4-05-2026, 03:50
Onun üçün mandat
sadəcə status deyil…
Azərbaycanın müasir siyasi tarixində özünəməxsus dəst-xətti olan simalardan biri, mərhum Fəzail Ağamalının həyat yolu milli məfkurəyə xidmətin və dövlətçilik ənənələrinə sadiqliyin parlaq bir nümunəsidir. Onun ictimai-siyasi fəaliyyəti təkcə bir partiyanın rəhbəri və ya millət vəkili kimi deyil, həm də xalqın taleyüklü məqamlarında məsuliyyəti öz üzərinə götürən bir ziyalının mübarizəsi kimi yaddaşlara həkk olunub. Zəngəzur mahalının Şıxlar kəndində doğulub boya-başa çatan Fəzail Ağamalı hələ gənclik illərindən tariximizin dərinliklərinə vaqif olmuş, elm sahəsində qazandığı uğurları milli oyanış prosesi ilə birləşdirmişdir.
Onun vətənpərvərlik yolunun ən həlledici mərhələlərindən biri 1980-ci illərin sonunda baş qaldıran Meydan hərəkatı idi. Azərbaycanın müstəqillik arzularının alovlandığı həmin günlərdə o, xalqın ön sıralarında yer alaraq milli azadlıq ideyalarının carçısına çevrildi. Lakin Fəzail Ağamalının siyasi uzaqgörənliyi təkcə etirazlarla məhdudlaşmırdı; o, dövlətçiliyin qorunub saxlanılması üçün güclü lider amilinin vacibliyini hər kəsdən tez dərk edirdi. 1990-cı illərin əvvəllərində ölkədə yaranmış xaos və vətəndaş müharibəsi təhlükəsi zamanı Heydər Əliyevin Naxçıvandan Bakıya dəvət edilməsi təşəbbüsü ilə çıxış edən ilk ziyalılardan biri olması onun dövlət naminə atdığı ən strateji addımlardan sayılır. O, təsisçisi olduğu Ana Vətən Partiyası vasitəsilə illərlə milli həmrəylik və Azərbaycançılıq məfkurəsini təbliğ edərək ölkənin siyasi sisteminin sütunlarından birini formalaşdırdı.
Parlament fəaliyyəti dövründə isə Fəzail Ağamalı xalqın səsi olmağı özünün əsas missiyası hesab edirdi. Uzun illər Milli Məclisin deputatı kimi çıxışlarında o, xüsusilə Vətən müharibəsi qazilərinin, şəhid ailələrinin və sosial müdafiəyə ehtiyacı olan insanların hüquqlarını ən ali kürsüdən müdafiə edib. Onun üçün deputat mandatı sadəcə bir status deyil, vətəndaşın müraciətini qanunvericilik müstəvisinə daşımaq üçün bir vasitə idi. Bir çox mürəkkəb qanunların qəbulunda iştirak edərkən o, həmişə dövlət maraqlarını ön planda tutmuş, Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi mövzusunda barışmaz mövqe nümayiş etdirmişdir.
Professorun elmi fəaliyyəti və siyasi təcrübəsi onu həm də gənc siyasətçilər üçün bir məktəbə çevirdi. Bu məktəbin ən layiqli davamçısı və bu gün Ana Vətən Partiyasının sədri missiyasını şərəflə daşıyan isə Günay Ağamalıdır. Atasının vəfatından sonra onun siyasi irsinin qorunub saxlanılması və yeni dövrün tələblərinə uyğun inkişaf etdirilməsi məhz Günay xanımın üzərinə düşmüşdür. Salyan Biləsuvar Neftçala 65 saylı seçki dairəsindən namizədliyini irəli sürərək xalqın etimadını qazanan Günay Ağamalı, seçicilərinin yüksək etibarını əldə etmiş bir gənc kimi səs çoxluğu ilə Milli Məclisdə deputatlıq fəaliyyətinə başlamışdır. Milli Məclisin VII çağırış deputatı kimi fəaliyyətə başlayan Günay Ağamalı qısa müddətdə öz intellekti, psixoloji hazırlığı və prinsipial mövqeyi ilə geniş ictimaiyyətin diqqətini çəkməyi bacarmışdır. O, partiyanın rəhbərliyinə gəldiyi andan etibarən sadəcə bir ad kimi deyil, real fəaliyyət proqramı təqdim etdi. Günay xanımın liderliyi dövründə Ana Vətən Partiyası özünün ənənəvi dövlətçi xəttini qorumaqla yanaşı, qadınların və gənclərin ictimai-siyasi proseslərdə aktivliyinin artırılmasına xüsusi önəm verir.
