Səksən ilin zirvəsindən

boylanan ömür

(Bilnə kəndinin ağsaqqallarından Xəlil Məcidovun 80 illiyinə)
Həyatda ağsaqqal və şəxsiyyət olmaq yalnız insanın yaşı ilə ölçülən bir məqam deyil. Bu mərtəbə uzun illər ərzində qazanılmış hörmətin, etimadın, dürüstlüyün və xeyirxah əməllərin nəticəsidir. İnsan ömrünün hər mərhələsində müxtəlif sınaqlarla qarşılaşır, lakin hər kəs bu sınaqlardan üzüağ çıxa bilmir. El arasında hörmət qazanmaq, insanların etibar etdiyi bir şəxsə çevrilmək, haqqın yanında dayanmaq və doğru sözü çəkinmədən demək əsl şəxsiyyətin və ağsaqqallığın göstəricisidir. Belə insanlar cəmiyyətin mənəvi sütunları, elin arxalandığı etibarlı dayaqlardır.
Ağsaqqallıq sadəcə ad və ya titul deyil. Ağsaqqallıq böyük məsuliyyət, mənəvi yük və cəmiyyət qarşısında daşınan borcdur. Ağsaqqal elin-obanın sevincini öz sevinci, dərdini öz dərdi bilən, insanları birliyə və həmrəyliyə çağıran, çətin məqamlarda müdrik sözü ilə yol göstərən şəxsdir. O, yaşadığı cəmiyyətin mənəvi dayağı, ailələrin, nəsillərin və bütöv bir elin söykəndiyi inam yeridir.
Əsl ağsaqqal mətin olur. Həyatın sərt küləkləri onu sarsıda, qarşılaşdığı çətinliklər isə yolundan döndərə bilmir. O, məğrur olur, lakin təkəbbürlü olmur. Şərəfini və ləyaqətini hər şeydən üstün tutur. Mübariz olur, haqqın və ədalətin yanında dayanır, haqsızlığa susmağı özünə yaraşdırmır. Çünki bilir ki, qarşısında susulan haqsızlıq zamanla daha böyük ədalətsizliklərə yol açır. Məhz bu xüsusiyyətlər insanı ömrünün hər çağında ucaldır və xalqın yaddaşında yaşadır.
Ağsaqqal olmaq həm də insanlara örnək olmaq deməkdir. İnsanlar onun davranışına baxır, sözündən nəticə çıxarır, həyat təcrübəsindən bəhrələnirlər. O, cəmiyyətə yalnız nəsihət vermir, öz həyatı ilə nümunə göstərir. Sözünün çəkisi də məhz bundan irəli gəlir. Çünki əsl ağsaqqalın dediyi ilə etdiyi arasında fərq olmur.
Bu gün cəmiyyətimizin ən çox ehtiyac duyduğu dəyərlərdən biri də məhz belə şəxsiyyətlərin varlığıdır. İnsanları bir araya gətirən, milli-mənəvi dəyərləri qoruyan, gənc nəslə düzgün yol göstərən ağsaqqallar hər zaman xalqın mənəvi sərvəti hesab olunublar. Onların həyat yolu bir məktəb, söylədikləri hər kəlmə isə hikmət nümunəsidir. Bu hikmət yalnız illərin deyil, halal zəhmətin, dürüst həyatın və saf vicdanın bəhrəsidir. Belə insanlar cəmiyyətin dayağı, millətin mənəvi gücü, xalqın isə qürur mənbəyidir. Onların varlığı bir elin bərəkəti, bir toplumun xoşbəxtliyi və sabaha olan inamıdır.
Azərbaycan kəndinin əsrlər boyu formalaşdırdığı mənəvi dəyərlər sistemi məhz belə insanların timsalında yaşayır və gələcək nəsillərə ötürülür. Kənd həyatı insanı torpağa bağladığı kimi, onu zəhmətə, səbirli olmağa və məsuliyyət daşımağa da alışdırır. Bu mühitdə boya-başa çatan insanlar üçün sözün dəyəri, halal zəhmətin qiyməti, qonşuluq haqqı və insanlıq borcu həyatın dəyişməz qanunlarına çevrilir. Məhz buna görə də el arasında hörmət qazanan insanlar yalnız öz ailələrinin deyil, bütöv bir nəslin və elin mənəvi simasına çevrilirlər.
