itkin düşmüş, həlak olmuşdur. Qalanlardan 122 nəfər müharibə veteranı kimi doğma kəndlərinə qayıtmış, biri ABŞ-də (Məhərrəm Musayev), biri isə Türkiyədə (Niftalı Xəlilov) qalıb yaşamışdır. Aparılan tədqiqatın nəticəsi tərəfimizdən “Respublika Xatirə Kitabı Redaksiyası”na təqdim olunmuş və “Azərbaycan Respublikası Xatirə Kitabı” adlı ensiklopediyada çap olunmuşdur. Bu qanlı müharibə bizim Rəsullular nəslindən də yan keçməmiş, bir çoxları bu müharibəyə könüllü olaraq getmişdir. Altı nəfər müharibədə itkin düşüb, həlak olmuş, doqquz nəfər isə müharibə veteranı kimi doğulduqları Daşkənd kəndinə qayıtmışlar.
Müharibədə həlak olub geri qayıtmayan altı nəfərdən biri də Nəsib babamla babaları qardaş olan Xanlar Rəsul oğlu Kərimov idi. Nəsib babamla Xanlar babanın müharibədən öncəki illərə aid qoşa çəkdirdikləri şəkilləri də bu gün bizlər üçün çox dəyərli bir yadigardı. Xanlar Kərimov 1903-cü ildə Novo-Bəyazid qəzasının Daşkənd kəndində doğulmuşdu. Geniş dünyagörüşü, dərin biliyi olan Xanlar Kərimov mühasib kimi Basarkeçərin bir çox kolxozlarında işləmişdir. O, bacısı Şəkərin oğlu Niftalı Xəlilova da mühasiblik peşəsini öyrətmiş, özü ilə bərabər o da mühasib işləmişdir. Xanlar Kərimovun öz dəsti-xətti ilə yazdığı, İmam Əlinin şücaətlərindən bəhs edən “Xəvər-zəmin” kitabı son illərə qədər qalırdı.
Xanlar Kərimov təxminən 1930-cu illərin əvvəllərində Hacı Məhəmmədlilər nəslindən Alı kişinin qızı Gülgəz xanım ilə ailə həyatı qurub. Onların Tehran, Sabir, Xalid, Qiyas və Savalan adlı dörd oğlu, bir qızı dünyaya gəlib.
1941-ci ilin sentyabr ayında Xanlar Kərimovu vəzifəsinə görə müharibəyə səfərbər etməsələr də, o Basarkeçər Rayon Hərbi Komissarlığına müraciət etmiş, könüllü olaraq döyüşlərə qatılmağını istəmiş, müharibəyə göndərilmişdir. Qardaşı Hüseynin oğlu rəhmətlik Vərqa müəllimlə söhbətlərimiz zamanı əmisini xatırlayır və belə deyirdi:

