Qrenlandiya ilə bağlı əmr: Döyüşə hazır olun!

Qrenlandiyadakı Danimarka qoşunlarına döyüşə hazır olmaq əmri verilib.
Krallıq İsveçdən hərbi dəstək istəyib.
Danimarka bir neçə mərhələdə planlaşdırılan "Arktika Dözümlülüyü" əməliyyatı çərçivəsində əlavə qoşun və resursların yerləşdirilməsini həyata keçirəcək.
Qrenlandiyadakı qoşunlara dərhal döyüşə hazırlıq üçün döyüş sursatı verilib.
Danimarka hökuməti və siyasi partiyalar daxilində ABŞ-ın Qrenlandiyaya potensial təhdidi ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən ABŞ-ın hücumu halında cavab verməyin zəruriliyi ilə bağlı geniş siyasi fikir birliyi mövcuddur.

Ermənistana gələnlər gedənlərdən çox olub - 35 ildə ilk

Ermənistana 1991-ci ildən sonra ilk dəfə gələnlərin sayı gedənlərdən çox olub.
Bu barədə Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan paylaşım edib.
"Sevincimi sizinlə bölüşməyə tələsirəm. 2025-ci ildə ölkəmizə gedənlərdən 8660 nəfər daha çox vətəndaş daxil olub. İlk dəfə olaraq ölkəyə gedənlərdən daha çox Ermənistan vətəndaşı daxil olub", - deyə o qeyd edib.

ABŞ bazalarına ölümcül zərbələr endirəcəyik - SEPAH generalı

Hücuma məruz qalacağımız təqdirdə, İran ABŞ bazalarına "ölümcül" zərbə endirəcək.
Bu barədə İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun generalı və parlament üzvü İsmayıl Kövsəri bildirib.
O qeyd edib ki, "ABŞ hər hansı bir səhv edərsə, Qərbi Asiyadakı bazaları hədəfə çevriləcək".
Deputat "Tehranın cavabı "ölümcül və çəkindirici" olacaq və regiondakı Amerika obyektləri əsas hədəflər arasındadır", - deyə bildirib.

Dəm qazından ölən gənc şəhid əmisinin adını daşıyırmış - YENİLƏNİB

Dəm qazından həyatını itirən Fəzail Əbiyevlə bağlı bəzi təfərrüatlar məlum olub.
Mərhum Fəzail şəhid əmisi Fəzail Əbiyevin adını daşıyırmış.
1974-cü il təvəllüdlü Fəzail Andrey oğlu Əbiyev 13 yanvar 1994-cü ildə Füzuli uğrunda gedən döyüşlərdə şəhid olub və İmamqulukənd kənd qəbiristanlığında dəfn edilib.
Şəhid əmisinin adını daşıyan Fəzail Əbiyev ötən gecə işdən qayıtdıqdan sonra hamamda çimərkən dəm qazından boğularaq ölüb.
Bildirilib ki, mərhum “Şahdağ” Turizm Mərkəzində çalışıb, hərbi xidmətdə olub və subay idi.

***

12:33

Qusarda gənc oğlan dəm qazından boğulub.
Hadisə rayonun İmamqulukənd kəndində qeydə alınıb.
21 yaşlı Fəzail Əbiyev yaşadığı evin hamam otağında dəm qazından zəhərlənib.
Gəncin həyatını xilas etmək mümkün olmayıb.

Deputat partiya sədri seçildi

Ana Vətən Partiyasının qurultayı başa çatıb.
Partiyanın yeni sədri Milli Məclisin deputatı Günay Ağamalı seçilib.
Faktı partiyanın sabiq sədri, eyni zamanda Günay Ağamalının atası Fəzail Ağamalı təsdiqləyib.
Qeyd edək ki, Günay Ağamalı bakalavr təhsilini Qərb Universitetində tərcüməçilik-dilşünaslıq ixtisası üzrə, magistratura təhsilini isə Azərbaycan Dillər Universitetində alıb. Onun ilk iş yeri Azərbaycan Dillər Universitetinin nəzdində fəaliyyət göstərən Tərcümə Araşdırmalar Mərkəzi olub. Burada əvvəlcə mütəxəssis, daha sonra isə baş mütəxəssis vəzifələrində çalışıb.
Daha sonra Günay Ağamalı Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetində psixologiya ixtisası üzrə təhsil alıb və eyni ixtisas üzrə doktorantura pilləsini də tamamlayıb.
2024-cü il parlament seçkilərində Ana Vətən Partiyasının sədri Fəzail Ağamalı namizəd kimi qızının irəli sürüldüyünü açıqlayıb. Günay Ağamalı hazırda VII çağırış Milli Məclisdə Ana Vətən Partiyasını təmsil edən yeganə deputatdır. Qeyd edək ki, o, Ana Vətən Partiyasında daha əvvəl Qadınlar Şurasının sədri seçilib.
Hazırda Günay Ağamalı Azərbaycan–Sudan parlamentlərarası əlaqələr üzrə işçi qrupunun rəhbəridir.
Deputat seçilənədək Günay Ağamalı “Buta” körpələr evi-uşaq bağçasının rəhbəri kimi fəaliyyət göstərib.

