Tanrıya yol çəkənin

yol yoldaşı yazır:

Şair dostumuz Müşviq Zeynalovun "Ruhumun ovuntuları" şeirlər kitabının "Qanun" nəşrlər evindəki təqdimat mərasimindəydik...

Tədbirə olduqca maraqlı insanlar toplaşmışdı və ən başlıcası bütün çıxışlar öz səmimiyyətilə ürək açan idi. Müşviqin yaradıcılığı haqqında danışanlar onun şeirlərinin təbiiliyindən, obrazlı deyimlərindən və bu şeirlərin torpaqdan, yurddan güc almasından xüsusi həvəslə söhbət açdılar, şairin poetik ruhunun ədəbi istiqamətlərini müxtəlif yönlərdən dəyərləndirənlərin hər biri məclisə əlavə rəng qatdı...tədbirdə Azərbaycan ədəbiyyatının böyük simaları Mikayıl Müşfiq, Məmməd Araz və digərləri xatırlandı. Şeirlərilə Tanrıya yol çəkən Rüstəm Behrudini dinlədik, Ozan,aşıq sənətinin görkəmli nümayəndəsi Fəxrəddin Salim sazı qara köynəkdən çıxaranda səmalara qovuşduq, sözlə sazın vəhdətində ürəyimizin telləri əsdi və sənətin sehrini bir daha yaxından görmüş olduq...aparıcı Xatirə xanım müəllifin şeirlərini səsləndirdi və sonda xatirə şəkillər çəkildi.

Aeroport gücləndirilmiş

rejimə keçdi

Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportu Bakıda keçiriləcək BMT-nin Dünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyası (WUF13) ilə əlaqədar 15–25 may tarixlərində gücləndirilmiş əməliyyat rejimində fəaliyyət göstərəcək. Aeroportdan məlumatda bildirilib ki, Forum çərçivəsində ölkəyə gələcək beynəlxalq nümayəndə heyətləri və sərnişin axınının artacağı nəzərə alınaraq hava limanında əməliyyat prosesləri, sərnişin xidmətləri və təhlükəsizlik tədbirləri üzrə əlavə koordinasiya mexanizmləri tətbiq olunub. Məqsəd iştirakçıların rahat, təhlükəsiz və fasiləsiz hərəkətinin təmin edilməsi, sərnişin təcrübəsinin yüksək standartlar səviyyəsində qorunmasıdır.
WUF13 dövründə Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportu forum iştirakçılarının şəhər üzrə hərəkətinin daha rahat təşkili məqsədilə xüsusi nəqliyyat sisteminə inteqrasiya olunub. Forum iştirakçıları hava limanı, əsas nəqliyyat mübadilə mərkəzləri, qonaqlama məkanları və tədbir keçiriləcək ərazi arasında fasiləsiz nəqliyyat imkanlarından istifadə edə biləcəklər.
Bu çərçivədə WUF13 Hava Limanı Servis Avtobusları 12 may tarixindən etibarən fəaliyyət göstərir və 24 may tarixinədək 24/7 rejimində fasiləsiz xidmət göstərərək forum iştirakçılarının şəhərin müxtəlif nöqtələrinə rahat çatmasını təmin edir. 25 may tarixində isə avtobuslar saat 18:00-dək fəaliyyət göstərəcək.
İştirakçılar aşağıdakı əsas istiqamətlər üzrə xüsusi marşrutlardan istifadə edə bilərlər:

- A1 | 28 May
- A2 | Nərimanov
- A3 | İzmir
- A4 | Şıx
- A5 | İçərişəhər
- A6 | Sea Breeze
Eyni zamanda, sərnişinlərin rahat gediş-gəlişini təmin edən "Airport Express" (H1 xətti) əvvəlki qaydada 28 May və Koroğlu metrostansiyalarından Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunun Terminal 1 və Terminal 2 istiqamətində 24/7 rejimində fasiləsiz fəaliyyətini davam etdirir.
"Artan sərnişin axını nəzərə alınaraq sərnişinlərə uçuş vaxtından ən azı 2–3 saat əvvəl hava limanında olmaları tövsiyə olunur. Səyahət prosesinin daha rahat və operativ təşkili məqsədilə əvvəlcədən onlayn qeydiyyatdan istifadə edilməsi məsləhətdir.
Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportu WUF13 çərçivəsində ölkəyə gələn qonaqlar və bütün sərnişinlər üçün əməliyyat davamlılığının, yüksək xidmət keyfiyyətinin və təhlükəsiz sərnişin təcrübəsinin təmin olunması istiqamətində fəaliyyətini davam etdirir", - məlumatda vurğulanıb.

