Elm və mərifət nurunun

əbədiyyət köçü

Dosent Mustafa Yusifovun əziz xatirəsinə.

Uca yaradanın nurlu bir həqiqəti var ki, bu fani dünyada hər nəfəs bir ayrılıq carçısı, hər ölüm isə ruhun əbədi vəhdətə və asimana ucalmasıdır. Allah dərgahında alimin mürəkkəbinin şəhidlərin müqəddəs qanı ilə tərəziyə qoyulduğu, hətta ondan da üstün tutulduğu bir elmi-ilahidə, ömrünü cəhalətin qaranlığını yarmağa və insanlığı nura qovuşdurmağa adayan fədakar bir alimin gedişi, kainatın bir parçasının qaranlığa qərq olması deməkdir. Müasir Azərbaycan təhsil və elm mühitinə, xüsusilə Gəncə Dövlət Universitetinin çoxşaxəli kollektivinə məhz belə bir ağır və sarsıdıcı itki üz vermişdir. Yarım əsrdən çox bir dövrdə elmin və mərifətin qapılarını gəncliyin üzünə açan tanınmış alim, arif pedaqoq, Gəncə Dövlət Universitetinin Tətbiqi riyaziyyat kafedrasının baş müəllimi, texnika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Yusifov Mustafa Qasım oğlu ömrünün 81-ci ilində əbədiyyətə qovuşmuşdur. Yusifov Mustafa Qasım oğlu 2 fevral 1945-ci ildə Azərbaycanın qədim və ziyalı yurdu olan Tovuz rayonunun Bayramlı kəndində, mənəviyyata və zəhmətə bağlı çoxuşaqlı bir ailədə dünyaya göz açmışdır. İki qardaş və iki bacının əhatəsində, halallıq və elm sevgisi ilə böyüyən Mustafa müəllim, Allahın ona bəxş etdiyi fitri istedad və analitik zəka sayəsində doğma Bayramlı kəndinin tarixində silinməz bir iz qoyaraq, o kəndin ilk alimlərdən biri olmaq şərəf və iftixarına nail olmuşdur. Bayramlı kəndindən başlayan elm cığırı, sonradan böyük bir akademiyanın gur işığına çevrilmişdir. 1962-ci ildə orta təhsilini müvəffəqiyyətlə başa vurduqdan sonra, riyazi təfəkkürünü mühəndislik elmi ilə qovuşdurmaq məqsədilə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun "Kənd təsərrüfatının mexanikləşdirilməsi" fakültəsinə daxil olmuş, 1967-ci ildə ali məktəbi fərqlənmə ilə bitirərək yüksəkixtisaslı mühəndis-mexanik adını qazanmışdır. Ali təhsilini tamamladıqdan dərhal sonra, 1968-ci ildə gənc mütəxəssis kimi Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Kənd Təsərrüfatının Mexanikləşdirilməsi və Elektrikləşdirilməsi İnstitutunda fəaliyyətə başlayan Mustafa müəllim, maddənin və mexanikanın sirlərini riyazi modelləşdirmənin dili ilə çözməyə çalışmışdır. O, elmi axtarışlarını respublika hüdudlarından kənara çıxararaq beynəlxalq müstəvidə davam etdirmiş və dissertasiya işini Özbəkistanın fundamental elm mərkəzlərindən birində müvəffəqiyyətlə müdafiə edərək alimlik dərəcəsi almışdır. Elm pillələrində inamla irəliləyən alim, qısa müddətdə Ali Attestasiya Komissiyası tərəfindən "Dosent" elmi adına layiq görülmüş, mürəkkəb mühəndislik sistemlərinin tətbiqi riyaziyyat üsulları ilə təhlilinə həsr olunmuş dəyərli əsərləri ilə həm ölkəmizdə, həm də xaricdə böyük rəğbət qazanmışdır. Onun ruhunun ən ali ibadətgahı pedaqoji fəaliyyət, tələbə qəlbinə toxunmaq mütəaləsi idi. Bu ilahi sevgi ilə o, 1970-ci ildən etibarən taleyini Gəncə Dövlət Universiteti ilə bağlamış və yarım əsrdən artıq bir zaman kəsiyində universitetin Tətbiqi riyaziyyat kafedrasında müəllim, baş müəllim və dosent kimi şərəfli bir yol keçmiş və "Texnika üzrə fəlsəfə doktoru" elmi dərəcəsinə yüksəlmişdir. Tələbələrinə differensial tənliklərin, rəqəmlərin həndəsəsini öyrədərkən, əslində onlara həyatın və kainatın nizamını, mənəvi harmoniyasını aşılamışdır. Onun mühazirələri sadəcə elmi dərslər deyil, həm də bir mərifət məktəbi olmuş, bu məktəbdən ölkəmizin dörd bir yanına xidmət edən yüzlərlə kamil mütəxəssis yetişmişdir.

