"Malakan bağı"nda yanğın

Bakının mərkəzində yerləşən "Malakan bağı" ilə üzbəüz mağazada yanğın var.
Hadisə ilə bağlı yanğınsöndürən briqadalar əraziyə çağırılıb.
Məlumata görə, polis əməkdaşları da ərazidə təhlükəsizlik tədbirlərini gücləndirərək yanğını söndürməyə kömək edirlər.
Hazırda yanğının səbəbi, miqyası və xəsarət alanlarla bağlı dəqiq məlumat yoxdur.
Məsələ ilə bağlı rəsmi qurumların açıqlaması gözlənilir.

Bakı-Sumqayıt yolunda hərəkət dayandırıldı

Bakı–Sumqayıt yolunun Sulutəpə dairəsi istiqamətində yolun asfalt örtüyünün yenilənməsi ilə əlaqədar həmin istiqamətdə nəqliyyat vasitələrinin hərəkətinə müvəqqəti məhdudiyyətlər tətbiq edilib.
Daxili İşlər Nazirliyindən verilən məlumata görə, yol polisi əməkdaşları tərəfindən nəqliyyat vasitələrinin rahat və fasiləsiz hərəkətinin təmin edilməsi istiqamətində qabaqlayıcı tədbirlər görülür, hərəkətin nizamlanması həyata keçirilir.
“Sürücülərdən xahiş olunur ki, müvəqqəti yol nişanlarının tələblərinə əməl etməklə, alternativ yollardan istifadə etsinlər”, - deyə qurumun məlumatında bildirilir.

“7:1 yuxu qaydası” ömrü bir neçə il uzada bilər

Son araşdırmalar göstərir ki, yalnız kifayət qədər yatmaq deyil, həm də hər gün eyni saatlarda yatmaq insanın ömür uzunluğuna ciddi təsir göstərə bilər.
Tədqiqatçılar bunu “7:1 yuxu qaydası” kimi təqdim edirlər.
Bu qaydaya görə, insan həftədə ən azı beş gün gecə təxminən yeddi saat yatmalı və yatma vaxtını bir saatlıq interval daxilində sabit saxlamalıdır. Araşdırma nəticələri göstərir ki, kifayət qədər yuxu müddəti ilə müntəzəm yatma saatının birlikdə tətbiqi erkən ölüm riskini təxminən 24% azalda bilər.
Vitality və London İqtisadiyyat və Siyasi Elmlər Məktəbinin (LSE) birgə araşdırmasına əsasən, belə yuxu vərdişləri insanın ömür uzunluğunu orta hesabla iki-dörd ilədək artırmaq potensialına malikdir.
Tədqiqat milyonlarla gecəlik yuxu məlumatlarının təhlilinə əsaslanır və göstərir ki, qeyri-müntəzəm yuxu rejimi daha yüksək ölüm riski ilə əlaqəlidir. Bu səbəbdən mütəxəssislər yuxu müddətindən əlavə, bədənin bioloji ritmini qoruyan sabit yatma saatının xüsusilə vacib olduğunu vurğulayırlar.
Ekspertlər qeyd edirlər ki, müasir həyat tərzi səbəbindən insanların böyük hissəsi optimal yuxu rejiminə əməl etmir və sadə vərdiş dəyişiklikləri – ekran vaxtının azaldılması, sabit yuxu qrafiki və rahatlaşdırıcı gecə rutini – sağlamlıq göstəricilərini yaxşılaşdıra bilər.
İnsan orqanizminin bioloji saatına uyğun və müntəzəm yuxu rejimi yalnız ömür müddətini uzatmaqla deyil, ümumi sağlamlıq, enerji səviyyəsi və metabolizmanın sabit qalması baxımından da mühüm rol oynayır.

Prezidentin qızı və gəlini Şah Abbas məscidində

Leyla Əliyeva və Alena Əliyeva Gəncədə Şah Abbas məscidini ziyarət ediblər.
Məscid 1606-cı ildə Səfəvi hökmdarı I Şah Abbasın əmri ilə memar Şeyx Bahəddin Məhəmməd Amilin layihəsi əsasında inşa edilib.
Gəncənin mərkəzində yerləşən bu abidə orta əsr Azərbaycan memarlığının portal-günbəz ənənələrini, lakonik və ifadəli bədii-konstruktiv xüsusiyyətlərini özündə birləşdirir.
Sonda Leyla Əliyeva və Alena Əliyevaya “Qurani-Kərim” hədiyyə olunub. Qeyd edək ki, məscid 2008-ci ildə Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə bərpa olunub.