Günay Ağamalının siyasi portreti həm müasirlik, həm də köklərə bağlılıq elementlərini özündə birləşdirir. O, atasından miras qalan xalqla birbaşa ünsiyyət qurmaq, qazilərin problemlərinə həssaslıqla yanaşmaq və milli maraqları hər şeydən uca tutmaq prinsiplərini yeni nəslin dili ilə ifadə edir. Partiyanın qurultaylarında nümayiş etdirdiyi qətiyyətli mövqe və parlamentdəki çıxışları göstərir ki, o, təkcə "Ağamalı məktəbi"nin bir nümayəndəsi deyil, həm də müstəqil, analitik təfəkkürlü bir siyasətçidir.
Sara ASLANOVA
3-05-2026, 08:41
Çempion edam edildi
İranda etirazlar zamanı həbs olunan 21 yaşlı karate çempionu Sasan Azadvar Conaqani İsfahandakı Dəstgerd həbsxanasında edam edilib.
İran məhkəmə sistemi tərəfindən yayılan məlumatda Azadvar “Allaha düşmənçilik” və “düşmənlə effektiv əməkdaşlıq” ittihamları ilə məhkum olunub.
Onun etirazlar zamanı təhlükəsizlik qüvvələrini daşıyan nəqliyyat vasitəsinə daş və kərpic atdığı, şüşələrini sındırdığı və təhlükəsizlik işçilərinə hücum etdiyi iddia edilib. Həmçinin Azadvarın nəqliyyat vasitəsini yandırmaq üçün benzin hazırlamağa çalışdığı, lakin uğursuz olduğu bildirilib. İranda Ali Məhkəmə hökmü təsdiqləyib və edam cəzası icra edilib.
“Hengaw” insan haqları təşkilatı bildirib ki, Azadvar işgəncəyə məruz qalıb və vəkillərinin müdafiəsi zamanı qarşı tərəfdə etibarlı sübut olmayıb. Vəkillər platforması isə ittihamların İran qanunvericiliyindəki “Allaha düşmənçilik” maddəsinə uyğun olmadığını vurğulayıb.
2-05-2026, 15:48
Azərbaycanla bağlı açıqlama
Ölkələrimiz arasında münasibətlər müxtəlif sahələr üzrə inkişaf edir və yaxın perspektivdə daha yüksək səviyyəyə çatdırılması mümkündür. Bunu Azərtac-a açıqlamasında İsrailin Azərbaycandakı səfiri Ronen Kraus deyib. Diplomat qeyd edib ki, Azərbaycanla İsrail arasında əməkdaşlıq kibertəhlükəsizlik, süni intellekt, turizm, aqrar və su texnologiyaları kimi istiqamətləri əhatə edir. “Kibertəhlükəsizlik əsas prioritetlərdən biridir. Süni intellekt isə münasibətlərə yeni əlavə olunan sahədir.” Ronen Kraus turizm sahəsində də müsbət dinamikanı diqqətə çatdırıb. Onun sözlərinə görə, 2025-ci ildə Azərbaycana səfər edən israilli turistlərin sayı təxminən 70 min nəfər olub və bu göstəricinin artacağı gözlənilir.
Səfir, həmçinin su resurslarının səmərəli idarə olunmasının xüsusi əhəmiyyət daşıdığını bildirərək, bu sahədə əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün potensialın yüksək olduğunu qeyd edib.
2-05-2026, 09:28
Bu yolda mən varam!
Türkçülük və Turançılıq mənim üçün sadəcə bir ideologiya deyil, bu, həyatımın mənası, varoluş səbəbimdir. Uğrunda mübarizə apardığım bu yol, hər bir Türk övladının şərəfli gələcəyi naminə seçilmiş müqəddəs bir yoldur. Milli kimliyimizin, dilimizin, tariximizin, mədəniyyətimizin qorunması və gələcək nəsillərə doğru şəkildə çatdırılması üçün göstərdiyim səylər gündəlik fəaliyyətimin əsasını təşkil edir. Yazdıqlarım, paylaşdıqlarım, qatıldığım tədbirlər və təşkil etdiyim təşəbbüslər bir məqsədə – Türk dünyasının birliyinə xidmət edir.
Bəzən həyatın təbii axarı içində yaşadığım şəxsi çətinliklər mənə yorğunluq gətirsə də, ruhən və mənən daima milli ideallarımın keşiyindəyəm. Bəziləri məni yolumdan döndərmək, inamımı qırmaq istəsə də, əksinə bu cəhdlər məni daha da möhkəmləndirir.
Çünki mən bilirəm – bu yol asan yol deyil. Amma bu yol, “Qızıl Alma” yoludur. Bu yol, Bütöv Azərbaycanın, Böyük Turanın yoludur!