Belə ömür sahiblərindən biri də Məcidov Xəlil (Meybulla) Həbi oğludur. Onun həyat yolu sadə bir insanın tərcümeyi-halından daha çox, bir dövrün, bir kəndin və bir nəslin yaşam tarixinin ayrılmaz parçası kimi diqqəti cəlb edir. Uzun illər müxtəlif sahələrdə çalışması, insanların etimadını qazanması, ailəsinə, kəndinə və cəmiyyətə bağlılığı onun həyat yolunu dəyərli edən əsas xüsusiyyətlərdəndir.
Xəlil kişi 5 avqust 1946-cı ildə Yardımlı rayonunun Bilnə kəndində anadan olub. 1952–1953-cü tədris ilində Bilnə kənd ibtidai məktəbində təhsil almağa başlayıb. 1957-ci ildə Bilnə kənd məktəbində ibtidai təhsilini başa vurduqdan sonra 1957–1962-ci illərdə Vərgədüz kənd səkkizillik məktəbində oxuyub. 1962-ci ildən etibarən təhsilini Yardımlı rayon M.F. Axundov adına orta məktəbdə davam etdirib.
O illərdə kənd məktəblərində təhsil almaq bugünkü imkanlarla müqayisə edilə bilməzdi. Uzaq məsafələr, çətin iqlim şəraiti və məhdud imkanlar gənclərin qarşısında müəyyən maneələr yaratsa da, elmə və biliyə həvəs bütün çətinliklərin öhdəsindən gəlməyə kömək edirdi. Xəlil kişi də həmin nəslin nümayəndəsi kimi təhsili gələcək həyatının ən mühüm dayaqlarından biri hesab edib.
1967-ci ildə Salyan şəhərində yerləşən Kənd Təsərrüfatı Texnikumunun aqronomluq ixtisasına qəbul olub və 1970-ci ildə həmin təhsil müəssisəsini müvəffəqiyyətlə bitirib. Torpaqla işləmək, məhsul yetişdirmək və kənd təsərrüfatının inkişafına töhfə vermək onun həyat amalına çevrilib. O, peşəsinə sevgi ilə yanaşıb, alın təri və zəhməti ilə çalışıb. Çünki yaxşı bilirdi ki, torpaq zəhməti sevən insanı heç vaxt naümid qoymur.
Xəlil kişi 1966-cı ildə ailə həyatı qurub. Altı oğul və dörd qız övladının atasıdır. Hazırda 32 nəvəsi və 15 nəticəsi var. Böyük ailə sahibi olmaq hər zaman böyük məsuliyyət deməkdir. Övladların tərbiyəsi, onların cəmiyyətə faydalı insanlar kimi yetişdirilməsi valideyn ömrünün ən mühüm missiyalarından biridir.
Bu baxımdan Xəlil kişinin ailə həyatı da nümunəvi olub. Övladlarına zəhmətkeşliyi, halallığı, dürüstlüyü və Vətənə bağlılığı aşılaması onun ata kimi ən böyük xidmətlərindən biridir. Bu gün geniş bir nəslin ağsaqqalı kimi hörmət görməsi heç də təsadüfi deyil.
Xəlil Məcidov 1966–1987-ci illərdə Yardımlı rayonunun Bilnə kənd kitabxanasına rəhbərlik edib. İyirmi ildən artıq davam edən bu şərəfli fəaliyyət onun ömür yolunun ayrılmaz hissəsinə çevrilib və maarifçilik missiyasını layiqincə yerinə yetirdiyini göstərib. Həmin illərdə kənd kitabxanası yalnız kitabların toplandığı məkan deyil, həm də kəndin mədəni və mənəvi həyatının əsas ocaqlarından biri idi. Burada keçirilən görüşlər, mütaliə saatları və maarifləndirici tədbirlər insanların dünyagörüşünün formalaşmasına, gənc nəslin elmə və kitaba marağının artmasına mühüm töhfə verirdi. Bu səbəbdən onun kitabxanaçı kimi fəaliyyəti yalnız bir peşə deyil, həm də mühüm maarifçilik xidməti kimi qiymətləndirilə bilər.