]Türkiyə dünyaya 308 milyardlıq məhsul satacaq

Türkiyənin dünya ixracındakı payını artıracağı gözlənilir və ixracın 2028-ci ilin sonuna qədər 308,5 milyard dollara çatacağı proqnozlaşdırılır.
Qlobal ticarət siyasətində artan qeyri-müəyyənliklərə baxmayaraq, ixrac yönümlü siyasətlərin davam etdirilməsi, bazarın şaxələndirilməsi strategiyaları və rəqabət qabiliyyətini artırmaq üçün atılan addımlar effekt verir.
Türkiyənin 2026-2028-ci illəri əhatə edən Avropa Birliyinə qəbuldan əvvəlki iqtisadi islahat proqramına görə, qlobal ticarət siyasətində artan qeyri-müəyyənliklər, xüsusən də son bir ildə hiss olunmağa başlayan tarif gərginliyi və proteksionist meyllər 2026-cı ildə qlobal ticarəti boğan amillər kimi diqqət çəkir.

Hardan baxsan şəffaf,

tərtəmiz görünür…


Kimya elmləri doktoru, professor Eldar Məmmədbəylinin 85 illik yubileyi davam etməkdədir.

Onu tanıyanlar- iş yoldaşları, həmkarları yubilyar haqqında müxtəlif məqalə, korresspondensiya, oçerk, hekayə və sair janrlarda yazılar yazıb kütləvi informasiya vasitələrində dərc etdirməklə bərabər dostları da başına yığışıb şərəfinə süfrə açır, şəninə ürək sözlərini söyləyirlər.
Növbəti belə tədbir Abşeron rayonunda keçirilib. Eldar Məmmədbəylini lap gənclik illərindən yaxşı tanıyan

əczaçı həkim Şahbaz Cəfərov 50-60 il əvvəllərə ekskurs edib. Eldar müəllimin insan övladına məxsus ən nəcib keyfiyyətlərə malik olduğunu bildirib. Qeyd edib ki, Məmmədbəyli bu dünyaya xeyirxah əməllər üçün gəlib. Bacararsa xeyirxahlıq edər, bir işi qarşısısına məqsəd qoydusa, məqsədinə nail olmayınca yolundan dönməz. Təpəri, cəsarəti, mənəvi gücü fiziki imkanlarından qat-qat üstündür. Onu daha yaxşı tanımaq üçün uzun müddətli ünsiyyət lazım deyil. Çünki Eldar müəllim dağ çayı kimidir, nə qədər çağlasa da dumdurudur. Hansı yanından baxsan olduğu kimi şəffaf, tərtəmiz görünür. Bu kişi Sovet dönəmində ən gəlirli sahələrdən olan əczaçılığı, aptek müdirliyini buraxıb elmin yolunu seçdi. Yəni pulu-paranı yox, ləyaqəti, şərəfi seçdi və getdiyi hər yeri şərəfləndirdi.
Ehtiyatda olan tibb xidməti polkovnik-leytenantı, yazıçı-publisist Elman Rüstəmov professorun könül dünyasından, saza-sözə mehrindən, Vətən sevgisindən, millətinə, dövlətinə sədaqətindən söz açıb. Bir az da Eldar müəllimin həyata olan ruhi bağından, onun şeir yaradıcılığından danışıb.

Birinci Qarabağ Müharibəsinin cəsur döyüşçüsü Fərhad Məhərov, professorun mühəndis dostu Kamran Rzayev, Hərbi Jurnalistlər Birliyinin sədri Tamxil Ziyəddinoğlu Eldar Məmmədbəylini 85 illik yubileyi münasibəti ilə təbrik edib, xoş arzularını bildiriblər.

Pərviz Məmmədov əmisi Eldar Məmmədbəylinin məclisdəkilərə bəlli olmayan cəhətlərindən- elə, obaya, qohum-qardaşa münsibətindən danışıb. Bildirib ki, mən istər elmdə, istərsə də həyatda nə öyrənmişəmsə Eldar əmimdən, bir də Azad Mirzəcanzadədən öyrənmişəm. Lap körpəlikdən bir idealım var, o da əmim- professor Eldar Məmmədbəylidir. Həyatda qazandığım uğurlarda da ən çox onun
payı var.

Eldar Məmmədbəyli yubiley təşkilatçılarına və ünvanına deyilən xoş sözlərə, arzulara görə təşəkkür edib. Sonra dostların xahişi ilə öz əsərlərindən, Səməd Vurğunun, Xəlil Rzanın şeirlərindən parçalar söyləyib. Sonda isə Ayaz Arabaçının şəhid Milli Qəhrəman Natiq Qasımova həsr elədiyi “Səssiz qalmayan zəfər” poemasından ən çox sevdiyi, həmişə təkrarladığı parçanı xüsusi intonasiya ilə səsləndirib:

Yağış yağır dayanmadan Şuşaya,
O yağışın sellərindən öpürəm.
O yağışda qıvrım-qıvrım islanan,
Əsgərimin tellərindən öpürəm.

Qarabağa həyat verdi o haqq qan,
Bax bu idi gözlənilən ən xoş an.
Bu torpağa igid doğan, ər doğan,
Anaların əllərindən öpürəm.