İdeallarımız böyükdür, ona görə də mübarizəmiz də böyük və qətiyyətli olmalıdır. Hər bir addım, hər bir səs, hər bir fikir bu birliyə xidmət etməlidir.
Bu yolda mən varam – inamla, əzmlə, ruh yüksəkliyi ilə. Və bu yolda sonadək irəliləməyə hazıram!
Tanrı Türkü qorusun!
1-05-2026, 23:42
Avropa liderlərinə açıq məktub
Azərbaycan QHT-ləri Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula fon der Lyayenə, Avropa Şurasının prezidenti Antonio Kostaya, 8-ci Avropa Siyasi Birliyi Zirvə Toplantısında və Avropa İttifaqı-Ermənistan Zirvə Toplantısında iştirak edən dövlət və hökumət başçılarına açıq məktub ünvanlayıb.
Məktubun mətnini təqdim edirik:
“Hörmətli xanım Ursula fon der Lyayen,
Hörmətli cənab Antonio Kosta,
Hörmətli 8-ci Avropa Siyasi Birliyi Zirvə Toplantısında və Avropa İttifaqı-Ermənistan Zirvə Toplantısında iştirak edən dövlət və hökumət başçıları!
Cənubi Qafqaz ötən yay Vaşinqton Zirvə Görüşündən sonra böyük bir transformasiya yaşayır. Azərbaycan və Ermənistan davamlı sülhə doğru irəliləyir.
Avropa Cənubi Qafqazla əlaqələrini dərinləşdirdikcə, biz, aşağıda imza atan Azərbaycan vətəndaş cəmiyyəti və insan hüquqlarının müdafiəsi təşkilatlarının nümayəndələri, sizləri Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh və normallaşma prosesini dəstəkləməyə, eyni zamanda, Azərbaycanın üzləşdiyi itkin düşmüş şəxslər və mina kimi humanitar problemlərə diqqət yetirməyə çağırırıq.
Hazırda I Qarabağ müharibəsindən bəri 71 nəfəri uşaq, 287 nəfəri qadın, 319 nəfəri ahıl olmaqla, təxminən 4000 Azərbaycan vətəndaşı itkin düşüb. Güclü dəlillər ortadadır ki, bu insanlar işgəncəyə məruz qalaraq öldürülüb, bu isə müharibə cinayətləridir.
30 ildən artıqdır ki, Ermənistan bu şəxslərin taleyi və kütləvi məzarların yeri barədə məlumat vermir. Bu 4 min nəfər itkin düşmüş şəxsin ailələrinin ağrı və əzabları beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən lazımi diqqətdən kənarda qalmış humanitar faciədir.
2020-ci ildə Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad edilməsindən bəri 32 kütləvi məzarlıq aşkar edilib. Bu kütləvi məzarlıqlardan aşkar edilmiş qalıqlar əsasında 91 nəfərin kimliyi müəyyən edilib və onlar dəfn olunub. Bu şəxslərin dəfnləri ailələri üçün çoxdan intizarında olduqları təskinlik yeri olub.
Bəzi erməni səhra komandirləri I Qarabağ müharibəsi zamanı öldürülən azərbaycanlıların kütləvi məzarlıqlarının yerləri barədə məlumatlara sahib olduqlarını bildiriblər. Sizi və bütün iştirakçıları çağırırıq ki, bu şəxsləri sorğu-sual etmək və kütləvi məzarlıqların yerləri barədə məlumatları Azərbaycana təqdim etmək üçün Ermənistana təzyiq edəsiniz.
Digər vacib humanitar problem Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərinin minalarla çirklənməsidir. Ermənistanın tam və dəqiq mina xəritələrini təqdim etməkdən boyun qaçırması 2020-ci ildə II Qarabağ müharibəsinin bitməsindən bəri 400-dən çox insanın ölümünə və yaralanmasına səbəb olub. Bu "gizli müharibə" Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrində yenidənqurma işlərini ləngidir və yüz minlərlə keçmiş məcburi köçkünün təhlükəsiz və ləyaqətli şəkildə öz evlərinə qayıtmasına mane olur.
Yuxarıda qeyd olunanları nəzərə alaraq, sizi Ermənistanı itkin düşmüş azərbaycanlılar haqqında məlumatları açıqlamağa və Azərbaycanın azad olunmuş ərazilərinin dəqiq mina xəritələrini verməyə vadar etməyə dəvət edirik. Bu məsələlərin həlli etimad quruculuğu baxımından Ermənistan tərəfindən atıla biləcək praktiki addım ola bilər.
İnanmaq istərdik ki, Ermənistana qarşıdakı səfəriniz zamanı Azərbaycana ciddi təsir göstərən bu humanitar problemlərin həlli üçün Avropanın kollektiv qətiyyətini nümayiş etdirəcəksiniz.
