Ömrün və sözün

işıqlı çağı

(Ramiz Babayevin Poetik dünyası)

Bəzi insanlar var ki, onlarla ilk tanışlıqdan illərin dostu, doğması kimi ünsiyyət qura bilirsən. Çünki daxillərindəki insanlıq sevgisi, ziyalılıq nuru və sözün şirinliyi insanı sehirləyir. Bu günlərdə 20 Yanvar metrosu yaxınlığındakı çayxanaların birində məhz belə bir ziyalı ilə - tanınmış şair, pedaqoq Ramiz Babayev ilə həmsöhbət oldum. Bir stəkan pürrəngi çayın ətrafında başlayan yaradıcılıq söhbətimiz məni sözün sehrli, saf və səmimi dünyasına apardı.
Bizimlə görüşü təşkil edən "Bütöv Azərbaycan Media Qrupu”nun rəhbəri Tamxil Ziyəddinoğlu oldu. Hər üçümüz çay içə-içə ədəbiyyatdan, bədii yaradıcılıqdan geniş söhbət açdıq. Ramiz müəllim görüşümüzün xatirəsi olaraq öz dəsti-xətti ilə yeni çapdan çıxmış "Ömrün payız çağında" kitabını mənə hədiyyə etdi. Naxçıvanda nəfis tərtibatla işıq üzü görən bu toplu, müəllifin sayca 9-cu kitabıdır.
Ramiz Abbasqulu oğlu Babayev Naxçıvan Muxtar Respublikasının Babək rayonunun Şıxmahmud kəndində anadan olub. Doğma kəndində orta məktəbi bitirdikdən sonra Naxçıvan Pedaqoji İnstitutunun filologiya fakültəsinə daxil olub. Ali təhsilini başa vurub yenidən doğma kəndinə gənc bir müəllim kimi qayıdıb. Onun təşkilatçılıq qabiliyyəti, dərin elmi savadı və sonsuz bədii təxəyyülü tez bir zamanda diqqəti cəlb edib və o, məktəb direktoru vəzifəsinə qədər yüksəlib.
Ramiz müəllim hələ gənc yaşlarından təkcə bir pedaqoq kimi deyil, həm də bədii yaradıcılığı, ürəyəyatımlı şeirləri ilə tanınıb və sevilib. Təsadüfi deyil ki, o, bu gün Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin (AYB) üzvü və Prezident təqaüdçüsüdür.
Ramiz Babayevin şeirlərində müdrik düşüncələrin poetik ifadəsi sərgilənib. Şair həyatın, insan yaşamının gerçək üzünə ayna tutur, oxucunu halallığa, saflığa səsləyir. Onun poeziyasında milli ruh, vətənpərvərlik, dilimizə və tariximizə bağlılıq qırmızı xətlə keçir. O, "Mən türkəm" şeirində qədim tariximizə arxalanaraq millətimizin qüdrətini və gələcəyə olan inamını böyük iftixarla dilə gətirərək yazır:
Mən türkəm, qoy dünya eşitsin bunu,
Orxan Yeniseydən gəlir sorağım.
Bütün yer üzündə asılacaqdır
Mənim ay ulduzlu qızıl bayrağım.
Müəllifin ana dilimizə həsr etdiyi misralarda isə klassik poeziyamızın dadı-tamı, Arazın o taylı-bu taylı ağrısı və bütövlük həsrəti duyulur. "Ana dilim" şeirində dilimizin saflığını Vaqif və Vurğun nəfəsi ilə eyniləşdirir:
Vüqarlısan uca, əziz
Nəğmən şirin, sözün təmiz,
Bir aynasan saf - ləkəsiz,
Mənim Vaqif, Vurğun dilim,
Ana dilim, ana dilim.
***
Qoşmalısan, gəraylısan,
Araz kimi haraylısan,
O taylısan, bu taylısan
Bakı dilim, Təbriz dilim,
Ana dilim, ana dilim.
Təbiidir ki, hər bir sənətkarın ilham mənbəyi ilk növbədə doğulduğu torpaqdır. Naxçıvanın qədimliyi, onun ulu tarixi şairin "Mənim doğma Naxçıvanım" şeirində tərənnüm tapır:
Şərqin doğan günəşidi,
Nuhun sönməz atəşidi,
Qəhrəmanlıq nəğməsidi,
İgidlik, dostluq ünvanım.
Mənim doğma Naxçıvanım.
Ramiz Babayev həm də incə qəlbli bir sevgi şairidir. Onun məhəbbət lirikası həsrətlə, bəzən peşmançılıqla, bəzən isə gənclik xatirələrinin şirinliyi ilə yoğrulub. "Sevgi günahı" şeirindəki nisgil hər bir oxucunun qəlbinə toxunacaq gücdədir:
Nə vaxtsa çalınıb sınan saz kimi,
Asılıb qalmısan divarda belə.
Mənim o saf, ülvi, təmiz sevgimi
Heç zaman, heç yerdə gətirmə dilə.
***
Könlüm arzulamır heç zaman səni,
Eh, səndən yadımda nə qalıb axı.
Səndən mənə qalan saçımın dəni,
Məndən sənə qalan sevgi günahı.
O, "Yanıma qayıt" şeirində də qürurlu, lakin bir o qədər də həssas bir aşiqin daxili monoloqunu ustalıqla təsvir edir:
Bir gün sən yanımdan keçib gedəndə,
Könlüm od tutacaq, alışacaqdır.
Gizli axitdığın o göz yaşların,
Mənim həsrətimə qatışacaqdır.
***
Yanıma qayıdıb günün birində,
Həsrəti üstümə ələyəcəksən.
Mənim ürəyimi əlimdən alıb,
Hər dediyim sözə "can" deyəcəksən.
Şair başqa bir bədii nümunədə isə "İnanan deyiləm göz yaşlarına" deyərək hisslərini belə ifadə edir:
Keçmiş xatirələr qoy qalsın sənə.
Mənim bu günümü əlimdən alma.
Sən çox yalvarırsan sevirəm səni,
Məni o atəşə bir daha salma.
Şairin yaradıcılığında təbiət təsvirləri sadəcə mənzərə deyil, canlı bir aləmdir. Naxçıvanın füsunkar güşəsi olan Batabatın gözəlliyi onun misralarında elə canlanır ki, oxucu özünü həmin dağlarda, bulaqların başında hiss edir:
Baldırqanın, cacığın gül açıb çiçəkləri,
Həmərsünün gül ətiri məst eyləyir hər yeri,
Bura cənnətdir deyir gələn qonağın biri.
Səhərdən yamaclardan min cür çiçək dərmişəm -
Batabata gəlmişəm.
***
Bulaqlar nazlı - nazlı axıb gəlir dərəyə,
Hamı qonaqdır burda xoş üzə, duz çörəyə,
Gecə ulu dağlara duman gəlibdir deyə,
Mən də öz paltarımı qonaqlara vermişəm -
Batabata gəlmişəm.
Eyni zamanda "Yurduma bahar gəlir" şeirində qışın ağ yorğanını götürüb getməsi, təbiətin dirçəlişi və torpağın sinəsini dəlib keçən güllər-çiçəklər şair fəhmi ilə çox gözəl vizuallaşdırılır:
Yamacların qoynuna xalı salır göy çəmən,
Gündə min ruzi yağır ana torpağa göydən.
Bizə müjdə gətirir quşlar gəldiyi yerdən,
Torpağın sinəsini güllər çiçəklər dəlir.
Yurduma bahar gəlir.
***
Açılır budaqların qönçələri birbəbir,
Qış öz ağ yorğanını götürüb çıxıb gedir.
Günəş doğma yurduma işıq verir nur səpir,
Təbiət cana gəlir təzələnir dirçəlir.
Yurduma bahar gəlir".
"Ömrün payız çağında" kitabı bəlkə də ömrün illərini payız adlandırır, lakin Ramiz müəllimin yaradıcılığı heç vaxt solmayan, həmişə bahar təravətli qalan bənzərsiz bir söz xəzinəsidir. Hörmətli şairimizə yeni-yeni yaradıcılıq uğurları və uzun ömür arzulayırıq.

Hüseyn İsaoğlu,
yazıçı - publisist,
AYB və AJB üzvü