Bu zəfəri hər zərrəmdə duyuram,
Sevincimi göz yaşımla yuyuram.
“Araz boyu muştuluğa yüyürən”,
Dəlidağın yellərindən öpürəm.

Azərbaycan, möhtəşəmdir gur səsin,
Əskilməsin üstümüzdən nəfəsin.
Bu torpağa vətən deyən hər kəsin,
Şirin-şirin dillərindən öpürəm.

Ağlamışam, kükrəmişəm, əsmişəm,
Ürəyimi bir ulduzdan asmışam.
Xəritəmi qucağıma basmışam,
Azərbaycan ellərindən öpürəm.

“Bütöv Azərbaycan”

VƏTƏNİMİZİN

İSTEDADLI GƏNCİ

Yunus Ələsgərli 5 Sentiyabr 2008- ci ildə Bakı şəhərində ziyalı ailəsində anadan olub. Atası Elşən ehtiyatda olan yüksək rütbəli zabitdir.
Anası Nazimə xanım həkimdir. Bakı şəhər poliklinkalarından birində şöbə müdiri vəzifəsində çalışır. Elə Yunusla bağlı suallarımın cavabını da anası Nazimə xanım verir:
Yunusun bir yaşından fərqli bir uşaq olduğunu atası da mən də hiss etmişdik. Onun üç yaşı olanda bütün kiril və latın hərflərini bilirdi. Üç yaş yarımdan sonra bütün hərfləri çap formasında yazırdı. O, sözə baxan və çox məsuliyyətli idi. Dörd yaşından şahmat oynamağı sevdi. Eyni zamanda idmanın başqa növlərinə də maraq göstərdi. Üzgüçülük və karate ilə də məşğul oldu. On üç yaşından başlayaraq peşəkar basketbolla məşğuldur. Yunusun altı yaşı olanda qabiliyyətinə görə Yasamalda yerləşən 286 saylı məktəbin rus bölməsinə qəbul olundu. İbtidai sinifi əla qiymətlərlə bitirdikdən sonra 147 nömrəli Texniki Humanitar Liseydə təhsilini davam etdirdi. Orta təhsilini də bu məktəbdə tamamladı. Qəbul imtahanlarını uğurla verib Azərbaycan Dövlət İqtisad Univerditetinə qəbul olundu. Hazırda Beynəlxalq Münasibətlər fakultəsinin birinci kurs tələbəsidir.
On yeddi yaşlı istedadlı gənc ana dili olan Azərbaycan, rus, ingilis dillərində sərbəst danışır və yazıb oxuyur. Mütaliəni çox sevir. Vətən sevgisi nə olduğunu dərindən dərk edir. Yunus Elşən oğlu bir neçə ildir ki, şeir yazmağa başlayıb. Şairlərdən Zəlimxan Yaqubun poyezyasına çox müraciət edir. Anası Nazimə xanımın tövsiyəsiylə onun öz səsiylə şeirlərini dinləməkdən böyük zövq alır. Bundan başqa Nizami Gəncəvinin, Məhəmməd Füzulinin, Mirzə Ələkbər Sabirin və qəzəlxan Əliağa Vahidin də yaradıcılığı ilə maraqlanır. Baxmayaraq ki, rus bölməsində oxuyur, vaxt tapdıqca klassiklərimizi də mütaliə edir. Yunus aydın zəkasıyla valideynlərindən yaxşı nə varsa mənimsəmişdir. Nənələri də onunla qürur duyurlar.
Ümumiyyətlə bu ailədə incəsənətə və poyeziyaya yüksək dəyər verilir. Yunusdan kiçik qardaşı on üç yaşlı Yusif AMK nəzdində İncəsənət Gimnaziyasında Milli rəqs ansamblında fəaliyyət göstərir, eyni zamanda Basketbolla da məşğul olur. Qardaşlar çox savadlı və tərbiyəli olduqlarına görə oxuduqları təhsil ocaqlarından, qatıldıqları idman yarışlarından və mədəni tədbirlərdən hər zaman diplom, tərifnamə və mükafatlarla dönüblər.
Gəlim 17 yaşlı Yunusun, özündən xəbərsiz, mənim istəyimlə anası Nazimə həkimin təqdim etdiyi şeirlərindəki fikr və düşüncələrinə. Oun şerlərindəki ürəkdən gələn vətən sevgisindən doğan, dolğun və yeni ifadələr məni çox duyğulandırdı.
“Zəfərimiz” adlı poemasından sətirləri nəzərnizə çatdırıram:

Şəhidləri bir dəqiqəlik
sükutla anarkən,
o dəqiqə hər atılan mərminin
səsindən də möhkəmdir!
Yunus Elşən oğlu
Elə bu fikirin özü bir əsərdir. Yunus qələmə aldığı bu poemada səngərdəki əsgərin yerində özünü görür. Damarında axan qanın belə o əsgərin qanı olmasını hiss edir. Həmin obrazı yaşayır. Onun qələmə aldığı hər misrada məna var. Gələcəkdə böyük əsərlər ərsəyə gətirəcəyinə və cəmiyyətdə öz imzasıyla tanınacağına inanıram. Bu yaşda onun Vətən sevdası, öz dəst xətti olması insana qürür verir. Ona görə ki, bu gün qanlar bahasına çiçəklənən Azad Vətənimiz Can Azərbaycanın gələcəyi belə Vətənpərvər övladların əlindədir.

Bir oxucu və yazar kimi onu da qeyd edim ki, bu günkü gənclərin az mütaliə etməsi və ya heç etməməsi bir qrup ziyalılarmız kimi məni də çox narahat edir. Ancaq belə gənclərmizi gördükdə sevincimi gizlədə bilmirəm. Bu gün elə sevinclə də Yunus Elşənoğlunun kicik həcimli şeirlərini deyil. Onun “Zəfərimiz” adlı poemasını sizə təqim edirəm. Əziz oxucu 17 yaşlı bir gəncimizin istedadını az da olsa işıqlandırıb sizə çatırmağı özümə borc bilirəm.
Onuda qeyd edim ki, Yunusun cəmiyyətimiz üçün mükəmməl formalaşmasında ailəsi ilə bərabər təhsil aldığı ocaqlarda müəllimlərinin də zəhməti az deyil. O, qələmə aldığı bu əsərdə Vətən sevgisini, gənc nəsilin qəhrəmanlığını tərənnüm edir. Azərbaycanın Ali Baş Komandanının və İgidlərin xalqımıza yaşatdıqları sevinc hissini öz duyğularıyla geniş formada oxucuya və dinləyiciyə çatdırmaq üçün sinəsini qabağa verib. Təhsil aldığı Universitedə Zəfər gününə həsr olunmuş tədbirdə “Zəfərimiz” adlı poemasını əzbərdən söyləmiş və könülləri fəth edərək ödül alıb.
Vətən sevən xalqın qarşısında iki məqsəd olur. Vətən üçün savaşaram.
Ölləm Şəhid ollam,
Qallam qazi ollam.
Azərbaycanın igid oğulları illərdi ermənilər tərəfindən işğal olunmuş Torpaqlarmızı Azad edərək, belə gənclərə və gələcək nəsillərə örnək oldular. Buna misal olaraq Yunusun sevinclə sevgiylə qələmə aldığı “Zəfərimiz” poeması diqqətə layiqdir. Ona təhsilində və yardıcılıq yollarında böyük naliyyətlər və uğurlar diləyərək, deyirəm Dunyanın Poeziya dəryasına qələmindən yeni-yeni incilər səpələnsin gəncimiz və gələcəyimiz olan Yunus Elşənoğlu!

Sara GÖYÇƏLİ (Şərifova)
Şair -publist, “Qızıl Qələm” və “Xan qızı Natəvan” media mükafatları laureatı, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü.

Zəfərimiz

Bugün, məhz o gündür.
İllər öncə igidlərimiz,
İşğalçı düşmənlərə
diz çökdürdü.
Qaytardığımız torpaq,
aldığımız intiqamdır.
Haqq yolunda,
edə biləcəyimizin,
ən düzgünüdür.
Bayraqları bayraq edən,
igidlərin al qanıdı.
Torpaq uğrunda ölənlər,
Vətən üçün verdilər can.
Məhz buna görə,
sonsuzluğa qədər
Şəhidləri anacağıq,
Qaziləri, göz üstündə
tutacağıq.
- Bugün Zəfər Günüdür.
Bəs sizcə, bu zəfər günü nədir?!
Mənə görə qızıl üfüqdə doğan
parlaq günəşin mənasıdır,
Qəlbimizdəki vətənpərvərliyin,
ən ali zirvəsidir,
Zəhmətin nəticəsidir.
Cəbrayılı azad edən,
səngərdəki əsgərin
gözündəki sevinc yaşıdır.
Əsarətin səadətidir…
Zəfər günü budur demək.
Müasir dövrün əsl qəhrəmanları-
Azərbaycanın mərd oğullarıdır!
Zəfər gününün sədası,
yayıldı səngərlərə.
Sona qalan əsgər,
aldı rahat nəfəsin.
Müzəffər Ordumuz,
İnamını itirməyən,
Güclü Sərkərdəmiz,
qazandı Qələbəni.
Yazdı tarixə adın
Söylədi ürəkdən,
Şuşa, artıq sən azadsan !
Şuşaya ilk addım atdı
Azərbaycan əsgərin,
sevincindən ağlatdı.
Qəhrəmanlar 44 gün,
qorxu nədi bilmədi.
Ürəyində atəşli,
Vətənpərvərlik hissi
ilə vuruşudu.
Amma o vuruş,
səngərin pozulan
sükütu deyildir.
O, tarixin ən şiddətli atəşi idi.
O vuruş, yüz illərlə
yaşadılan matəmlərin qisasıdır.
Dəmir yumruğun gücüdür.
Bu vuruş düşmənin
törətdiklərinin cavabıydır.
Xəyallarımızda dastanlaşan,
inanılmaz qələbə idi.
Və bu vuruşda hər birimiz,
Şah İsmayıl Xətai, Babək idik.
Canımızla, qanımızla
torpağmıza fədayıq.
Hər atəş, hər səngər,
parlayan bir şəfəq.
Millətimin birliyini və
gücünu göstərdi!
Zəfər sözü ilə
qəlbim alovlanır,
Dəmir Yumruq tarix yazdı.
düşmən alçalıb uduzdu.
Yeri, göyü silkələdi,
Mərmilərin gurultusu!
Şəhidləri bir dəyqəlik
sükutla anarkən,
o dəqiqə, hər atılan mərminin
səsindən də möhkəmdir!
Hər bir qarışı müqəddəs olan,
Vətənə yeni bir həyat bəxş etdilər!
Qürur duyduğumuz igid oğullar.
O qan ki, bayrağımızı bayraq etdi!
O can ki, özünü vətənə fəda etdi!
Hər döyüşən əsgərin,
yerində özümü gördüm,
Damarımdan axan qan
O əsgərin qanıdır.
Yerdə qalmaz,
2723 Şəhidin qanı
Bizim qəhrəmanlığımız,
bizim igidliyimiz,
yalnız bu gün deyil!
Bu, əsrlərin ruhudur!
Bu, bizim şanlı tariximizdir!
Bu Xarı-Bülbülün xoş nəfəsidir.
Dünya tarixində qoyduğumuz,
müqəddəs, silinməz izdir.
Vətənimlə qürur duyur
Atalar, Analar bütun övladlar.
Və sanki Rəsul Rza,
Bəxtiyar Vahabzadə,
Sabir Rüstəmxanlı,
bizim səsimizlə qışqırır.
Qarabağ Şəhidlərinin,
adını daşıyan küçələrin,
divarda qalan bir güllə,
izinin tarixini əbədi yaşadırıq.
İgid qəhrəmanlarımız olmasaydı,
olmazdım nə mən, nə məktəbim,
nə də ki, bu gözəl Azadlığım!
Könlüm Qarabağ, canım Azərbaycanım!
Bəs “Ayrılarmı könül candan”?!
Azərbaycan! Azərbaycan!
30.10.2025.
Ələsgərli YUNUS Elşənoğlu

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti Beynəlxalq əlaqələr fakultəsinin birinci kurs tələbəsi

ELDAR

MƏMMƏDBƏYLİ-85

Kimya elmləri doktoru, professor Eldar Məmmədbəylinin 85 illik yubileyi ilə əlaqədar dərc olunaçaq kitabda yer alan məqalə və xatirələri nəzərdən keçirərkən bir əlyazma diqqətimi cəlb etdi və bu hekayənin yaranmasına səbəb oldu. Əlyazma hamımızın yaxşı tanıdığımız, haqq sözünü deməkdən çəkinməyən Rəşid müəllimin Eldar müəllim haqda yazdığı ürək sözləri idi.

Müdafiə

(hekayə)

Proloq əvəzi

Rəşid müəllim müdafiə edib elmi dərəcə almamışdan öncə də bir çox müdafiələrdə iştirak etmişdi. Dostlarının, tanışlarının, qohum əqrabasının, haqqı tapdananların müdafiəsində. Onların ən çətin anlarında yanında olmuş, heç zaman öz köməyini əsirgəməmişdir. Həmişə ədalət tərəfdarı olmuş, ədalət tərəzisinin əyilməsinə yol verməmışdir. Elə bu səbəbə görə də təkcə qohum-əqrabasının və tələbələrinin deyiı, onu tanıyanların hamısının sevimlisinə çevrilmiışdır. Onun müdafiəçisi olduğu insanlar içərisində yalnız bir nəfərin, onun dostu, yaxın qohumu, zəmanəmizin tanınmış alimi, professor Eldar Məmmədbəylinin “müdafiəsində”keçirdiyi sarsıntılar heç vaxt xəyalından çıxmır.

***
Müharibə vaxtına düşən uşaqlıq illərinin çətinlikləri Rəşid ilə Eldarı o qədər doğmalaşdırmışdı ki, qohumdan çox qardaşa çevrilmişdilər. Hər ikisinin uşaqlıqları bir yerdə keçmiş, uşaq olmaqlarına baxmayaraq, kişilərin hamısı müharibəyə yollandığı üçün təsərrüfat işlərində də yaxından iştirak etmiş, qışa hazırlıq üçün mal qaraya ot-ələf, sobalarda yandırmağa odun tədarük edərək hər cür çətinliklərə qatlaşmışlar. Bütün bu çətinliklərə rəğmən kitabdan ayrı düşməmiş, məktəbdən ayrılmamış, əla oxuduqları üçün hər ikisi müəllimlərinin sevimlisinə çevrilmişdilər. Həm müəllimləri, həm valideyinləri, həm də bütün qohum-əqraba və kənd camaatı onların işıqlı gələcəyinə və görkəmli şəxslər olacağına böyük ümidlə baxırdılar. Hər iki dost orta məktəbi əla qiymətlərlə bitirərək Azərbaycan Tibb İnstitutuna qəbul oldular. İnsitutda təhsil zamanı keçirdiklərı qəribçılık hissi və tələbəlik illərinin özünəməxsus çətinlikləri Eldarla Rəşidi daha da doğmalaşdırdı. Böyük şəhərdə ucqar dağ kəndindən gəlmiş bu iki gənc tələbəni ən güclü xəfiyyəçilər belə bir-birindən ayrı, təklikdə yaxalaya bilməzdilər. Yarıac-yarıtox tələbəlik illərini başa vuraraq, institutu da əla qiymətlələ bitirən gənclər öz rayonlarına təyinat aldılar. Dostlardan biri xəstəxananın baş həkimi, o biri isə aptek müdiri kimi hörmət-izzət sahibi olub maddi sıxıntılardan qurtulsalar da, elmə olan həvəsləri onları yenidən böyük şəhərə çəkdi. Hər ikisi məktəb illərində müəllimlərinə və valideynlərinə verdikləri vədə əməl etmək, alim kimi doğma yurdlarına qayıtmaq niyyətində idilər. Çox keçmədi ki, Eldarın elmdə qazandığı uğur hekayələri onu dostundan ayrı salmalı oldu və müdafiə etmək üçün daha böyük şəhərə – Moskvaya yollanmalı oldu. Dostların bir-birindən ayrı düşmələri hər ikisini kədərləndirsə də, Rəşid daha çox narahat olur və özünə yer tapa bilmirdi...

***
Eldarın Moskvada aspranturada oxuduğu müddətdə də dostlar bir-biri ilə əlaqəni kəsmir, demək olar hər həftə məktublaşır, imkan düşdükcə telefonla da əlaqə saxlayırdılar.
Vaxt ötdü, vədə bitdi, müdafiə vaxtı gəlib çatdı, Eldar müdafiəsinin nə vaxt və harada olacağı barədə Rəşidi məktubla məlumatlandırdı. Rəşid məktubu alıb oxuyan kimi aerokassaya üz tutub əvvəlcədən Moskvaya təyyarəyə bilet aldı. Əlbətdə, müdafiə zamanı dostunun yanında olmağı, ona ürək-dirək verməyi özünün mənəvi borclarından biri sayırdı. Lakin Moskvaya uçmazdan bir gün əvvəl danışıq məntəqəsindən Eldarla apardığı telefon danışığı zamanı müdafiənin açıq deyil, qapalı keçəcəyini biləndə qanı xeyli qaraldı və gecənı yata bilmədi. Telefon danışığı zamanı Eldar – “ ış o qədər çoxdur ki, üzümü qırxmağa belə vaxt tapmıram. Moskvada məni Mendeleyev kimi saqqallı görsən təəcüblənib qorxma” -demişdi.

***
Bakı-Moskva gecə reysi ilə Moskvaya uçan Rəşiddə belə təsərrüat yaranmışdı ki, təyyarədəkilərin hamısı Eldarın müdafıəsində iştirak etmək üçün uçurlar və dostunun böyük şəhərdə dünya əhəmiyyətli işdə müdafiə edib alimlik dərəcəsinə yüksəlməsi Vətənin hər bir vətəndaşı üçün qürur və şərəfdir. O, təsərrüatlarında bir o qədər də yanılmırdı və sərnişinlərin arasında elə bu məqsəd üçün Moskvaya uçanlar da var idi...
Artıq akademiyanın binasının önünə çatarkən Akademiyada iş saatı başlamaq üzrə idi və əli diplomatlı və çantalı adamlar akademiya binasına axın edirdilər. Eldar telefonla danışıq zamanı müdafiənin saat 9-00 da başlayacağını, hazırlıq üçün özünün səhər saat altıdan orada olacağını bildirmişdi. Rəşid bir neçə dəfə içəri keçənlərin sırasına qoşulub akademiyanın həyətinə keçməyə cəhd etsə də, gözətçi buraxılış vərəqi olmadığı üçün onu içəri buraxmadı. Saat 9 radələrındə içəri keçənlərın sayı seyrəlməyə başladı. Adamlar seyrəldikcə çöldəki tanış simalar Rəşidin diqqətini çəkdi və məlum oldu ki, bunlar da müdafıədə iştirak üçün gələn qohumlar, dost-tanışlardır. Müdafiənin qapalı keçməsi hamısının çöldə qalmasına və qanlarının qaralmasına səbəb olmuşdu. Ümumi tanışlıqdan sonra hamısı akademiyanın həyətində bir yerə toplaşdılar və kənardan baxan olsayıdı onların iclasın qapalı keçirilməsinə etiraz edən “piketçilər” olduğunu zənn edərdilər.

***

“Piketçilər”i Akademiyanın çoxmərtəbəli binasının 2-c1 mərtəbəsinin açıq pəncərəsindən izləyən, ömrünün bütün hissəsini erməni tarixinin araşdırılmasına həsr etməsinə və bu yolda saç-saqqal ağartmasına baxmayaraq heç bir uğurlu nəticə əldə edə bilməyən erməni akademiki maraq bürüdü. “Bəlkə, onu müdafiə etmək, akademiyadan qovulmasının qarşısını almaq üçün toplaşıblar” – düşündü. Axı ağsaçlı, 82 yaşlı qocanı bu yaxınlarda təqaüdə göndərəcəkdilər... Öyrənəndə ki, Azərbaycandan olan aspirantın müdafiəsidir və çöldə toplaşanlar, müdafiə qapalı keçdiyindən, müdafiəçinin içəri buraxılmayan həmyerliləridir, pəncərənin açıq olmasına baxmayaraq nəfəsi daha da darıxdı, təzyiqi qalxdı və ürəyi sancdı...
Vaxt ötür, içəridə qapalı, çöldə isə açıq diskusiya davam edirdi. İçəridə Eldar görkəmli akademik və professorların dolu kimi yağdırdıqları sualları bülbültək, dil-dil ötərək cavablandırır, Rəşid isə həmyerlilərinə qapalı iclasın detallarını açıqlayırdı. Akademiyanın binasının II mərtəbəsində, akt zalının üstündəki kabinetində kreslosunda oturulu qalan erməni akademik isə ürəyini tutmuşdu. “Tork (türk) alimlərinin sayının biri də bu gün artacaq. Gələcəkdə də bu kresloda bəlkə elə bir tork gəlib oturacaq ”– düşündükcə ürəktutması şiddətlənirdi... İçəridə qapalı, çöldə isə açıq diskusiya davam edirdi...
Müdafə başa çatmaq üzrə idi. Eldarın elmi rəhbəri Remir Qriqoriyeviç Kostyanovski aspirantının cavablarından məmnun halda dodaqaltı gülümsünür, Eldarla gəzib dolaşdıqları Gədəbəyin əsrarəngiz təbiəti olan oylaqlarını xəyalən yenidən nəzərdən keçirirdi. Bəli, o sözündə yanılmamışdı. Kəndə qədəm basarkən “Eldar! İndi başa düşdüm sənin istedadının sirrini! Belə torpaq, belə mühit, belə təbiət belə istedadlar yetirməyə qadirdir!”- demişdir. İndi həmin istedad üzə çıxmaqda idi. Müdafiədən sonra yenə də həmin yerlərə səyahət etmək, buz kimi bulaqlardan içib, laborotoriyanın çirkli havasından qurtulub həmin yerlərin təmiz havasından ciyərdolusu udmaq səadəti dururdu onun qarşısında...
***
... Sürətlə akademiyaya yaxınlaşan və səsi ətrafı bürüyən Təcılı yardım maşını Rəşidin söhbətinin yarımçıq kəsilməsinə səbəb oldu.
– Bu nə “skoro”dur belə. Allah eləməmiş, Eldara bir şey olar, –Rəşidin ürəyi döyünməyə başladı.
–. Ağzını xeyirə aç, ay bala. Eldara nə ola bilər ki. Arısuyu kəndindən hələ xəstə adam çıxmayıb.
Rəşidin sifəti bir anın içində qaraldı, qəlbinə qara qanlar axmağa başladı. Hiss olunurdu ki, bərk qorxub.
–Tələsdi Eldar, çox tələsdi. Belə tez müdafiə etməzdi gərək. Bir az dözərdi, təcrübə toplardı. Səhnənin, kürsünün nə olduğunu uşaqlıqdan mən bilirəm. Eldar nə bilir ki… Hər adam orada duruş gətirə bilməz. Tələsdi, çox tələsdi. Gərək qapalı müdafiyəyə razılıq verməzdi. Açıq müdafiə edərdi. Bizdə yanında olub ürək-dirək verərdik.
–Ay Rəşid, bəd danışma görək. O qədər adam var akademiyada. Sən hardan biləsən ki “skoro” kimin üçün gəlib,–qohumlardan biri dilləndi..
– Nə deyim sizə. İnsan orqanizminin fiziologiyasındanmı dərs keçım indi. Həyəcan, adrenalin, damar spazmı, infarkt. Vəssalam. İndi gəl ölünü qoyub dirini ağla.
– Eldar niyə həyəcanlanmalıdı axı?! Yadında deyil, kənddə elmi rəhbəri başına and içirdi.
– Ay qurbanın olduğum, nə qədər çox bilsəniz də məndən çox bilməzsiniz. Bə bəyax demədin ki, istedadlıların həmişə başı bəlalar çəkir. Əlibaba Hacızadənin “Təyyarə kölgəsi” romanını misal çəkdin. Görmürsən gənc alimin başına nə oyun açdılar. Necə infarkt edib öldürürlər onu. Nədən xəbəriniz var?!. Kənddə dağ-daşdan başqa nə görürsünüzki?!. -Sonra o baş-bu başa gedərək öz-özünə danışmağa başladı:
–“Həyəcan, adrenalin, spazm, infarkt. Allah uzaq eləsin. Bu nə iş idi gəldi başımıza. Göz- nəfəsə gəldik deyəsən. Gərək üzərlik yandırardıq. O qədər gözü götürməyənlər var ki. Donos yazanlar da elə. Eldara bir şey olsa aləmi dağıdaram. Moskvaya od vurub yandıraram. Napalyonun vaxtında olduğu kimi”.
Artıq Rəşidin həyəcanı ətrafdakılara da sirayət edir, onlar da həyəcanlanmağa başlayırdılar.
– A kişi bu nə müdafiədir e belə, 6 saat da müdafiə olar. Özüdə qapalı şəraitdə. Adam elə havasızlıqdan boğular orda. O ki qaldı... “Nujelı” aramızdan bir adam tapılmayacaq, kecsin içəridən bir xəbər gətirsin. Ürəyimiz üzüldü ki, burda. Heç arvadı doğum evinə aparanda bu qədər gözləməmişdim.
– Mən özüm keçəcəm. Nəyin bahasına olursa olsun!!!– deyərək həyəcandan özünə yer tapmayan Rəşid qapıya doğru cumarkən qapı taybatay açıldı və təcili yardım maşını bayıra şütüdü. Rəşid özünü maşının qabağına atdı. Sürücü cəld tərpənib əyləci basdı və qışqırdı – “Çto s toboy...” Rəşid sürücüyə əhəmiyyət vermədən qarşıda oturan ağ xalatlı, ağ papaqlı həkimə - “ Çto sluçilos s Eldaram?” – dedi və cavab gözləmədən maşının arxasına cumdu, qapıları taybatay açaraq içəri baxdı... Xərəkdə ağsaçlı, ağ saqqallı bir nəfər uzanmışdı və çətinliklə nəfəs alırdı. “Feldşer” isə onun qoluna qoşulmuş sistemə nəzarət edirdi. İki gün yuxusuz, 6 saat ayaq üstdə ac-susuz qalmış Rəşidin gözləri qaraldı: “Ay Eldar, bir günün içində səni nə hala saldılar”,– qışqırıb özünü xərəyin üstünə atmaq istərkən arxadan onu qucaqladılar. Bu qucaq ona isti, doğma gəldi. Dönüb arxaya baxarkən gülümsəyən Eldarı gördü. “Eldar, sənsən?!”– təəcüblə soruşdu. Eldar gülərək. –“Yox Eldar deyil, elmlər namizədi, alim Eldar Məmmədbəylidir”– dedi...

Elman RÜSTƏM,
Yazıçı- publisist
28.11.2024

Sevgisi Vətən olan igid

30 il düşmən tapdağına dönən əzəli yurd yerimiz- Qarabağı 44 günə öz qanı bahasına azad edən Vətənin mərd, qeyrətli övladları cismən aramızdan getsələr də, mənən milyonların ürəyində yaşamaqla zaman-zaman xatirələrdən silinməz. 2000-ci il iyunun 22-də Biləsuvar rayonunun Cürəli kəndində dünyaya göz açan Sadiq Nüsrət oğlu Nəcəfliyə də məhz belə bir ucalıq nəsib olub. Onun qısa, amma olduqca şərəfli həyat yolu indi qazanılan qələbəmizin qəhrəmanlıq simvoluna dönərək dillərdən düşmür. Həmçinin ölümündən sonra dövlət tərəfindən layiq görüldüyü “Vətən uğrunda”, “Cəsur döyüşçü”, “Şuşanın azad olunmasına görə” medalları onun müqəddəs şəhid adına daha bir qürur qatır...
Doğma Vətəninə ürəkdən bağlanan, onun hər qarışını özünə əziz bilən Sadiqin ürəyi hələ orta məktəbdə oxuduğu zaman yağıdan qisas almaq istəyi ilə döyünüb. Odur ki, işğal altında olan torpaqların azadlığı naminə döyüş meydanında düşmənə qalib gəlmək üçün orta təhsildən sonra, yəni 2017-ci ildə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbinə daxil olub. Burada hərbin sirlərinə mükəmməl yiyələnmək bacarığı, ən çətin təlimlərə ürəklə qatılması, eləcə də ağıllı hərəkətləri, mərdliyi, cəsurluğu, sanbalı davranışı ona böyük məhəbbət qazandırıb. Bir qayda olaraq qəlbində günü-gündən azğınlaşan erməni quldurlardan intiqam, qisas almaq alovu get-gedə güclənib. İstəyini həyata keçirtmək üçün məqam gözləyən kursant Sadiq Nəcəfli öyrəndiyi böyük zabitlərin qarşısında Vətən torpaqlarının azadlığı uğrunda son damla qanına qədər vuruşacağına and içib.

Sadiq ali hərbi məktəbini bitirib kiçik leytenant rütbəsi alıb. Bu vaxt- 2020-ci il 27 sentyabrda dövlət başçısı, Ali Baş Komandan İlham Əliyevin Ermənistanın sərhəd boyu törətdiyi ardıcıl təxribatlara cavab olaraq əks-hücum əmrini eşidəndə müharibə ölüm-itim olsa da, sevincdən ürəyi köksünə sığmayıb. Axı uzun illər arzusunda olduğu yağıdan alacağı öcün vaxtı çatmışdı...
Vətən müharibəsi zamanı ilk gündən Biləsuvarın igid oğlu Sadiq Nəcəflinin qələbə sorağı ən ağır döyüş əməliyyatlarından gəlib. Verilən tapşırıqları bacarıqla yerinə yetirib, neçə-neçə kəndin, qəsəbənin azad olmasında mənfur erməni dığalarına qarşı qəhrəmancasına vuruşub. Ulu torpağın bağrına hər dəfə zəfər bayrağı sancılanda gözlərinin önünə Şuşa gəlib. Torpaq sevgisinin hərarətindən güc alan Sadiq ölümün gözünə dik baxa-baxa Şuşa uğrunda ağır ölüm-dirim savaşına girib. Düşmənə sarsıdıcı zərbələr endirib. Elə zəfər günü- noyabrın 8-də qəfil atılan gülləyə tuş gəlib. Özü şəhid olsa da, qan tökdüyü, canını qurban verdiyi Şuşada düşmən tam məğlub olub. Sadiq isə öz xalqına qazandırdığı qələbə ilə əbədi yaşamaq üçün əlçatmaz və ünyetməz göylərə ucalıb.

Zəfər ORUCOĞLU,

Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü





.