İmzalar:
1. Ramil İskəndərli – Azərbaycan Milli QHT Forumunun İdarə Heyətinin sədri
2. Könül Behbudova – “Qarabağ İtkin Ailələri” İctimai Birliyinin sədri
3. Əmir Əliyev – “İnsan Hüquqlarının Təşviqi Mərkəzi” İctimai Birliyinin sədri
4. Novella Cəfərova – “D.Əliyeva adına Azərbaycan Qadın Hüquqlarının Cəmiyyətinin Müdafiə Cəmiyyəti” İctimai Birliyinin sədri
5. Səadət Bənənyarlı - "Beynəlxalq İnsan Hüquqları Cəmiyyətinin Azərbaycan Milli Bölməsi" İctimai Birliyinin sədri
6. Hafiz Səfixanov - “Minalar Əleyhinə Azərbaycan Kampaniyası" İctimai Birliyinin sədri
7. Rey Qasımov - “Azərbaycanda Minadan Zərərçəkənlərin Assosiasiyası” İctimai Birliyinin sədri
8. Əliməmməd Nuriyev – Konstitusiya Araşdırmalar Fondunun rəhbəri
9. Səidə Qocamanlı - "İnsan Hüquqlarının və Qanunçuluğun Müdafiəsi" İctimai Birliyinin sədri
10. İradə Rzazadə - “Vətəndaşların Sosial Rifahı Naminə” İctimai Birliyinin sədri
11. Oğuz Məmmədov - "Zəngi - Tarixi İrsin Öyrənilməsi" İctimai Birliyinin sədri
12. Fuad Məmmədov - “Simurq” Azərbaycan Mədəniyyət Assosiasiyasının Rəyasət Heyətinin sədri
13. Zaur İbrahimli - “Prioritet” Sosial İqtisadi Araşdırmalar Mərkəzi İctimai Birliyinin sədri
14. Xatirə Vəliyeva – Azərbaycan Milli QHT Forumunun İdarə Heyətinin üzvü
15. Elşad Eyvazov – “Tərəfsiz Jurnalistlər” İctimai Birliyinin sədri
16. Sevinc Əlizadə - “Zəfər” Şəhid Ailələrinə Dəstək İctimai Birliyinin sədri
17. Umud Rəhimoğlu - Beynəlxalq Avrasiya Mətbuat Fondunun sədri
18. Zaur Məmmədov - “Bakı Politoloqlar Klubu” İctimai Birliyinin sədri
19. Ayaz Mirzəyev – “Azərbaycan Jurnalistlər Şəbəkəsi” İctimai Birliyinin sədri
20. Hacı Abdulla – “Zəngəzur” Cəmiyyətləri İctimai Birliyinin sədri
21. Fariz Xəlilli – "Miras" Mədəni İrsin Öyrənilməsinə Kömək İctimai Birliyinin sədri
22. Lalə Sərdarlı – “Tətbiqi Sənət Nümunələrinin Qorunmasına və Təbliğinə Yardım” İctimai Birliyinin sədri
23. Şəhla Nağıyeva - "Sönməz Məşəl" Mədəni Əlaqələr İctimai Birliyinin sədri
24. Tünzalə Abdullalimova - "Vətən Naminə" Şəhid Ailələrinə Dəstək İctimai Birliyinin sədri
25. Fəridə Mirişova - “İz” Mədəniyyətin İnkişafına Dəstək İctimai Birliyinin sədri
26. Ceyran Həsənova - "Şəhid Analarına Dəstək" İctimai Birliyinin sədri
27. Xalid Kazımov - “Regional İnsan Hüquqları və Media Mərkəzi" İctimai Birliyinin sədri
28. Kəramət İsmayılov –"İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzi" İctimai Birliyinin sədri
29. Fikrət Yusifov – “Ekonomiks” Beynəlxalq İqtisadi Araşdırmalar İctimai Birliyinin sədri
30. Aqil Camal - "Ortaq Dəyərlər" İctimai Birliyinin sədri
31. Şəlalə Həsənova - “İctimaiyyətlə əlaqələrin inkişafına dəstək” İctimai Birliyinin sədri
32. Varis Yolçiyev - Azərbaycan Ədəbiyyat Fondunun Baş direktoru
33. Xətai Ələsgərov - “Dədə Ələsgər Ocağı" İctimai Birliyinin sədri
34. Dilqəm Əhməd – "Çapar" Milli İrsin Tədqiqi Mərkəzi İctimai Birliyinin sədri
35. Cəsarət Hüseynzadə - “İnformasiya və Sosial Təşəbbüslərə Dəstək” İctimai Birliyinin sədri”.
1-05-2026, 07:11
Evlənənlər azalır
Azərbaycanda ailə quranların sayının kəskin azalması narahatlıq doğurub. Bu barədə politoloq Turab Rzayev qeyd edib.
O, bu ilin yanvar-fevral aylarındakı statistikaya - ailə quranların sayının əhalinin hər 1000 nəfərinə nisbətdə 3,2-yə düşməsinə diqqət çəkib və bunu “demoqrafik fəlakət” adlandırıb. Politoloq bildirib ki, 1000 nəfərə düşən nikah sayı Türkiyədə 6,6, Gürcüstanda 5,9, Ermənistanda 5,1, Macarıstanda 4,9, Almaniyada 4,2, Polşada 3,7, Yunanıstanda isə 3,5-dir. Avropa ölkələri uzun illərdir ki, nikah sayının aşağı düşməsi, əhali azalmasından əziyyət çəkir. Azərbaycan hətta Avropanın bəzi ölkələrində nikah sayında geri qalır.
Qeyd edək ki, daha əvvəl Azərbaycanda bu səviyyədə nikah azalması olmayıb. Ən aşağı göstərici 1942-ci ildə İkinci Dünya müharibəsinin davam etdiyi və 2020 ildə koronavirus pandemiyasının yayıldığı zaman qeydə alınıb. 1942-ci ildə əhalinin hər 1000 nəfərinə nikahların sayı 3,6, 2020-ci ildə isə 3,5 olub.
29-04-2026, 14:53
Urmuda 1500 işçi
işsiz qaldı
“Kar və Kargar” qəzeti yazıb ki, Urmuda yerləşən “Maral Sənaye” müəssisəsi fəaliyyətini dayandırdıqdan sonra təxminən 1500 müqaviləli işçi qeyri-müəyyən vəziyyətdə qalıb. Məlumata görə, Urmu yolunun 10-cu kilometrliyində yerləşən və özəl sektor tərəfindən idarə olunan, treyler, ox və ehtiyat hissələrinin istehsalı üzrə ən böyük istehsal zənciri hesab edilən bu müəssisə fəaliyyətini dayandırıb.
Hesabatda bildirilir ki, işdən azad olunma barədə bildiriş alan bəzi köhnə işçilər üç ay müddətinə işsizlik müavinəti almaq üçün əmək idarəsinə yönləndirilib. Digər tərəfdən, əsasən sürücü olan bir sıra yeni işçilər isə birbaşa işdən çıxarılıb.
Son bir ayda bu sənaye müəssisəsində xammalın (dəmir və polad lövhələr) təminatında yaranan problemlər işəgötürəni müvəqqəti bağlanma və işçi ixtisarına məcbur edib. Eyni zamanda, işçilərin əlavə iş saatları və istifadə olunmamış məzuniyyət haqları da daxil olmaqla bəzi ödənişləri gecikdirilib.
İşçilər bildirirlər: “Bundan əvvəl şirkətin vəziyyəti çox yaxşı idi və maaşlar demək olar ki, vaxtında ödənilirdi, lakin son bir-iki ayda yaranan xammal və maliyyə çatışmazlığı bu müəssisənin fəaliyyətinin dayanmasına və işçilərin işsiz qalmasına səbəb olub.”
Onların sözlərinə görə, “Maral Sənaye”nin hazırkı rəhbərliyi problemlərin həlli üçün addımlar atır və müəssisənin yenidən fəaliyyətə başlaması üçün dövlətin dəstək kreditlərini almağa çalışır.
İşçilər əlavə ediblər ki, məsul şəxslərin problemlərdən xəbərdar olmasına və dəfələrlə müraciət edilməsinə baxmayaraq, Urmu şəhərində heç bir rəsmi qurum bu məsələyə ciddi yanaşmır və bir aydan artıq vaxt keçməsinə baxmayaraq, istehsalın bərpası üçün heç bir addım atılmayıb.
Bu hadisələr ABŞ və İsrailin İranla müharibəsindən sonra iqtisadi böhranın dərinləşməsi fonunda baş verir. Son aylarda ölkədə işsizlik artıb, bir çox istehsal müəssisəsi xammal çatışmazlığı, enerji problemləri və maliyyə çətinlikləri ilə üzləşib. Bu vəziyyət əmək bazarına əlavə təzyiq yaradır və müxtəlif sahələrdə ixtisarların davam edəcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırır.
28-04-2026, 11:57
Xaqani Cəfərli yazır:
·
Rusiyanın süqutunu qaçılmaz
edən beş şərt
Rusiyanın süqutunu qaçılmaz edən çoxsaylı səbəblər olsa da, qənaətimcə əsas beş amil var. Rus xalqının tarixdə qurduğu digər iki imperiya, Rusiya İmperiyası və Sovet İttifaqı kimi Rusiya Federasiyası da militarist dövlətdir. Militarist dövlətlərin taleyini müəyyən edən ən əsas amil ordunun vəziyyəti və cəmiyyətdə orduya münasibətdir. Birinci dünya müharibəsində rus ordusunun fəlakətli itgiləri imperiyanın dağılmasını şərtləndirən əsas amil idi. Əfqanistanda uzun və yorucu müharibənin nəticəsiz bitməsi dərin iqtisadi böhran keçirən Sovet İttifaqının çöküşünü tətiklədi.
Ukraynaya qarşı cinayətkar müharibədə Rusiya ordusu çox ağır itgilər verərək sağalmaz yara alıb. Mediazona internet resursunun aprelin 24-nə olan məlumatına görə, BBC və könüllülər qrupu ilə birlikdə Ukraynaya qarşı cinayətkar müharibədə həlak olanlardan 213 858 nəfərinin adbaad kimliyini müəəyyən edə bilib. Açıq mənbələr üzərindən tərtib edilmiş siyahıda təbii ki, Rusiyanın Ukraynada itirdiyi əsgərlərin hamsıının adı yoxdur. Rusiya itgilərini gizli saxlayır və əsgər ölümləri barədə ictimaiyyətə məlumat verilmir. Buna görə də Mediazona qeyd edir ki, kimlikləri aşkara çıxarılanlar həlak olmuş hərbiçilərin təxminən yarısını təşkil edir. Mediazonanın bu məlumatı Ukraynaya qarşı cinayətkar müharibədə həlak olan Rusiya hərbiçilərinin sayının 415 mindən artıq olması haqqında Qərb kəşfiyyatının hesabatlarının gerçəklikləri əks etdirdiyini göstərir. Fəlakətli dərəcədə böyük itgi Rusiya ordusunun döyüş qabliyyətini itirməsinə səbəb olub.
Rusiya Müdafiə Nazirliyi və digər rəsmi qurumlar itgilər barəsində məlumat verməsələr də, internet əsrində hər şeyi sona kimi gizlətmək mümkün deyil. Rusiya cəmiyyəti də fəlakətli itgilərin miqyası barədə məlumatlandıqca cəmiyyətdə ordu ilə bağlı ruh düşkünlüyü dərinləşir. Bütün bunlara görə də rusiyalı ekspertlərin özləri belə Rusiyanın indiki vəziyyətini çar Rusiyasının 1916-cı ilin qışındakı vəziyyətinə bənzədiyini bildirirlər. Ordu müharibədə qalib gəlmək qüdrətində deyil və bu cəmiyyətə bəllidir.
Rusiyanın süqutunu qaçılmaz edən ikinci amil Putinə inamın itməsidir. İmperator II Nikolaya inamın itməsi çarı elitanın dəstəyindən məhrum elədi və bu monarxiyanın devrilməsi ilə nəticələndi. Sovet İttifaqının ilk və sonuncu prezidenti Mixail Qarbaçova qarşı etimadın itməsi “QKÇP qiyamı”nı (Dövlət Fövqəladə Vəziyyət Komitəsi) doğurdu. Bu isə hakimiyyət böhranı yaratdı və SSRİ dağıldı. Rusiya İmperiyasının və Sovet İttifaqının çöküşünün oxşar tərəfi ondan ibarətdir ki, hakimiyyət böhranı dövlətin çökməsini tətikləyir. İndi də Rusiya elitasında Putinə inam itib və bu hal hakimiyyət böhranını qaçılmaz edir. Hakimiyyət böhranı yaranan kimi Rusiya çökməyə başlayacaq. Onu da qeyd etmək yerinə düşər ki, Rusiyada mövcud olan avtoritar rejim mütləqiyyət rejimlərinin içərisində ən zəifidir. Monarxiya varlığını ilahi iradə, totlaitar rejim isə cəlbedici ideologiya ilə əsaslandırdığı üçün cəmiyyətin nəzərində bir şəxsin ətrafında formalaşmış avtoritar hakimiyyətdən daha çox ligitimliyə malikdir. Monarxiya və totalitar rejimlərdə böhranlı vəziyyətdə hakimiyyətin ligitim yolla ötürülməsi mexanizmi mövcud olsa da, avtoritar rejimdə belə mexanizm mövcud deyil.
Alman politoloqu, “Avtoritar İdarəetmənin İki Məntiqi” (The Two Logics of Autocratic Rule) əsərinin müəllifi Yohannes Gerşevski (Johannes Gerschewski) “Davamlılığın Üç Sütunu: Avtoritar Rejimlərdə Legitimlik, Repressiya və Kooptasiya" ((The Three Pillars of Stability: Legitimation, Repression, and Co-optation in Autocratic Regimes) əsərində qeyd etdiyi kimi rejimin mövcudluğu üçün ligitimlik həyati önəmə malikdir. Represiya şoddətlənsə də, kooptasiya, yəni resursların və imtiyazların bölüşdürülməsi yolu ilə elitaları sistemə inteqrasiya etmək qeyri-mümkündür.
Putinin müharibə cinayətkarı kimi mühakimə olunmasını bəyan etdikdən sonra psixiatrik xəstəxanaya salınan Z-bloqçu İlya Remeslo xəstəxanadan çıxdıqdan sonra yenə Putini hədəf alaraq onu ölkədəki bütün problemlərin tək səbəbi adlandırıb. Uzun illər rejimin təbliğatçılarından olmuş Remeslonun çıxışları təsdiq edir ki, Putinin avtoritar rejimi ligitimliyini itirib və mövcudluğunu uzun müddət davam etdirə bilməz.
Rusiyanın çöküşünü qaçılmaz edən üçüncü şərt iqtisadiyyatın çöküşüdür. Qərbin tətbiq etdiyi sanksiyaların nəticəsində Rusiya qlobal iqtisadiyyatdan önəmli şəkildə təcrid olunub. Sovet İttifaqının dağılmasından sonra sürətlə qlobal iqtisadiyyata intiqrasiya olunan Rusiya indiki təcrid vəziyyətində uzun müddət yaşaya bilməz. Nəhayət ki, sanksiyalar öz bəhrəsini verməyə başlayıb və Rusiya iqtisadiyyatı çökür. Bu çox geniş mövzu olsa da, oxucuları yormadan iki statistik məlumatla Rusiya iqtisadiyyatında vəziyyətin nə yerdə olduğunu göstərməyə çalışacağam.
Rusiyanın ən varlı subyektlərindən olan Leninqrad vilayətinin büdcəsində Ukraynaya qarşı müharibə iştirakçılarına ödənişlər etmək üçün 8.5 milyard rubl çatışmır. Digər bir məlumat isə ondan ibarətdir ki, maliyyə naziri Anton Siluanovun xəbərdarlıq etdiyi kimi əyalətlərin büdcə kəsirləri dəhşətli miqyas almağa başlayaraq 2 trilyon rubla çatıb. Aydın görünür ki, Rusiya büdcə kəsirləri dövlətin öz öhdəliklərini yerinə yetirməsinə imkan vermir.
Dövlətin öz üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirə bilməməsi isə Rusiyanın çöküşünü qaçılmaz edən dördüncü şərti doğurur. Bu idarəçiliyin pozulması və mərkəzdənqaçmadır. Dövlət öz öhdəliklərini yerinə yetirə bilmədiyi zaman əyalətlər özlərini xilas etmək üçün müstəqil davranmağa başlayırlar. Sovet İttifaqının son bir ilində baş verən hadisələr bunun bariz nümunəsidir.
Rusiyanın çöküşünü qaçılmaz edən beşinci şərt əlverişsiz beynəlxalq münasibətlərdir. Rusiyanın beynəlxalq müansibətdlərdən təcridi onun süqutunu qaçılmaz edən şərtlərin bəlkə də birincisidir. Rusiya son 300 ildə beynəlxalq münasibətlərin müəyyənedici dövlətlərindən biri və bəzən də birincisi olub. İndi isə, keçmiş əyalətlər belə Rusiya ilə adi məsləhətləşmələr aparmağa ehtiyac görmədən qlobal layihələrə imza atırlar. Beynəlxalq münasibətlərdən təcrid olunmağın nəticəsidir ki, Rusiya Suriyadakı ənənəvi təsir dairəsini qoruya bilmədiyi kimi, Nikolas Maduro və Seyyid Əli Xameneini ABŞ-dan qorumaqda aciz qaldı.
Kanadanın ingilisdilli National Post qəzetinin redaktoru və Atlantic Council-un baş elmi işçisi xanım Dayan Fransisin son məqalələrinin birində qeyd etdiyi kimi Rusiya artıq ölüm zonasındadır və imperiyanın süqutu qaçılmazdır.
21 may Azərbaycanda Şimal torpaqları (Dərbənd) günüdür. Ümid edirəm ki, bu mənhus tarixi sonuncu dəfə anacağıq. Rusiya imperiyası dağılacaq və Dərbənd başda olmaqla Şimal torpaqlarımız azadlığına qovuşaraq Azərbaycanla bütövləşəcək. Dərbənd Azərbaycanın iki müqəddəs şəhərindən biri, Azərbaycan xalqının vahid toplum kimi formalaşmasının və dövlətçiliyinin beşiyidir.
Dərbənd Azərbaycandır!
28-04-2026, 08:47
Azərbaycanın döyünən
ürəyi-Can Qardaş!
