Belarus Ermənistana nota verdi

Ermənistanın Belarusdakı müvəqqəti işlər vəkili Artur Sərkisyan Belarus Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb.
Bu barədə Belarus XİN məlumat yayıb.
“Ermənistan tərəfinin son qeyri-dost hərəkətləri ilə əlaqədar olaraq erməni diplomata sərt etiraz bildirilib və müvafiq nota təqdim edilib”, - məlumatda bildirilib.
Xatırladaq ki, Ermənistan parlamentinin sədri Alen Simonyan Belarusu Rusiyanın əyaləti adlandırmış və Ermənistanın bu cür əyalət kimi idarə olunmayacağını bəyan etmişdi. Belarus hakimiyyəti buna öz etirazını bildirmişdi.

Prezident Kallasın başçılıq etdiyi

nümayəndə heyətini qəbul etdi

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev mayın 5-də Avropa İttifaqının xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi, Avropa Komissiyasının vitse-prezidenti Kaya Kallasın başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib.
Söhbət zamanı Prezident İlham Əliyevin Kaya Kallasla görüşləri məmnunluqla xatırlandı, onun 2025-ci ildə ölkəmizə səfəri zamanı əməkdaşlığın genişləndirilməsi ilə bağlı səmərəli müzakirələrin aparıldığı qeyd edildi.
Kaya Kallas Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koştanın salamlarını İlham Əliyevə çatdırdı.
Prezident İlham Əliyev salamlara görə minnətdarlığını bildirdi, onun da salamlarını Antonio Koştaya çatdırmağı xahiş etdi.
Kaya Kallas Antonio Koştanın ölkəmizə səfəri zamanı dövlətimizin başçısı və Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti tərəfindən birgə bəyanatın qəbul edilməsinin, həmin sənəddə Azərbaycanla Avropa İttifaqı arasında əlaqələrin strateji xarakterinin vurğulanmasının əhəmiyyətinə toxundu.
Qonaq Azərbaycanın Avropa İttifaqı üçün vacib tərəfdaş olduğunu dedi.
Prezident İlham Əliyev ölkəmizlə Avropa İttifaqı arasında enerji, bağlantılar, təhlükəsizlik, ticarət və digər sahələrdə əməkdaşlığın perspektivlərinə toxundu. Dövlətimizin başçısı Avropa İttifaqının Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biri, eyni zamanda, ölkəmizin isə enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması baxımından həmişə Avropa İttifaqının etibarlı tərəfdaşı olduğunu vurğuladı. Bu xüsusda dövlətimizin başçısı qeyd etdi ki, bu yaxınlarda Azərbaycan qazı Avropa İttifaqının daha iki üzv ölkəsinə - Almaniyaya və Avstriyaya çatıb.
Söhbət zamanı Azərbaycan-Ermənistan sülh prosesinə toxunuldu, ölkəmizin sülh gündəliyinin gücləndirilməsi istiqamətində atdığı addımlar vurğulandı. Azərbaycanla Ermənistan arasında artıq iqtisadi-ticari münasibətlərin yaradıldığı qeyd edilərək, bu xüsusda ölkəmizin Ermənistana gedən tranzit yüklərlə bağlı məhdudiyyəti birtərəfli qaydada aradan qaldırdığı bildirildi. Ötən gün İrəvanda keçirilmiş “Avropa Siyasi Birliyi”nin 8-ci Zirvə toplantısında Azərbaycan Prezidentinin videobağlantı formatında iştirakı tarixi hadisə kimi dəyərləndirildi.
Görüşdə vurğulandı ki, hazırda Azərbaycanla Avropa İttifaqının gündəliyində rəqəmsal transformasiya, süni intellekt, bərpaolunan enerji və digər sahələrdə əməkdaşlıqla bağlı məsələlər var.
Söhbət zamanı Avropa İttifaqının minatəmizləmə sahəsində Azərbaycana dəstəyi təqdir edildi, TRIPP layihəsinin fəaliyyətə başlaması ilə onun regionda bağlantılar baxımından yaxşı imkanlar yaradacağı qeyd olundu.
Azərbaycan-Avropa İttifaqı əməkdaşlığının perspektivlərini və qarşılıqlı maraq doğuran digər məsələləri müzakirə etdilər.

Hökumət istefaya göndərilib

Rumıniyada hökumət etimadsızlıq nəticəsində istefaya göndərilib.
Parlamentdə keçirilən səsvermədə Baş nazir İlİe Bolojanın rəhbərlik etdiyi hökumətə qarşı irəli sürülən etimadsızlıq təşəbbüsü deputatların əksəriyyəti tərəfindən dəstəklənib. Belə ki, səsvermədə iştirak edən 402 deputatdan 281-i hökumətə etimadsızlıq votumunun lehinə səs verib. Nəticədə Nazirlər Kabineti istefaya göndərilib.
Qeyd olunur ki, təşəbbüs ölkənin ən böyük siyasi qüvvəsi olan Sosial-Demokrat Partiyası, həmçinin “Rumınların Birləşməsi Alyansı” və “Rumıniya üçün Prioritet” (PACE) partiyası tərəfindən irəli sürülüb.
Məlumata görə, səsvermə zamanı Baş nazir İlİe Bolojan parlament zalını tərk edib.
Etimadsızlıq votumu “Bolojan planını dayandırın” şüarı ilə hazırlanıb və sənəddə hökumətin iqtisadi siyasəti tənqid olunub.
Rumıniya Prezidenti Nikuşor Dan səsvermədən əvvəl çıxışında nəticədən asılı olmayaraq ölkənin “Qərb vektoru”nun qorunacağını bildirib.
Xatırladaq ki, İlİe Bolojanın rəhbərlik etdiyi hökumət 2025-ci ilin iyun ayında parlamentdən etimad votumu alaraq fəaliyyətə başlamışdı.

Sülh prosesi və yeni regional

reallıqlar müzakirə olunub


Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 2026-cı il 4 may tarixində “Avropa Siyasi Birliyi”nin 8-ci Zirvə toplantısında videobağlantı formatında çıxış edərək Ermənistanla sülh prosesi, regional əməkdaşlıq və Avropa institutlarının mövqeyi ilə bağlı mühüm mesajlar səsləndirib.

Dövlət başçısı bildirib ki, Ermənistan “Avropa Siyasi Birliyi”nin Zirvə görüşünün 2028-ci ildə Azərbaycanda keçirilməsini dəstəkləyib. Cənab Prezident İlham Əliyev həmçinin qeyd edib ki, bir il əvvəl Tirana səfəri zamanı Avropa Komissiyasının sədri Ursula von der Leyen və Antonio Costa tərəfindən Ermənistan və Azərbaycanda Zirvə görüşlərinin təşkili ideyası irəli sürülüb və bu təkliflərə müsbət yanaşma sərgilənib. O, tarazlı yanaşma çərçivəsində 2028-ci ildə Zirvə toplantısının Azərbaycanda keçirilməsi təşəbbüsünü də irəli sürdüyünü və bunun qəbul olunduğunu bildirib. Prezident Ermənistanın da bu namizədliyi dəstəklədiyini vurğulayaraq bunu iki ölkə arasında sülhün real nəticəsi kimi qiymətləndirib.
Dövlət başçısı çıxışında Ermənistanla sülhün artıq faktiki reallığa çevrildiyini, son aylarda Azərbaycan ərazisi vasitəsilə Ermənistana 28 min ton yükün çatdırıldığını, həmçinin ilk dəfə olaraq neft məhsullarının – benzin və dizelin bu ölkəyə ixracına başlanıldığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, bu addımlar regionda iqtisadi əlaqələrin bərpasına və qarşılıqlı etimadın güclənməsinə xidmət edir.
Prezident İlham Əliyev ötən ilin avqustunda Vaşinqtonda imzalanmış Birgə Bəyannaməni xatırladaraq, sülh sazişi üzrə irəliləyişlərin artıq praktik nəticələr verdiyini bildirib. O, Azərbaycanın tranzit məhdudiyyətlərini aradan qaldırmasını və bunun regionda yeni əməkdaşlıq imkanları yaratdığını vurğulayıb.
Dövlət başçısı çıxışında bəzi Avropa təsisatlarının – xüsusilə Avropa Parlamenti və Avropa Şurası Parlament Assambleyasının Ermənistan–Azərbaycan sülh prosesinə münasibətdə qeyri-konstruktiv mövqe sərgilədiyini və ikili standartlara yol verdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan uzun illər Avropa Şurasının üzvü olsa da, 2023-cü ildən sonra AŞPA tərəfindən nümayəndə heyətinə qarşı məhdudiyyətlər tətbiq olunub.
Prezident həmçinin Avropa Parlamentini ksenofobiya, islamofobiya, miqrasiya və digər qlobal problemləri həll etmək əvəzinə, Azərbaycan əleyhinə qətnamələr qəbul etməkdə ittiham edib. O qeyd edib ki, son beş il ərzində bu qurum tərəfindən Azərbaycanla bağlı 14 qətnamə qəbul olunub və bunun sülh prosesinə zərər vurduğu bildirilib.
Cənab Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycan parlamentinin Avropa Parlamenti ilə əməkdaşlığın dayandırılması və parlamentlərarası əlaqələrin məhdudlaşdırılması barədə qərar qəbul etdiyini də diqqətə çatdırıb.
Yekunda Prezident İlham Əliyev bütün çətinliklərə baxmayaraq Azərbaycanın sülh gündəliyinə sadiq qaldığını vurğulayıb və Baş nazir Paşinyanı “Avropa Siyasi Birliyi”nin Zirgə görüşünün Ermənistanda keçirilməsi münasibəti ilə təbrik edib. O, regionda sülhün möhkəmlənməsi istiqamətində əldə olunan nəticələrin davamlı olacağına ümidini ifadə edib.

Ceyhun Ələsgərov
Məmmədli Bələdiyyəsinin sədri

SUMQAYIT HADİSƏLƏRİ:

JURNALİST RAMİQ SÜLEYMANOĞLU


Əzəli yurd yerimiz Qərbi Azərbaycandan (Ermənistan) həmvətənlərimizə qarşı həyata keçirilən sonuncu etnik təmizləmədən (1987-1991) danışarkən Sumqayıt hadisələrindən yan keçmək mükün deyil. SSRİ xüsusi xidmət orqanları tərəfindən əvvəlcədən düşünülmüş şəkildə təşkil olunmuş bu təxribatdan erməni lobbisi ciddi şəkildə istifadə etmişdir. Sumqayıt təxribatının ana xəttini Erməni xalqı ilə Azərbaycan xalqının bir yerdə yaşamasının qeyri- mükünlüyü fikirini yaratmaq və Qarabağı (DQMV) Ermənistan SSR-yə birləşdirmək məqsədi daşıyırdı.Bu ideya sonradan Miyatsum adı ilə populuyarlıq qazanaraq əsasən ermənilərin yaratdığı Qarabağ Komitəsi və Krunq təşkilatlarının fəaliyyətini əhatə etməyə başladı. Sumqayıt təxribatı isə 26-29 fevral 1988-ci il tarixində Sumqayıt şəhərində üç gün davam edərək kütləvi iğtişaş, zorlama qətllər və qarətlərlə müşayiət olunmuş ağır bir faciə oldu. Hadisənin “qəhrəmanı” isə erməni millətindən olan Eduard Qriqoriyan və onun dəstəsi idi. SSRİ xüsusi xidmət orqanının təşkil etdiyi bu təxribatı idbar formada icra edən E.Qriqoriyanın sonradan SSRİ hökuməti tərəfindən himayə edilməsi bu faktı bir daha təsdiq edir.
Ermənilər bu təxribatdan özlərinin zülmə məruz qalan məzlum obrazını daha da möhkəmləndirməyə çalışdılar. Erməni lobbisi Ermənistan daxilində revanşist qüvvələrə ayaqda saxlamaq üçün onlara daimi Sumqayıt hadisəsini aşılamağa çalışdılar. Ermənilər Sumqayıt təxribatından sonra Azərbaycan xalqına qarşı
törətdikləri soyqırım cinayətlərinin hər birində guya Sumqayıtın qisasını aldıqlarını bildirirdilər. Sumqayıt təxribatına siyasi hüquqi qiymət verilməsi daima aktual olaraq qalsa da bunun üzərində sistematik iş aparılmadı.
Lakin başda Eduard Qiriqoriyan olmaqla Sumqayıt təxribatında iştirak etmiş otuzdan çox erməni cinayətkarlarının dosyelərini araşdırarkən bu təxribatın hansı məqsədə xidmət etdiyi aydın görünür. Eyni zamanda E. Qriqoryana yaxından köməklik göstərən Nalyotçik” qrupunun üzvlərinin siyahısı bu təxribatın “qəhrəmanlarının” ermənilər olması faktını təsdiq edir. Siyahını təqdim edirik. Sumqayıt təxribatını icra edən ermənilərin siyahısı. Onu da qeyd edək ki, bunların içərisində bir nəfərdə gürcü millətindən olan şəxs də var.
SUMQAYIT TƏXRİBATINDA İŞTİRAK ETMİŞ ERMƏNİLƏRİN SİYAHISI
Qriqoryan Albert, Tiqran, Ernest Robertoviçlər (Eduard Qriqoryanın qardaşları)
Markaryan Valeri (Bakı şəhərinin sakini, sürücü. İdarə etdiyi avtobusla Sumqayıtda 5 azərbaycanlını vurub öldürmüşdür) Kommunist” qəzetinin (erməni dilində) müxbirləri Eduard Mosesov, Qriqoryan Artur, Qriqori Aqadlanyan hadisə zamanı foto və video çəkilişlər aparırdı.Viktor Petrosyan, Vacik Petrosyan, Sergey Avakyan, Edik Melkumyan, Djapolad Ambartsumya,b Qarik Altunyan, Kamo Tamrazyan, Konstantin Pxakadze, Artaş Qriqoryan, Valeriy Arakelyan, Sergey Arakelyan, Krunk” təşkilatının üzvləri Engels, Benik Qriqoryan, Zoya Maryan, Valeriy Mixaylovic, Slfvik Asatryan, Mixail Gevorkyan, ;Qarabağ” komitəsinin üzvləri Levon Saturyan, Rudik Ambartsumyan, Albert Minasyan, Anatoliy Davidyan , Suren Sərkisyan və Aram Zaxaryan iğtişaşlarda qarətlə məşğul olub Zazyen Ağababyan, Bomasyan Qoqar,. Qarabağ bizimdir!”, ;Ermənilərə ölüm!” deyə camaatı mitinqə səsləyiblər.
Sonralar bu terrorçu qrup Orta Asiyada Fərqanədə və Oşda eyni cinayətləri törətməkləri sübuta yetirildi. Sonra isə 1991-ci ilin avqust ayında Gennadi Yanayevin uğursuz dövlət çevrilişi cəhdindən sonra otağında axatarış aparılarakən Sumqayıt təxribatı ilə bağlı sənədlərin tapılması bu hadisənin SSRİ xüsusi xidmət orqanları tərəfindən hazırlanaraq ermənilər tərəfindən icra edildiyi təsdiqini tapdı. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 10 may 2012-ci il tarixində Heydər Əliyev Mərkəzinin açılışındakı çıxışında bu barədə deyir: “Heç kim üçün sirr deyil ki, Sumqayıt hadisələrinin erməni millətçiləri törətmişdir. Bu onların təxribatı idi və orada ən çox qəddarlıq göstərən erməni millətindən olanlar idi. Məqsəd də aydındır ki, bu hadisələrdən istifadə edib Azərbaycana qarşı əsassız iddialar irəli sürülsün, ondan sonra azərbaycanlılara qarşı soyqırımı ittihamı əsaslandırılsın” .

SUMQAYIT TƏXRİBATINA QURBAN GETMİŞ AZƏRBAYCANLILARIN SİYAHISI
Sumqayıt təxribatı zamanı diqqətdən kənarda qalan bir məsələni xüsusi olaraq qeyd etmək istəyirəm. Erməni təxribatına qurban gedən 6 nəfər azərbaycanlının (bir nəfərin şəxsiyyətini müəyyən etmək mümkün olmayıb) taleyi hətta daxili auditoriyaya belə ictimai rəyə o qədərdə çatdırılmayıb. Təxribatın qurbanları Vəkil Babayev, Dadaş Xudaşov, Natiq İsgəndərov, Canpolad Orucov, Surxay Əliyev barəsində geniş ictimaiyyətə lazımi məlumatlar verilməyib. O vaxtki səriştəsiz və laqeyid Azərbaycan rəhbərliyi hadisələrə adekvat qiymət vermək əvəzinə müti qul kimi Kremliyə itaət yolu tutaraq öz hakimiyyətlərini qorumağa çalışdılar.
SUMQAYIT HADİSƏLƏRİNİ ARAŞDIRAN FƏDAKAR JURNALİST
Lakin o dövrki ölkə rəhbərliyinin qeyri-adekvat münasibətlərinə baxmayaraq bu hadisələri cəsarətlə araşdıran hətta ömrünü bu işlərə həsr edən fədakar vətən oğullarımız da var idi. Bu gün belə şəxslərdən biri haqqında ömrünü Sumqayıt faciəsinin tədqiqinə və düzgün siyasi-hüquqi qiymət verilməsinə həsr etmiş fədakar bir jurnalistdən Ramiq Süleyman oğlu Bayramovdan (Ramiq Süleymanoğlu) danışacağıq.
Bayramov Ramiq Süleyman oğlu, 16 iyul 1959-cu ildə Şərur rayonun Qarabağlar kəndində ziyalı ailəsində anadan olub. 1966-1976-cı illərdə Qarabağlar kənd 1 nömrəli orta məktəbində təhsil alıb və həmin ildə Bakı Yeyinti Sənaye Texnikumuna daxil olub. 1977-79-cu illərdə SSRİ Silahlı Qüvvələrində həqiqi hərbi xidmətdə olub. Hərbi xidmətdən sonra təhsilini bitirərək ixtisasına uyğun müxtəlif müəssisələrdə əmək fəaliyyəti ilə məşğul olub. 1988-ci ildən müstəqil təhqiqatçı jurnalist kimi ictimai fəaliyyət göstərib. 25 iyul 2010-cu ildə ürək çatışmamazlığından vəfat edib, Sumqayıt şəhərində dəfn olunub. Ailəli idi, 4 övladı var, 3 qız, 1 oğlan. Ramiq Süleymanoğlu demək olar ki, bütün jurnalistlik fəaliyyətini məhz Sumqayıt təxribatının araşdırılmasına həsr edib. O, bu mövzuda ayrı-ayrı vaxtlarda “Arxadan vurulan zərbə”, “Ölüm hökmü”, “Tarix bizi bağışlamayacaq”, “Sumqayıt faciəsi və ya üstümüzə atılan böhtan”, “Tanrı haqqın tərəfindədir” “Daha susmaq olmaz”, “Kimdir müqəssir?” adlı araşdırma yazıları və 1997-1998-ci illərdə Sumqayıt təxribatı ilə bağlı 5 radio verilişi hazırlayıb.
Onu da qeyd edək ki, Sumqayıt Xalq deputatları Sovetinin 29 sentyabr 1992-ci il tarixli sessiyasının qərarı ilə XDS-nin sədr müavini Rauf Zeyninin sədrliyi ilə Sumqayıt təxribatının araşdırılması məqsədi ilə deputat istintaq komissiyası yaradılıb. Komissiyanın sədri R.Zeyninin təşəbbüsü ilə ilə araşdırmaçı jurnalist Ramiq Süleymanoğlu komissiyanın müavini təyin edilib. Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, dörd mindən çox Sumqayıt sakini hadisələrlə bağlı inzibati, yüzə yaxın insan isə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilib. Qurbanlar arasında bir nəfər Əhməd İmani oğlu Əhmədov isə SSRİ Ali Məhkəməsinin Plenumunun qərarı ilə ölüm hökmü verilib. Jurnalist Ramiq Süleymanoğlunu bu hadisələrə bağlayan səbəblərdən biridə hadisələrin günahsız qurbanı Əhməd Əhmədovun onun yaxın qohumu olması idi.
Təsadüfi deyil ki, araşdırmaçı jurnalist Ramiq Süleymanoğlu ömrünün sonuna qədər sistematik olaraq bu işi davam etdirmişdir. O, 12 yanvar 2006-cı il tarixində bu mövzuda mətbuat konfransı keçirmişdir. Konfransda R.Süleymanoğlu tarix boyu çarizmin xəyanətkar erməni qarargüruhundan və daşnaklarından xalqımıza qarşı süngü kimi istifadə etdiyini xatırlatmış, 1988-c ilin fevral ayında Sumqayıtda baş verən hadisələrin keçmiş SSRİ-nin ali hakimiyyət orqanlarının rəhbərliyi ilə məhz bu qüvvələrin törətdiyini bildirmişdir. Hadisələrin canlı şahidi olmuş jurnalist 18 il əvvəl baş vermiş təxribatın təşkilatçılarının Sumqayıtda iğtişaşlar törətmək üçün süni şərait yaratdıqlarını, Azərbaycan dilini təmiz bilən müxtəlif millətlərdən (əsasən, ermənilərdən) ibarət təxribatçı qrupların əhali arasında yerləşdirildiyini qeyd etmişdir. R.Süleymanoğlu, uzun illər günahsız olaraq həbsdə yatmış vətəndaşlarımıza bəraət verilməsinin və bu hadisələr barədə əsil həqiqətin dünya ictimaiyyətinə və beynəlxalq təşkilatlara çatdırılmasının zəruriliyini vurğulamışdır. Xalq qəzetinin əməkdaşı, əməkdar jurnalist Əli Nəcəfxanlı Sumqayıta həsr edilmiş “Sumqayıt hadisələri erməni təxribatının tərkib hissəsi idi” (02.03.2011-ci il tarixli) adlı məqaləsində bildirir: “Jurnalist Ramiq Süleymanoğlu da Sumqayıt hadisələrini dərindən araşdıran və ayrı-ayrı mətbuat orqanlarında bu mövzuda maraqlı analitik məqalələrlə çıxış edən azsaylı ziyalılardan idi. Mən ötən yay Ramiqlə şəxsən tanış olmuş və Sumqayıt hadisələrinin növbəti ildönümündə ondan müsahibə almağı nəzərdə tutmuşdum. Amma bu günlərdə fədakar insanın vəfat etdiyini eşidəndə təəssüf hissləri keçirməkdən başqa əlimdən heç nə gəlmədi”.
Eyni zamanda mərhum əməkdar jurnalist Eyruz Məmmədov Ermənilərin Sumqayıtda qanlı aksiyaları" kitabında Ramiq Süleymanoğlunun xidmətini xüsusi qeyd edib və onun yazılarından bəzi nümunələri misal gətirib. Qərbi Azərbaycandan sonuncu etnik təmizləmə ilə bağlı araşdırma zamanı Sumqayıt hadisələrinə bir daha qayıtmalı olduq. Bu sırada həyatını Sumqayıt faciəsinin düzgün siyasi-hüquqi qiymət verilməsinə həsr etmiş Ramiq Süleymanoğlunun fəaliyyətini araşdırmağı da özümüzə borc bildik. Fədakar jurnalist Ramiq Süleymanoğlunun parlaq xatirəsini rəhmətlə anırıq !

Səməd Vəkilov
Tədqiqatçı-hüquqşünas

Qarabağ Universitetində əqli mülkiyyət

hüququ ilə bağlı təlim keçirilib


Ümumdünya Əqli Mülkiyyət Təşkiatının (ƏMT) 2000-ci ildə qəbul olunmuş qərarı ilə 26 aprel “Ümum­dünya Əqli Mülkiyyət günü” kimi elan edilmişdir. Dünyanın əksər dövlətlərində, o cümlədən də Respublikamızda bu gün geniş qeyd olunur.
Bu günün ƏMT tərəfindən qeyd ounmasının məqsədi insan təfəkkürünün məhsulu olan əqli mül­kiy­­yətin mədəni, sosial, iqtisadi, texnoloji və s. sahələrdə önə çıxarılması, müəllif hüquqlarının qorun­ması, müəlliflərin rifahının yaxşılaşdırılması, elmi, tədris və ədəbi əsərlərin mətnlərində plagiat hallarının qarşısının alınmasını, əqli mülkiyyətin kreativ iqtisadiyyata tətbiqini, mədəni və yaradıcı sənayelərin inkişafını təmin etməkdir.
Sevindirici haldır ki, builki əqli mülkiyyət günü Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin keçirdiyi Qeyri-Hökumət Təşkilatları üçün Mədəni və Yaradıcı Sənayelər üzrə xüsusi qrant müsabiqə­sinin qalibi olmuş “Hüquqi Tədqiqatlar Mərkəzi” ictimai birliyi tərəfindən “Əqli mülkiyyət hüququ sahiblərinin məlumatlandırılması” layihəsi çərçivəsində aprelin 24-də Xankəndidə – Qarabağ Universitetində keçirilən “Əqli mülkiyyət hüququ nədir və onu necə qorumalı?” mövzusunda təlimdə qeyd edildi.
Ölkəmizin ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda canından keçmiş şəhidlərimizin xatirəsi anıldıqdan sonra tədbiri giriş sözü ilə açan Qarabağ Universitetinin Elm şöbəsinin müdiri Elçin İbrahimov dünyada, ölkəmizdə və Qarabağ Universitetində əqli mülkiyyət və müəllif hüquqlarının qorunmasına verilən diqqətdən danışdı, universitetdə aparılan elmi-tədqiqat işləri barədə geniş məlumat verdi, təlim mövzusunun aktuallığını və əhəmiyyətini xüsusi qeyd etdi.
Təlimdə giriş sözü ilə çıxış edən “Hüquqi Tədqiqatlar Mərkəzi” İB-nin rəhbəri, Bakı Dövlət Universiteti Hüquq fakültəsinin dosenti Bəxşeyiş Əsgərov tədbirin məhz aprelin 24-də, özü də Xankəndidə keçirilməsinin rəmzi xarakter daşıdığını qeyd etdi, azad Qarabağda, ölkəmizin ən gənc ali təhsil müəssisəsi olan Qarabağ Universitetində keçirilməsinə xüsusi dəyər vermiş, Ali Baş Komandan, Cənab Prezident İlham Əliyev başda olmaqla bu günü bizə bəxş edən hər kəsə dərin minnətdarlığını bildirərək, Qarabağ uğrunda döyüşlərdə qəhrəmanlıq zirvəsinə yüksəlmiş şəhidlərimizin xatirəsini bir daha yad etdi. O, rəhbərlik etdiyi təşkilatın fəaliyyəti, ölkəmizdə hüquqi biliklərin təbliği, hüquq düşüncəsi və hüquq mədəniyyətinin yüksəldilməsi istiqamətində gördükləri işlər, ölkənin elmi, mədəni və iqtisadi həyatında əqli mülkiyyətin rolu, müasir dövrdə dünyada əqli mülkiyyət hüququnun qorunması prosesi, ölkəmizin əqli mülkiyyət hüququ sahəsində apardığı məqsədyönlü siyasət, eləcə də bu sahədə Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin və Azərbaycan Respublikası Əqli Mülkiyyət Agentliyinin vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları ilə apardıqları birgə uğurlu fəaliyyətləri barədə geniş məlumat verdi.
44 günlük müharibə nəticəsində qazanılmış Şanlı Qələbədən sonra ekoloji aksiyalar zamanı Şuşa şəhərində olduğunu qeyd edən Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin nümayəndəsi Heydər Mirzəyev işğaldan tam azad olunmuş Qarabağda - Xankəndidə ilk dəfə olmağından keçirdiyi hissləri dilə gətirərək “Hüquqi Tədqiqatlar Mərkəzi” İB-nin həyata keçirdiyi layihə çərçivəsində təlimin Qarabağ Universitetində keçirilməsinin sevinc və qürur hissi doğurduğunu söylədi, rektor Şahin Bayramova və Universitetin kollektivinə təşəkkür etdi. O, bildirdi ki, Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən Qeyri-Hökumət Təşkilatları üçün keçirilən "Mədəni və yaradıcı sənayelər üzrə xüsusi qrant müsabiqəsi" ölkədə mədəniyyət ekosisteminin müasirləşdirilməsi və vətəndaş cəmiyyətinin bu prosesdə aktiv iştirakını təmin etmək məqsədi daşıyır. O, “Hüquqi Tədqiqatlar Mərkəzi” İB-nin həyata keçirdiyi layihənin cəmiyyətimizin mühüm problemlərindən birinə həsr olunduğunu və 2024-cü ildə uğurla həyata keçirilmiş layihənin davamı olduğunu qeyd etdi.
Azərbaycan Respublikası Əqli Mülkiyyət Agentliyinin şöbə müdiri Vüsal Quliyev Agentliyin fəaliyyəti barədə söz açaraq, əqli mülkiyyət hüququnun qorunması sahəsində qəbul olunan normativ-hüquqi aktlardan, görülən tədbirlərdən, müəlliflərlə aparılan metodiki işlərdən danışdı, əqli mülkiyyət sahiblərinin məlumatlandırılması sahəsində, eləcə də Agentliyin fəaliyyətinin populyarlaşdırılması istiqamətində gördüyü işlərə görə “Hüquqi Tədqiqatlar Mərkəzi” İB-nə təşəkkür etdi.
Layihənin eksperti, tanınmış hüquqşünas, “Müstəqil Hüquq Mərkəzi” İB-nin sədri Aydın Kərimov gənc alimlərin, yaradıcı ziyalıların, Universitetin akademik heyətinin fəal iştirak etdiyi təlimdə interaktiv şəkildə əqli mülkiyyətin mahiyyəti, müasir dünyada yeri, informasiya texnologiyaları və əqli mülkiyyətin qarşılıqlı əlaqəsi, yaradıcı və mədəni sənayelərin inkişafı, ali təhsil müəssisələrində əqli mülkiyyət sahəsində aparılan siyasət, müəllif hüquqlarının qorunma mexanizmi, müəllif hüquqları və əlaqəli hüquqların qorunmasında müəlliflərin rolu, elmi tədqiqatlarda plagiatın qarşısının alınması, əqli mülkiyyət məhsullarının əmtəələşdirilməsi, kreativ iqtisadiyyata tətbiqi və s. məsələləri canlı ünsiyyət və fikir mübadiləsi şəraitində təqdim etdi. Təlim zamanı Universitetin Humanitar və sosial elmlər fakültəsinin dekanı Elmar Mustafayev, Azıx mağarası laboratoriyasının müdiri Əjdər Babazadə, hüquqşünaslıq ixtisası üzrə müəllimlər Ləman Həsənzadə və Nuranə Məmmədova, Elm şöbəsinin mütəxəssisi Rəsmiyyə Məmmədova, kimya müəllimi Səxavət Dadaşov və başqaları faydalı təkliflərini bildirdilər, geniş fikir mübadiləsi aparıldı.
İştirakçılar tərəfindən əqli mülkiyyət sahəsində maarifləndirici təlimlərin davamlı şəkildə keçirilməsinin zəruriliyi, elmi, hüquqi, iqtisadi terminlərin mütəmadi istifadəsinin bu sahədə təfəkkür tərzinin formalaşmasına, müəlliflərin fəallığının artmasına, yaradıcı insanlarla dövlət orqanları arasında əməkdaşlığın artmasına kömək etdiyi qeyd edildi. Həmçinin müəllif hüquqlarının müdafiəsi prosesinə hüquqşünasların cəlb edilməsinin vacibliyi söylənildi.
Qeyd edilməlidir ki, həm müvafiq struktur bölmələri ilə tanışlıq, həmçinin təlimin nəticələri göstərdi ki, yaranmasından qısa bir müddət keçməsinə baxmayaraq həm təhsil, həm də elm sahəsində uğurlu addımlar atan Qarabağ Universitetinin fəaliyyətində əqli mülkiyyət hüququnun təmin edilməsi, müəllif hüquqlarının qorunması, müəllim və tələbələrin elmi və yaradıcılıq potensialının artırılması prioritet təşkil edir. Bu istiqamət əqli mülkiyyət münasibətlərinin tənzimlənməsi üzrə zəngin yerli və beynəlxalq təcrübəyə malik olan universitetin rektoru Şahin Bayramovun daim diqqət mərkəzindədir.
Layihə çərçivəsində interaktiv və kazuslar üzrə keçirilən təlimdə Qarabağ Universitetinin alimləri və yaradıcı əməkdaşları fəal iştirak etdilər. BDU-nun hüquq fakultəsinin dosenti B. Əsgərovun və MHM İB-nin sədri, hüquqşünas A. Kərimovun apardığı, Əqli Mülkiyyət Agentliyini şöbə müdiri V.Quliyevin fəal iştirak etdiyi təlimdə əqli mülkiyyət hüququnun mahiyyəti, əqli mülkiyyət sahiblərinin elmi, mədəni, texniki, bədii, iqtisadi sahələrdə rolu, əqli mülkiyyət məhsullarının əmtəəələşdirilməsi, kreativ iqtisadiyyat, müəllif hüquqlarının müdafiə mexanizmləri və s. barədə elmi, hüquqi və praktik məlumatlar verildi. İştirakçıların sualları cavablandırıldı, qaldırdıqları məsələlər müzakirə olundu.
Təlimin gedişində Azərbaycan Respublikası Əqli Mülkiyyət Agentliyi İdarə Heyətinin sədri, professor Kamran İmanovun rəhbərliyi və müəllifliyi ilə dərc olunmuş əqli mülkiyyət hüququnun müxtəlif sahələrinə dair çoxsaylı kitablar və vəsaitlər Qarabağ Universitetinin kitabxanasına hədiyyə edildi. Eləcə də “Hüquqi Tədqiqatlar Mərkəzi” İB-nin Agentliyin metodiki dəstəyi ilə layihənin mövzusu üzrə hazırladığı qanunvericilik aktlarından ibarət toplu tədbir iştirakçılarına paylandı.
“Hüquqi Tədqiqatlar Mərkəzi” İB-nin rəhbəri B.Əsgərov təlimin yüksək səviyyədə təşkilinə, təlimdə fəal iştiraka görə Qarabağ Universitetinin rektoru Şahin Bayramova və professor-müəllim heyətinə təşəkkür etdi.

İran qonşulara çağırış etdi

İran Xarici İşlər Nazirliyi körfəz ölkələrini öz təhlükəsizliklərini regiondan kənar güclərə etibar etməməyə çağırıb. Bu çağırışla İran XİN-in sözçüsü İsmayıl Baqayi çıxış edib. O, vurğulayıb ki, ABŞ-ın regiondakı hərbi mövcudluğu yalnız qeyri-sabitlik mənbəyi kimi çıxış edir və bu, onun hərbi bazalarına ev sahibliyi edən ölkələri riskə atır. İsmayıl Baqayi Tehranın uzunmüddətli mövqeyini xatırladaraq bildirib ki, Fars körfəzində real və davamlı təhlükəsizlik yalnız region ölkələrinin öz aralarında əməkdaşlığı ilə və xarici müdaxilə olmadan təmin oluna bilər. Vaşinqtonun hərbi bazaları dəfələrlə ev sahibi ölkələri lazımsız risklərlə üz-üzə qoyub.
XİN rəsmisi qonşu ölkələri konstruktiv dialoqa və ortaq regional təhlükəsizlik mexanizmlərinin yaradılmasına çağırıb və vurğulayıb ki, İran körfəzin ərəb ölkələri ilə heç bir düşmənçilik aparmır və qarşılıqlı faydalı münasibətlər qurmağa tam sadiqdir.
Baqayi İran-ABŞ danışıqları barədə də qeyd edib ki, İran “ABŞ-a qarşı ciddi etimadsızlıq və şübhə mühitində” danışıqlar aparır. İranın hazırkı prioriteti aydındır: “Hazırda biz müharibənin sona çatmasına fokuslanmağa qərar vermişik, çünki bu məsələ bütün regionlar, xalqımız və beynəlxalq ictimaiyyət üçün narahatlıq doğurur. Əgər amerikalılar həqiqətən diplomatiyada ciddidirlərsə, bu fürsətdən istifadə etməlidirlər, çünki bütün dünya onların ən azı xoş niyyət göstərməsini gözləyir.
Sözçü xəbərdarlıq edib ki, beynəlxalq ictimaiyyət ABŞ-ı İrana və regiona qarşı başladığı müharibənin nəticələrinə görə məsuliyyət daşıyan tərəf kimi görəcək, çünki hamı bilir ki, bu, ABŞ hökumətinin seçdiyi bir müharibədir.

Bayramov Kallası qarşılayıb

Azərbaycan xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Avropa İttifaqının Xarici İşlər və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi, Avropa Komissiyasının vitse-prezidenti Kaya Kallası qarşılayıb. Bu barədə XİN-in “X” hesabında bildirilib. Qeyd edilib ki, səfər dəyişən regional və qlobal dinamika fonunda Azərbaycan–Aİ əlaqələrinin və dialoqunun əhəmiyyətini vurğulayır. “Bu, qarşılıqlı hörmət və ortaq maraqlar əsasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün bir fürsət yaradır”, - paylaşımda vurğulanıb.

"Avropa İttifaqının Türkiyəyə

daha çox ehtiyacı var"

"Avropa İttifaqının bu gün Türkiyəyə daha çox ehtiyacı var, nəinki Ankaranın Avropaya".

"TRT Haber"in məlumatına görə, bu barədə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Nazirlər Kabinetinin iclasından sonra bildirib.
"Son vaxtlar avropalıların Türkiyənin Avropadakı mövqeyi ilə bağlı başlatdığı müzakirələrin şahidi oluruq. Vəziyyətə aydınlıq gətirmək məcburiyyətindəyik: bu gün məsələ Ankaranın harada olması deyil, Brüsselin gələcək dünyada harada olmaq istəməsidir. Artıq başa düşülməlidir ki, Türkiyənin tamhüquqlu üzv olmadığı Aİ qlobal oyunçu və cazibə mərkəzi ola bilməyəcək", - deyə Ərdoğan vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, Aİ-nin Türkiyəyə münasibətdə uzağı görə bilməməsi hələ də davam edir.
"Lakin onlar unutmamalıdırlar ki, bugünkü Türkiyə əvvəlki ölkə deyil və dünya artıq əvvəllər olduğu kimi Qərb dövlətlərinin təsir dairəsi ilə məhdudlaşmır."

Səssiz inqilabın

səsi eşidilməkdədir

Son illərdə avtomobil sənayesində sakit, amma çox güclü bir inqilab baş verir. Söhbət elektrikli avtomobillərdən gedir. Bir vaxtlar gələcəyin texnologiyası kimi görünən bu nəqliyyat vasitələri artıq bu günün reallığına çevrilib. Dünyanın aparıcı iqtisadi mərkəzləri- Avropa Birliyi, Çin, ABŞ, və Yaponiya elektrikli avtomobillərin istehsalı və istifadəsini sürətlə artırmaq üçün ciddi addımlar atırlar. Dövlət dəstəyi, texnoloji inkişaf və ekoloji çağırışlar bu prosesi daha da sürətləndirir. Bəs bu sürətli yayılmanın arxasında hansı əsas səbəblər dayanır? Elektrikli avtomobillərin artması ənənəvi benzin və dizel bazarına necə təsir edir? Bu texnologiyanın üstünlükləri ilə yanaşı, hansı risk və çatışmazlıqları var?
Mövzu ilə bağlı iqtisadçı ekspert Rəşad Həsənov açıqlama verib.
Bildirib ki, yeni texnologiyaların tətbiqi avtomobil sənayesində əsasən səmərəliliyin artırılmasına və məhdud resurslardan daha effektiv istifadəyə yönəlib: ‘’Bu proses eyni zamanda xərclərin optimallaşdırılması, avtomobillərin daha əlçatan olması və nəticədə daha geniş istehlakçı kütləsinə çıxış imkanlarının yaradılmasını hədəfləyir. Bununla yanaşı, dövlətlərin də bu istiqamətdə mühüm strateji məqsədləri mövcuddur. Əsas hədəflərdən biri enerji tələbatının şaxələndirilməsidir. Ənənəvi yanacaq növləri ilə işləyən avtomobillər bir çox hallarda ölkələri xarici resurslardan asılı vəziyyətə salır. Son dövrlərdə baş verən hadisələr – regiondakı gərginliklər, Hörmüz boğazı ətrafında risklər, neft qiymətlərinin kəskin dəyişməsi – bu asılılığın nə qədər kritik olduğunu bir daha göstərdi. Bu isə həm ailə büdcəsinə, həm biznesə, həm də ümumi iqtisadi sabitliyə ciddi təsir edir. Digər mühüm çağırış isə ekoloji tarazlığın qorunmasıdır. Son 60–70 ildə atmosferə zərərin azaldılması, dayanıqlı iqtisadiyyatın qurulması və ətraf mühitin mühafizəsi avtomobil sənayesinin əsas prioritetlərindən birinə çevrilib. Bu istiqamətdə həyata keçirilən strategiyalar ənənəvi yanacaqdan asılılığın azaldılması, alternativ enerji mənbələrinə keçid və hibrid-elektrik avtomobillərin genişləndirilməsi ilə bağlıdır. Məqsəd atmosferin çirklənməsinin qarşısını almaq və daha sağlam ekosistem yaratmaqdır.’’
İqtisadçı qeyd edib ki, bu dəyişikliklər ənənəvi yanacaq növlərinin gələcəyi ilə bağlı suallar doğurur: ‘’Neft və qaz kimi resurslar məhduddur və tükənəndir. Eyni zamanda enerji tələbatı sürətlə artır, dünyada avtomobillərin sayı isə kəskin şəkildə çoxalır. Hazırkı mərhələdə elektrik avtomobilləri hələ ki, ənənəvi yanacağa olan tələbatı ciddi şəkildə azaltmayıb. Lakin yaxın 5 il ərzində bu istiqamətdə dönüş yaranacağı gözlənilir. Artıq Avropa Birliyi, Çin, Yaponiya kimi böyük iqtisadi mərkəzlər bu sahədə konkret hədəflər müəyyən ediblər. Elektrik avtomobillərinin sayının artırılması və texnologiyanın sürətli inkişafı həm minik, həm də yük nəqliyyatında geniş tətbiq imkanları yaradır. Bununla belə, prosesin mənfi tərəfləri də var. Elektrik avtomobillərində istifadə olunan batareyalar yeni təbii resursların istismarını artırır və onların tullantıları ekoloji risklər yaradır. Hazırda beynəlxalq tədqiqat mərkəzləri və texnologiya şirkətləri bu riskləri minimuma endirmək üçün müxtəlif həll yolları üzərində çalışırlar. Bu artıq başlanmış və qarşısı alınmaz bir prosesdir. Lakin bu o demək deyil ki, ənənəvi yanacaq növləri tamamilə sıradan çıxacaq. Neft və qaz təkcə avtomobil sənayesində deyil, plastik istehsalından gübrəyə qədər bir çox sahədə istifadə olunur. Nəticə etibarilə, avtomobil sektorunda ənənəvi yanacağa tələbat müəyyən qədər azalsa belə, digər sahələrdə artan tələbat bu resursların yaxın gələcəkdə əhəmiyyətini itirməyəcəyini göstərir.’’

Mövzu ilə əlaqədar nəqliyyat eksperti Aslan Əsədov bildirib ki, elektriklə işləyən avtomobillərin satışındakı artım innovasiyaya əsaslanan bir inkişaf modelinin nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər:
“Bu sahədə tətbiq olunan yeniliklər və əlçatan texnologiyalar bəzi iqtisadi sistemlər üçün cəlbedici görünür. Bu gün dünya ölkələri arasında elektrikli nəqliyyat vasitələrinin istehsalı, sifarişi və ümumilikdə dövriyyəsi sürətlə genişlənir. Xüsusilə ölkələrarası ticarətdə elektrik avtomobillərinin alqı-satqısı zamanı tətbiq olunan güzəştlər, gömrük rüsumlarının azaldılması, bəzi hallarda isə tamamilə ləğv edilməsi bu innovativ yanaşmanın birbaşa nəticəsidir. Başqa sözlə, bu proses innovasiyaya olan inamdan qaynaqlanır. İnsanlar və dövlətlər elektrikli nəqliyyatın daha perspektivli, davamlı və gələcəyə uyğun bir seçim olduğuna inanırlar’’.

Sevinc Yarməmmədova,
Azər Abuşov,
BDU Jurnalistika fakültəsinin III kurs tələbələri