“Xanlar əmim müharibədən qabaq iki il hərbi xidmətdə olmuşdu. 1941-ci il idi, biz uşaqlar otaqda oynayırdıq. Tanrıverdi müəllim gəldi və Xanlar əmimə dediki hökumət səni işinə görə bron edib, müharibəyə aparmır. Nə vaxt çağırarlar onda da gedərsən. Sən niyə axı özün gedirsən? Xanlar əmim də dedi ki, Tanrıverdi, faşistlər torpaqları ala-ala gəlib Qafqaza çatıb. Mən qala bilmərəm, gedəcəm.”
SSRİ Müdafiə Nazirliyinin arxiv sənədlərində yazılır: “Kərimov Xanlar Rəsul oğlu sıravi əsgər kimi Primorsk ordusu 775-ci atıcı alayın 9-cu rotasının atıcısı olmuşdur. 5 mart 1942-ci ildə onun xidmət etdiyi rotanı bütünlüklə alman faşistləri Sevastopolda əsir götürmüşdür”. Digər bir sənəddə isə “1942-ci ilin may ayında itkin düşmüşdür” deyə qeyd vardır.
Bundan sonra Xanlar Kərimov haqqında həqiqətə uyğun olmayan fikirlər söylənilmiş, guya özünün könüllü əsir düşdüyü, hətta müharibədən sonra Almaniyada və ya Türkiyədə qalıb yaşadığını da danışırdılar. Bunlar hamısı dəqiq olmayan, reallığa söykənməyən rəvayətlərdən, ziddiyyətli fikirlərdən ibarət imiş. Əsl həqiqət isə onun nəvə-nəticələrinin 83 il sonra əldə etdikləri məlumat oldu. Sevə-sevə vətəndaşı olduğumuz Sovet hökuməti isə insanlara əzab-əziyyət vermiş, dəqiq olmayan məlumatlar əsasında bu ailəni daim təzyiq altında saxlamışlar. Hətta Savalan müəllim söyləyir ki, Sovet hökuməti 1942–1946-cı illərdə üç dəfə əmlaklarını müsadirə etmiş, onlara olmazın əzabını vermişlər.
Xanlar Kərimovun övladları ali təhsilli olub rəhbər işlərdə çalışsalar da, guya atalarının öz istəyi ilə əsir düşməsi səbəbindən hər zaman qorxu içərisində yaşamış, layiq olduqları daha yüksək vəzifələri tuta bilməmişlər. Oğlu Qiyas Kərimov Bakı Ali Partiya Məktəbini qırmızı diplomla bitirməsinə, Kəlbəcər rayon Komsomol Komi¬tə¬si-nin katibi işləməsinə baxmayaraq haqqı olan hər hansı rayonun birinci və ya ikinci katibi vəzifəsinə irəli çəkilməmiş, çox geridə qalmış Bərdə rayonunun Telman kolxozuna sədr göndərilmişdir. Onun peşəkarlığı sayəsində həmin kolxoz bir neçə ilə rayonun ən qabaqcıl təsərrüfatlarından biri olmuşdur. Eləcə də, Xanlar Kərimovun digər oğlu Xalid Rəsulov da haqsızlığın qurbanı olmuşdur. Belə ki, Xalid Rəsulov nəinki Azərbaycanın hətta, Özbəkistanın pambıq qəhrəmanları ilə aralarında ge¬dən yarışda qalib olmasına baxmayaraq onun haqqı olan Sosialist Əməyi Qəhrəmanı adı ona verilməmişdir. Qeyd edim ki, hər iki qardaş dəfələrlə “SSRİ Xalq Təsər¬rüfatı Nailiyyətləri sərgisi”nin Qızıl medalına, “Sosializm yarışının qalibi” və başqa onlarla orden, medal və mükafatlara layiq görülmüşlər.
Mövzu ilə qismən bağlı olduğundan burada Aşıq Hacı Bayramovun 1991-ci ildə Almaniyaya qastrol səfərə gedəndə konsertdən sonra bir nəfərlə olan görüşünü xatırlatmaq istərdim: “Bir nəfər Aşıq Hacıdan haralı olduğunu soruşur. O da Göyçə mahalının Daşkənd kəndindən olduğunu deyir. O adam aşıqdan Daşkənddə yaşayan Kərbəlayı Əmrahı, İsmayıl kişini, Xanları və o cümlədən Rəsullulardan bir neçə adamı soruşur. Aşıq Hacı ondan soruşur ki, bəs siz kimlərdənsiniz, bu adamları niyə soruşursuz? Deyir, elə belə maraqlanıram. Adam onu da əlavə edir ki, indi tələsirəm, sabah gəlib səni qonaq aparacam. Amma o adam səhəri gün gəlmir və növbəti görüş baş tutmur. Aşıq Hacı güman edərək belə deyərdi: O, adam Rəsullulardan ya Məhəmməd idi, ya da Xanlar, bəlkə də Müzəffər idi. Amma o adam daha çox Kərbəlayı Əmrahla maraqlanırdı”.
Müharibədən sonra Türkiyədə qalıb yaşayan, Xanlar Kərimovun bacısı Şəkərin oğlu Niftalı Xəlilov 18 iyul 1959-cu ildə qardaşı Əli Xəlilova yazdığı məktubdan bir hissəni olduğu kimi burada təqdim etməyi də vacib hesab edirəm:
“Ali, yavrum, Koçernin eşi Selmi Elbeyinin küçük kızı deyilmi? Setter kimin kızını aldı, resmini neden göndermedi, yoksa darğınmısınız? Sakının, onu hoş dutun emim yadigarıdı onu sizlerden ayırmam. Letive kimle evlendi, Medoş emimin Haceri kimle evlendi? Hannar daymın, Hüseyin daymın, bizim Karaşın, Balış emimin cocukları kimle evlendi ve kendileri nasıllar, Hannarın ailesi Gülgez ne oldu, Hacının oğlu Süleymen eve geldimi? Mahı neden öldü, derdi neydi, etraflı yaz. Kurban emim dururmu, çocukları nasıllar?”
Daşkənddən müharibəyə gedib-qayıtmayanlardan söz düşəndə Vərqa Kərimov deyərdi ki, Dədəm kəndin başından başlayar bir-bir müharibədən qayıtmayanları sayar, təsbehin daşını çevirərdi. 101 təsbeh bitərdi amma ölənlər bitməzdi. Vərqa müəllimin atası, Xanlar Kərimovun isə qardaşı Hüseyn kişinin məzar daşına 1965-ci ildə yazılan şeir də çox ağrılı, kədərlidir:

Əvvəl gündən oldum mən də bəxtiyar,
Deyirdim, yanımda beş qardaşım var.
Getdi o qardaşlar, hanı o Xanlar?
Ona qismət oldu o qürbət diyar.
Ey fələk, ey həyat, yollarına bax,
Yaranmış nə bilir nələr olacaq.
Ey daş, nişana ver gözdə Vətəni,
Bəlkə qardaş gəlib oxuya səni.

Müharibə Rəsulluların ziyalılarını, görən gözünü, duyan qəlbini yox etdi, desək yanılmarıq. Nəslin azman şairi Həsən Xəyallı əmisioğlanları Hüseyn Kərimova və Xasay Hacıyevə yana-yana ürək ağrısı ilə yazırdı:

…Həsən Xəyallıyam, qopur fəryadım,
Düşəndə yadıma tərlan Sayadım!
Xanlarla qırıldı qolum-qanadım
Qeyri kimsələrdən uzaq kimiyəm.

…Getdi Zülfiqarım, getdi Nəsibim,
Xoş ləhcə Xanlarım, o Məhəmmədim.
Öldü tərlan Sayad, qırıldı belim,
Qəmlər qucağında bir qalan mənəm.

Son olaraq bir maraqlı faktı da oxucuların nəzərinə çatdırmaq istərdim. Vərqa müəllim deyərdi ki, Xanlar əmim doğulan il babam Rəsul vəfat edib. Bu yaxınlarda apardığım tədqiqatların nəticəsi olaraq çap etdirdiyim “Soyumuz, kökümüz, özümüz” adlı kitabda kameral siyahılara, eləcə də Vərqa müəllimin dediyinə əsaslanaraq müəyyən etmişdim ki, Rəsul Hacı Kərim oğlu 40 yaşında vaxtsız vəfat edib. Maraqlıdır ki, 1903-cü ildə doğulan onun oğlu Xanlar Kərimov da 1943-cü ildə 40 yaşında haqqın dərgahına qovuşub.
Ruhun şad, məkanın cənnət olsun, Xanlar baba.

Araz Yaquboğlu

tədqiqatçı-jurnalist,
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin və
Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin üzvü

Abşeronda hesabat yığıncağı

Abşeron rayonunda 2025-ci ilin sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına və qarşıda duran vəzifələrə həsr olunmuş hesabat yığıncağı keçirilib. Xırdalan şəhərində yerləşən Heydər Əliyev Mərkəzində təşkil olunan tədbirdə Abşeron Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Abdin Fərzəliyev, Milli Məclisin deputatları Ramid Namazov, Rizvan Nəbiyev, Nigar Məmmədova, Zaur Şükürov, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının sektor müdiri Habil Əzənmədov, YAP Abşeron rayon Təşkilatının sədri Abbas Əliyev, regional idarə rəisləri, rayonun hüquq-mühafizə orqanlarının, idarə və müəssisə rəhbərləri, şəhid ailələri, müharibə iştirakçıları və rayon ictimaiyyəti iştirak edib.
İştirakçılar əvvəlcə Xırdalan şəhərində Ümummilli Lider Heydər Əliyevin abidəsini ziyarət edib, qarşısına gül dəstələri qoyaraq əziz xatirəsini dərin ehtiramla yad ediblər. Daha sonra Ümummilli Liderin və Vətən uğrunda canından keçmiş şəhidlərimizin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla anılıb, Dövlət Himni səsləndirilib.

