Könüllərdə taxt quran kişi .....                        TƏHSİL TARİXİMİZİN SÖNMƏYƏN ÇIRAQLARI .....                        20 oktyabr — Səttarxanın doğum günü: .....                        Zəngilanın dirçəliş və qayıdış dövrü .....                        Sədaqətli dost, dəyərli qələm sahibi .....                        Azərbaycan və Kamboca əməkdaşlığın yeni mərhələsinə hazırlaşır .....                        Onlar məndən, mən onlardan öyrəndim… .....                        Azərbaycan 2030-cu ilə qədər tranzit hədəfini açıqladı .....                        “70-in işığında” .....                       
Tarix : 15-08-2021, 18:30
Süni intellekt haqqında 6 yanlış məlumat

Süni intellekt, bugünkü dünyada demək olar ki, hər şeyin daha sürətli və daha səmərəli olmasının ən böyük səbəblərindən biridir. Ancaq anlaşılmazlıqlar nəticəsində onun insanlığın sonu olacağını düşünənlər də var. Bu və buna bənzər süni intellektlə əlaqədar bilinən səhvləri topladığımız məqaləmizə xoş gəlmisiniz.
Oyunların, filmlərin, serialların və hətta bütün əyləncə sənayesinin istifadə etməkdən demək olar ki, bezmədiyi süni intellektin populyarlığı həqiqətən təqdirəlayiqdir. Populyar olan hər şey kimi, hamımızın diqqətini çəkir və hər kəsin diqqətini çəkdiyi üçün bu barədə şəhər əfsanələrinin yaranması qaçılmazdır.

Üstün zəkası ilə insanlığı yox etməyi hədəfləyən və bütün insanlığı saniyələr içərisində məhv edəcək planlar qurmağı uşaq oyunu kimi göstərən süni zəkanı böyük ekranda görməyə o qədər alışmışıq ki, süni intellektin yarada biləcəyi potensial təhlükələr yalnız filmlərdə deyil, gündəlik söhbətlərdə də danışılırdı. Bu gündəlik söhbətlər zamanı ağızdan çıxa biləcək yanlış fikirləri bir araya gətirdik.

Süni intellekt haqqında yanlış fikirlər:
1)Süni intellekt və maşın öyrənmə eyni şeydir
2)Tamamilə özünü öyrənmə
3)Yüz faiz obyektivdir.
4)İşimizi əlimizdən alacaq,
5)Hər şeydə insanlardan daha yaxşı olacaq
6)İnsanları kölə edəcək



1- Süni intellekt və maşın öyrənmə eyni şey deyil
Maşın öyrənmə, toplanan məlumatların işlənməsinə və müəyyən bir alqoritmə və bir maşının öyrənmə qabiliyyətinin təqlidinə əsaslanan texnologiyaya verilən addır. Bu gün tibbi diaqnostika və ya görüntü və səs tanıma kimi bir çox fərqli sahədə istifadə olunur. Bununla birlikdə, populyar rəyin əksinə olaraq, bu yalnız süni intellektin bir alt hissəsidir. Süni intellekti saysız -hesabsız fərqli sahələrdə şaxələndirilmiş bir dam kimi düşünməliyik.

Maşın öyrənmənin ən son nümunələrindən biri, Nvidia'nın süni intellektlə performansını artıran DLSS texnologiyasıdır. İlk dəfə 2019 -cu ilin fevral ayında təqdim edilən DLSS, şüa izləmə texnologiyasının yaratdığı inanılmaz performans itkisini kompensasiya etmək üçün hazırlanmışdır. İlk günlərində görüntüdə ciddi təhriflərə səbəb olan texnologiya, maşın öyrənmə və maşın öyrənmənin idarə olunmasını bilən mütəxəssislərlə bu gün daha yaxşı vəziyyətdədir.



2- Tamamilə özünü öyrənmə
Süni intellektin hər şeyi özbaşına öyrənə biləcəyi fikri maşın öyrənməsi ilə çox populyarlaşdı. Amma məsələnin həqiqəti belə deyil. Çünki maşın öyrənməsinin səmərəli olması üçün təcrübəli məlumat alimləri əvvəlcə maşın öyrənməsinə təqdim ediləcək məlumatları hazırlamalı, əsaslı təmir etməli və maşın öyrənmənin anlaya biləcəyi bir formaya salmalıdırlar. Başqa sözlə, hər yerdə eşitməyə başladığımız maşın öyrənmə öz -özünə baş verən bir möcüzə deyil. Yalnız diqqətlə istiqamətləndirildikdə istənilən nəticəni əldə edə bilər.