Həkimin vətəndaş mövqeyi

Respublika Pediatriya Mərkəzinin direktoru Azər Əhmədov həmkarlarına vida müraciəti yazıb. Müraciəti təqdim edirik:
Dəyərli dostlar, məsləkdaşlar!
Dünən etibarilə Respublika Pediatriya Mərkəzinin Direktoru vəzifəsindən ayrıldım. Vəzifə Dövlətin sənə əmanətidir. Onu göz bəbəyi kimi qoruyub, ləyaqətlə dövlətə geri vermək hər insana nəsib olmur. Bu müddətdə qurduğumuz işləri saymaqla bitməz. Sadəcə mən və zəhmətkeş komandamız, hər təbəqədən olan vətəndaşın müracət edə bildiyi müasir bir Respublika Pediatriya Mərkəzini inşa etdik.
Nə xoş mənə belə fürsəti doğru dəyərləndirə bildim.
Bu quruculuqda əməyi keçən, dəstək verən hər kəsə, xüsusilə də görünməyən qəhrəmanlar olan komandaya təşəkkür edirəm.
Allah körpələrimizi qorusun!
P.S. Gözü xəstənin əlində, cibində olduğundan əməliyyat alətini pasiyentin içində qoyub yarasını tikən, xəstə qıçının əvəzinə sağlam qıçı kəsən, ağrıyan dişi qoyub, ağrımayanı çəkən həkimlərin olduğu indiki zəmanədə hər adam kollektivdən üz ağlığı ilə ayrıla bilmir. Azər, sənə həmişə güvənmişik, harda olsan xalatına ləkə sürtməyəcəksən. Uğur olsun!

Şuşaya gedirsən?

Şuşa şəhərində yol hərəkətinin təşkili ilə bağlı dəyişiklik edilib.
Butov.az Oxu.az-a istinadla xəbər verir ki, bununla bağlı videogörüntülər yayılıb.
Bildirilib ki, Şuşa qalasının qarşısından keçən avtomobil yolunda hərəkət artıq birtərəfli qaydada təşkil olunub. Ərazidə sürücülərin hərəkətinə nəzarət məqsədilə xüsusi müşahidə kameraları da quraşdırılıb.
Qeyd edilib ki, müəyyən olunan hərəkət qaydalarını pozan sürücülər inzibati məsuliyyətə cəlb olunacaqlar.
Belə ki, əks istiqamətdə hərəkət edən sürücülər 4 cərimə balı və 150 manat məbləğində cərimə ilə üzləşə bilərlər.

BA Tv Youtube kanalı

yayıma başlayır

BA Tv (Bütöv Azərbaycan Televiziyası) Youtube kanalı yayıma başlayır. Kanalın qurucusu Hərbi Jurnalistlər Birliyinin sədri Tamxil Ziyəddinoğlu yeni layihəsi ilə bağlı fikrini belə açıqlayıb:
2008-ci ilin 15 sentyabrında- Bakının işğaldan azad olunduğu gün “Bütöv Azərbaycan” qəzetinin nəşrinə başladıq. Aradan 18 il keçib. Demək olar ki, bu illər ərzində çox şey dəyişib. Redaksiyamız bütün qardaş xalqlarımızın- Talış, Ləzgi, Kürd dostlarımızın toplaşdığı isti ocağa çevrilib. 1805-ci ildən başlayaraq işğal olunmuş torpaqlarımızın bir qismini azad edən igid oğullarımız haqqında dastanlar yazılıb, çap eləmişik. Bu illər ərzində yaranan Bütöv Azərbaycançılar Ordusunun əsas kontingenti gənclərdən ibarətdir ki, bu da bizi çox sevindirir.
Demək olar ki, indiki texnoloji inkişaf şəraitində informasiya yayımı sürətləndikcə dünya “kiçilir” və hər yer əlçatan olur. Bu əlçatanlığı oxucularımız üçün də təmin etmək üçün qəzetimizin Youtube kanalının yaradılması zərurəti yarandı. Bu ehtiyacı nəzərə alıb jurnalist dostum Vəfalı Qasımovla birgə fəaliyyətə başladıq. Komandamız formalaşana qədər kiçik təqdimat süjetləri hazırlayırıq.
Kanalımızda tariximizin qaranlıq səhifələrinə işıq tutulacaq. Milli məfkurə liderlərimiz, Milli Azadlıq fədailərimiz, elm fədailərimiz, din xadimlərimiz, şəhidlərimiz, çoxsaylı Azərbaycan xalqlarının mədəni irsi, müasir Azərbaycanın qurucuları - bir sözlə Azərbaycan adına tapınan hər kəsin könül sirdaşı-can qardaşı və silahdaşı olmaq niyyətindəyik!
Sığınacağımız əxlaqımız, dürüstlüyümüz, vicdanımızdır, güvənəcənəyimiz isə xalqımız və onun azadlıq eşqi, mübarizə əzmidir. Yolumuz açıq, ruhumuz azad olsun!
https://www.youtube.com/watch?v=pTkvRHtvq2g