Prof.Fərrux Rüstəmov – 65



Pedaqogikaşünaslıq

elmi

məktəbinin yaradıcısı

Ömrünün 65 ilini arxada qoyan ADPU-nun İbtidai təhsilin pedaqogikası kafedrasının müdiri, pedaqoji elmlər doktoru, professor, Əməkdar elm xadimi Fərrux Rüstəmovu çoxminlik pedaqoji ictimaiyyətimizə tanıtmağa xüsusi ehtiyac olmasa da, onun qısa bioqrafiyasını — ömrünün yadda qalan anlarını, xüsusən elmi bioqrafiyasını xatırlamaq yaxşı olar.

Göyçənin Cil kəndindən başlayan ömür yolu

Fərrux Rüstəmov 1 yanvar 1961-ci ildə Qərbi Azərbaycanın Çəmbərək rayonunun Cil kəndində anadan olub. 1968-1978-ci illərdə Cil kənd orta məktəbində, 1978-1982-ci illərdə V.İ.Lenin adına ADPİ-nin (indiki ADPU) Pedaqoji fakültəsində təhsil alıb. Orta məktəbi “Tərifnamə” ilə bitirib. Tələbəlik illərində fakültə Əlaçılar şurasının və Tələbə Elmi Cəmiyyətinin sədri olub, “Əla təhsilə görə”, “Əla təhsilə və ictimai işə görə” SSRİ Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyinin, ÜİLKGİ-nin döş nişanları, Azərbaycan SSR Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyinin I-II dərəcəli diplomları (tələbə elmi tədqiqat işinə görə), ÜİLKGİ-nin və institut rektorluğunun Fəxri Fərmanları ilə təltif olunub. Təhsil illərində Lenin təqaüdü ilə oxuyub. İnstitutu fərqlənmə diplomu ilə başa vurub.
Müəllim, direktor, aspirant, professor



1982-1985-ci illərdə Quba rayonunun Rəngidar kənd səkkizillik məktəbində müəllim və məktəb direktoru işləyib. 1985-ci ildə V.İ.Lenin adına ADPİ-nin pedaqogika nəzəriyyəsi və tarixi ixtisası üzrə əyani aspiranturasına daxil olub. 1985-1987-ci illərdə Qazaxıstanın Leninski şəhərində Sovet Ordusu sıralarında xidmət edib. Hərbi xidmətdən sonra aspirantura təhsilini davam etdirib. “Azərbaycanda sovet pedaqoji elminin inkişafı (1961-1981-ci illər)” mövzusunda namizədlik (1989), “Azərbaycanda pedaqoji elmin inkişaf yolları (1920-1991-ci illər)” mövzusunda doktorluq (2003) dissertasiyasını müdafiə edib.
1988-ci ildə SSRİ Elmlər Akademiyasının Sovet Sosioloqlar Assosiasiyasının üzvü seçilib. Pedaqoji Universitetin Şagirdlərin peşəyönümü elmi-tədqiqat laboratoriyasında kiçik elmi işçi (1990-1991), Ümumi pedaqogika kafedrasında müəllim (1992-1995), dosent (1996-2004), professor (2004-2006) vəzifələrində çalışıb.
Dekan və kafedra müdiri
Şagirdlərin peşəyönümü elmi-tədqiqat laboratoriyasına (1996-2000) və Dədə Qorqud ETL-nin pedaqogika, psixologiya, fəlsəfə bölməsinə (2000-2004), Bakı Qızlar Seminariyasının (Bakı Qızlar Universitetinin) Pedaqogika kafedrasına (1998-2006), ADPU-nun İbtidai təhsilin pedaqogikası və metodikası kafedrasına (2007-2011) və Pedaqoji təhsilin problemləri elmi-tədqiqat laboratoriyasına (2008-2011) rəhbərlik edib. 2006-cı ildən İbtidai təhsilin pedaqogikası kafedrasının professoru kimi fəaliyyət göstərir. 2007-2022-ci illərdə ADPU-nun Pedaqoji fakültəsinin (indiki İbtidai təhsil fakültəsinin) dekanı, fakültə Elmi Şurasının sədri, Universitet Elmi Şurasının üzvü olub.
2022-ci ildən ADPU-nun İbtidai təhsilin pedaqogikası kafedrasının müdiri, Universitet Elmi Şurasının üzvüdür. Onun təşəbbüsü ilə İbtidai təhsil fakültəsinin bakalavriat səviyyəsində İbtidai sinif müəllimliyi ixtisasının ingilis bölməsi, magistratura səviyyəsində Təhsildə monitorinq və qiymətləndirmə və Sosial pedaqogika ixtisasları yaradılıb, “Təhsilin əsasları” auditoriyası açılıb. Fakültənin ilk dekanı dos. İ.Vəlixanlının, prof. M.Muradxanovun 100 illik yubileyləri və fakültənin 50 illik yubileyi keçirilib.

