Cənubi Qafqazda yeni müharibə başlaya bilər: Fransa və Almaniya bunu etməsə...

Cənubi Qafqazda müharibə riski hər zaman var. Azərbaycanla Ermənistan arasında sülh müqaviləsi imzalanmayana qədər belə bir risk öz aktuallığını qoruyur. Məsələ təkcə bununla da bitmir. Ermənistan konstitusiyasında bir sıra dəyişikliklərin olması, o cümlədən Azərbaycana qarşı ərazi iddialarının aradan qalxması şərtdir.
Məsələ burasındadı ki təkcə region dövlətlərinin deyil, həm də digər oyunçuların bölgə ilə bağlı ciddi maraqları var. Ona görə də Ermənistan Qazaxın işğal altındakı dörd kəndini qaytarsa da, eskalasiya təhlükəsi sovuşmayıb.
Rəsmi İrəvan işğal altındakı digər kəndləri də qaytarmalı, konstitusiyasına dəyişiklik eməlidir. Ardınca sülh müqaviləsi imzalandıqdan sonra təhlükələr aradan qalxa bilər.
Əgər kənar qüvvələr Cənub Qafqaza müdaxilə etməsə, bu bölgə sözün əsl mənasında sülh adasına çevirlə bilər. Lakin görürük ki, kənar qüvvələr sanki müşterek formada əlbir olaraq prosesi qəsdən ləngitməyə, sülh danışıqlar prosesini pozmağa çalışırlar.
Yeri gəlmişkən deyək ki, son zamanlar Almaniyanın ritorikasında dəyişiklik hiss olunur. Bu dövlət artıq reallığı dərk edir. Berlin başa düşür ki, Bakı ilə İrəvan arasında sülhün alternativi yoxdur. Rəsmi Paris anlayır ki, Bakı ilə kəllə- kəlləyə gəlmək mənasızdır. Moskva isə çoxdan reallığı qəbul edib. Rusiya sülhməramlı kontingentinin Qarabağı vaxtından əvvəl tərk etməsi təbii ki, yüksək səviyyəli razılaşmadan sonra baş tutdu.
Üçüncü tərəflər yaxşı bilirlər ki, regiona indi yalnız Türkiyə müdaxilə edə bilər. İkinci bir alternativ görünmür. Əks halda müharibə ola bilər.

Mikayılova Leyla
Azərbaycan Universiteti