Jurnalistdən maraqlı təklif

"Bakı-Xəbər" qəzetinin baş redaktoru, Əməkdar jurnalist Aydın Quliyev Azərbaycan hökumətinə maraqlı təkliflə öz səhifəsində şıxış edib. Butov.az təklifin mətnini təqdim edir:

"Azərbaycan dövləti Minsk Qrupunda 30 il həmsədr ölkələri təmsil etmiş ABŞ, Fransa və Rus diplomatlarının işinə hüquqi- siyasi qiymət verməli ,cinayət işləri açmalıdır...Onlar 30 il Ermənistanın təcavüzünü dəstəklədilər, Azərbaycan xalqını aldatdılar, özlərinə sərvət yığdılar...Onların öz hökumətlərinə yazdıqları aylıq və ya illik hesabatlar açılmalıdır...Azərbaycan xalqı bilməlidir ki, onlar Qarabağla əlaqədar hər addımlarından sonra öz nazirlərinə nə hesabat təqdim ediblər..."

Qazaxıstanda Azərbaycan Ruhu:

Türküstanda Yeni Dil və Mədəniyyət Ocağı Qazaxıstanda yaşayan azərbaycanlıların öz milli kimliyini, dilini və tarixini yaşatmaq istiqamətində fəaliyyəti yeni bir mərhələyə qədəm qoyub. Türküstan vilayətində fəaliyyətə başlayan özəl Azərbaycan məktəbi, qısa müddət ərzində soydaşlarımızın mənəvi sığınacağına çevrilib. Bu təhsil ocağının əsas özəlliyi dərslərin birbaşa Azərbaycandan dəvət olunmuş peşəkar pedaqoqlar tərəfindən tədris olunmasıdır. Məktəbdə gənc nəslə ana dilimizin incəlikləri ilə yanaşı, Azərbaycanın şanlı tarixi və zəngin mədəniyyəti aşılanır. Bu, qürbətdə böyüyən uşaqların öz köklərinə bağlı qalması üçün atılan ən strateji addımlardan biri kimi qiymətləndirilir.

10 May: Heydər Əliyevin Anım Günü və Zəfər Ruhlu Tədbir keçirildi. Dünən, yəni 2026-cı il mayın 10-da məktəbdə xüsusi bir tədbir baş tutub. Müasir Azərbaycan dövlətinin qurucusu Heydər Əliyevin anım gününə həsr olunmuş mərasim Qazaxıstandakı diaspor nümayəndələrinin təşkilatçılığı ilə yüksək səviyyədə keçirilib.Tədbirin ən duyğulu anları uşaqların ifasında səslənən şeirlər olub.

Şagirdlər Qarabağ zəfərinə, vətən torpağına həsr olunmuş bədii kompozisiyalarla çıxış edərək, minlərlə kilometr uzaqda olsalar da, qəlblərinin Azərbaycanla döyündüyünü sübut ediblər. Təşkilatçılar bildirirlər ki, bu cür təşəbbüslər təkcə təhsil deyil, həm də birlik mesajıdır.

Diaspor nümayəndələrinin və yerli azərbaycanlı icmasının birgə səyləri nəticəsində ərsəyə gələn bu layihə, Qazaxıstan və Azərbaycan arasındakı mədəni körpüləri daha da möhkəmləndirir. Yüksək səviyyədə təşkil olunan bu anım tədbiri bir daha göstərdi ki, Azərbaycan dili və mədəniyyəti dünyanın harasında yaşamasından asılı olmayaraq, hər bir soydaşımızın qürur mənbəyidir.
Hüseyn İsaoğlu, yazıçı-publisist,
AYB-nin və AJB-nin üzvü

Əziz oxucular, şəkilləri və tədbir haqqında məlumatı Qazaxstandan soydaşımız Fərhad Süleymanov göndərib.

Қазақстандағы Әзірбайжан рухы:

Түркістандағы «Жаңа тіл және мәдениет орталығы» Қазақстанда тұратын әзірбайжандықтардың ұлттық болмысын, тілі мен тарихын сақтау мақсатындағы қызметінде жаңа кезеңге аяқ басты. Түркістан облысында жұмысын бастаған жекеменшік әзірбайжан мектебі аз уақыт ішінде қандастарымыздың рухани баспанасына айналды. Бұл оқу орнының басты ерекшелігі – сабақтарды Әзірбайжаннан тікелей шақырылған кәсіби ұстаздар жүргізеді. Мектепте жас ұрпаққа ана тіліміздің қыр-сырын, сонымен қатар Әзірбайжанның даңқты тарихы мен бай мәдениетін үйретеді. Бұл шетелде өсіп келе жатқан балалардың өз тамырымен байланысын сақтауы үшін жасалған стратегиялық қадамдардың бірі болып саналады. 10 мамыр: Гейдар Әлиевті еске алу күні және Жеңіс рухы іс-шарасы өтті. Кеше 2026 жылдың 10 мамырында мектепте ерекше оқиға болды. Қазіргі Әзірбайжан мемлекетінің негізін қалаушы Гейдар Әлиевті еске алу күніне арналған салтанатты шараны Қазақстандағы диаспора өкілдері жоғары деңгейде ұйымдастырды.Ұйымдастырушылар мұндай бастамалардың тәрбиелік мәні ғана емес, ауызбіршілікті де білдіретінін айтады. Диаспора өкілдері мен жергілікті әзірбайжан қоғамдастығының бірлескен күш-жігерінің нәтижесінде жасалған бұл жоба Қазақстан мен Әзірбайжан арасындағы мәдени көпірді одан әрі нығайта түсуде. Жоғары деңгейде ұйымдастырылған бұл еске алу іс-шарасы әзірбайжан тілі мен мәдениеті әлемнің қай түкпірінде тұрса да, әрбір отандасымыз үшін мақтаныш екенін тағы бір паш етті.
Хусейн Исаоғлы, жазушы-публицист,
AYB және AJB мүшесі.
.