Elmi yaradıcılığı

50-dən çox monoqrafiya, kitab və kitabçası, 40 tədris proqramı, 200-dən çox elmi məqaləsi, 40 tezisi, 250-dən artıq elmi-pedaqoji və publisistik qəzet yazısı işıq üzü görüb. Kitablarından biri (“Şərqdə təlim-tərbiyə”) Tehranda, biri (“Azərbaycanda təhsilin inkişaf istiqamətləri”) Moskvada nəşr olunub. 20 kitabın tərtibçisi, 100-dən çox kitabın elmi redaktoru və rəyçisi olub. Əsərləri Bakı, Moskva, Səmərqənd, Çeboksarı, Tehran, Təbriz, İstanbul, Astana, Sankt-Peterburq və Tbilisi şəhərlərinin nüfuzlu jurnallarında və elmi məcmuələrində Azərbaycan, rus, türk, özbək dillərində çap olunub. Yunanıstan, Albaniya, Rusiya, Finlandiya, İsveç, Norveç, Danimarka, Estoniya, İspaniya və Portuqaliyada yaşlıların təhsili ilə bağlı keçirilən beynəlxalq konfranslarda iştirak edib. Son illərdə onun yaradıcılığında yeni bir elmi istiqamət – Qərbi Azərbaycanda təhsil və pedaqoji fikir tarixinin tədqiqi və təbliği -formalaşmışdır. Bununla bağlı “İrəvan Müəllimlər Seminariyası və onun məzunları” (2022), “İrəvan kişi gimnaziyası və onun azərbaycanlı məzunları” (2024) monoqrafiyaları və silsilə məqalələri nəşr olunub.

Elmi kadr hazırlığı
Onun elmi məsləhətçiliyi ilə 4 nəfər pedaqogika üzrə elmlər doktoru, elmi rəhbərliyi ilə 35 nəfər pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün dissertasiya müdafiə edib. 4 nəfərin elmlər doktoru, 36 nəfərin pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi almaq üçün təqdim etdiyi dissertasiya işinin rəsmi opponenti olub.1997-ci ildən 2009-cu ilə kimi Azərbaycan Respublikası Prezidenti yanında AAK-ın Təhsil Problemləri İnstitutunda və ADPU-da fəaliyyət göstərən ümumi pedaqogika, pedaqogika və təhsil tarixi ixtisası üzrə Dissertasiya Şurasının üzvü olub. 2009-2016-cı illərdə ADPU-da fəaliyyət göstərən ümumi pedaqogika, pedaqogika və təhsilin tarixi üzrə Dissertasiya Şurasının sədr müavini olub. Sədrliyi ilə 22 nəfər elmlər doktoru, 155 nəfər pedaqogika üzrə fəlsəfə doktoru dissertasiyası müdafiə edib. Hazırda ADPU-nun nəzdində fəaliyyət göstərən Dissertasiya Şurasının üzvü, Dissertasiya Şurasının nəzdindəki seminarın sədridir. Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda fəaliyyət göstərən Dissertasiya Şurasının nəzdindəki elmi seminarın üzvüdür. 1993-2016-cı illərdə Respublika Elmi Tədqiqatların Təşkili və Əlaqələndirmə Şurasının üzvü olub. Nazirlər Kabineti yanında Terminologiya Komissiyasının Pedaqogika, psixologiya və fənlərin tədrisi metodikası bölməsinin üzvüdür.

