Avropanın nüvə silahı olacaq? - Makrondan gözlənilməz təklif

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Avropanın müdafiə qabiliyyətini gücləndirmək məqsədilə ölkənin nüvə çəkindirmək qabiliyyətinin Avropa ölkələri ilə bölüşülməsi təklifini irəli sürüb.
O, Avropanın "daha böyük muxtariyyətə" doğru irəliləməsi üçün müdafiə və nüvə çəkindiriciliyi məsələlərində müzakirələrə başlanmasının vacibliyini vurğulayıb.
Fransa hazırda Avropa İttifaqında öz nüvə silahına malik yeganə ölkədir. Makronun təklifi Fransanın nüvə potensialının digər Avropa ölkələrinin müdafiəsi üçün istifadə edilməsini nəzərdə tutur. Ekspertlər deyir ki, bu addım Avropanın müdafiə qabiliyyətini artırmaq və qitənin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədi daşıyır.
Lakin bu təklif müxtəlif reaksiyalara səbəb olub. Fransanın müxalifət lideri Marin Le Pen, əə nüvə silahının milli suverenliyin əsas elementi olduğunu bildirərək, onun yalnız Fransa tərəfindən idarə edilməli olduğunu qeyd edib. O, nüvə çəkindiriciliyinin paylaşılmasının və ya ötürülməsinin yolverilməz olduğunu vurğulayıb.
Fransanın müdafiə naziri Sebastyan Lekornu isə Makronun mövqeyini dəstəkləyib, ölkənin nüvə çəkindirmə qabiliyyətinin Avropanı əhatə etdiyini, lakin onun idarə edilməsinin yalnız Fransa prezidentinin səlahiyyətində olduğunu təsdiqləyib. O, nüvə çəkindiriciliyinin Fransanın həyati maraqlarını qoruduğunu və bu maraqların yalnız dövlət başçısı tərəfindən müəyyən edildiyini bildirib.
Avropanın digər ölkələrindən də müxtəlif reaksiyalar gəlib. Bəzi ölkələr Makronun təklifini Avropanın müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsi istiqamətində mühüm addım kimi qiymətləndirib. Digərləri isə nüvə çəkindiriciliyinin paylaşılmasının milli suverenlik və təhlükəsizlik məsələlərinə təsir göstərə biləcəyini düşünərək ehtiyatla yanaşıblar.
Müşahidəçilər deyir ki, Makronun təklifi Avropanın müdafiə siyasətində yeni bir mərhələnin başlanğıcı ola bilər. Lakin bu istiqamətdə atılacaq addımlar Avropa ölkələri arasında geniş müzakirələr və razılaşmalar tələb edir.
Qeyd edək ki, Fransa hazırda təxminən 290-300 nüvə başlığına malikdir və bu göstərici onu dünyanın üçüncü ən böyük nüvə gücü edir. Fransa nüvə silahlarını həm hava bazalı (Rafale qırıcı təyyarələri vasitəsilə), həm də dəniz bazalı (ballistik raketlərlə təchiz olunmuş sualtı qayıqlar vasitəsilə) daşıya bilir. Ölkə 1960-cı ildən nüvə silahına sahibdir və bu qüvvə tamamilə milli suverenlik əsasında idarə olunur.