17-09-2025, 14:51
Yarımçıq qalan ömür
və ya daxili nurlu DAXİL
Sabah onun doğum günüdür. Yaşasaydı 45 yaşı qeyd olunacaqdı. Çox təəssüf..
Hələ də inanmaq olmur onun yoxluğuna. Necə ki, ölüm xəbəri yayılandan inana bilmirik...
Həqiqətən də 2025-ci ilin iyun ayının 21-i Bakı Dövlət Universitetinin Sosial elmlər və psixologiya fakültəsinin tədris işləri üzrə dekan müavini Daxil Vəliyevin qəfil vəfatı xəbəri Universitetimizin çoxminli kollektivini yaman sarsıtdı. Hamı, bütün kollektiv şokda idik. Heç kəs inana bilmirdi (ən çox da inanmaq istəmirdi) eşitdiyinə. Çünki, Daxil müəllim o qədər şən, pozitiv, gülərüz, zarafatcıl, mehriban, ən əsası da nikbin bir insan idi ki, ölüm kəlməsini ona heç cürə yaraşdıra bilmirdik. Yaşı da çox deyildi axı, 45 yaş nə yaşdır ki?
Daxil Vəliyev 1980-ci ildə anadan olub. İlk təhsilini Mehdiabad qəsəbə orta məktəbində alıb. Ali təhsilə 1999-2003-ci illərdə Bakı Dövlət Universitetinin Sosial elmlər və psixologiya fakültəsində “Fəlsəfə” ixtisası üzrə bakalavr səviyyəsində, 2003-2005-ci illərdə isə magistr səviyyəsində yiyələnib.
2005-2009-cu illərdə BDU-nun “Fəlsəfə tarixi və mədəniyyətşünaslıq” kafedrasının aspirantı olan Daxil Vəliyev fəlsəfə sahəsinin gənc, lakin çalışqan tədqiqatçılarından olub. O, 2013-cü ildə görkəmli fikir adamı, ilahiyyatçı, sosioloq, tarixçi, İran İslam İnqilabının əsas ideoloqlarından olan Əli Şəriətinin dini-fəlsəfi görüşlərinə işıq tutan dissertasiya işini uğurla müdafiə edərək fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülüb. O, bu dissertasiyada Əli Şəriətinin sosiologiya və din üzərində dərin araşdırmalarının nəticələrini, zəngin irsini, yaradıcılığının yüksək fəlsəfi ruhunu, dini kamilliyini tutarlı təhlillər və böyük ustalıqla qələmə almışdır.
Həyatını Bakı Dövlət Universitetinə bağlayan Daxil Vəliyev 2007-ci ildən BDU-nun Sosial elmlər və psixologiya fakültəsində metodist, 2013-cü ildən dekan müavini, müəllim, 2017-ci ildən isə “Fəlsəfə tarixi və mədəniyyətşünaslıq” kafedrasında dosent vəzifəsində çalışıb. Amma səhv etmərəm desəm ki, kollektivin böyük sevgi və ehtiramını, o, məhz dekan müavini vəzifəsində çalışdığı dövrdə qazanıb.
Bildiyimiz kimi, fəlsəfə - varlığın (yəni təbiət və cəmiyyətin), insan təfəkkürünün və idrak prosesinin tabe olduğu ən ümumi qanuna uyğunluqlar haqqında elmdir. İlk dəfə özünü "filosof" adlandıran Pifaqor deyirdi ki: "Mən öz yerimi bilirəm. Bilirəm ki, hikmət yalnız Tanrı biliyidir və məndə ola bilməz. Mən ancaq hikməti sevə bilərəm". Bu baxımdan yanaşsaq, Daxil Vəliyevin fəlsəfə sahəsini seçməsi heç də təsadüfi deyildi. Çünki, o, bu həyatda öz yerini bilirdi və hər məsələdə bir hikmət axtarırdı...
Daxil Vəliyevi hamı çox istəyirdi. Bəs nə idi bunun səbəbi? Mənə elə gəlir ki, bunun əsas səbəbi odur ki, o, olduqca sakit, mülayim, təmkinli, insanlara sadəlik, xeyirxahlıq, mərhəmət, zəhmətkeşlik duyğuları aşılayan bir insan idi. Bu yerdə atalarımızın belə bir deyimi yada düşür: “Dərin çaylar sakit axar”. Bəlkə də elə buna görə, onu hamı çox istəyirdi – tələbələr də, dostlar da, illərlə yaxından tanıyanlar da...
O, istənilən ziddiyyətli məsələdə yalnız kompromis yoluna tərəfdar idi.
Tədris sisteminin xüsusiyyətləri ilə yaxından tanış olanlar yaxşı bilirlər ki, tədris-tərbiyə işlərinin gedişinə rəhbərlik, dərs yükünün bölğüsü, qrupların və müəllimlərin dərslərinin dərs cədvəlində müvafiq yerləşdirilməsi, kafedralarda tədris prosesi ilə bağlı işlərin təşkili, imtahan cədvəlinin tərtibi, tələbələrin tədris fəaliyyətinin və tədris-istehsalat təcrübəsinin istiqamətləndirilməsi, müəllimlərin tədris məşğələlərində iştirak, onlara metodiki köməklik göstərilməsi, semestr imtahanlarının keçirilməsində iştirak və s. tədrisdə olduqca ağır və məsuliyyətli məsələlərdəndir. Mən hələ hər hansı tədbirin, konfransın təşkilində iştirakı demirəm. Fakültə dekanlarının bilavasitə nəzarətində olmasına baxmayaraq, bu məsələlərə adətən tədris işləri üzrə dekan müavinləri cavabdeh olurlar. Bu baxımdan Daxil Vəliyevin Sosial elmlər və psixologiya fakültəsinin tədris işləri üzrə dekan müavini kimi fəaliyyəti həmişə göz qabağında olub. O, bu vəzifəni daşıdığı ilk gündən (istər əvvəlki dekan Hikmət müəllim Əlizadənin vaxtında, istərsə də hazırki dekan Rövşən müəllim Cavadovun dövründə) özünü çalışqan, nizam-intizamlı, professor-müəllim heyətinə canı yanan, tələbələrin isə hər hansı bir probleminə qayğı ilə yanaşan dekan müavini kimi göstərib. Mən deyərdim ki, onu kollektivə sevdirən əsas səbəblərdən biri və başlıcası, məhz bu xüsusiyyətləri oldu. Fakültələrimiz ayrı olsa da, mən bunu dəqiq bilirəm. Həm öz şəxsi təəssüratlarıma əsasən, həm də ocağında böyüdüyüm görkəmli filosof-alim, uzun illər Universitetin “Təbiət fakültələri üzrə fəlsəfə kafedrası”nın müdiri olmuş “Şöhrət” və “İstiqlal” ordenli akademik Fuad Qasımzadənin dilindən eşitdiyim söhbətlərə görə. Fuad müəllim Daxil Vəliyev haqqında söz düşəndə həmişə xoş, səmimi sözlər deyib, onu məsuliyyətli və bacarıqlı bir işçi kimi dəyərləndirib (o vaxtlar Daxil müəllim Sosial elmlər və psixologiya fakültəsində metodist vəzifəsində çalışırdı). 2010-cu il avqustun 4-də Fuad müəllimin doğma Universitet divarları arasında keçirilən və heç zaman unuda bilməyəcəyimiz vida mərasimində Daxil müəllimin bir doğma kimi iştirakı isə, əziz müəlliminə və fəlsəfə elminin ustadına səmimi hörmət-ehtiramın bariz təzahürü idi. Odur ki, onun haqqında qiyabi də olsa müsbət bir fikir formalaşmışdı məndə. Sonradan yaranan tanışlıq isə qısa zamanda çox səmimi bir dostluğa çevrildi – qırılmaz tellərlə bağlı bir dostluğa.
O, olduqca səmimi, xeyirxah, pozitiv bir insan idi. Adama hərdən elə gəlirdi ki, onda eyni vaxtda həm uşaq məsumluğu, həm də böyük müdrikliyi cəmləşib. O, böyüklə - böyük, kiçiklə - kiçik olmağı asanlıqla bacarırdı. Onların fakültələrinə dair hər hansı məsələ ilə bağlı nəsə bir sual yarananda, ilk ağlımıza gələn Daxil müəllim olurdu. Zəng etdikdə, o, özünəməxsus təmkinlə sözümüzü dinləyər, sualımızı cavablandırar, yeri gələndə zarafatından da qalmazdı. Hər görüşümüzdə olunan zarafatlar və şaqrar, ürəkdən gələn gülüşləri isə bəlkə də heç zaman xatirimdən silinən deyil. Təəssüflər olsun ki, həmin şaqrar gülüşlərin sahibi haqqında biz artıq keçmiş zamanda danışmalıyıq.
Yazımın əvvəlində qeyd etdim ki, Daxil müəllimin itkisi çoxları kimi məni də çox sarsıtdı. Və mən, əziz həmkarımız, 45 illik nakam ömrünü tədrisə həsr edən Daxil Vəliyev haqqında çox söz deyə bilərdim, çünki çoxları kimi mənim də ürəyim doludur. Amma istərdim ki, bizdən cismən ayrılsa da, mənən ayrı təsəvvür etmədiyimiz əziz dostumuz haqqında bu kiçik yazımı onun yoxluğunu eşitdiyim gün qələmə almağa başladığım və 3-ü mərasimi günü bitirdiyim bir şeirdən (ixtisarla) parçalarla yekunlaşdırım:
2025, 21 iyun!
Son səhər.
Son qayğı.
Son ün.
Son cavab.
Könüllər pərişan, çöhrələr tutqun,
Natamam bir ömür, yarımçıq kitab.
BDU-nun dəyərli bir övladını,
Doğma kollektivdən qopardı fələk.
Ürəklərə yazıb əziz adını,
Ruhlar dünyasına apardı fələk.
İlk təhsilin alıb Mehdiabadda,
Təhsili, tədrisi eylədi peşə.
Zəhmətdən güc alıb daim həyatda,
Ömrünü həsr etdi sosial işə.
Fəlsəfədən oldu söhbəti, sözü,
Fəlsəfədən oldu bütün dərsləri.
Pisi yox, yaxşını görərdü gözü,
Onu çox sevirdi tələbələri.
O, göylərin yerdə möcüzəsiydi,
Sadəlik, nəciblik, zəhmət simvolu.
Bu nahaqq dünyada haqq bəndəsiydi,
Haqqdan güc alırdı tutduğu yolu.
Ailəcanlı idi, dostcanlı idi,
Ailədə görərdi dövlət-varını.
Heç nədən şikayət etməzdi, qəti,
İçində çəkərdi acılarını.
Ümiddən boylanan kəlmələrində,
Heyrandıq səmimi cavablarına.
Fələk onu yəqin tez apardı ki,
Batmasın zamanın çirkablarına...
Öyrəndi, öyrətdi, qəlbində sevgi,
Yaşadı, kimsəyə pislik etmədən.
Yolları olsa da daşlı-kəsəkli,
Yaşadı, doyunca kama yetmədən.
Çata bilməsə də o, 45 yaşa,
Qəlblərdə sönməyən köz qoyub, getdi.
Ömrünü şərəflə yetirib başa,
BDU tarixində iz qoyub, getdi.
Və mən əminəm ki, zaman keçsə də, saatlar – günləri, günlər - ayları, aylar da illəri əvəzləsə də, yoxluğu qəlbimizi hələ çox yandıracaq, Daxil Vəliyevin nurlu xatirəsi yaddaşlardan heç vaxt silinməyəcək.
Ruhu şad olsun!
Anar Məmmədov,
şair-publisist, Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü
Sorğu
Saytımızda hansı mövzulara daha çox yer verilməsini istəyirsiniz?
Son buraxılışımız
Facebook səhifəmiz
Reklam
Hava
Valyuta
Reklam
Sayğac
Ən çox baxılanlar
Köşə
Xəbər lenti
Foto
Zəngilanın dirçəliş
və qayıdış dövrü
Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifəsi olan Vətən müharibəsi bizə təkcə torpaqlarımızı deyil, ləyaqətimizi, qürurumuzu qaytardı. Həmin qürurun ən parlaq ünvanlarından biri də Zəngilandır. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlanan Zəfər yürüşü zamanı şərqdən, Cəbrayıl istiqamətindən düşmənə vurulan sarsıdıcı zərbələr nəticəsində Azərbaycan Ordusu 30-dan çox yaşayış məntəqəsini azad edərək Zəngilanın inzibati hüdudlarına çatdı. Oktyabrın 18-də rayonun tam azad edilməsi uğrunda genişmiqyaslı əməliyyata start verildi və cəmi iki gün sonra, oktyabrın 20-də Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyev xalqa müraciətində Havalı, Zərnəli, Məmmədbəyli, Həkəri, Şərifan, Birinci Muğanlı kəndlərinin və Zəngilan şəhərinin işğaldan azad edildiyini elan etdi. Beləliklə, Zəngilan döyüşləri nəticəsində 1 şəhər, 4 qəsəbə və 49 kənd düşmən tapdağından xilas edildi və bununla da 132 kilometrlik Azərbaycan-İran dövlət sərhədi tam bərpa olundu. İşğalın bitməsindən dərhal sonra sərhəd boyunca zəruri istehkam və mühafizə işlərinə başlanıldı.
Qərbi zəngəzurlular Zəngilan şəhidliyində
Bu tarixi qələbənin əbədiləşdirilməsi üçün 2020-ci il noyabrın 26-da “Zəngilanın azad olunmasına görə” medalı təsis edildi və 6974 hərbi qulluqçumuz bu medalla təltif olundu. Prezidentin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə isə 20 oktyabr tarixi Zəngilan şəhəri günü kimi rəsmiləşdirildi. Zəngilanın azad olunması Böyük Qayıdışın başlanğıcı oldu. Bu gün dövlətin ən böyük hədəfi həmin torpaqları yenidən həyatla doldurmaqdır. 2026-cı il 1 oktyabr tarixinə olan məlumata görə, Zəngilan şəhərində 84 ailə, yəni 339 nəfər, Ağalı kəndində 234 ailə, yəni 1017 nəfər, Məmmədbəyli kəndində isə 179 ailə, yəni 903 nəfər öz doğma ocağına qayıdıb. Köçürülən ailələr peşə və bacarıqlarına uyğun olaraq müxtəlif dövlət qurumlarında, tikinti şirkətlərində, tikiş fabrikində və digər sahələrdə işlə təmin edilirlər.Bu qayıdışın dünyaya nümunə olan simvolu isə Ağalı kəndidir. Ağalı təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın ən müasir kəndlərindən biri hesab olunur. Burada “ağıllı kənd” konsepsiyası tam şəkildə tətbiq edilib. Dayanıqlı inkişafın təmin olunması üçün sosial-iqtisadi xidmətlər ən yüksək texnologiyalarla qurulub. Kəndin enerji təminatı ekoloji cəhətdən tam təmizdir, Həkəri çayı üzərində 3 turbindən ibarət Arximed tipli su elektrik stansiyası və gücü 325 kilovat olan günəş panelləri quraşdırılıb. Evlərdə istilik xərclərini azaltmaq üçün kombinə edilmiş sistemlər, mətbəx sobası və yüksək səmərəli elektrod boilerlər var. Suyun isidilməsi üçün günəş kollektorlarından, çirkab suların təmizlənməsi üçün bioloji təmizləmə qurğularından istifadə olunur.
Kənddə GPON texnologiyası ilə yüksək sürətli internet, İP TV, video müşahidə kameraları, ağıllı işıq dirəkləri və avtomatik hava müşahidə stansiyaları var. Əhalinin rahatlığı üçün Tele-səhiyyə, E-təhsil və digər elektron xidmətlər, ASAN, DOST, məktəb, bağça, tibb məntəqəsi, kiçik və orta biznesə dəstək mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Ümumi sahəsi 2 hektardan çox olan park salınıb. Bütün bunlar onu göstərir ki, Ağalı kəndi sadəcə yaşayış məntəqəsi deyil, gələcəyin kənd modelidir. Nazirlər Kabinetinin 30 oktyabr 2023-cü ildə təsdiq etdiyi Baş Plana əsasən şəhərin 2040-cı ilədək inkişafı üçün böyük vəsait ayrılıb. 2022-ci ildə təməli qoyulan 104 mənzilli ilk yaşayış kompleksinin açılışı 2026-cı ildə olub. Kompleksin ərazisi 2 hektardan artıqdır və burada 12 bina, o cümlədən 4 ədəd üçmərtəbəli 60 mənzilli və 8 ədəd ikimərtəbəli 44 mənzilli evlər tikilib.
Azad Zəngilanın qonaqları
Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı bu bölgənin inkişafı üçün mühüm faktora çevrilib. Zəngəzur dəhlizinin hava infrastrukturu ilə gücləndirilməsi baxımından hava limanı strateji əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda Horadiz-Zəngilan-Ağbənd dəmir yolunun inşası da böyük strateji əhəmiyyətə malikdir. Bu yol azad edilmiş torpaqlara həm vətəndaşların qayıdışı, həm də yüklərin daşınması üçün tarixi imkan yaradır. Artıq yolun birinci mərhələsi üzrə böyük hissə tamamlanıb və Araz İqtisadi Zonası Sənaye Parkına yüklər daşınır. Horadiz-Cəbrayıl-Zəngilan-Ağbənd avtomobil yolunun uzunluğu 126,3 kilometrdir, illik buraxılış qabiliyyəti 15 milyon tondur və layihənin 2026-cı ilin ikinci yarısında yekunlaşdırılması nəzərdə tutulur. İşğal dövründə tövlə kimi istifadə olunan XIX əsrə aid Zəngilan şəhər məscidi Heydər Əliyev Fondu tərəfindən bərpa olunub. Bərpa-tikinti işləri çərçivəsində tarixi məscid konservasiya edilib və onun yanında düzbucaqlı planlı, iki minarəli yeni məscid inşa edilib. Yeni məsciddə 220 və 100 nəfərlik ibadət zalları yaradılıb. Rayonun gələcəyi üçün turizm və kənd təsərrüfatı da unudulmayıb. 2024-cü il mayın 18-də Ağalı kəndində, Həkəri çayı vasitəsilə yaradılmış süni gölün sahilində “Ağalı” hoteli açılıb. Zəngilan İstirahət Kompleksində 111 nömrəli hotelin təməli 2023-cü il mayın 4-də qoyulub. 2026-cı il mayın 10-da isə “Zəngilan City Park Hotel”in təməli qoyulub. Kənd təsərrüfatı sahəsində isə “Dost Aqropark” layihəsi həyata keçirilir. Azərbaycan və Türkiyə şirkətlərinin birgə layihəsi olan bu kompleks tam başa çatdıqda 500 nəfəri işlə təmin edəcək və 100 milyon dollar sərmayə qoyulacaq. Layihənin birinci mərhələsində 5200 kvadratmetr qapalı, 113 min kvadratmetr açıq tipli heyvandarlıq kompleksləri, sosial obyektlər, kafe, kinoteatr tikilib.
Beləliklə, Zəngilan bu gün sadəcə işğaldan azad edilmiş bir rayon deyil, Azərbaycan dövlətinin qüdrətinin, iradəsinin və gələcəyə olan inamının canlı rəmzidir. Burada hər daş, hər tikilən ev, hər qayıdan ailə 30 illik həsrətin sonu və Böyük Qayıdışın əbədi başlanğıcıdır.
Mahnur Hüseynova
Xırdalan şəhər 8 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru
Video
"Vətən Qəhrəmanları" Şəhid İlyas Nəsirov
All rights reserved ©2012 Butov.az
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!