Bir Mübarək zəng

Bəzən qəfil, gözləmədiyin bir zəng sənə bir dünya sevinc bəxş edə bilər. Bu sevinci dünən yaşadım. Əziz, sevimli, çox hörmətli müəllimim prof. Cahangir Məmmədli mənə zəng etdi. Tədbirdə olduğumdan əvvəlki zənglərini cavabsız buraxmışdım. Tədbirdən çıxan kimi gələn zəngi cavablayanda ilk əvvəl səsindən tanımadım. Qınadı məni. Sən mənim səsimi necə unuda bilərsən dedi. Haqlı idi. Hələ tənə də vurdu ki, niyə Bakıya gedəndə dədə evinə dəyib onları axtarmıram. Xeyli zarafatlaşdıq. Əsas mətləbdən yayındım-son yazımı-"Min ölüm haqqında bir povest"i bəyəndiyinə görə zəng etmişdi. Xeyli təriflədi, yaradıcılığımı yaxından izlədiyini, yazılarımı oxuduğunu, uğurlarıma sevindiyini dedi. Sanki mənə bir dünya sevinc bəxş etdi. Müəllim təbriki, xeyir duası ayrı şeydir. Çox sağ olun, əziz Cahangir müəllim, çox sağ olun üstümdə zəhməti keçən əziz müəllimlərim...
...Və nə yaxşı zəng etdin, Cahangir müəllim, məni ötənlərə qaytardın, tələbə kimi yazıma qiymətini yazdın...Zənginizi həmişə gözləyəcəyəm...
Esmira İsmayılova
BDU Jurnalistika fakültısinin ötən əsr məzunu

fillogiya elmləri doktoru,
professor

İstedad və zəhmətin gücü

Mən İbrahim Quliyevi əlli ilə yaxındir ki, tanıyıram. İşlədiyim “Ədəbiyyat və incəsənət” qəzeti Zevin küçəsindən indiki Mətbuat prospektinə köçəndən sonra İbrahimin tərçüməçi işlədiyi “İdman”-“Sport” qəzeti də doqquzuncu mərtəbədə yerləşirdi. Onun bahalı qara dəri pencəyi vardı, Əfqanıstanda hərbi tərcüməçi kimi çalışmış, döyüşlərdən və ağır müharibədən keçmişdi, o, ağır-ağır yeriyir, az danışııırdı. Həmişə qaş-qabaqlı görünürdü. Amma onu yaxından tanıyandan sonra çox kövrək, həssas, xeyirxah insan olduğunu gördüm. Davanın psixozu görünür hələ canında idi.
Bir müddət sonra İbrahim Quliyev Azərbaycan EA-nın Şərqşünaslıq İnstitutunda İran filoloogiyası şöbəsində işləməyə başladı. Bu mərhələdən bizim oununla ünsiyyətimiz daha da sıxlaşdı. İbrahim Birinci Qarabağ müharibəsində Əfqanıstandan gəlmiş döyüşçülərin tərcüməçisi kimi yenidən cəbhəyə gedib, döyüşlərdə fəal iştirak etdi. Xalq hərəkatı başlanandan sonra isə İbrahim yeni mərhələnin fəal publisistlərindən birinə cevrildi, müxtəlif mətbuat orqanlarında çalışdı və Sabir Rüstəmxanlının yaratdığı Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasınıın eyniadlı qəzetini buraxmağa başladı. Bu iş üçün onun sağlam düşüncəsi, biliyi və xeyirxah niyyəti kifayət qədər idi. İbrahim hərəkatdaki çayxana millətçilərindən fərqli olaraq, yaradıcı və elmli ziyalıların hərəkatda və onun redaktə etdiyi qəzetdə iştirakina xüsusi əhəmiyyət verir və onların qəzetdə iştirakına qayğı ilə yanaşıırdı. Bu, Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının inkişafına və populyarlaşmasına güclü təsir göstərirdi. Onun buraxdığı qəzetdə mənim də xeyli yazılarım çap olundu.
İrəlidə qeyd etdiyim kimi, İbrahim həm də çox istedadlı bir publisistdir. O, qəzet redaktoru olduğuna görə nisbətən az yazırdı. Amma keyfiyyətli yazırdı. Siyasi proseslərin düzgün və obyektiv izahını verirdi. Onun əsas mövzularından biri də Azərbaycan ədəbiyyatı və onun ənənələri idi. Xüsusilə xalqımızın milli hüquqları və demokratiya uğrunda mübarizələri, onların ədəbiyatımızda və mətbuatımızda əksi idi. Bu barədə o qısa, amma çox tutarlı yazılar yazırdı. 2005-ci ildə İbrahim Quliyevin ən yaxşı kitablarından biri “Ədəbiyyatımızin azadlıq mücadiləsi” işiq üzü gördü. Bu, Azərbaycan marifçi mətbuatının qabaqcıl ənənələrini davam etdirən bir toplu idi. Burada repressiya illərində təqib və sürgünlərə məruz qalan, məhv edilən Azərbaycan ziyalılarının mübarizə yolundan, yaşadıqları faciələrdən bəhs edən oçerklərlə yanaşı, Meydan hərəkatı dövrünün siyasi-ictimai mənzərəsini əks etdirən analitik yazılar, ictimai fikri formalaşdıran məqalələr toplanmışdı. İbrahim göstərirdi ki, kor radikalizm, əməlsiz çayxana milllətçiliyi nəinki bəhrəsiz və milli ənənəyə ziddir, bu həm də ziyanlıdır. Çünki çağırışlarlarla, aqressiv şüarlarla heç nə dəyişmir, dünyanı üzaqgörən təlimlər və ardıcıl əməli iş dəyişdirir.
İbrahimin püblisistikada radikalizmdən sonra ikinci hədəfi tamahkarlıq və korrupsiyadır. O, vəzifəsinə, sosial statusuna baxmadan xalq malına tamah salanları, korrupsiyaya qurşananları amansızcasına, cəsarətlə tənqid edirdi. Bunu o həm öz qələmi ilə edir, həm də qəzetin informasiya siyasətini bu yönə çevirirdi. Nəticədə, bu xətt onun başçılıq etdiyi qəzetin susmasının əsas səbəblərindən oldu. Lakin hər ipin iki ucu var, qəzetsiz İbrahim öz enerıisini elmi-pedoqoji fəaliyyətdə toplaya bildi.
İbrahim Quliyev ixtisasca şərqşünasdır, İran filologiyası üzrə mütəxəssisidir. Amma pərəstişkarları onu zərif lirik şair, farscadan incə tərcümələr müəllifi, nizamişünas alim və polemik publisist, Baki Slavyan Universitetinin kafedra müdiri, gözəl müəllim kimi tanıyır. BDU-nun şərqşünaslıq fakültəsini bitirdikdən sonra zabit kimi Əfqanıstanda hərbi xidmət keçmiş, müşavir və tərcüməçi kimi çalışmışdı. Əfqanıctan müharibəsinin odunu-alovunu keçməsi həyatda İbrahimin mühüm dayaqlarından biri oldu, çünki artıq ona dünyanın sərt üzünü tanımaq əzabı lazım deyildi. Əfqanıstan veteranlarından ona ən yaxın adamlardan biri istedadlı yazıçı Əlibala Hacızadə idi. Onlar İbarhimlə Şərqşünaslıq institutunda birlikdə, İran filologiyası şobəsində işləyir və dostluq edirdilər. Əlibala da Əfqanıctan yolu keçmişdi. Onların ədəbi görüşlərində də paralellik vardı. Heç biri predmetsiz, yaltaq ədəbi məclisləri, cürbəcür ittifaqları sevmirdilər, amma hər ikisi irandilli ədəbiyyatlardan tərcümələr edir, mətbuatda çalışır və elmi işi də davam etdirirdilər.
Əlibala Hacızadənin dünyasını dəyişməsi İbarahimə ağır təsir göstərdi, xeyli müddət onu çaşqın vəziyyətdə qoydu…

İbrahim fitri bədii istedadı olan bir adamdır. Parlaq söz yaddaşı sayəsində o, klassik və müasir fars dilini, Əfqnıstanda işlənən qədim İran dialektlərini gözəl bilir. O həm də müasir farsdilli interneti, İran ədəbiyyatşünaslığını yaxşı öyrənib və başlıcacı elmi informasiya çoxluğunda, dəryasında balıq kimi üzür. Əslində bu bilik yox, elmi fəhmdir. İbrahim qısa bir vaxtda istənilən bir məsələni öyrənib ondan baş çıxara bilir, yazılar da yazır. Onun “Nizami Gəncəvi və zərdüştilik” mövzusunda namizəlkik dissertasiyası nizamişünasların diqqətini cəlb etmiş və iki dəfə kitab şəklində nəşr edilmişdir. 2012-ci ildə baş tutan “Nizami və zərlüştilik” kitabı müdafiədən sonra ikinci dəfə “Nizami yaradıcılığında zərdüştilik” (2018) adı ilə yenidən işlənərək, mükəmməlləşdirilərək çap edilmişdir. Bu qiymətli əsərdə zərdüştiliklə bağlı İran və Qərb mənbələri uğurla ümumiləşdirilmişdir.
Əsərin mühüm uğurlarından biri Azərbaycan ədəbiyyatında və tarixində zərdüştiliyin yeri və izlərinə dair məlumatları yenidən toplayıb qiymətləndirməyə çalışmışdır. İbrahim Azərbaycanın zərdüşti irsinə qısqanc yanaşma hallarını tənqid etmişdir. O öz tədqiqatında bir daha göstərirdi ki, Azərbaycanda zərdüştiliyin ənənələri və tarixi cox dərin köklərə malikdir və elmi qısqanclıq halları, islami ənənələri şişitməklə bunları elmi gündəlikdən aparmaq və kənarlaşdırmaq mümkün deyil. Bu mövqeyi təkzibedilməz edən faktlardan biri də məhz Nizami Gəncəvinin yaradıcılığı və oradakı zərdüştiliklə bağlı motiv və süjetlərdir. Aydındır ki, Nizami irsini və dünyagörüşünü zərdüştilik probleminə tendensiyalı münasibətdə qınamaq olmaz və bunun üçün heç bir əsas yoxdur.

İbrahim Quliyev həm də istedadlı şair və tərcüməçidir, bunlar onun sözü gedən kitabında əsas yer tutur. Onun həm klassik fars şeirindən, həm də yeni İran şeirindən tərcümələri kitaba zənginlik və rəngarənglik verir. On yeddinci əsr şairi Məczub Təbrizinin “Şahrahi-nicat” əsərinin, İranın məşhur qadın şairəsi Foruq Fərruxzadın şeirlərindən tərcümələri deyilənlərə ən yaxşı misal sayıla bilər. Xüsusilə sonuncu öz fərdiyyəti, poetik ruhu baxımından İbrahimə daha yaxındır, onların dünyaduyumundakı yaxınlıq tərcümələri İbrahimin öz şerlərinə oxşadır. Fikir başlanğıcının qabarıqlığı, orijinal assosiasiyalar, təmkinli düşüncə axını bu nümunələrin ümdə xüsusiyyətləridir.
İbrahimin klassik Şərq poeziyasının nəhəngləri Cəlaləddin Rumidən, Hafiz Şirazidən etdiyi tərcümələri mürəkkəb sufi konstruksiyasının və terminologiyasının Azərbaycan dilində sadə, lakin obrazlı şəkildə ifadəsinin uğurlu tapıntıları kimi diqqəti cəlb edir. İbrahim təkcə poetik nümunələri deyil, “Pəhləvi kraliçasının xatirələri” romanını, “İrəvan bir müsəlman vilayəti idi” adlı tarixi tədqiqat əsərini, “Dünyanı fəth edən Nadirin tarixi” (“Tarixi-Nadir”) adlı əsəri dilimizə çevirmişdir.
Hesab edirəm ki, xalq şairi Sabir Rüstəmxanlı İbrahimin “Dar ağacı” kitabına yazdığı önsözdə onun poetik fərdiyyətinin əsas xüsusiyyətlərini çox uğurla ümumiləşdirmişdir. O haqlı olaraq göstərir ki, İbrahim şeirdə say, ücüz populyarlıq dalınca qaçmır, ancaq yeni şeir onun qəlbində hazır formaya düşdükdən sonra onları kağıza köçürür, oxucularına təqdim edir. Elə buna görə onun şeirlərinin əksəriyyətində tapıntı və yenilik müşahidə etmək olar. Kitabın birinci bölməsində verilmiş “Sənə ürəyimdə bir ev tikmişəm” adlı şeir bu baxımdan çox səciyyəvidir. İlk baxışda ürəkdə ev tikmək anlayışı nahamvar görünür, lakin ciddi diqqət yetirəndə canlı danışıqda doğma olan ev tikmək ifadəsi yeni obrazlılıq axtarışı kimi uğurlu səslənir, zövqlü oxucunu razı salır.
Sənə ürəyimdə bir ev tikmişəm,
Hopub divarına payız sarısı.
Sənə ürəyimdə bir ev tikmişəm
Orda qurd ulayır gecəyarısı.
Orda sənsizlik var, bir də həsrətin,
Orda çiçəkləri külək daramır.
O ev gözlərinə bənzəyir sənin,
Yağışlar yağanda tavanı damır.
(Sənə ürəyimdə bir ev tikmişəm)
Qarabağ müharibəsində qələbəmizə həsr edilmiş “Ey Ali Baş komandan” şeiri də siyasi-ictimai siqləti baxımdan səciyyəvidir. Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə başlanıb zəfərlə bitən müharibəmizi şair “uzaq ümidlərimizin həqiqətə çevirilməsi” kimi səciyyələndirir. Bu bənzətmənin dəqiqliyi heyrətamizdir: axı otuz il ərzində çoxumuz torpaqların qayıdacağına ümidlərimizi itirmişdik. Bunun əsası da var idi, bütün xristian dünyası erməni millətçilərini himayə edirdilər. Lakin məhz Ali Baş Komandanımmızın qətiyyəti, uzaqgörünən siyasəti sayəsində milli ümidlərimiz çin oldu və insanlar öz rəhbərlərini sevdilər:
Sən döyüş meydanında
Yenilməz sərkərdəsən.
…Bəlkə də sən İsasan,
Bəlkə də Mehdi sənsən.
Tanrı göndərib səni
Xalqı xilas edəsən.
Əmr et hücuma keçək
Keçək bu yolda candan.
Ey yenilməz qəhrəman-
Ey Ali Baş komandan.
İbrahimin ən yaxşı şeir kitablarından biri “Dar ağacı”dır (1997). Qarabağ müharibəsi bitəndən sonra işııq üzü gördü. Adından göründüyü kimi kitabda əsgər borcu, döyüşçü hünəri və qəhramanlıq mövzuları əsas xətt təşkil edir. Bu müharibə Böyük Vətən müharibəsindən sonra xalqımızın vətənçi qüvvələrini sınağa çəkdi. Müharibə bizim ictimai fikir üçün keçmişdə qalmışdı, nağıla və mifə çevrillmişdi. Lakin rus-erməni ittifaqının hərbi təcavüzü, 20 faiz ərazilərimizi işğal etməsi ölkədə yeni reallıq yaratdı. Əsgər və fədai olmaq, canını vətənə və torpağa qurban vermək zəruri, lakin cətin bir seçim oldu. Digər həmkarları kimi İbrahim Quliyev də Əfqanıstandaki əsgərlik yolunu xatırladı, yenidən cəbhəyə yollandı və bu müharibələrin dərsləri ilə gənc nəsli tanış etdi.
İki il sonra şairin yeni kitabı çıxdı: “Yovşan ətirli dünya” (1999) artıq lirik duyğularla aşılanmış bir kitab idi, şairin addım-addım dünyanın lirik ətirlərinə daxil oilmasını, dinc həyata alışmasını əks edirdi. Növbəti kitabda qəzəliyyat ruhu vardı, özündən əvvəlki şeir kiitabından on il sonra işıq üzü görürdü. “Qüssə mələyi” (2008) çıxan zaman onun yaşı əlliyə yaxınlaşırdı, görünür dissertasiya üzərində işləməsi onun lirik ovqatlarını qısaldırdı. Şairin başı ciddi işlərə qarışmışdı, ona görə növbəti şeir kitabı (2019) əvvəlkindən on bir il sonra işiq üzü gördü. Lakin iki şeir kitabı arasında İbrahim Quliyevun Nizami və Zərdüştilik mövzusuunda kitabı iki dəfə çap olundu. Həmin kitabın ikinci nəşri xeyli təkmilləşdirilmişdi, müəllifin mövzuya çox ciddi bağlandığını və Nizami sehrindən çıxmağa tələsmədiyini əks edirdi. Bundan əlavə, qeyd olunan dövrdə İbrahim Quliyevin müasir ədəbi proseslərə həsr olunmuş “Dua kimi oxunan şeirlər”, “Heyrətdən həqiqətə doğru” kitabları işıq üzü görmüşdür.
İbrahim Quliyev çox istedadlı lirik şairdir. Onun şeirləri hamar, sığallı folklor dilindən fərqlənir və ilk baxışda kələ-kötür görünür. Amma bu nahamvarlığın arxasında ana dilimizə, müasir poetik leksikona cəsarətli, gözlənilməz və yaradıcı bir mübasibət var. Bu İbrahimin şüurlu seçimiidir, məhz buna görə o saya yox, şerlərinin yenilik potensialına daha çox diqqət yetirir. Bu, poeziyada çətin yoldur, şeirin həm də bir tale yolu olduğunu dərk edən yaradıcıların yoludur. İbrahim dərindən inanır ki, şairlik və şeir məntiqi sadəlövh görünsə də, əslində dünyanın çoxüzlü məntiqində poeziya fərdin fitri təbiətini daha dolğun əks edir. Bəzən dövlət, müharibə, iqtisadi böhran kimi fenomenləri anlamaq, doğru təsəvvür etmək üçün şeir məntiqi daha yaxşı kara kəlir. Çünki bütün böyük şairlər məntiqsizlikdə, xaosda, dəyərlərin itirilməsində həmişə xüsusi məntiq tapırlar, başlıcası isə bu məntiqi sözlərin yardımı ilə əyani edə biliirlər.
İbrahim Quliyev Moskvada Ədəbiyyat İnstitutu bitirən bəzi şairlər kimi, tərcümədən, dəbli motivlərdən, şeir kitablarından yaddaşın dibinə çökən tör-töküntüdən uzaqdır, o həmişə öz bədii yaddaşınıın işiğında addımlayır, öz orijinal yolu ilə gedir. Şeirə məhz bu yolla gələnlər və burada müsafirlik edənlər uğur qazanır. Əlbəttə, belələrini çox zaman gec, çox gec görürlər, amma şeirdə yeni yolları məhz onlar açır. Onlar gec-tez öz mükafatlaını alırlar.
İbrahim Quliyev zəhmətkeş, yorulmaz ziyalııdır. Onun yaradıcılıq yolunu bir məqaləyə sığdıırmaq mümkün deyildir. Nümunə kimi onun sonuncu “Regionşünaslığın tarixi və metodologiyası” (2024) kitabını yada salmaq olar. Bu onun başçılıq etdiyi kafedranın proqramı ilə bağlı bir dərs vəsaitidir və müəllifinin elmi maraqının universallığınnı göstərən faktlardan biridir.
İllər keçdikcə İbrahim Quliyev daha müdrik və işgüzar olur. Öz bədii yaradıcılığını yenidən nəzərdən keçirir, yenə ədəbiyyata, sözə, ədəbi ənənlərimizə qayıdır. Ona uğurlar arzulayırıq, hesab edirəm ki, onun bu kitabı ədəbi cameənin diqqət mərkəzində olacaq.

Bayraqdara dəyən

yeganə güllə...

Bu gün 9 May- Alman faşizminin Sovet xalqlarını əsir-yesir etmiş rus faşizminə məğlub olduğunun elan olunduğu gündür. May ayı həm də Reystaqa qələbə bayrağını sancan Azərbaycan oğlu, Qərbi Azərbaycanın Vedi mahalından olan Mirzə Hüseynovun rus zabiti tərəfindən güllələndiyi gündür.
16 il əvvəl Yardımlı rayonunda yaşayan müharibə veteranı- 86 yaşlı Şahbaz Hüseynovun dediklərindən:
“Onu deyim ki, 26 yaşlı Mirzə Hüseynov bir oduydu, alovuydu, qığılcımıydı. Qorxu nə olduğunu bilmirdi. Düşmən gülləsi də ondan qorxurdu. Döyüşdüyümüz müddətdə nə qədər odun-alovun içindən çıxdıq o, bir dəfə də olsun yaralanmadı. Qayıdaq əsas məsələyə: 1945-ci ildə may ayının 6-da günortadan sonra biz Reyxstaqa ilk daxil olduq. Bir anlığa Mirzəni itirdim. Hara getdiyini bilmədim. Yardımlı rayonundan Damət Verdiyev adlı döyüşçü dostum yanımda idi. Birdən o qayıtdı ki, Şahbaz, bir sən ora bax, dedi və Reyxstaqın günbəzini göstərdi. Nə görsəm yaxşıdır. Komandirimiz Mirzə Hüseynov qələbə bayrağını Reyxstaqın günbəzinə sancır. Ora haradan, necə çıxmışdısa, xəbərimiz olmamışdı. O, bayrağı bərkidəndən sonra yalnız “pobeda” sözünü deyə bildi. Sovet zabitlərindən biri Mirzə Hüseynovu güllələdi. O, əvvəlcə günbəzin üstünə, oradan da sürüşüb yerə yıxıldı. Özümüzü ona çatdıranda artıq...(Şahbaz müəllim sözünün davamını gətirə bilmədi. İlk dəfəydi ki, bu yaşda ağlayan ağsaqqal görürdüm). O, asta-asta dilləndi:
- Komandir dörd il döyüşdü,bir alman gülləsi ona dəymədi, ancaq uğrunda döyüşdüyü hökumətin zabitinin gülləsinin qurbanı oldu. Bu güllə dörd ildə ona dəyən yeganə güllə idi.



9 May bir də atam Ziyəddinlə, Ağam Hacı və əmim Canıbabanın yaşamaq şansı qazandıqları gündür. 1937 -ci ildə babam Əbdürrəhimi Şura hökumətinin düşməni elan edib güllələyən Sovet höküməti onun3 oğlunu aparmışdı cəbhyə. Şükür ki, üçü də salamat qayıtmışdı.
50 yaşında dünyadan köçən (Ağamın) Hacı əmimin məzarı Zəngəzurda əsirlikdədir. Amma atam 1988-ci il deportasiyasında Abşerona gəldi. 32 ildir Mehdiabad məzarlığında uyuyur. Bu gün məzarına ziyarətə getdim. Amma işğalda olan yurdunun azadlıq müjdəsini verə bilmədim.

Döyüşçülərə ehtiramla: Tamxil Ziyəddinoğlu,
“Bütöv Azərbaycan” qəzetinin baş redaktoru