Tədbirdə çıxış edən RİH başçısı qeyd edib ki, Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən müəyyənləşdirilən inkişaf strategiyası bu gün İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ardıcıl və məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilir. Bildirilib ki, Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə əldə olunmuş tarixi qələbə ölkəmizdə yeni reallıqlar və inkişaf imkanları yaradıb. Dövlət siyasətinin sosialyönümlü xəttinin gücləndirilməsində və humanitar təşəbbüslərin genişlənməsində Birinci vitse-prezident, Heydər Əliyev Fondunun Prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın fəaliyyəti xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Qeyd olunub ki, 2025-ci ildə də Abşeron rayonunda mühüm uğurlar və nailiyyətlər, rayonun sosial-iqtisadi inkişafında irəliləyişlər əldə olunmuş və vətəndaşların rifahı təmin edilmişdir. Rayon üçün ötən ilin ən əlamətdar hadisələri isə Prezident İlham Əliyevin Abşeron rayonuna səfərləri olmuşdur. Dövlət başçısı tərəfindən Hökməli qəsəbəsində “Scandens Pharmaceutical Industries Ltd” MMC-yə məxsus müasir dərman istehsalı müəssisəsinin, həmçinin Səudiyyə Ərəbistanının “ACWA Power” şirkəti tərəfindən inşa edilən “Xızı–Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının açılışı həyata keçirilmişdir. Bu layihələr rayonun sənaye və enerji potensialının gücləndirilməsində mühüm rol oynayır.
Çıxışda, həmçinin Abşeron rayonu üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyan kanalizasiya şəbəkəsinin qurulması məsələsinə dövlət səviyyəsində həssaslıqla yanaşıldığı vurğulanıb, su təchizatı və tullantı suları sistemlərinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər, bu istiqamətdə görülən işlər rayon sakinlərinin sevincinə səbəb olduğu qeyd edilib.

Daha sonra Abşeron Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının birinci müavini Yusif Sadıqov 2025-ci ilin sosial-iqtisadi inkişafının yekunlarına dair geniş hesabat məruzəsi ilə çıxış edib. Məruzədə hesabat dövründə rayon üzrə iqtisadi göstəricilər, əhalinin məşğulluğunun artırılması, sahibkarlığın təşviqi, investisiyaların cəlb olunması, yeni iş yerlərinin yaradılması və kommunal xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər barədə ətraflı məlumat verilib, dövlət proqramlarının icrası ilə bağlı görülən işlər diqqətə çatdırılıb. Sonda qarşıda duran vəzifələr müəyyənləşdirilərək rayonun sosial-iqtisadi inkişafının növbəti mərhələdə də ardıcıl şəkildə davam etdiriləcəyini vurğulayıb.
Daha sonra Bağlar Su İdarəsinin rəisi Telman Quliyev çıxış edərək rayon ərazisində icra olunan su təchizatı və kanalizasiya layihələri barədə ətraflı məlumat verib, həyata keçirilən işlərin mövcud vəziyyəti və qarşıda duran əsas vəzifələr barədə iştirakçıları məlumatlandırıb. Çıxışda infrastrukturun mərhələli şəkildə yenilənməsi istiqamətində tədbirlərin davam etdiriləcəyini qeyd edib.
Milli Məclisin deputatı Rizvan Nəbiyev çıxışında bildirib ki, Abşeron rayonunda həyata keçirilən sosial-iqtisadi layihələr dövlət başçısının müəyyən etdiyi inkişaf strategiyasına uyğun olaraq ardıcıl şəkildə icra olunur. Deputat görülən işlərin rayonun ümumi inkişafına və sakinlərin rifahının yüksəldilməsinə mühüm töhfə verdiyini qeyd edərək, qarşıda duran vəzifələrin uğurla yerinə yetiriləcəyinə inamını ifadə edib.
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyasının sektor müdiri Habil Əzənmədov çıxış edərək bildirib ki, ötən il Abşeron rayonu üçün uğurlu il olub. O, əhalinin sosial rifahının yaxşılaşdırılması, yol və digər infrastruktur layihələrinin icrası, eyni zamanda bölgədə davamlı sosial-iqtisadi inkişafın təmin olunması istiqamətində mühüm tədbirlərin həyata keçirildiyini qeyd edib və əlavə edib ki, bu layihələr rayonun gələcək inkişaf perspektivlərini daha da möhkəmləndirir.

Sonra Abşeron RİH yanında İctimai Şuranın sədri, şəhid Elçin Həsənlinin anası Xatirə İsmayılova çıxış edərək rayon ərazisində görülən işlərdən, şəhid ailələrinə göstərilən diqqət və qayğıdan danışaraq bütün bunlara görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevə və Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevaya minnətdarlıqlarını bildirib.
Daha sonra tədbir iştirakçıları adından Azərbaycan Respublikasıın Prezidentinə müraciəti “Rəşadət” ordeni ilə təltif olunmuş şəhid mayor Elşad Həsənovun qızı, Xəzər Universitetinin tələbəsi, rayonun fəal gənci Aysun Həsənli səsləndirib, şəhid ailələrinə göstərilən dövlət qayğısına görə təşəkkürünü ifadə edib.
Sonda rayonun ictimai-sosial həyatında fəallığı ilə seçilən bir qrup şəxsə fəxri fərmanlar təqdim olunub.