Elmi jurnalarda təmsilçiliyi

“ADPU-nun Xəbərləri”, “Kurikulum”, “Azərbaycan məktəbi”, “Məktəbəqədər və ibtidai təhsil”, “Təhsildə İKT”, “Dədə Qorqud araşdırmaları”, “Media və təhsil innovasiyaları”, “Bakı Qızlar Seminariyasının Elmi Xəbərləri”, “Naxçıvan Universitetinin Elmi Xəbərləri”nin redaksiya heyətinin üzvü, “Pedaqoji tədqiqatlar” elmi məqalələr məcmuəsinin və “İbtidai təhsilin problemləri” elmi məqalələr toplusunun baş redaktorudur.
Azərbaycanda müəllim kadrları hazırlığının strategiya və konsepsiyasını hazırlayan işçi qrupunun, Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin “Elm və Təhsil Məsələləri Daimi Komissiyası”nın təhsil haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu hazırlayan işçi qrupunun, Fasiləsiz Pedaqoji Təhsil üzrə Koordinasiya Şurasının, Dərslikləri Qiymətləndirmə Şurasının üzvü, “Həyat bilgisi” fənn kurikulumunu hazırlayan işçi komissiyasının sədri olub.
Elmi uğurları, mükafatları, Prezident təltifləri
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, akademik Mehdi Mehdizadə, “Gənc alimlər”, “Firidun bəy Köçərli” və “Qızıl qələm” mükafatları laureatıdır. “Avropa Nəşr Mətbu evi” komissiyasının qərarı ilə “Ən yaxşı vətənpərvər tədqiqatçı alim” qızıl medalı (2009), Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin Kollegiyasının qərarı ilə “Azərbaycan Respublikasının qabaqcıl təhsil işçisi” (2010) döş nişanı ilə təltif olunub. “Vektor” Beynəlxalq Elmi Mərkəzi Mükafat Komissiyasının qərarı ilə “XXI əsr Azərbaycan ziyalıları” ADPU-da “İlin müəllimi” (2007), “İlin alimi” (2011, 2013, 2015) müsabiqələrinin qalibi olub. Təhsil Nazirliyinin, müxtəlif ali təhsil müəssisələrinin, beynəlxalq və respublika səviyyəli təhsil qurumlarının, KİV-in fəxri fərman və diplomları ilə təltif edilib.
1998-ci ildə Moskva şəhərində yerləşən Beynəlxalq Pedaqoji Akademiyanın həqiqi üzvü, 2010-cu ildə isə Pedaqoji və Sosial Elmlər Akademiyasının həqiqi üzvü (akademik) seçilib.
Azərbaycan Respublikası Prezidenti İ. Əliyevin sərəncamları ilə “Tərəqqi” medalına (2006) və Əməkdar elm xadimi (2011) fəxri adına və 3-cü dərəcəli “Əmək” ordeninə, respublikanın ən ali medalına - “Heydər Əliyevin 100 illiyi (1923–2023)" yubiley medalına və “Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti-100” yubiley medalına layiq görülüb.
Qərbi Azərbaycan İcmasının Ziyalılar Şurasının sədr müavini, Çəmbərək rayon icmasının İdarə heyətinin üzvü, Cil kənd icmasının sədri, Qərbi Azərbaycan İcmasının nəzdindəki Elm komissiyasının üzvüdür.
Anadan olmasının 50 və 60 illiyi ilə əlaqədar olaraq Azərbaycan Kütləvi İnformasiya Vasitələri Həmkarlar İttifaqının, Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin, Təhsil İnstitutunun, ayrı-ayrı qəzet və jurnalların redaksiya heyətinin Fəxri fərmanları və diplomları ilə təltif olunub. Haqqında “Professor Fərrux Rustəmov-50” (2011), “Fərrux Rüstəmov. Biblioqrafiya” (2016), ”Professor Fərrux Rüstəmov və “Pedaqoji tədqiqatlar” məcmuəsi (2025), “Fərrux Rüstəmov və Azərbaycan pedaqogikaşünaslığı” (2025), “Professor Fərrux Rüstəmov və yetirmələri” (2025) kitablarının nəşri Fərrux Rüstəmova böyük hörmət və etimadın ifadəsidir.



