5 mindən çox yeni iş yeri

yaradılması planlaşdırılır

Azərbaycan dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafı ilə yeni, müasir sənaye istiqamətinin formalaşdırılmasına hazırlaşır.
Bu barədə Prezident İlham Əliyev “Azərbaycan Respublikasında 2027–2030-cu illərdə dağ-mədən (metal filizləri) və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair Dövlət Proqramı”na həsr olunmuş müşavirədə çıxışı zamanı bildirib.
Dövlət başçısı qeyd edib ki, dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafı Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun genişləndirilməsi, təbii resurslardan səmərəli istifadə və yeni istehsal zəncirlərinin yaradılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dövlət Proqramı çərçivəsində 5 mindən çox daimi iş yerinin yaradılması nəzərdə tutulur.
Prezident bildirib ki, son dövrlərdə qəbul edilmiş dövlət proqramları konkret hədəflərə hesablanıb və onların icrası üçün dövlət büdcəsində, eləcə də investisiya proqramlarında zəruri maliyyə vəsaiti nəzərdə tutulub. Bu proqramların ölkə iqtisadiyyatının gücləndirilməsi, regionların inkişafı, məşğulluğun artırılması və müasir infrastrukturun yaradılmasına xidmət etdiyi vurğulanıb.
İlham Əliyev Azərbaycanın son illərdə enerji və infrastruktur sahələrində mühüm nəticələr əldə etdiyini diqqətə çatdırıb. Bildirilib ki, ölkədə qazlaşmanın səviyyəsi 96 faizə çatıb, Azərbaycan 25 milyard kubmetrdən çox təbii qaz ixrac edir. Elektrik enerjisi sahəsində də böyük generasiya potensialının yaradıldığı və gələcəkdə ixrac imkanlarının genişləndiriləcəyi qeyd olunub.
Prezident qeyri-neft sektorunun inkişafını iqtisadiyyatın gələcək artımı baxımından mühüm istiqamət kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, cari ilin ilk 8 ayında qeyri-neft sektorunda 5,4 faiz artım qeydə alınıb.
Dövlət başçısı dağ-mədən sənayesinin inkişafı üçün işğaldan azad edilmiş ərazilərdə yerləşən yataqların istismara verilməsinin xüsusi əhəmiyyət daşıdığını bildirib. Kəlbəcər, Ağdərə və Zəngilan rayonlarında yerləşən qızıl, mis və molibden yataqlarının işlənilməsi ilə bağlı işlərin aparıldığı diqqətə çatdırılıb.
Bildirilib ki, mövcud yataqlar müasir geoloji üsullarla yenidən araşdırılmalı, ehtiyatlar dəqiqləşdirilməlidir. Eyni zamanda, yeni yataqların aşkar edilməsi məqsədilə geoloji kəşfiyyat işlərinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Naxçıvan Muxtar Respublikasında da geoloji kəşfiyyat işlərinə gələn ildən başlanılması planlaşdırılır.
Prezident qeyd edib ki, dağ-mədən sənayesinin inkişafında dövlət sektoru ilə yanaşı, özəl və xarici investorların iştirakı da mümkündür. Bu sahədə “AzerGold”un fəaliyyəti ilə yanaşı, özəl sektor üçün də imkanların yaradıldığı vurğulanıb.
Dövlət başçısı Balakən rayonunda yerləşən “Filizçay” polimetal yatağının əhəmiyyətini də qeyd edib. Yatağın istismara hazırlanması ilə bağlı işlərin davam etdirildiyi və texniki-iqtisadi əsaslandırmanın hazırlanmasından sonra investisiya qərarının qəbul ediləcəyi bildirilib.
Çıxışda Qərb Sənaye Parkının yaradılmasının dağ-mədən sənayesinin inkişafı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıdığı qeyd olunub. “Daşkəsən” filiz yatağının istismarı və ətraf ərazilərdə həyata keçiriləcək layihələrin parkın yaradılmasını şərtləndirdiyi bildirilib.
Prezident Qərb Sənaye Parkında filiz hasilatından son məhsulun istehsalına qədər tam sənaye zəncirinin yaradılmasının nəzərdə tutulduğunu deyib. Burada zənginləşdirmə, pelet və briketlənmiş dəmir istehsalı müəssisələrinin yaradılması planlaşdırılır.
İlham Əliyev dağ-mədən layihələrinin həyata keçirilməsi zamanı ekoloji tələblərin ciddi şəkildə qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Bildirib ki, təbii sərvətlərin işlənməsi ilə yanaşı, ətraf mühitin mühafizəsi və ekoloji standartlara riayət olunması əsas prioritetlərdən biri olmalıdır.
Metallurgiya sənayesinin inkişafından danışan Prezident alüminium istehsalının artırılmasının da Dövlət Proqramında nəzərdə tutulduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, 2030-cu ilin sonunadək alüminium istehsalının 100 min tona çatdırılması və bu istiqamətdə bir neçə zavodun yaradılması planlaşdırılır.
Dövlət başçısı qeyd edib ki, proqramın maliyyə təminatı müəyyənləşdirilib və onun icrası dövlət tərəfindən təmin olunacaq. Bununla yanaşı, yerli və xarici investorların layihələrdə iştirakı üçün də imkanlar açıq saxlanılır.
Prezident İlham Əliyevin sözlərinə görə, Dövlət Proqramının icrası nəticəsində yeni sənaye istiqaməti formalaşacaq, 5 mindən çox yeni iş yeri yaradılacaq, işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda məşğulluğun artırılması sürətlənəcək, dövlət büdcəsinə vergi daxilolmaları və ölkənin ixrac potensialı artacaq.
Gözləntilərə görə, həyata keçiriləcək layihələrin ölkə iqtisadiyyatına illik müsbət maliyyə təsiri 1 milyard manatdan çox ola bilər.

Elşən Quliyev
Xırdalan şəhər 11 nömrəli tam orta məktəbin direktoru

Esmira İsmayılovanın yeni

kitabı çapdan çıxıb

Lənkəran Dövlət Universitetinin dosenti, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, İstedadlı publisist, şair, zəhmətkeş alim, pedaqoq Esmira İsmayılovanın yeni kitabı işıq üzü görüb.
"CBS Polygrafic production" nəşriyyatında nəfis şəkildə çapdan çıxan “Abid Tahirli: həyatı, mühiti və yaradıcılığı” adlı sanballı monoqrafiya AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu Azərbaycan mühacirət ədəbiyyatı şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru, Lənkəran Dövlət Universitetinin professoru Abid Tahirlinin elmi, bədii, publisistik, pedaqoji fəaliyyətinə, keçdiyi mənalı və şərəfli həyat yoluna həsr olunub. Belə ki, müəllif yüksək təhlil bacarığına malik bir tədqiqatçı kimi ərsəyə gətirdiyi bu kitabda öz qəhrəmanı barədə ədəbiyyatşünaslara zəngin faktlar əsasında ətraflı məlumat təqdim edə bilib. Məlumat üçün deyək ki, Azərbaycan ədəbiyyatşünaslıq elminin mühacirət qolunun formalaşdırılmasında, mühacir ədiblərin irsinin araşdırılmasında qələm çalan Abid Tahirlinin bu istiqamətdə yazdığı monoqrafiyaları, elmi məqalələri, bədii, publisistik əsərləri müxtəlif rakurslardan kitabda təhlil edilib. Monoqrafiya ədəbiyyatşünaslar, bu sahənin mühacirət qolunu araşdıran tədqiqatçılar, həmçinin tələbələr, magistrant və doktorantlar, eləcə də mühacirət ədəbiyyatı və mətbuatı ilə maraqlanan oxucular üçün nəzərdə tutulub.
Ön söz, giriş, 5 fəsil və nəticədən ibarət “Abid Tahirli: həyatı, mühiti və yaradıcılığı” adlı nəşr Lənkəran Dövlət Universitetinin Elmi Şurasının qərarı əsasında çapa verilib, onun elmi redaktoru filologiya elmləri doktoru, professor Kamran Kazımov, rəyçiləri filologiya elmləri doktoru, professor Nizami Məmmədov (Tağısoy), filologiya elmləri doktoru, professor Asif Rüstəmli, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Qədim Rufullayev, redaktoru isə yazıçı-publisist Akif Cabbarlıdır.