Bu nümunədən çıxarmalı olduğumuz nəticəyə gələk. Süni intellektin müşahidəçilərini aldatması, təşəbbüs göstərməsi və İnternetə qoşulması, öz başına bir şey öyrənməsi, planlar qurması ehtimalını bir kənara qoymalıyıq. Ancaq təbii ki, belə şeyləri filmlərdə görmək zövq vermir demirik.



3- Yüz faiz obyektivdir.
Süni intellekt texnologiyaları insan qrupları tərəfindən verilən məlumatlarla işləyir. Süni intellekt də öz payını alır, çünki insanlar obyektivliyini istənilən miqdarda itirə biləcək canlılardır. Süni intellekt, xüsusən də sosial media kimi daim yenilənməsini tələb edən sahələrdə önyargılarla mübarizə aparır. Hətta Twitter kimi nəhəng təşkilatların alqoritmləri belə problemlərdən əziyyət çəkir.

Yuxarıdakı paraqrafın sonunda əlaqələndirdiyimiz nümunə araşdırmada göründüyü kimi, Twitter, kəsmə alqoritminin ağ dərili insanları vurğuladığı səbəbiylə insanlardan kömək gözlədiyini və hətta bunu edənləri mükafatlandıracağını bildirir. Əlbəttə ki, bu nöqtədə, süni intellektin ağ dərili insanları vurğulamasının əslində süni intellektin olduğu bir önyargı olmadığını, ancaq bu süni intellekti idarə edən insanların bir nöqtədə bir şeyi əldən verdiyini qeyd edək.



4- İşimizi əlimizdən alacaq,
İşçi qüvvəsi tələb edən proseslərdə süni intellektin insanların yerini dəfələrlə doldurduğu və doldurmaqda davam edəcəyi bir həqiqətdir. Ancaq maşınların insanları əvəz edəcəyi və bunun əsasında insanların işsiz qalacağı qənaətinə gəlmək qeyri -real bir düşüncə tərzidir. Sənaye İnqilabı zamanı da bu cür narahatlıqlar yarandı. Ancaq Sənaye İnqilabının səbəb olduğu çevrilmə nəticəsində insanların hələ də görməli çox işlərinin olduğunu görə bilərik.

Sənaye İnqilabı, sona qədər gətirdiyi iş sahələrini, səmərəliliyi çox artıran maşınlarla əvəz etdi. Süni intellektin sona çatdığı bəzi iş xətləri eyni şəkildə digər iş xətləri ilə əvəz olunacaq. Başqa sözlə, süni intellekt əslində iş gücünü artırmaq və insanların daha səmərəli işləməsi üçün yol açmaq üçün istifadə olunur. Bu məqsədlə uzun müddət istifadə olunmağa davam edəcək.



5- Hər şeydə insanlardan daha yaxşı olacaq
Süni intellekt texnologiyaları iki fərqli şəkildə idarə olunur. Onlardan biri xüsusi, digəri ümumiləşdirilmiş adlanır. Xüsusi süni intellekt, bir iş görmək üçün xüsusi olaraq hazırlanmış və öyrədilmiş süni intellektə verilən addır. Bu qrupun nümunələri tibb sahəsində istifadə olunanlardır. Ümumiləşdirilmiş süni intellekt, insanlar kimi bir çox fərqli sahəyə fokuslanmaq üçün proqramlaşdırılmış süni intellektə verilən addır.

Xüsusiləşdirilmiş süni intellektlər insanları öyrədildikləri bir mövzuda geridə qoya bilsələr də, bütün mənzərəni görmək mövzusunda insanlardan çox geridədirlər. Bu səbəbdən bu cür süni zəkaların nəticələrini şərh etmək insanların öz işidir. Ümumiləşdirilmiş süni intellekt bir nöqtədə fövqəladə bir iş görmə şansını əldən verir, çünki birdən çox sahəyə diqqət yetirir və bütün süni intellektlər kimi yalnız insan məsləhətləşmələri ilə doğru nəticəni əldə edə bilir.



6- İnsanları kölə edəcək.
Süni intellektin insanları əsarət altına alacağı fikri elmi fantastika istehsalı üçün əvəzolunmazdır. Bu səbəbdən elmi fantastika filmlərində tərk etməli olduğumuz bir fikirdir. Yuxarıda da qeyd etdiyimiz kimi, süni intellekt dediyimiz texnologiya, ona verilən missiyanın gerçəkləşməsinə əsaslanan bir vasitədən başqa bir şey deyil. Bəli, çox inkişaf etmiş bir texnologiya olduğu danılmaz bir həqiqətdir, amma filmlərdə gördüyümüz kimi, süni intellektin insanların artıq yer üzündə heç bir yerə sahib olmadıqlarına və insanlığı məhv etmək üçün yola çıxdıqlarına qərar verməsi real deyil.

Burada süni intellektlə bağlı tez -tez səhv başa düşülən mövzulara toxunduğumuz məqaləmizin sonuna gəldik. Süni intellekt gündən -günə güclənməyə davam edir. Ancaq pis bir gələcəyin xəbərçisi olaraq süni zəka ilə nələr edilə biləcəyini, əksinə insanların daha yaxşı bir həyat yaşaması üçün qapıları açan amillər olaraq görməməliyik.


Paylaş



Bölmə: Maarif / Karusel / Manşet / Slayd / Xəbər lenti
Fikirlər
Sorğu
Saytımızda hansı mövzulara daha çox yer verilməsini istəyirsiniz?


Son buraxılışımız
Facebook səhifəmiz
Təqvim
«    Oktyabr 2026    »
BeÇaÇCaCŞB
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 
Reklam
Hava
Valyuta
Reklam

Sayğac
Ən çox baxılanlar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Xəbər lenti
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Foto
Zəngilanın dirçəliş   və qayıdış dövrü


Zəngilanın dirçəliş

və qayıdış dövrü


Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifəsi olan Vətən müharibəsi bizə təkcə torpaqlarımızı deyil, ləyaqətimizi, qürurumuzu qaytardı. Həmin qürurun ən parlaq ünvanlarından biri də Zəngilandır. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlanan Zəfər yürüşü zamanı şərqdən, Cəbrayıl istiqamətindən düşmənə vurulan sarsıdıcı zərbələr nəticəsində Azərbaycan Ordusu 30-dan çox yaşayış məntəqəsini azad edərək Zəngilanın inzibati hüdudlarına çatdı. Oktyabrın 18-də rayonun tam azad edilməsi uğrunda genişmiqyaslı əməliyyata start verildi və cəmi iki gün sonra, oktyabrın 20-də Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyev xalqa müraciətində Havalı, Zərnəli, Məmmədbəyli, Həkəri, Şərifan, Birinci Muğanlı kəndlərinin və Zəngilan şəhərinin işğaldan azad edildiyini elan etdi. Beləliklə, Zəngilan döyüşləri nəticəsində 1 şəhər, 4 qəsəbə və 49 kənd düşmən tapdağından xilas edildi və bununla da 132 kilometrlik Azərbaycan-İran dövlət sərhədi tam bərpa olundu. İşğalın bitməsindən dərhal sonra sərhəd boyunca zəruri istehkam və mühafizə işlərinə başlanıldı.

Qərbi zəngəzurlular Zəngilan şəhidliyində

Bu tarixi qələbənin əbədiləşdirilməsi üçün 2020-ci il noyabrın 26-da “Zəngilanın azad olunmasına görə” medalı təsis edildi və 6974 hərbi qulluqçumuz bu medalla təltif olundu. Prezidentin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə isə 20 oktyabr tarixi Zəngilan şəhəri günü kimi rəsmiləşdirildi. Zəngilanın azad olunması Böyük Qayıdışın başlanğıcı oldu. Bu gün dövlətin ən böyük hədəfi həmin torpaqları yenidən həyatla doldurmaqdır. 2026-cı il 1 oktyabr tarixinə olan məlumata görə, Zəngilan şəhərində 84 ailə, yəni 339 nəfər, Ağalı kəndində 234 ailə, yəni 1017 nəfər, Məmmədbəyli kəndində isə 179 ailə, yəni 903 nəfər öz doğma ocağına qayıdıb. Köçürülən ailələr peşə və bacarıqlarına uyğun olaraq müxtəlif dövlət qurumlarında, tikinti şirkətlərində, tikiş fabrikində və digər sahələrdə işlə təmin edilirlər.Bu qayıdışın dünyaya nümunə olan simvolu isə Ağalı kəndidir. Ağalı təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın ən müasir kəndlərindən biri hesab olunur. Burada “ağıllı kənd” konsepsiyası tam şəkildə tətbiq edilib. Dayanıqlı inkişafın təmin olunması üçün sosial-iqtisadi xidmətlər ən yüksək texnologiyalarla qurulub. Kəndin enerji təminatı ekoloji cəhətdən tam təmizdir, Həkəri çayı üzərində 3 turbindən ibarət Arximed tipli su elektrik stansiyası və gücü 325 kilovat olan günəş panelləri quraşdırılıb. Evlərdə istilik xərclərini azaltmaq üçün kombinə edilmiş sistemlər, mətbəx sobası və yüksək səmərəli elektrod boilerlər var. Suyun isidilməsi üçün günəş kollektorlarından, çirkab suların təmizlənməsi üçün bioloji təmizləmə qurğularından istifadə olunur.
Kənddə GPON texnologiyası ilə yüksək sürətli internet, İP TV, video müşahidə kameraları, ağıllı işıq dirəkləri və avtomatik hava müşahidə stansiyaları var. Əhalinin rahatlığı üçün Tele-səhiyyə, E-təhsil və digər elektron xidmətlər, ASAN, DOST, məktəb, bağça, tibb məntəqəsi, kiçik və orta biznesə dəstək mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Ümumi sahəsi 2 hektardan çox olan park salınıb. Bütün bunlar onu göstərir ki, Ağalı kəndi sadəcə yaşayış məntəqəsi deyil, gələcəyin kənd modelidir. Nazirlər Kabinetinin 30 oktyabr 2023-cü ildə təsdiq etdiyi Baş Plana əsasən şəhərin 2040-cı ilədək inkişafı üçün böyük vəsait ayrılıb. 2022-ci ildə təməli qoyulan 104 mənzilli ilk yaşayış kompleksinin açılışı 2026-cı ildə olub. Kompleksin ərazisi 2 hektardan artıqdır və burada 12 bina, o cümlədən 4 ədəd üçmərtəbəli 60 mənzilli və 8 ədəd ikimərtəbəli 44 mənzilli evlər tikilib.

Azad Zəngilanın qonaqları

Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı bu bölgənin inkişafı üçün mühüm faktora çevrilib. Zəngəzur dəhlizinin hava infrastrukturu ilə gücləndirilməsi baxımından hava limanı strateji əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda Horadiz-Zəngilan-Ağbənd dəmir yolunun inşası da böyük strateji əhəmiyyətə malikdir. Bu yol azad edilmiş torpaqlara həm vətəndaşların qayıdışı, həm də yüklərin daşınması üçün tarixi imkan yaradır. Artıq yolun birinci mərhələsi üzrə böyük hissə tamamlanıb və Araz İqtisadi Zonası Sənaye Parkına yüklər daşınır. Horadiz-Cəbrayıl-Zəngilan-Ağbənd avtomobil yolunun uzunluğu 126,3 kilometrdir, illik buraxılış qabiliyyəti 15 milyon tondur və layihənin 2026-cı ilin ikinci yarısında yekunlaşdırılması nəzərdə tutulur. İşğal dövründə tövlə kimi istifadə olunan XIX əsrə aid Zəngilan şəhər məscidi Heydər Əliyev Fondu tərəfindən bərpa olunub. Bərpa-tikinti işləri çərçivəsində tarixi məscid konservasiya edilib və onun yanında düzbucaqlı planlı, iki minarəli yeni məscid inşa edilib. Yeni məsciddə 220 və 100 nəfərlik ibadət zalları yaradılıb. Rayonun gələcəyi üçün turizm və kənd təsərrüfatı da unudulmayıb. 2024-cü il mayın 18-də Ağalı kəndində, Həkəri çayı vasitəsilə yaradılmış süni gölün sahilində “Ağalı” hoteli açılıb. Zəngilan İstirahət Kompleksində 111 nömrəli hotelin təməli 2023-cü il mayın 4-də qoyulub. 2026-cı il mayın 10-da isə “Zəngilan City Park Hotel”in təməli qoyulub. Kənd təsərrüfatı sahəsində isə “Dost Aqropark” layihəsi həyata keçirilir. Azərbaycan və Türkiyə şirkətlərinin birgə layihəsi olan bu kompleks tam başa çatdıqda 500 nəfəri işlə təmin edəcək və 100 milyon dollar sərmayə qoyulacaq. Layihənin birinci mərhələsində 5200 kvadratmetr qapalı, 113 min kvadratmetr açıq tipli heyvandarlıq kompleksləri, sosial obyektlər, kafe, kinoteatr tikilib.
Beləliklə, Zəngilan bu gün sadəcə işğaldan azad edilmiş bir rayon deyil, Azərbaycan dövlətinin qüdrətinin, iradəsinin və gələcəyə olan inamının canlı rəmzidir. Burada hər daş, hər tikilən ev, hər qayıdan ailə 30 illik həsrətin sonu və Böyük Qayıdışın əbədi başlanğıcıdır.

Mahnur Hüseynova
Xırdalan şəhər 8 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru
Video
"Vətən Qəhrəmanları" Şəhid İlyas Nəsirov


All rights reserved ©2012 Butov.az
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!