Yaradıcılığına akademik baxış

AMEA-nın prezidenti, akademik İ.Həbibbəyli yazırdı ki, professor Fərrux Rüstəmovun pedaqoji yaradıcılığı, elmi məktəbi, təşkilatçılıq fəaliyyəti və milli təhsil quruculuğu və pedaqoji kadr hazırlığındakı xidmətləri onu Azərbaycan pedaqoji elminin qürur duyulan şəxsiyyətlərindən birinə çevirmişdir. Akademik H. Əhmədov öz yetirməsi haqqında yazırdı: “Fərrux Rüstəmovun əsərləri Azərbaycan pedaqoji elmini zənginləşdirən elmi yaradıcılıq nümunələridir.” Prof. Ə.Ağayevin təbirincə desək, Fərrux Rüstəmovun “Azərbaycan pedaqogikaşünaslığı” pedaqoji elmimizin bir əsrlik salnaməsidir, Azərbaycan pedaqoji elmində hadisəyə çevrilmiş bir əsərdir. Pedaqogikaşünaslığın meydana gətirilməsi məhz Fərrux Rüstəmova məxsus elmi fədakarlıq, yaradıcı xidmətdir. Fərrux Rüstəmov elmşünaslığın tərkib hissəsi kimi pedaqogikaşünaslığı yaratmış və formalaşdırmışdır. O, Azərbaycan pedaqikaşünaslığının pioneri olaraq öndədir. Fərrux Rüstəmov mükəmməl pedaqogika tarixçisidir. O, Əhməd Seyidov, Mehdi Mehdizadə, Mərdan Muradxanov, Hüseyn Əhmədov məktəbinin ənənələrini yaşadaraq və müasirlik düşüncəsi ilə onları inkişaf etdirərək, məzmununu, elmi əhatə dairəsini genişləndirərək sanballı bir elmi mövqeyə malik olmuşdur.
Azərbaycanda elmi-pedaqoji fikrin inkişafında və bir elm sahəsi kimi pedaqogikaşünaslığın formalaşdırılmasında professor Fərrux Rüstəmovun müstəsna xidmətləri vardır. Fərrux Rüstəmovun özünəməxsus yaradıcılıq üslubu və fərqli düşüncə tərzi vardır. Bu onun demək olar ki, bütün əsərlərində özünü göstərir. Üzərində adı olmasa belə, hər hansı bir kitabın, məqalənin, tədqiqat əsərinin Fərrux müəllimin qələmindən çıxdığını duymaq mümkündür. Lakonik düşüncə tərzi, faktlara obyektiv münasibət, analitik təhlil, fakt və hadisələrə həmin dövrün sosial-siyasi və tarixilik müstəvisində yanaşmaq, müqayisə, ümumiləşdirmə və nəticənin əsaslandırılması kimi tədqiqatçılıq bacarığı onun yaradıcılığına xas olan keyfiyyətlərdir.
Prof.Y.Babayev haqlı olaraq qeyd edir ki, XX əsrin əvvəllərində F.Köçərlinin Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi üçün təkbaşına gördüyü işi Fərrux müəllim pedaqogika tarixi üçün XXI yüzilliyin əvvəllərində eyni həvəs və əzabkeşliklə yerinə yetirmişdir.
Professor F. Rüstəmov məhsuldar pedaqoqdur. Bu barədə həmkarım professor Akif Abbasov yazır: “Məndən soruşsaydılar ki, müasir günümüzdə pedaqoqlar arasında ən məhsuldar olanı kimdir? Mən tərəddüd etmədən deyərdim - Fərrux Rüstəmov.” Bu, mübaliğə deyil, həqiqətdir. Bu fikir yalnız bir alim həmkarımın təəssüratı deyil, Azərbaycan elmi-pedaqoji ictimaiyyətinin ümumi rəyidir.
Professor Fərrux Rüstəmovun pedaqogika elmi sahəsində xidmətləri çoxdur. Onun yazdığı bir çox dərslik və dərs vəsaitləri müəllim və tələbələrin ən çox müraciət etdikləri mənbələr sırasında mühüm yer tutur.
Bir faktı xüsusi qeyd etmək lazımdır. 2021-ci ildə müəllim hazırlığının flaqmanı olan Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin 100 yaşı tamam olurdu. Hazırlıq ərəfəsində heç bir mübaliğə olmadan deyirəm ki, gecəli-gündüzlü işləyənlərdən, arxivlərdə çalışan, ötən yüz ili “canlandıranlardan” məhz Fərrux müəllim oldu. İkicildlik “Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin tarixi”, “Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin professorları”, “Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin rektorları” kitabları həqiqətən də nadir və çox böyük əziyyət, zəhmət tələb edən əsl tarixi tədqiqatlar oldu.
Professor F. Rüstəmovun şəxsiyyəti təkcə bunlarla məhdudlaşmır. Əsl pedaqoqlara məxsus humanistlik, ehtiyacı olsun-olmasın hamıya, xüsusən gənc tədqiqatçılara kömək etmək, elmi rəhbərimiz olan mərhum akademik Hüseyn Əhmədov kimi onların əlindən tutub irəliləmələrinə yardımçı və dəstək olmaq Fərrux müəllimin ən gözəl keyfiyyətlərindən biri kimi tanıtdırır və sevdirir. Dostcanlı, həmkarlarına qarşı səmimi, tələbə və yetirmələrinə mehriban münasibət, hamıya kömək etməyi özünə borc hesab edən Fərrux müəllim tələbələri tərəfindən də çox sevilən müəllimlərdəndir. Onun istər yüksək elmi məclislərdə, istərsə də tələbə auditoriyalarında mühazirələri və çıxışları həmişə maraqla qarşılanır və dinlənilir. Çünki burada həmişə yeni söz, yeni fikir və yeni faktlar olur ki, bunlar da dinləyicini istər-istəməz özünə cəlb edir.
Azərbaycan pedaqoji mühitində özünə möhkəm mövqe qazanan, fikirləri ilə hesablaşılan alimlərdən biri olan Fərrux Rustəmov pedaqoji sahədə yeni bir ənənənin əsasını qoyub. Elmi re-daktorluğu ilə doktorantlarının əsərlərinin monoqrafiya şəklində nəşrinə nail olub. Həmin əsərlərə geniş “Ön söz” yazaraq tədqiqatçıların ilk qələm təcrübələrinə yüksək qiymət verib. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sədrliyi ilə hazırlanan “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası”nın “Azərbaycan cildi”ndə pedaqogika elmi haqqında xüsusi oçerkin yazılması, prof.Misir Mərdanovun Azərbaycan təhsilinin salnaməsi hesab olunan, fundamental “Azərbaycan təhsil tarixi” çoxcildliyinin elmi redaktorluğunun ona həvalə olunması Fərrux Rustəmovun elmi-pedaqoji ictimaiyyət arasında yüksək nüfuzuna, intellektual səviyyəsinə və kreativ düşüncə sahibi olmasına dəlalət edir.