Azərbaycan-Serbiya münasibətləri

yeni strateji mərhələdə

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin fevralın 15-də Serbiya Respublikasına rəsmi səfəri zamanı verdiyi bəyanat iki ölkə arasında mövcud olan strateji tərəfdaşlığın yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu bir daha nümayiş etdirdi. Dövlət başçısının çıxışında səsləndirilən fikirlər Azərbaycan-Serbiya münasibətlərinin təkcə diplomatik çərçivə ilə məhdudlaşmadığını, eyni zamanda real iqtisadi, energetika və investisiya imkanları üzərində qurulduğunu açıq şəkildə göstərdi. Prezident İlham Əliyevin Serbiya Prezidenti Aleksandr Vuçiç haqqında səsləndirdiyi yüksək qiymətləndirmələr qarşılıqlı etimadın və səmimi dostluğun bariz nümunəsi kimi diqqət çəkir. Hər iki liderin dövlət maraqlarını hər şeydən üstün tutması bu münasibətlərin əsas dayaq nöqtəsi kimi çıxış edir.
Prezidentin vurğuladığı kimi, Serbiya təbii sərvətləri olmayan ölkə olmasına baxmayaraq, müstəqil iqtisadi siyasət yürüdərək öz gücünə arxalanan və heç bir kənar yardımdan asılı olmayan inkişaf modelini formalaşdırıb. Bu isə həm Avropa məkanında, həm də beynəlxalq miqyasda Serbiyanın nüfuzunun artmasına səbəb olub. Azərbaycan tərəfinin bu uğurları yüksək qiymətləndirməsi iki ölkə arasında həm siyasi, həm də mənəvi yaxınlığın göstəricisidir.
Səfər çərçivəsində keçirilən Serbiya-Azərbaycan Strateji Şurasının ilk iclası isə münasibətlərin gələcək perspektivlərini daha da aydınlaşdırdı. Müzakirələr zamanı siyasi dialoqun möhkəmləndirilməsi, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi, beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı dəstəyin davam etdirilməsi və birgə sərmayə layihələrinin həyata keçirilməsi kimi mühüm məsələlər gündəmə gətirildi.
Prezident İlham Əliyevin Azərbaycanın Serbiyaya böyük həcmdə sərmayə qoymağa hazır olduğunu bəyan etməsi bu əməkdaşlığın konkret nəticələrə yönəldiyini göstərir. Birgə inşa ediləcək elektrik stansiyası layihəsi həm Serbiyanın enerji təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsinə, həm də regionda enerji balansının qorunmasına xidmət edəcək. Azərbaycan artıq Serbiyaya təbii qaz ixracına başlayıb və yaxın dövrdə bu həcmlərin artırılması planlaşdırılır. Bu qazın elektrik enerjisinə çevrilməsi isə Serbiya üçün yeni iqtisadi üstünlüklər yaradacaq.
Azərbaycanın 2032-ci ilə qədər əlavə 8 giqavat enerji gücü əldə etməyi planlaşdırması və bunun böyük hissəsinin ixraca yönəldilməsi ölkəmizin Avropa enerji bazarında strateji rolunu daha da gücləndirir. Bu baxımdan Serbiya ilə əməkdaşlıq yalnız ikitərəfli deyil, həm də regional əhəmiyyət daşıyan bir model kimi qiymətləndirilə bilər.
Səfərin yekununda səsləndirilən “Yaşasın Serbiya! Yaşasın Azərbaycan! Yaşasın Serbiya-Azərbaycan dostluğu!” çağırışı isə sadəcə diplomatik jest deyil, iki xalq arasında dərin tarixi, siyasi və insani bağların rəmzidir. Bu münasibətlər göstərir ki, dövlətlər arasında qurulan səmimi tərəfdaşlıq xalqların rifahına, regionun sabitliyinə və gələcək nəsillərin daha təhlükəsiz dünyada yaşamasına xidmət edir.

Sevil Əliyeva
Güzdək qəsəbə tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru