Yalan haqqında

Bir neçə gün əvvəl “Facebook”da universitetdə paralel kursda oxuduğum tələbələrdən biri - ingilis sektorundan Leyla Rəhimli yalanla bağlı bir yazı yazmışdı (adı xatirə üçün qeyd edirəm). Əvvəl istədim, mən də mövzuyla bağlı öz fikrimi bildirim, amma sonra nə oldusa unutdum. Ona görə də elə indi yalan haqda danışacam.



Mənə görə yalan söyləmək qumara bənzəyir. Nəticədə ya nəyisə (və ya kimisə) qazanarsan, ya da itirərsən. Əsas məsələ odur ki, əmin olasan ki, qazanacağın itirəcəyinə dəyəcək. Kimisə, lap elə özünü də xoşbəxt eləmək üçün yalan danışa bilərsən. Amma vay o gündən ki, yalanın üstü açıla. Yalanın ağı, qarası olmur. Yalan yalandır. Heç yalan üz falan da qızartmır. Bir şərtlə ki, dediyinin yalan olduğu məlum olmasın. Ona görə də deyirlər ki, əslində yalançılar yalanı söyləyə bilməyənlərdir. İnsanlar bəzən yalanı istədikləri, söylədikləri halda, bəzən bunu məcburiyyətdən edirlər. Məsələn, sevdikləri halda, - “səni sevmirəm”, - deyirlər. Üstəlik, əlavə edirlər: “Sənə nifrət edirəm.” Heç bəzən niyə belə elədiklərini özləri də bilmirlər. Amma mütləq təhrikedici bir səbəb olur.
Bunun əksi də olur. Yəni qarşı tərəfin xətrinə dəyməmək üçün sevmədikləri halda, - “sevirəm”, - deyirlər. Ən dəhşətlisi isə odur ki, bunu qarşı tərəfə əzab vermək üçün edirlər. Necə? Qarşılarındakını özlərinə bağlamaq üçün yalandan “hə” deyirlər. Bu oyuna məqsədlərinə çatana kimi davam edirlər, sonra da heç nə olmamış kimi “yox, səni aldatmışdım”la son həmlələrini edib, sığalladıqları ürəyi iti bir bıçaqla sancırlar.

Yəni yalandan müxtəlif məqsədlər üçün istifadə edənlər var - konkret situasiyadan yayınmaq, birinci olmaq, intiqam almaq, kimisə sevindirmək, “cəmiyyətin gözündə ucalmaq” və s. Yalan həyatımıza o qədər nüfuz edib ki, hətta bir-birlərini aldatmağı bacarıq, yüksək qabiliyyət hesab edənlər də var. Nədənsə, bəzən ehtiyac olmadan belə qarşımızdakını aldadırıq. Niyəsini mən bilmirəm. Yəqin ki, bir türk mahnısında deyilən sözləri təsdiqləmək olar: “...Dünyada ölümdən başqası yalan...” Əgər belədirsə, onda yalanın nə olduğunu izah etmək, ümumiyyətlə ona vaxt ayırmaq özü belə axmaqlıqdır. Sadəcə onu deyim ki, yalan yaxşı insanların intiqamı, pis insanların isə axmaqlığıdır.

Kənan Novruzov

Butov.az