Uğurun açarı ailədir

Fərrux müəllim gözəl ailə başçısıdır. Həyat yoldaşı Şəlalə xanım Memarlıq və İnşaat Mühəndisləri Universitetində mühasib işləyir. Qızı Sevinc Qlazko Universitetində (Şotlandiya) doktorantura təhsili alır. Oğlu Orxan Böyük Britaniyada ali təhsil alıb.
Pedaqoji elmlər doktoru, professor, Əməkdar elm xadimi Fərrux Rüstəmov ömrünün ən məhsuldar dövrünü yaşayır. “Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universitetinin yubeliyi” (yubileydən-yubileyə), “Azərbaycan Dövlət Pedaqoji Universiteti və Birinci Ümumittifaq Türkoloji Qurultay” kitabları üzərində işləyir. Ona bu yubiley ilində uzun ömür, möhkəm can sağlığı, işlərində uğurlar və daha böyük yaradıcılıq uğurları arzu edirik.



Müseyib İLYASOV,

ADPU-nun Təhsil menecmenti kafedrasının pro¬fes-soru, pedaqogika elmləri doktoru, Əməkdar müəllim

Leyla və Alena Əliyeva Gəncədə uşaq evində olublar

Leyla Əliyeva və Alena Əliyeva Gəncədə 4 nömrəli uşaq evində olublar.
Ziyarət zamanı uşaq evinin fəaliyyəti barədə ətraflı məlumat verilib. Bildirilib ki, 4 nömrəli uşaq evi valideynini itirmiş və valideyn himayəsindən məhrum olmuş 3-18 yaş arası uşaqlara xidmət göstərir. Hazırda uşaq evinin 64 sakini var. Onlara sosial-məişət, sosial-psixoloji, tibbi-sosial, sosial-pedaqoji və sosial-hüquqi xidmətlər göstərilir.
Qeyd olunub ki, müəssisə 2012-ci ildə Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə təmir olunub. Fond uşaq evinin sakinlərini daim diqqətdə saxlayır, burada mütəmadi olaraq şənliklər, əyləncəli tədbirlər təşkil edilir.

Külək güclənəcək - XƏBƏRDARLIQ

Fevralın 8-9-da bəzi bölgələrdə gözlənilən küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verib.
Bu barədə Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib.
Bildirilib ki, Balakən, Zaqatala, Qax, Şəki, Oğuz, Qazax, Ağstafa, Tovuz, Şəmkir, Gəncə, Naftalan, Samux, Goranboy, Mingəçevir, Tərtər, Yevlax, Bərdə, Xızı, Qusar, Qobustan, Kəlbəcər, Laçın, Füzuli, Zəngilan, Cəbrayıl, Daşkəsən, Gədəbəy, Salyan, Neftçala, Hacıqabul, Sabirabad, Lerik və Yardımlıda qərb küləyi əsəcək, küləyin sürəti 13.9-20.7 m/san təşkil edəcək. ‎

Müəllimini güllələyən şagird HƏBS EDİLDİ

Bakıda "İdrak" liseyində müəllimini gülləməkdə təqsirləndirilən şagird barəsində qətimkan tədbirinin seçilməsi ilə bağlı istintaq orqanı tərəfindən məhkəməyə daxil olan təqdimata baxılıb.
Bu gün Binəqədi rayon Məhkəməsində keçirilən prosesdə təqdimatla bağlı qərar elan olunub.
Qərara əsasən, həmin şagird barəsində 4 ay müddətinə həbs qətimkan tədbiri seçilib.
Qeyd edək ki, hadisə fevralın 6-da paytaxtın Binəqədi rayonunda yerləşən özəl “İdrak” liseyində baş verib.
Baş Prokurorluğun Mətbuat xidmətinin yaydığı məlumata görə, məktəbdə şagird tərəfindən odlu silahdan atəş açılmaqla müəllimə xəsarət yetirilməsi faktı ilə bağlı rayon prokurorluğuna məlumat daxil olub. Hadisəni törətməkdə şübhəli bilinən şagird saxlanılıb.
Faktla bağlı Binəqədi rayon prokurorluğunda Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 29, 120.1-ci (qəsdən adam öldürməyə cəhd) maddəsi ilə cinayət işi başlanaraq ibtidai istintaq aparılır.

Güllələnən müəllim palataya köçürüldü

1997-ci il təvəllüdlü şəxs (qadın) Kliniki Tibbi Mərkəzin Reanimasiya şöbəsindən Neyrocərrahiyyə şöbəsinə köçürülüb.
Bu barədə Kliniki Tibbi Mərkəzdən (KTM) məlumat verilib.
Bildirilib ki, hazırda müalicəsi palata şəraitində davam etdirilir, vəziyyəti isə stabil olaraq qiymətləndirilir.