Ləzgilər – Azərbaycanın döyünən ürəyi, sarsılmaz gücü
Sən ləzgisən əsrlərin sərt qayasında yoğrulmuş bir millətsən.
Sənə tərs deyəcəklər, inadkar deyəcəklər qoy desinlər!
Çünki sənin tərsliyin diz çökməməkdir,
sənin inadın əsarətə qarşı qiyamdır!
Sən tarix boyu boyun əyməmisən!
Qafqazın sərt dağları sənin qalaların olub,
qayalar sənin sipərin, qılıncın sənin dilin olub!
Hər qayada adın var, hər zirvədə izin var.
Dağlar sənin hayqırtını, çaylar sənin qəzəbini daşıyır
Çar Rusunun zülmünə qarşı sən bir xalq yox bir tufan olmusan.
İllərlə, əsrlərlə amansız mübarizə aparıb
düşmənin ürəyinə qorxu salmısan.
Rusların qorxulu yuxusu olmusan ey qəhrəman ləzgi.
Sənin adın çəkiləndə tarix susur, düşmən titrəyir!
İbrahimxəlil xanın ordusunda irəli atılan aslanlar sənsən!
Fətəli xanın barışmaz ordu gücü sənsən!
Cavad xanın qalasında son damla qana qədər
düşmənə sipər olan sənsən, ləzgi.
Sən yalnız keçmiş deyilsən sən bu günsən
Sənin igid oğulların Qarabağ savaşlarında
ölümü gözünə alıb zəfər yazanlardır.
Polkovnik Rəşad Aslanov!
Polkovnik Tehran Mənsimov!
General Yaşar Aydəmirov!
Qəhrəman Çingiz Qurbanov!
Yüzlərlə şəhidin, qazin və adları yazmadigim minlərlə qəhrəman oğulların var.
Sənin damarında axan qan üsyandır, qeyrətdir, şərəfdir!
Sənin ruhun barışmazdır sınmazdır əyilməzdir!
Və mən varam Polkovnik Bəhram Ağakişiyev!
Bu torpağın, bu qeyrətin, bu mübarizənin davamıyam!
Sən vüqarlısan!
Sən əyilməzsən!
Sən Azərbaycanımın dağ kimi duran,
tarix yazan, sarsılmaz, sındırılmaz gücüsən!
28-04-2026, 07:09
Afət Möhbalı yazır:
"Bütöv Azərbaycan bir arzu deyil, bir hökmdür; Böyük Turan bir xülya deyil, bir gerçəkləşəcək çağırışdır!"
"Düşmən istəsə də, satqın gizlənsə də — haqq yolunda addımlayan millət dayanmaz!"
"Bizi parçalamağa çalışanlar bilməlidirlər: Hər parçalanan qəlbdə bir Bütöv Azərbaycan doğulur."
"Böyük Turan bir gün qurulacaq; o gün, ona qarşı çıxanlar utandıqları üçün başlarını qaldıra bilməyəcəklər!"
"Türk birliyi bir ehtimal deyil, bir taledir — bu tale qarşısında nə daxili xəyanət, nə xarici düşmən duruş gətirə bilməz."
"Bizi durdurmağa çalışanlar bilməlidirlər: Biz durduqca torpaq yox, tarix silkələnər!"
Sorğu
Saytımızda hansı mövzulara daha çox yer verilməsini istəyirsiniz?
Son buraxılışımız
Facebook səhifəmiz
Reklam
Hava
Valyuta
Reklam
Sayğac
Ən çox baxılanlar
Köşə
Xəbər lenti
Foto
Tanınmış telejurnalist vəfat edib
Tanınmış telejurnalist Nailə Əkbərova vəfat edib.
Bu barədə onun dostları məlumat yayıblar.
O, ağır xəstəlikdən əziyyət çəkirmiş.
Əkbərova Nailə Ənvər qızı 27 avqust 1963-cü ildə Şamaxı şəhərində anadan olub. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin məzunudur. 1981-ci ildən Azərbaycan Dövlət Televiziyasında çalışmağa başlayıb. 1997-2006-cı illərdə musiqi verlişləri baş redaksiyasında baş rejissor vəzifəsində çalışıb.
2006-ci ildə “Space” telekanalında bir neçə verlişin rejissoru işləyib. 2009-cu ildən TRT telekanalının əməkdaşıdır. TRT Avaz-da yayımlanan “Qafqazlara əsən yellər” proqramının müəllifi, rejissoru və aparıcısı olub. Azərbaycanda ilk klip yaradıcılarındandır.
Allah rəhmət etsin!
Video
"Vətən Qəhrəmanları" Şəhid İlyas Nəsirov
All rights reserved ©2012 Butov.az
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!