1987–1990-cı illərdə Vərgədüz Kənd Xalq Deputatları Soveti İcraiyyə Komitəsinin katibi vəzifəsində çalışıb. 1990–1991-ci illərdə Bilnə kəndindəki “Nəsimi” kolxozunda aqronom kimi fəaliyyət göstərib. 1992–1993-cü illərdə isə Bilnə kəndindəki Nəsimi adına kolxoza sədr olaraq rəhbərlik edib. Sədrliyi dövründə özünü ədalətli, prinsipial və dürüst rəhbər kimi tanıdıb, kolxoz üzvlərinin hüquq və mənafelərinin qorunmasına xüsusi həssaslıqla yanaşıb. Hər bir əmək adamının zəhmətini layiqincə qiymətləndirib, haqqın tapdalanmasına yol verməyib, qərarlarında obyektivliyi və vicdanlı mövqeyi ilə seçilib. Onun rəhbərlik üslubunun əsasını insan amilinə hörmət, ədalət və məsuliyyət təşkil edib. Kənd sakinlərinin rəğbətini qazanan bu xüsusiyyətlər onun nüfuzunu daha da artırıb və insanların etimadını qazanmasına səbəb olub.
1994-cü ildə kolxozların birləşdirilməsi ilə əlaqədar Vərgədüz kəndindəki M.Ə. Rəsulzadə adına kolxozda sədr müavini kimi fəaliyyət göstərib. 1995-ci ildə kolxozların ləğv olunması səbəbindən həmin vəzifədən ayrılıb. 1995–1996-cı illərdə isə Bilnə Kənd Təsərrüfatı İstehsalat Kooperativində aqronom kimi çalışıb.
Xəlil Məcidov müxtəlif vəzifələrdə fəaliyyət göstərsə də, onu tanıyanların yaddaşında ilk növbədə məsuliyyətli, sözübütöv və etibarlı insan kimi qalıb. Vəzifələr keçicidir, insanın qazandığı hörmət isə ömürlükdür. Onun uzun illər ərzində qazandığı nüfuz da məhz dürüstlüyünün, prinsipiallığının və insanlara səmimi münasibətinin nəticəsidir.
Hazırda təqaüddə olan Xəlil kişi ömrünün müdriklik çağını yaşayır. Onun keçdiyi həyat yoluna zəhmət, vicdan və ləyaqətlə yazılmış bir ömür salnaməsi kimi baxmaq olar. Bu ömür yolu sübut edir ki, insanı yaddaşlarda yaşadan tutduğu vəzifə və mövqe deyil, ləyaqəti, xeyirxahlığı və cəmiyyətə bəxş etdiyi dəyərlərdir.
Belə ömürlər zaman keçdikcə daha böyük dəyər qazanır. Çünki onlar gələcək nəsillər üçün həyat dərsi, mənəvi örnək və insanlıq məktəbi olaraq qalır.
Səksən illik ömür yoluna nəzər saldıqda aydın görünür ki, Xəlil Məcidovun ən böyük qazancı insanların ona bəslədiyi hörmət, inam və etibardır. Uzun illər ərzində qazandığı nüfuz onun dürüstlüyünün, zəhmətkeşliyinin və insanlara səmimi münasibətinin nəticəsidir.
Xəlil Məcidov bu gün də el arasında sözü keçən, hörmətlə qarşılanan ağsaqqallardan biridir. Ona möhkəm cansağlığı, övladlarının, nəvələrinin və nəticələrinin uğurlarına şahid olmağı, qarşıdakı illəri sağlamlıq, xoşbəxtlik və əmin-amanlıq içində keçirməyi arzulayırıq.
Samir Əsədli