Söhrab Tahir-100

RUHUMU RASTA

KÖKLƏYƏN POEZİYA

Mən vətən deyirəm, yanır dil-dodaq,
Vətən də ağızda alovlanarmış!
Yox, hamı bilir ki, sən məndə ancaq ,
Düyünlü yumruqsan, qəzəbli baxış!
Keçmişlə gələcəyin arasında körpülər salaraq həyata müqavimət göstərməkdir şairlik. Gözdən axan yaşları qələmindən şeir kimi axıtmaqdır şairlik. Gümanı söz olub dərdini sözə çevirib cilasına ürək odu qatanlardır şairlər. Hələ nöqtəsizdir bir çoxunun cild-cild kitablara dönən misraları...
...Onun bu dünyadakı 90 illik ömründən sonra qoyub-getdiyi mirasın bədii-estetik, ictimai-fəlsəfi miqyası nəinki 90 ilin, hətta aradan keçən 100 ilin də çərçivələrinə sığışmır. 200 ildən də çox bundan əvvəl “Gülüstan”la viranə qalan yurdumuzun ,“Türkmənçay” fəlakətindən sonra dərdlərinə bir az da dərd calanan xalqımızın, gözyaşı Araz olan millətimizin möhnətinin tərcümanıdır Söhrab Tahirin poeziyası.
XX əsrin 40-cı illərində taleyin sapandı Əli Tudə, Mədinə Gülgün, Balaş Azəroğlu, Hökumə Billuri, Pənahi Makulu və başqaları ilə bərabər Söhrab Tahiri də Arazın o tayından bu tayına atdı və onların vətəndən vətənə mühacirəti başladı...Elə o gündən ürəyi şeirə döndü gözləri qürbət olan şairin.
Taleyi Şimali Azərbaycana bağlansa da, Arazın suları ürəyindən yol saldı. “Dənizlər, dəryalar mənə dayazdır, Ən dərin bir çay var, o da Arazdır”,-dedi Söhrab Tahir. Bu ürəyin yanğısını söndürməyə Araz sularının gücü yetmədi, şairin kədəri könlündən qələminə axdı misra- misra, sətir-sətir...
Onun Araz haqqında şeirləri sərt qışda açan çiçəklər kimidir; hüznü ətrindən çox, ətri az tapılan, ləçəkləri ayaz yemiş, tikanları daha sərt, budağı daha qırılğan, torpağı günəşə möhtac...Söhrab Tahirin Araz haqqında şeirləri suların zümzüməsinə bənzəsə də, çala bilməz ozanlar bu havanı, saz titrəyər, tel qırılar... Sakit axsa da, içində min illik ağrını, bölünmüş vətənin yaralarını daşıyan Arazın susmayan harayıdır şairin sözləri:
Öləndə kəfənim ikiqat olsun,
Ruhum o taydadır, qəbrim bu tayda.
Dözümlü xalqıma heykəl qoyulsun
Ortadan qurumuş bir dəli çayda.
Can cövhəri vətən eşqindən mayalanan bu sətirlər bir muğam üstə kökləyir insanı...Rasta bənzəyir Söhrab Tahirin şeirləri; sükutun içində saxlanan bir hayqırtı kimi təmkinli, ağır-ağır...Onun şeirləri bir yanı ümid dolu yanıqlı səs dalğasında Rastla qovuşub uca-uca dağlar başından aşıb, nurlu dərələr boyunca keçib, milyonlarla ürəklərə yol tapıb ikiyə bölünmüş vətənin hər yerinə yayılır. Sədası insanı indiki zamandan qoparır, sabahlara yolçu edir, ruhumuzu rasta kökləyir bu poeziya; həsrətin yanğın yerində mənəvi dayaq nöqtəmizə dönür. Söhrab Tahirin şeirlərini oxuyanda anlayırsan ki, bu həsrət yalnız ağrı deyil, həm də insana kimliyini unutdurmayan yaddaşdır. Anlayırsan ki, Araz ayrılıq rəmzi olsa da, sularında iki sahilin kölgəsini görüntüləyərək ümidin də içindən axır, onları bir-birinə yadlaşmağa qoymur. Araz ayırsa da, unutdurmur, əksinə, xatırladır.
Bəlkə də həyat yaşadığımız deyil, yaşaya bilmədiklərimizə necə baxdığımızdan ibarətdir. Söhrab Tahirin poeziyasına dərindən bələd olduqca düşünürsən ki, ağrının-acının içindən keçmək insanı gücləndirər, bu çətinliyin içində nəcib qala bilmək isə insanı başqalarından fərqli qılar. Və beləcə onilliklər bir-birini əvəz etdikcə qəlbinə köç edən sıxıntılar səbrinə heyran qaldı şairin...Arzuları ilə məcburiyyətləri arasında çarəsizlikləri sərt olsa da, nə vaxtsa doğma yurda qovuşmaq ümidi şeirlərinə ruh verdi. Bu ruh onun poeziyasını heç vaxt tərk etmədi:
Qorxaqlar önümdə çöküb əyilsin,
Vətənsiz vüqarım göyə dikəlsin;
Deyin azadlığa ardımca gəlsin,
Mən onun ardınca gəlmərəm daha.

Söhrab Tahir oxucunu təkcə şəxsi nisgilə deyil, ümummilli ağrıya da şərik edir. Vətən anlayışı Söhrab Tahir poeziyasında coğrafi sərhədlərlə məhdudlaşmır. Onun üçün vətən dil, yaddaş, tarix və mənəvi bütövlük deməkdir. Onun yaradıcılığı Cənubi Azərbaycan mövzusunun ədəbi təcəssümündə mühüm mərhələ olmaqla yanaşı, milli yaddaşın qorunmasında əvəzsiz rol oynayır. Söhrab Tahirin yaradıcılığında Cənub həsrəti milli ağrının səssiz fəryadıdır.Bu coğrafi bölünmədən milli faciəyə gedən yol isə Arazdan keçir.“Araz boyda şırımın”qaysaq tutmuş yarasından söz açanda, Təbrizlə Bakı arasında birlik istəyini ifadə edəndə Söhrab Tahir o taylı-bu taylı bir məmləkətin Arazüstü körpülərini salırdı. Bu körpülərin dayaqlarından biri isə o özü idi:
Azad qardaşım var, onunla xoşam,
Mən gərək sahili sahilə qoşam,
İki bölünməkdən elə qorxmuşam
Çöpü də ikiyə bölmərəm daha!

Vaxtilə tanınmış ziyalı, türkoloq doktor Cavad Heyət çıxışlarından birin-
də söyləmişdi ki, heç bir millətin ədəbiyyatında mövcud olmayan həsrət
ədəbiyyatımız vardır. Həsrət ədəbiyyatı bizim üçün də dərdlərimizi bölüşmək, mənən birləşmək vasitəsi olmuşdur.
Ayrılıq, həsrət mövzusu uzun illərdir ki, hər iki tayın sağalmaz yarasına çevrilmişdir. O taylı, bu taylı elə bir Azərbaycan şairi tapmaq olmaz ki, xalqın ayrılıq həsrətinə, ağrı-acısına öz münasibətini bildirməsin. Əsrlər bir-birini əvəz edir, siyasi-ictimai epoxalar dəyişir və hər dəfə də Cənub mövzusunda olan ədəbi irs daha təzə, daha yeni nəzəri-estetik baxış bucağı tələb edir. Söhrab Tahirin şeirlərində Cənub həsrəti yalnız keçmişə yönəlmiş kədər deyil, gələcəyə ünvanlanan ümid və çağırışdırır. Şair bu həsrəti milli oyanışın, birliyə çağırışın poetik ifadəsinə çevirir.
Nəhəng insanların sadəcə doğum tarixləri vardır. Bioloji olsa belə, onların həqiqi ölüm tarixləri olmur. Bir insandan ən son söz açıldığı tarix onun ölüm tarixi ola bilər. Söhrab Tahirdən isə əsrlər keçsə də, bu günkü kimi söz açılacaq. Onun həsrət qoxulu, hicran nəğməli, əzəl mübtədası vətən olan əsərləri həmişə özündən də, müəllifindən də söz açdıracaq. Söhrab Tahirin şeirləri ünvanı bilinən, amma vaxtilə yazılıb göndərilməmiş məktublar kimidir. Həsrətdən doğulan misralar indi sanki pərvazlanıb Arazın o tayına uçur, müəllifindən, onun arzularından söz açdırır.
Söhrab Tahirin şeirlərində Cənub həsrəti Azərbaycan poeziyasında milli dərdin ən səmimi və təsirli ifadələrindən biridir. Şair bu mövzunu şəxsi taleyin hüdudlarından çıxararaq ümummilli problem səviyyəsinə yüksəltmişdir. Onun yaradıcılığı Cənubi Azərbaycan mövzusunun ədəbi təcəssümündə mühüm mərhələ olmaqla yanaşı, milli yaddaşın qorunmasında əvəzsiz rol oynayır. On ildən çoxdur ki, şair cismən aramızda yoxdur. Lakin özünün də dediyi kimi:
Dərdi dərd olmuşdur elin də mənə,
Ağladım, bir naşı güləndə mənə,
Heç kəs ağlamasın öləndə mənə,
Mən heç vaxt, heç zaman ölmərəm daha!