Zəfər Orucoğlu,
Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü

Lənkəran Dövlət

Universitetində elm seminar

Dünya şöhrətli riyaziyyatçı alim Məsud Əfəndiyev Lənkəran Dövlət Universitetində elm və təhsilin populyarlaşması mövzusunda elmi seminar keçirib.
Dünya Azərbaycanlı Alimlər Birliyinin (DAAB) sədri, Almaniyada yaşayan dünyaşöhrətli azərbaycanlı riyaziyyatçı alim, Münxendəki Helmholtz Mərkəzinin professoru, Humboldt mükafatı alan ilk azərbaycanlı, Əməkdar elm xadimi, Kanadanın Fields İnstitutunun ömürlük mükafatçısı Məsud Əfəndiyev Lənkəran Dövlət Universitetinin (LDU) qonağı olub.
Səfər çərçivəsində Lənkəran Dövlət Universitetinin rektoru, professor Natiq İbrahimov görkəmli alimi qəbul edib. Səmimi şəraitdə keçən görüşdə rektor qonağa rəhbərlik etdiyi ali təhsil ocağında son 10 ildə həyata keçirilən köklü islahatlar barədə ətraflı məlumat verib. Professor Natiq İbrahimov universitetin maddi-texniki bazasının modernləşdirilməsi, ali təhsilin keyfiyyətinin yüksəldilməsi, nəzəriyyə ilə praktikanın uzlaşdırılması istiqamətində görülən işlərdən danışıb, həmçinin yerli gənc mütəxəssislərin və elmi tədqiqatçıların hazırlanması istiqamətində qazanılan uğurları diqqətə çatdırıb.
Daha sonra dünya şöhrətli alimə universitetlə yaxından tanış olmaq imkanı yaradılıb. Məsud Əfəndiyev LDU-nun tədris korpuslarına baş çəkib, burada fəaliyyət göstərən müasir elmi-tədqiqat və tədris yönümlü laboratoriyaların iş prinsipləri və texnoloji imkanları ilə yerindəcə tanış olub, öz tövsiyələrini verib.
LDU-nun böyük Akt zalında professor Məsud Əfəndiyevin müəllim və tələbə heyəti üçün elm və təhsilin populyarlaşması, eləcə də elmi mühitin formalaşdırılması istiqamətində geniş seminarı təşkil olunub. Tədbir başlamazdan əvvəl seminar iştirakçıları torpaqlarımızın bütövlüyü və Vətənimizin müstəqilliyi uğrunda canlarından keçmiş qəhrəman şəhidlərimizin əziz xatirəsini bir dəqiqəlik sükutla yad ediblər. Ardınca Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni səsləndirilib.
Seminarı giriş sözü açan LDU-nun Elm və innovasiya məsələləri üzrə prorektoru, dosent Elvin Əliyev hörmətli qonağı auditoriyaya təqdim edərək onun qlobal elmdəki çəkisindən danışıb. Prorektor vurğulayıb ki, dünyanın aparıcı elmi jurnallarının redaksiya heyətində təmsil olunan yeganə azərbaycanlı riyaziyyatçılardan biri olan Məsud Əfəndiyev, “Springer” başda olmaqla Yaponiya, Almaniya, ABŞ, Kanada və İsveçrədə nəşr olunmuş 8 fundamental elmi kitabın və 160-dan çox yüksək indeksli elmi məqalənin müəllifidir.
Ənənəvi mühazirə formatından fərqli olaraq professor Məsud Əfəndiyev Elmi seminarı açıq diskussiya şəraitində və zalla canlı dialoq formatında qurub. “Müasir universitet necə olmalıdır?” mövzusuna həsr olunan müzakirədə alim olduqca maraqlı və cəsarətli tezislərlə çıxış edib. Professor M.Əfəndiyev “regional universitet” anlayışını qəbul etmədiyini xüsusi vurğulayaraq bildirib ki, regionda yerləşməsindən asılı olmayaraq, hər bir ali təhsil müəssisəsi qlobal dünya elminin inkişaf parametrlərinə və beynəlxalq standartlara cavab verməlidir. Alim müasir təhsil sistemində yaradıcı təfəkkürün, elmi inteqrasiyanın və beynəlxalq əməkdaşlığın rolundan bəhs edərək, LDU-nun bu istiqamətdəki potensialını yüksək qiymətləndirib.

Böyük maraqla qarşılanan seminarın sonunda dünya şöhrətli alim professor-müəllim heyətinin və tələbələrin müasir elm, təhsil metodologiyası və qlobal akademik tendensiyalarla bağlı çoxsaylı suallarını ətraflı şəkildə cavablandırıb. Tədbir xatirə fotolarının çəkdirilməsi ilə yekunlaşıb.

FÜZULİDƏN Alİ

HƏRBİ MƏKTƏBƏ

(ZƏHRANIN VƏTƏNƏ UZANAN YOLU)

İnsanın həyat yolunu müəyyənləşdirən ən mühüm mənəvi dayaqlardan biri ailədən gələn tərbiyə, milli yaddaş və Vətən sevgisidir. Bəzən elə duyğular olur ki, onları nə pulla almaq, nə də hər hansı maddi dəyərlə ölçmək mümkündür. Doğma torpağa bağlılıq, nəslin kecmişinə ehtiram, boyüklərə hormət və milli-mənəvi dəyərlərə sədaqət insanın xarakterinə hopan, nəsildən-nəslə otürülən əvəzsiz mənəvi sərvətlərdir.
Belə bir mənəvi mühitdə yetişən gənclərin uğuru yalnız şəxsi nailiyyət deyil, həm də ailənin, məktəbin və doğma yurdun qürurudur.
Babazadə Zəhra Rail qızının qazandığı uğur da məhz bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Füzuli rayonunun Qayıdış 4 nomrəli tam orta məktəbinin məzunu olan Zəhra Babazadə Heydər Əliyevin adına Hərbi İnstituta yüksək nəticə ilə qəbul olub. Bununla da o, qarşısında boyük məsuliyyət və şərəf daşıyan yeni həyat mərhələsinə qədəm qoyub. Zəhranın bu uğuru ailəsi ilə yanaşı, onu yetişdirən məktəbin müəllim kollektivi və doğma Füzuli ücün də sevindirici hadisədir.
Zəhranın hərbi sahəyə yonəlməsi və Vətənə xidmət etmək arzusu təsadüfi secim deyil. Bu istək onun ailə mühitindən, atasının Vətənə bağlılığından və nənə-babasının doğma yurda olan həsrətindən qaynaqlanır. Zəhra ozü də seçdiyi istiqamətə olan sevgisinin məhz bu mənəvi koklərlə bağlı olduğunu bildirir.
Onun atası Rail Babayev 44 günlük Vətən müharibəsinin iştirakcısıdır. Vətən qarşısındakı xidmətinə gorə müxtəlif dovlət təltiflərinə, o cümlədən beş fərqli döş nişanına layiq gorülən Rail Babayevin keçdiyi şərəfli yol qızı ücün həm örnək, həm də böyük mənəvi məsuliyyətdir. Atasının Vətənə sədaqəti Zəhranın dünyagörüşündə və gələcək hədəflərində mühüm yer tutur.
Füzuli adı isə bu ailə hekayəsində xüsusi məna daşıyır. Doğma yurda illərlə həsrət qalmaq, qayıdış sevincini yaşamaq və yenidən qurulan şəhərin gələcəyinə şahid olmaq milli yaddaşın mühüm səhifələrindəndir. Zəhranın məhz Füzuli rayonunun Qayıdış 4 nomrəli məktəbinin məzunu kimi hərbi ali təhsil müəssisəsinə qəbul olunması bu mənəvi bağlılığın rəmzi ifadəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Zəhra Babazadənin uğuru həm də gostərir ki, qızlarımızın təhsil, hərbi xidmət və dövlətçilik sahələrində qarşıya qoyduğu məqsədlər ailə dəstəyi, möhkəm iradə və milli dəyərlərlə daha da güclənir. Onun seçdiyi yol bilik, intizam, məsuliyyət və fədakarlıq tələb edən bir yoldur.
Zəhranın əzizləri onun bu uğuru ilə qürur duyurlar. Onların qəlbindən gələn sözlər və arzular belədir: “Zəhra, sən bizim fəxrimizsən! Sənin bu gün qazandığın uğur gələcəkdə daha boyük nailiyyətlərin başlanğıcı olsun. İnanırıq ki, sən atan Rail Babayevin Vətənə xidmət ənənəsini layiqincə davam etdirəcək, ailənin və doğma Füzulinin adını uca tutacaqsan!”.
Bu gün Zəhra Babazadənin qarşısında yeni bir mərhələ başlayır. O, Heydər Əliyevin adını daşıyan Hərbi İnstitutda alacağı təhsil, qazandığı bilik və formalaşdıracağı peşəkar keyfiyyətlərlə gələcəkdə dovlətə və Vətənə xidmət yolunda mühüm addımlar atmağa hazırlaşır.
Vətən sevgisi ailədən başlayır, məktəbdə möhkəmlənir, həyatın sınaqlarında isə əmələ çevrilir. Zəhra Babazadənin uğuru bu həqiqətin gənc nəslin timsalında təzahürüdür. Onun yolu acıq, gələcəyi parlaq, Vətənə xidmət əzmi daim mohkəm olsun!
Aygün Məmmədova,
AJB üzvü, tarix üzrə fəlsəfə doktoru

20 sentyabr Xankəndi,

Xocalı, Xocavənd və

Ağdərə günüdür

Prezident İlham Əliyevin 2024-cü il sentyabrın 18-də imzaladığı Sərəncama əsasən, hər il sentyabrın 20-də Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü qeyd edilir.
2023-cü il oktyabrın 15-də Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyev Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərlərində Azərbaycan Respublikasının Dövlət Bayrağını ucaldıb. 2023-cü il noyabrın 8-də Xankəndidə Vətən müharibəsində əldə edilmiş Zəfərin üçüncü ildönümünə həsr olunan hərbi parad keçirilib.
Xankəndidə bərpa-quruculuq işləri ilə yanaşı, sosial və iqtisadi layihələr də həyata keçirilir. Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il noyabrın 28-də imzaladığı Sərəncamla Xankəndi şəhərində Qarabağ Universiteti yaradılıb. 2023-cü il dekabrın 21-də isə Xankəndi stadionunda 30 illik fasilədən sonra ilk rəsmi futbol oyunu keçirilib.
2025-2026-cı illərdə Xankəndidə Zəfər parkı, Mədəniyyət Mərkəzi, müxtəlif istehsal müəssisələri, hotellər və digər obyektlər istifadəyə verilib. Qarabağ Universitetinin yeni tədris binaları və klinikası da fəaliyyətə başlayıb.
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə məskunlaşma prosesi də davam edir. 2026-cı il avqustun 17-nə olan məlumata görə, Xankəndidə 119 ailə – 506 nəfər, Xocalıda 1 167 ailə – 4 841 nəfər, Xocavənddə 988 ailə-4070 nəfər, Ağdərədə isə 917 ailə-3587 nəfər məskunlaşıb.
Xocalıda 2023-cü il oktyabrın 15-də Dövlət Bayrağı ucaldılıb. Şəhərdə və rayonun yaşayış məntəqələrində bərpa işləri aparılıb, sosial və istehsal infrastrukturu yaradılıb. 2026-cı il fevralın 26-da Xocalı Soyqırımı Memorialının açılışı olub, mayın 28-də isə “Qarabağ Tekstil Evi” MMC istifadəyə verilib.
Xocavənddə də bərpa və quruculuq layihələri həyata keçirilir. Hadrut qəsəbəsində yaşayış və inzibati infrastrukturun yaradılması, yolların və digər obyektlərin tikintisi istiqamətində işlər görülüb. 2023-cü il oktyabrın 15-də Xocavənd şəhərində Azərbaycan Dövlət Bayrağı ucaldılıb.
Ağdərədə yol, enerji və yaşayış infrastrukturu üzrə layihələr icra olunur. 2025-ci ildə Suqovuşan kəndində yaşayış kompleksi və məscid istifadəyə verilib. 2026-cı il yanvarın 13-də “Qozlukörpü” Su Elektrik Stansiyası açılıb, Ağdərə şəhərinin Baş Planı təqdim edilib və Xüsusi Əməliyyat Mərkəzinin təməli qoyulub.
20 Sentyabr – Xankəndi, Xocalı, Xocavənd və Ağdərə şəhərləri günü hər il bu şəhərlərin tarixində baş vermiş mühüm hadisələrin və işğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən bərpa-quruculuq tədbirlərinin diqqətə çatdırılması məqsədilə qeyd olunur.

Məhərrəm İbadov
Abşeron Rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri, şəhid Rauf İbadovun atası

Türk dünyasında

əməkdaşlığın yeni hədəfləri

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv ölkələrin təhlükəsizlik üzrə rəhbər şəxsləri ilə görüşdə TDT-nin beynəlxalq arenadakı rolunun gücləndirilməsi, regional təhlükəsizlik, enerji və nəqliyyat bağlantıları, eləcə də üzv dövlətlər arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi ilə bağlı mühüm fikirlər səsləndirib.
Dövlət başçısı bildirib ki, TDT artıq beynəlxalq gündəliyin müxtəlif məsələlərinin müzakirə edildiyi və üzv ölkələr arasında qarşılıqlı əlaqələrin inkişaf etdiyi mühüm təşkilata çevrilib. Onun sözlərinə görə, təşkilata üzv dövlətlərin böyük potensialı və əlverişli coğrafi mövqeyi enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyi baxımından TDT-nin rolunu daha da artırır.
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın bu proseslərdə xüsusi rolunu qeyd edərək bildirib ki, ölkə həm dünya bazarlarının enerji resursları ilə təchizatında, həm də Mərkəzi Asiya ölkələrinin enerji resurslarının Xəzər vasitəsilə beynəlxalq bazarlara çıxarılmasında iştirak edir. Azərbaycanın Avropa ilə Asiyanın qovşağında yerləşməsi nəqliyyat və enerji layihələrinin həyata keçirilməsi üçün mühüm imkanlar yaradır.
Çıxışında Türk dünyası ilə əlaqələrə də toxunan dövlət başçısı TDT-yə üzv ölkələrlə ikitərəfli münasibətlərin yüksək səviyyədə olduğunu bildirib. Azərbaycan Türkiyə, Qazaxıstan, Qırğızıstan və Özbəkistanla müttəfiqlik münasibətlərini rəsmiləşdirib, Qazaxıstan, Özbəkistan və Qırğızıstanla birgə investisiya fondları yaradıb.
Prezident İlham Əliyev TDT-ni birləşdirən amillər sırasında ümumi etnik kökləri, dil və mədəniyyət yaxınlığını xüsusi vurğulayıb. O bildirib ki, bu mənəvi birlik təşkilat daxilində həmrəyliyin möhkəmlənməsinə mühüm təsir göstərir.
Təhlükəsizlik məsələlərinə toxunan dövlət başçısı regionda baş verən müharibələrin və artan geosiyasi gərginliyin yeni çağırışlar yaratdığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, dövlət təhlükəsizliyinə cavabdeh qurumlar arasında məlumat və təcrübə mübadiləsinin, operativ əməkdaşlığın və koordinasiyanın gücləndirilməsi mümkün təhdidlərin qarşısının alınması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
İlham Əliyev TDT çərçivəsində gənclər təşkilatları arasında əlaqələrin genişləndirilməsinin vacibliyini də qeyd edib. Dövlət başçısı gənclərin müxtəlif forum və tədbirlər vasitəsilə bir-biri ilə daha sıx ünsiyyət qurmasının Türk dünyasında qarşılıqlı əlaqələrin gələcək inkişafına töhfə verəcəyini bildirib.
Prezident çıxışında beynəlxalq hüququn roluna da diqqət çəkib. O, Azərbaycanın uzun illər ərzində beynəlxalq hüquqla təsbit olunmuş hüquqlarının təmin olunması ilə bağlı çətinliklərlə üzləşdiyini qeyd edib və beynəlxalq hüquq normalarının bütün dövlətlər üçün eyni prinsiplərlə tətbiq edilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Dövlət başçısı TDT-nin gələcək perspektivlərinə toxunaraq bildirib ki, təşkilatın üzv ölkələri birgə səylərlə beynəlxalq təhlükəsizlik, enerji, nəqliyyat və ticarət məsələlərində daha fəal rol oynaya bilər. Onun sözlərinə görə, mövcud potensialdan səmərəli istifadə etməklə TDT-nin beynəlxalq arenadakı mövqeyinin daha da gücləndirilməsi mümkündür.
Prezident İlham Əliyev çıxışının sonunda TDT-nin qarşısında duran əsas vəzifələr sırasında üzv ölkələr arasında qarşılıqlı fəaliyyətin gücləndirilməsini, təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsini və təşkilatın beynəlxalq proseslərdə rolunun artırılmasını qeyd edib.

Zəminə Nuriyeva
M.Adıgözəlov adına Xırdalan şəhər 4 №li tam orta məktəbin direktoru

Prezidentdən İslam dünyasına

mühüm birlik mesajı

Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyev Türk Dövlətləri Təşkilatının Müsəlman Dini Rəhbərləri Şurasının üzvlərindən və müşahidəçilərindən, Yəhya Bakuvi Beynəlxalq Konfransının həmtəşkilatçılarından və Qafqaz Xalqları Ali Dini Şurasının üzvlərindən ibarət nümayəndə heyətini qəbul edib.
Dövlət başçısı görüşdə Bakıda keçirilən Türk Dövlətləri Təşkilatının Müsəlman Dini Rəhbərləri Şurasının 7-ci toplantısının və böyük şair, mütəfəkkir Seyid Yəhya Bakuviyə həsr olunmuş beynəlxalq konfransın əhəmiyyətindən danışıb.
İlham Əliyev bildirib ki, iki mühüm tədbirin eyni vaxtda Bakıda keçirilməsi xüsusi məna daşıyır. Prezident Azərbaycanın dahi şəxsiyyətləri, şairləri və mütəfəkkirləri ilə fəxr etdiyini vurğulayaraq, onların zəngin irsinin yalnız Azərbaycan xalqı üçün deyil, bütövlükdə İslam dünyası üçün böyük əhəmiyyət daşıdığını qeyd edib.
Görüşdə Türk dünyası ilə Qafqaz arasındakı tarixi və mədəni bağlara da toxunulub. Prezident Azərbaycanın həm Türk dünyasının bir hissəsi, həm də Qafqaz ölkəsi olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv olan yeganə Qafqaz ölkəsi Azərbaycandır.
Dövlət başçısı İslam həmrəyliyinin gücləndirilməsinin Azərbaycanın həyata keçirdiyi siyasətin əsas istiqamətlərindən biri olduğunu vurğulayıb. O bildirib ki, Azərbaycan İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və ICESCO çərçivəsində bir sıra mühüm tədbirlərə ev sahibliyi edib. 2017-ci ildə Bakıda keçirilən IV İslam Həmrəyliyi Oyunlarının da yalnız idman yarışı deyil, birlik və həmrəylik platforması kimi qəbul edildiyini diqqətə çatdırıb.
Prezident həmçinin gələn il Bakıda İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə Görüşünün keçiriləcəyini bildirib. İlham Əliyev qeyd edib ki, Azərbaycan beynəlxalq təşkilatlarda birləşdirici, barışdırıcı və əməkdaşlığa istiqamət verən ölkə kimi çıxış edir.
Görüşdə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işlərinə xüsusi diqqət ayrılıb. Prezident İlham Əliyev nümayəndə heyətinin Ağdam, Xankəndi, Xocalı və Şuşaya səfər edəcəyini bildirərək, qonaqların həm işğalın ağır nəticələri, həm də hazırda bölgədə aparılan yenidənqurma işləri ilə tanış olacaqlarını qeyd edib.
Dövlət başçısı bildirib ki, “Böyük Qayıdış” Proqramı çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışı davam edir. Hazırda Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda 48 şəhər və kənddə insanların yaşadığını, həmin ərazilərdə 90 mindən çox insanın məskunlaşdığını diqqətə çatdırıb.
İlham Əliyev Qarabağda dini və mədəni irsin bərpasına da toxunub. Prezident bildirib ki, bərpa işlərinə 2021-ci ildən başlanılıb və ilk bərpa olunan obyekt Ağdam məscidi olub. Onun sözlərinə görə, bu günədək 12 məscid bərpa edilərək yenidən qurulub və proses davam etdirilir.
Azərbaycan Prezidenti Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh prosesinin davam etdiyini vurğulayıb. İlham Əliyev bildirib ki, Azərbaycan sülh gündəliyinə sadiqdir və sülhün uzunmüddətli olmasını istəyir. O, eyni zamanda, Türk dünyası və Qafqazda sülhün qorunması üçün bütün tərəflərin səylərini artırmasının vacibliyini qeyd edib.
Prezident görüşdə “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın əhəmiyyətindən də danışıb. O, mükafatı sülh gündəliyinə verilən dəstəyin göstəricilərindən biri kimi qiymətləndirib və bu cür təşəbbüslərin sülh prosesinin möhkəmləndirilməsinə xidmət etdiyini bildirib.
İlham Əliyev çıxışının sonunda Türk dünyası, Qafqaz və İslam aləminin birliyinin vacibliyini vurğulayıb. Dövlət başçısı dini liderlərin sülh, əməkdaşlıq, əmin-amanlıq və həmrəyliyə çağırışlarının mühüm mesaj daşıdığını bildirib.
Prezident qeyd edib ki, dünyada və regionda baş verən proseslər fonunda sülhün qorunması üçün birgə səylərin gücləndirilməsi vacibdir. Onun sözlərinə görə, Bakıda müxtəlif ölkələrdən dini liderlərin bir araya gəlməsi həm bölgəyə, həm də dünyaya birlik və əməkdaşlıq mesajı verir.

Yalçın Abdullayev
Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin Abşeron-Xızı regional bölməsinin müdiri

Harayçı üzərindən

yumruq atan revanşistlərə:

Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpusun nümayəndələrinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfərindən bir müddət əvvəl Zəngilana, Laçına, Ağdama, Şuşaya səfər etmişəm. Gördüklərim yalnız erməni faşistlərinin çəkdirdiyi göz dağı olub. Hər yan viran qoyulub. Daş üstə daş, bir dənə olsun, üstü örtülü dam qalmayıb. Torpaqlarımız işğaldan azad olunandan sonra Kəlbəcərə gedib ata ocağını viran görən kəlbəcərlilərin hönkürtüsünə şahidlik etmişəm. 44 günlük müharibədən sonra məğlub olub, Kəlbəcəri rahat tərk eləmək üçün 10 gün möhlət istəyən ermənilərin həmin 10 gün ərzində hər yanı minalayıb evlərə, meşələrə necə od vurduqlarını gördüm.
Azərbaycan torpaqlarında törətdiklərini təbii qəbul edirəm, çünki daşnak ermənilərin xislətində qan tökmək, yandırıb yaxmaq, bayquş kimi xarabalıqlarda yuvalanmaqdır.
Qəribə orasıdır ki, mənim ata yurdum, indi Ermənistan adlanan Qərbi Azərbaycanda da haylar eyni vəhşilikləri törədiblər. Yəni Azərbaycan türklərini ordan silah gücünə qovduqdan sonra, mal-mülkümüzə sahiblənsələr də, evlərimizi darmadağın ediblər. Kəndləri nə günə qoyublarsa xarabalıqları da bilinmir.
Kurud kəndi 1988-də
Bu rasistlər hələ sovetlər dönəmində Zəngəzur mahalı, Qafan rayonunun mən doğulduğum Kurud kəndində bizim- Əfəndi uşağına məxsus məscidimizi, babam Əbdürrəhimin 1880 -ci ildən 1930-cu ilə qədər fəaliyyət göstərmiş mədrəsəsini dağıtmışdılar. Ətrafımızdakı Səncəraulu, Çiriş, Dərməzür, Gərd kəndlərinin əhalisini köçürüb kəndlərini xaraba qoymuşdular. 1983-cü ildə gözlərimizin önündə Baharlı kəndini və kənd qəbiristanlığını dağıdıb izini itirdilər.
1960-cı ildə Oğuz türklərinin yaşadığı Kirs kəndində Yunusov Yunus Hacı oğlu ev tikərkən bünövrə üçün qazdığı yerdən bir qoç, bir qoyun heykəli çıxmışdı. Qoçun boyun hissəsindən başlayan yazıda Cəlal paşanın adı yazılmış və əl-ələ tutan beş uşaq şəkli həkk olunmuşdu. Ermənilər xəbər tutan kimi Qafan Rayon İcraiyyə Komitəsinin sədri Ovanesyan Qarnik milislərin təzyiqilə abidəni götürüb Qafana apardı. Kirs və Kurud kəndlərindəki Alban kilsələri məbədlikdən çıxarılıb kölxoz anbarı kimi istifadə olunurdu.
1988-ci il deportasiyasından sonra kəndlərimizdə daş üstündə daş qalmayıb. Acıbac kəndindəki Alban kilsəsinin divarlarına haylara məxsus əcaib şəkillər döyüblər. Azərbaycanlılara məxsus maddi-mənəvi dəyərləri özününküləşdirə bilməyəndə məhv etmək yolunu tutublar.
XX əsrdə indi Ermənistan adlanan ərazilərimizdə 15 mindən çox Türk-Azərbaycan mənşəli toponim saxtalaşdırılıb. İrəvan şəhərindən tutmuş bütün şəhərlərimizin adı dəyişdirilib.

Kirs kəndinin xarabalıqları
Bu qədər həngamədən sonra utanmadan Gəncəsər və Xudavəngi də erməni irsi kimi təqdim edirlər. Yenə deyəsən Azərbaycanın Ermənistana göndərdiyi dizel, Aİ-92 və Aİ-95 markalı yanacaqlar hayları qızışdırıb. Terror yuvası olan Ermənistan Parlamentində revanşistlər baş qaldırır. Azərbacan ərazisində qan tökənlərin xatirəsini anmaqla köhnə xəstəliklərinin sağalmadığını büruzə verir, gənclərin zəhərlənmiş şüurunu bir az da zəhərləyirlər. Daha düşünmürlər ki, Vətən müharibəsində 13 min əsgərin fərarilik etməsi erməni uşaqlarına Azərbaycn düşmənçiliyi, Türk xofu aşılamağın nəticəsi idi.
Mənə elə gəlir ki, Azərbaycan dövlətinin sülh siyasəti yeritməsi qonşularımızı çaşdırıb. Şuşada yallı gedən Paşinyan indi də dədə-baba yurdumuz olan Xustub dağının bulaqlarından su içməklə, Göyçə gölündə çimməklə bizə göz dağı verir.
Dəmir yumruğu unudanlara xatırladıram ki, sülhə belə hazırlaşmırlar. Daha 100 illərlə xalqımıza qarşı törətdiklərinizi unutmaq fikrində deyilik.
7 dekabr 1988-ci ildə 11923 saylı hərbi hissənin heyətindən ibarət xilasedici dəstə hərbi hissənin komandiri Vaqif Əhmədovun rəhbərliyi ilə Ermənistanın zəlzələ baş vermiş Spitak şəhərinə çatan azərbaycanlı briqada yüzlərlə yaralı ermənini dağıntılar altından xilas etdi. Dekabrın 11-də isə Azərbaycandan Spitaka yardıma gedən 78 nəfər könüllüdən ibarət ikinci qrupu aparan “İL-76” təyyarəsi Ermənistan ərazisində vuruldu. Fransız xilasedicilər axtarış zamanı hər iki başı bağlanaraq qaynaqlanmış borulara diri-diri yığılmış Azərbaycan uşaqlarını tapıblar. Budur dünya sivilizasiyasına idiaçıların xisləti.
Demək istəyirəm ki, bədnam qonşular havadarlarına güvənərək həmişə yaxşılığımıza yamanlıqla cavab veriblər. Xalqımız yenə də böyüklük edərək bütün pislikləri unub. Yenə də barışıq əlini uzadıb. Amma daha belə getməz. Sənəd imzalamaqla sülh yaranmır. Sülh həm də insanların düşüncəsində yaranmalıdır. Bunun üçün nifrəti artıran fikirlərdən uzaqlaşmaq, keçmişin ağrılı səhifələrindən nəticə çıxarmaq lazımdır.

İndi kəndimizin yeri bilinmir, dağıdılıb, yerini kol-kos basıb, bu dağıdılmamış halıdır
Ermənistanın xəstə təfəkkürlü ideoloqlarının yürütdüyü avantürist siyasət ucbatından 38 ildir doğulduğumuz torpağa ayaq basa bilmirik. Bunun hamısının günahkarı erməni analarının da, azərbaycanlıların da göz yaşını axıdan “böyük ermənistan” xəyalpərəstləri, onları öz Qafqaz siyasətinə alət edən böyük dövlətlərdir.
Qonşular, alət olmayın, harayçı üzərindən bizə kəllə atmayın! Kəlləniz Dəmir yumruğa dəyib əzilər!

Tamxil Ziyəddinoğlu,
Qərbi Azərbaycanın Kurud kəndlisi

Sülhə gedən yol

tarixi həqiqətdən keçir

Azərbaycanla Ermənistan arasında uzun illər davam edən münaqişə təkcə iki dövlət arasında ərazi məsələsi olmayıb. Bu qarşıdurmanın arxasında tarix, milli yaddaş, mədəni irs və insanların yaşadığı ağır hadisələr dayanır. Ona görə də bu gün regionda sülhün bərqərar olması üçün yalnız siyasi razılaşmalar kifayət etmir. Hər iki cəmiyyətdə yeni reallıqlara münasibət dəyişməlidir.
Ermənistan cəmiyyətində Azərbaycana, xüsusilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzur məsələsinə münasibətdə səslənən bəzi fikirlər narahatlıq doğurur. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa edib. Bu reallığın qəbul olunması Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin gələcəyi üçün əsas şərtlərdən biridir. Keçmişdə baş verən hadisələrə müxtəlif yanaşmalar çoxdur, lakin keçmiş münaqişəni yenidən gündəmə gətirən, ərazi iddialarını və revanş düşüncəsini gücləndirən çağırışlar yeni qarşıdurmalara səbəb ola bilər.
Azərbaycan ərazisində fəaliyyət göstərən diplomatik nümayəndəliklərə münasibət məsələsi də diqqət çəkən mövzulardandır. Diplomatik münasibətlər dövlətlər arasında əlaqələrin əsas vasitələrindən biridir. Xarici diplomatların fəaliyyəti qəbul edən ölkənin qanunlarına və beynəlxalq normalara uyğun həyata keçirilməlidir. Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi məsələsində başqa dövlətlərin və ya ayrı-ayrı qüvvələrin müdaxilə xarakterli mövqe nümayiş etdirməsi təbii olaraq Azərbaycanda etirazla qarşılanır.
Burada əsas məsələ yalnız ayrı-ayrı şəxslərin söylədiyi fikirlər deyil. Daha ciddi məsələ belə fikirlərin cəmiyyətdə necə qarşılanması və siyasi mühitə necə təsir etməsidir. Əgər bir ölkədə revanş düşüncələri geniş yayılırsa, bu, sülhə olan inamı zəiflədə bilər. Əksinə, cəmiyyətlər gələcəyə baxmağı bacarmalı, yeni müharibələr deyil, yeni əməkdaşlıq imkanları haqqında düşünməlidirlər.
Tarix məsələsi də Azərbaycan və Ermənistan arasında ən həssas mövzulardan biridir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yerləşən tarixi və mədəni abidələr bu torpaqların zəngin keçmişindən xəbər verir. Bu irsə münasibətdə əsas prinsip tarixi faktlara hörmət etmək və mədəni abidələri qorumaq olmalıdır.
Tarixi yalnız siyasi məqsədlərlə izah etmək düzgün deyil. Hər bir xalqın tarixində müxtəlif dövrlər, müxtəlif mədəni təsirlər və müxtəlif hadisələr olub. Buna görə də tarixə münasibətdə elmi araşdırmalara, tarixi mənbələrə və faktlara əsaslanmaq daha doğru yoldur. Hər hansı tarixi abidənin və ya mədəni irsin mənsubiyyətini müəyyənləşdirərkən də emosiyalar deyil, elmi faktlar əsas götürülməlidir.
Qafqaz Albaniyası irsi də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın qədim tarixinin mühüm hissəsini təşkil edən bu irs ölkəmizin ərazisində müxtəlif tarixi və mədəni izlər qoyub. Alban irsi ilə bağlı məsələlər müxtəlif mübahisələrin mövzusu olsa da, belə məsələlərin elmi müstəvidə araşdırılması daha məqsədəuyğundur. Tarixi irs siyasi qarşıdurmanın alətinə çevirilməməlidir.
Bu gün Azərbaycan cəmiyyətini narahat edən əsas məsələlərdən biri də Ermənistan daxilində revanşist qüvvələrin mövcudluğudur. Hər bir ölkədə müxtəlif siyasi baxışların olması mümkündür. Lakin siyasi fikir ərazi iddialarına, düşmənçiliyə və yeni qarşıdurma çağırışlarına çevrildikdə artıq bu, yalnız daxili məsələ olaraq qalmır. Belə yanaşmalar qonşu ölkələr arasında münasibətlərə də təsir göstərir.
Ermənistan hakimiyyətinin və siyasi qüvvələrin məsuliyyəti məhz burada başlayır. Cəmiyyətdə sülh düşüncəsinin möhkəmlənməsi üçün siyasi liderlər öz çıxışlarında diqqətli olmalıdırlar. Müharibənin ağrısını yaşamış iki xalq arasında münasibətləri yaxşılaşdırmaq asan deyil. Bunun üçün illərlə davam edən düşmənçilik hissinin tədricən aradan qaldırılması lazımdır.
Parlament rəhbərlərinin və digər yüksək vəzifəli şəxslərin səsləndirdiyi fikirlər isə daha böyük məsuliyyət tələb edir. Çünki belə şəxslərin hər bir açıqlaması cəmiyyətə təsir göstərir. Siyasi xadimlərin çıxışları insanlarda yeni qarşıdurma gözləntisi yaratmamalı, əksinə, sülhə və sabitliyə xidmət etməlidir.
Azərbaycan xalqı müharibənin nə demək olduğunu yaxşı bilir. Buna görə də sülh istəyi zəiflik kimi başa düşülməməlidir. Əksinə, əldə edilmiş nəticələrdən sonra bölgədə uzunmüddətli sabitliyin yaradılması Azərbaycanın və bütövlükdə regionun marağındadır. Bunun üçün qarşılıqlı hörmət və etimad vacibdir.
Sülh yalnız sənəd imzalamaqla yaranmır. Sülh həm də insanların düşüncəsində yaranmalıdır. Bunun üçün hər iki tərəfdə qarşılıqlı nifrəti artıran fikirlərdən uzaqlaşmaq, keçmişin ağrılı səhifələrindən nəticə çıxarmaq və gələcəyə baxmaq lazımdır.
Azərbaycan və Ermənistanın gələcək münasibətləri düşmənçilik üzərində deyil, qonşuluq və qarşılıqlı hörmət üzərində qurulmalıdır. Bunun üçün Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi qəbul edilməli, revanşist çağırışlara son qoyulmalı, tarixi və mədəni irslə bağlı məsələlərə obyektiv yanaşılmalıdır.
Ən başlıcası isə yeni nəsillərə müharibə və düşmənçilik deyil, sülh və əməkdaşlıq düşüncəsi aşılanmalıdır. Çünki bu gün verilən siyasi mesajlar sabahın münasibətlərini formalaşdırır. Regionda davamlı sülh istəyiriksə, keçmişdən dərs çıxarmalı, tarixi təhrif etməməli və gələcəyi yeni qarşıdurmalar deyil, qarşılıqlı anlaşma üzərində qurmalıyıq.

Vüqar Bəşirov
Abşeron RİH başçısının Aşağı Güzdək qəsəbə İƏD üzrə nümayəndəsi

Bakıda Qədim Sazın və

Sözün Möhtəşəm Zəfəri

Borçalı Aşıq Mühiti Yenidən Paytaxt Səhnəsində

2026-cı il sentyabrın 14-də Bakı şəhərinin qədim və zəngin mədəniyyət ocaqlarından biri olan R.Behbudov adına Dövlət Mahnı Teatrında Azərbaycanın mənəvi tarixini, saz və söz sənətini özündə yaşadan möhtəşəm bir tədbir baş tutdu. Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin 2026-cı il üçün kiçik qrant müsabiqəsinin qalibi olmuş “Borçalı aşıq mühitini tanıyaq və tanıdaq” layihəsi çərçivəsində Borçalı aşıqlarının böyük konsert proqramı keçirildi. “Ozan Dünyası” Aşıq Yaradıcılığının Təbliği İctimai Birliyi tərəfindən böyük peşəkarlıqla ərsəyə gətirilən bu gecə, təkcə musiqi tədbiri deyil, həm də köklərə, tarixi yaddaşa və milli kimliyə qayıdış simvoluna çevrildi. Salonda əyləşən yüzlərlə tamaşaçı həm milli musiqimizin bənzərsiz nümunələrini dinləmək, həm də Borçalı saz-söz məktəbinin tarixi irsinə bir daha şahidlik etmək imkanı qazandı.

Respublikamızın görkəmli elm və sənət adamlarının, millət vəkillərinin, ictimai-siyasi xadimlərin də qatıldığı tədbiri giriş sözü ilə “Ozan Dünyası” Aşıq Yaradıcılığının Təbliği İctimai Birliyinin sədri, Əməkdar mədəniyyət işçisi Musa Nəbioğlu açdı. O, Borçalı aşıq mühitinin keçdiyi tarixi yola qısa ekskurs etdi, bu mühitin Azərbaycan aşıq sənətinə verdiyi böyük töhfələrdən danışdı. M.Nəbioğlu layihənin həyata keçirilməsində əsas məqsədin aşıq sənətinin inkişafında tarixən mühüm rol oynamış Borçalı aşıq mühiti haqqında ətraflı məlumat vermək, bu mühiti daha geniş müstəvidə təqdim etmək, xüsusən də bu mühitin aşıqlarına, onların ifalarındakı özünəməxsusluqlara diqqəti cəlb etmək olduğunu vurğuladı. Çıxışda Bakıda Borçalı aşıqlarının ayrıca konsertinin sonuncu dəfə ötən əsrin 80-ci illərinin əvvəllərində təşkil olunduğu xüsusi olaraq diqqətə çatdırıldı. Qeyd edildi ki, ötən uzun onilliklər ərzində bu səviyyədə toplu bir konsertin keçirilməməsi böyük bir boşluq idi və bugünkü tədbir həmin qırx illik mədəni həsrətə son qoyur. M.Nəbioğlu həmçinin mədəniyyətimizin çox mühüm qolu olan aşıq sənətinə ölkə rəhbərliyinin qayğı və diqqətinin son illərdə daha da artdığını xüsusi qeyd etdi.
Daha sonra çıxış edən millət vəkili Aydın Hüseynov “Ozan Dünyası” AYT İB-nin son illərdə həyata keçirdiyi layihələrin əhəmiyyətini qeyd edərək, “Borçalı aşıq mühitini tanıyaq və tanıdaq” adlı bir layihənin reallaşdırılmasının günümüzdə çox aktual olduğunu diqqətə çatdırdı. O, Borçalı aşıq mühiti və bütövlükdə Borçalıda yaşayan soydaşlarımızla bağlı belə mədəni layihələrin davamlı xarakter almasının vacibliyini bildirdi. Millət vəkili vurğuladı ki, Borçalı mahalı təkcə coğrafi məkan deyil, Azərbaycanın mənəvi sərhədlərini qoruyan, ana dilimizi və qədim ozan ənənələrimizi təmiz şəkildə saxlayan bütöv bir mədəniyyət qalasıdır.Milli Məclisin əməkdaşı, Beynəlxalq “Alaş” ədəbi mükafatı laureatı, şair-publisist Əkbər Qoşalı “Ozan Dünyası” AYT İB-nin fəaliyyətini yaxından izlədiyini və təqdir etdiyini vurğulayaraq, təşkilatın rəhbəri Musa Nəbioğlunun eyni zamanda aşıq sənəti ilə bağlı bir çox dəyərli kitabların müəllifi olduğunu auditoriyanın diqqətinə çatdırdı. Ə.Qoşalı qeyd etdi ki, Musa müəllimin fədakar araşdırmaları sayəsində Borçalının unudulmaqda olan bir çox ustadlarının adları və yaradıcılığı yenidən elmi dövriyyəyə qaytarılmış, gələcək nəsillər üçün yazılı bir salnamə yaradılmışdır.
ADMİU-nun dosenti, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, ustad aşıq Altay Məmmədli Borçalı aşıq mühitinin havacatda və ifa tərzindəki özəlliklərindən, bu mühitin zaman-zaman sənətdə öz sözünü demiş ustad aşıqlarından ətraflı söhbət açdı. O, Borçalı saz məktəbinin texniki baxımdan özünəməxsus barmaq vuruşları, pərdə düzümü və sərt səs tembri ilə digər aşıq mühitlərindən fərqləndiyini, buradakı ustad-şagird münasibətlərinin bu gün də qədim qanunlarla qorunub saxlanıldığını elmi detallarla izah etdi.

Gənc tədqiqatçı, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, bu günlərdə Milli Konservatoriyada yeni yaradılan “Aşıq sənəti” kafedrasının müdiri vəzifəsi etibar edilmiş Hafiz Kərimov isə çıxışında Borçalı aşıq mühitinin özünəməxsusluğuna dərin elmi baxış sərgilədi. H.Kərimov yeni yaradılan kafedranın bu cür fundamental regional məktəbləri akademik səviyyədə araşdıracağını və Borçalı havalarının nota köçürülərək tədris proqramlarına daxil edilməsinin aşıq elminin inkişafına böyük töhfə verəcəyini vurğuladı.

Konsertin bədii hissəsində Borçalı aşıq mühitinin istedadlı təmsilçiləri bir-birinin ardınca səhnəyə çıxaraq öz bənzərsiz ifaları ilə tamaşaçıların zövqünü oxşadılar. İfaçılar təkcə öz səsləri və barmaqlarının sehri ilə deyil, həm də geyindikləri ənənəvi aşıq libasları və səhnə mədəniyyətləri ilə qədim ozan məclislərinin ab-havasını teatra daşıdılar. Ustad aşıq Hüseyn Saraclının sonuncu səyirdi olan Murad Kövrəyin ifasında səslənən və məclisə ciddiyət gətirən “Baş divani” havası ilə açıldı, Cahangir Quliyevin təqdimatında incə qəlb çırpıntılarını əks etdirən “Zarıncı” havasını, Nargilə Mehdiyevanın şirin avazı və qadın aşıq ən-ənəsinin zərifliyi ilə yadda qalan “Mansırı” və Ramin Qarayevin ifa etdiyi gur səsli “Osmanlı divanisi” tamaşaçılarda böyük coşqu yaratdı. Ardınca Qabil Abdıyevin ifasında Borçalı dağlarının havasını gətirən “İncəgülü”, Əşrəf Qəriboğlunun (Təmirovun) təqdimatında qədim köklərə bağlayan “Göyçəgülü”, Fikrət Cəfərovun dastan dünyasından söz açan “Dastanı”, Ayişə Səyyadqızının məlahətli və ürəyəyatan səsi ilə ifa etdiyi “Aran gözəlləməsi”, Fatimə Məmmədovanın təqdimatında sazın zəngin imkanlarını nümayiş etdirən “Naxçıvanı” və Murad Həsənovun yüksək ifaçılıq texnikası və ustad ustalığı ilə təqdim etdiyi “Ruhani” aşıq havaları salonda əsl sənət fırtınası qopardı. Səlsənən hər bir hava, pərdələrin dili ilə danışan hər bir nəğmə Borçalı aşıq mühitinin bu günü ilə bağlı canlı, dinamik və zəngin bir mənzərəni gözlər önündə canlandırdı. Zalda əyləşən tamaşaçılar hər ifanın sonunda sənətkarları ayaq üstə alqışlayırdılar.

Aşıq Nargilə Mehtiyeva tamaşaçıların israrlı və gur alqışları, dinmək bilməyən xahişləri ilə yenidən səhnəyə dəvət olundu. Səhnəyə ayaq basdığı an zaldakı coşqu bir qədər də artdı. Ustad aşıq Kamandar Əfəndiyevin ruhunu səmada şad edən, sözləri və musiqisi ustadın özünə məxsus olan möhtəşəm bir əsər səslənməyə başladı: "Atatürküm, doğma qanım, bir də Azərbaycanım..."Aşığın telli sazından süzülən hər bir pərdə, hər bir kəlmə zaldakı yüzlərlə insanın qəlbinə birbaşa yol tapdı. Nəğmənin sədaları yüksəldikcə, zaldakı milli ruh və ehtiram hissi pik nöqtəyə çatdı. Tamaşaçılar bu təsirli ifanın qarşısında heyranlıqlarını gizlədə bilməyərək bir-bir ayağa qalxdılar. Bütün zal ayaq üstə, gözlərində qürur hissi ilə aşığı sürəkli alqışlara qərq etdi, musiqinin ecazkar gücü ilə bütövləşdi.

Konsert proqramının möhtəşəm və rəmzi finalı isə aşıq Ramin Qarayevin yenidən səhnəyə gəlişi ilə tamamlandı. Onun XIX əsrin sonlarında və XX əsrin ortalarında yaşamış, Borçalı saz məktəbinin ən böyük sütunlarından biri olan dahi ustad aşıq Ağacanın məşhur “Samovar” müxəmməsini bənzərsiz bir şövqlə, ustadın ruhuna layiq bir əzəmətlə səsləndirməsi konsertə unudulmaz bir nöqtə qoydu. Bu ifa sazın və sözün nəsillərarası körpüsünə çevrilərək salondakı coşqunu ən yüksək zirvəyə çatdırdı.

Tədbirin sonunda səhnəyə qalxan görkəmli dövlət xadimi, tarixçi alim Həsən Həsənov çıxış edərək layihənin aktuallığını və daşıdığı milli missiyanı xüsusi qeyd etdi. O, Borçalı aşıqlarının bir-birindən maraqlı ifalarının səsləndirilməsi ilə yanaşı, bu tədbirin həm də çox vacib olan maarifləndiricilik və tarixilik xarakteri daşıdığını vurğuladı. Həsən Həsənov bildirdi ki, bu cür tədbirlər sadəcə əyləncə deyil, xalqın öz soy-kökünə, tarixinə və coğrafiyasına sahib çıxması prosesidir. O, “Ozan Dünyası” AYT İB-nin sədri Musa Nəbioğlunun aşıq sənətinə verdiyi dəyəri, onun ömrünü bu yola həsr etməsini və sənətin təbliği istiqamətindəki çoxşaxəli fəaliyyətini yüksək qiymətləndirdi, tədbirin belə yüksək səviyyədə baş tutmasına görə təşkilatçılara və layihəyə dəstək verən qurumlara öz dərin minnətdarlığını bildirdi.

Gecənin ən qürurlu və həyəcanlı anı isə tədbirdə çıxış edən və Borçalı sazını Bakı səhnəsində layiqincə təmsil edən aşıqların “Ozan Dünyası” Aşıq Yaradıcılığının Təbliği İctimai Birliyinin “Fəxri diplomu” ilə təltif edilməsi oldu. Saz və söz sənətimizi yaşadan, ustadların əmanətini çiynində daşıyan aşıqlara bu dəyərli diplomları görkəmli dövlət xadimi Həsən Həsənov, deputat Aydın Hüseynov və Elnur Məmmədov böyük ehtiramla təqdim etdilər. Təqdimat zamanı sənətkarların və ziyalıların üzündəki qürur hissi gecənin əsl mahiyyətini ortaya qoyurdu. Tədbir, gələcək nəsillərə böyük bir tarixi irs yadigarı, silinməz bir salnamə olaraq qalacaq və bütün iştirakçıların, ziyalıların və aşıqların səhnədə bir araya gəldiyi möhtəşəm xatirə şəkillərinin çəkdirilməsi ilə yekunlaşdı. Bu konsert sübut etdi ki, kökü minilliklərə dayanan Azərbaycan aşıq sənəti və onun Borçalı qolu bu gün də etibarlı əllərdədir və gələcəyə doğru inamla addımlayır.

Hüseyn İsaoğlu,
yazıçı - publisist,
AYB və AJB üzvü