Qeyd edim ki, belə bir mübarək ziya sahibi atamın kiçik qardaşı sevimli əmimiz idi. Həyatın dəyişməz qanunauyğunluğu olan mənəvi sınaqlar Mustafa əmimin də ömür yolundan yan keçməmişdir. 2023-cü ildə onun uzun illər bir yerdə addımladığı, ruhən bütövləşdiyi vəfadar ömür-gün yoldaşı Firoza xanımın qəfil əbədiyyətə qovuşması, müdrik alimin qəlbində dərin və sarsıdıcı hüzün yaratmışdır. Bu ağır mənəvi hicran və keçirdiyi dərin sarsıntılar onun fiziki səhhətinə ciddi təsir göstərmişdir. Peşəsinə və tələbələrinə olan sonsuz sayğısından dolayı, öz rəsmi məruzəsi və şəxsi ərizəsi ilə sevimli elm ocağından ayrılmağı seçən alim əmimiz, ömrünün qalan hissəsini sükut və dualarla keçirmişdir. Dosent Mustafa Yusifov ensiklopedik biliyi ilə yanaşı, ədaləti, səmimiyyəti və təvazökarlığı ilə seçilən əsl klassik Azərbaycan ziyalısı, mübarək nur sahibi idi. O, təkcə cəmiyyət üçün deyil, öz doğmaları üçün də unudulmaz bir örnək, ailəsinin fəxr mənbəyi, üç oğulun fədakar atası, beş nəvə və iki nəticənin müdrik babası idi. Onun gedişi xüsusilə "əmi ata yarısıdır" hikmətini dərindən yaşayan və onun elmi işığından qürur duyan doğmaları, qardaşı övladları və bütün yaxınları üçün mənəvi bir dayağın çökməsidir. Onun pak ruhu qarşısında baş əymək, bu gün hər bir ailə üzvünün qəlbindəki ən ali ehtiram borcudur. Acı və təssüf hissi ilə qey edim ki, belə bir müqəddəs alim ömrü və şərəfli insan həyatı mübarək cümə günü 14 avqust 2026-cı il tarixində səhər saatlarında Gəncə şəhər Birləşmiş Xəstəxanasının Kardioloji Xəstəxanasında (Bağmanlar ərazisi) vəfat etmiş. Mərhum dosent əmim Mustafa Yusifov Gəncə şəhərinin ən müqəddəs və tarixi məkanı olan "İmamzadə" Ziyarətgah Kompleksinin qəbristanlığında, dualar və böyük ehtiramla torpağa tapşırıldı.
Elm bağçasının müdrik bağbanı,
Hicrandan pay alıb, köçdü karvanı,
Acısı yandırdı eli-obanı,
Əyildi qamətim, dizlər ağladı,
Qəm məni haxladı, gözlər ağladı.

Baxışı nur dolu, sözləri hikmət,
Baş alıb yol getdi, addımı zinət,
Cənnətə iz salan bir əbədiyyət…
Alışdı ciyərim, gözəl ağladı,
Yandırdı qəlbimi, sözlər ağladı.

O, uca bir zirvə, alim adamdı,
Mənim əmi payım, şanlı məqamdı,
Başımın pak tacı, canımda candı,
Vüqarlı dağ çökdü, düzlər ağladı,
Könlümə od saşan közlər ağladı
İslam peyğəmbəri Muhəmməd (s.ə.s.) mübarək bir kəlamı var: "Elm yalnızlıqda dost, qürbətdə yoldaş, tənhada sirdaş, bolluqda və darlıqda yol göstərici, düşmənlərə qarşı silah və dostlar yanında zinətdir. Allah elmlə cəmiyyətləri yüksəldir və onları davamlı yaxşılıqda öndər edər.”
Mustsfa əmim kimi möhtərəm bir nur sahibi cismən aramızda olmasa da, fədakar alimin müqəddəs miras qoyduğu elmi mənəvi irsi, mürəkkəbi və işıqlı xatirəsi onu tanıyanların, sevimli tələbələrinin və ailəsinin, əzizlərinin qəlbində daima yaşayacaqdır.
Allah rəhmət eləsin, ruhu şad, məkanı cənnət olsun İnşallah!

Dərin hörmət və ehtiramla: Zəkiyyə Musaqızı,
AJB və AYB üzvü.