7 avqustdan sonra hər şey dəyişəcək - Dünya Trampın bu qərarından danışır

ABŞ Prezidenti Donald Trampın imzaladığı yeni tarif qərarı 7 avqust gecədən etibarən qüvvəyə minəcək.
Qərar 70-ə yaxın ölkəni əhatə edir və ABŞ Gömrük və Sərhəd Xidmətinə dəyişiklikləri tətbiq etmək üçün bir həftəlik texniki hazırlıq müddəti verilib. Yeni rejimə əsasən, ABŞ-a daxil olan məhsullara tətbiq ediləcək minimal tarif 10% təşkil edəcək. Ən yüksək tarif isə 41 faizlə Suriya üçün nəzərdə tutulub.
Trampın tariflərə dair sərəncamı bazarlarda ani reaksiya doğurub.
ABŞ dolları möhkəmlənib, neft qiymətləri artıb, Asiya birjaları isə itkilərlə bağlanıb. CNN yazır ki, yeni sistemdə ölkələr üç əsas qrupa bölünüb. Belə ki, ABŞ-ın ixracının idxalı üstələdiyi ölkələrə 10%-lik baza tarifi, kiçik ticarət kəsiri olan 40-a yaxın ölkəyə 15%-lik tarif, ticarət sazişi olmayan və ya ciddi kəsir yaranan ölkələrə isə daha yüksək tariflər tətbiq olunacaq.
Açıqlanan siyahıda Rusiya yer almayıb. Maliyyə naziri Skott Bessentin sözlərinə görə, ABŞ-ın Rusiya ilə rəsmi ticarət əlaqələri olmadığı üçün bu ölkəyə tarif tətbiq olunmur. Kanada isə gözlənilən 25% əvəzinə 35%-lik tariflə qarşılaşıb, amma bu addım Kanadanın valyutasına ciddi təsir etməyib.
Ekspertlər deyir ki, Avropadan idxal edilən dərman preparatlarının qiymətinin artacağı gözlənilir. Cənubi Koreya isə Tramp administrasiyası ilə razılaşaraq əvvəl planlaşdırılan 25% yerinə 15%-lik tarif əldə edib. Bu tarif həm də Cənubi Koreya avtomobillərinə şamil ediləcək. "Hyundai Motor" isə cavab olaraq ABŞ-da 21 milyard dollarlıq sərmayə yatıracağını və Corciya, Alabama və Luizianada istehsal güclərini artıracağını açıqlayıb.

Yeni dünya ticarəti

"Reuters"in analitikləri qeyd edirlər ki, Trampın bu addımı "yeni qlobal ticarət rejiminin başlanğıcı" ola bilər. Hərçənd ki, tariflərin siyahısı və rəqəmləri açıqlansa da, onların arxasında yatan məntiqin qeyri-şəffaf qalması vurğulanır.
Agentlik qeyd edir ki, bu siyasət Tramp administrasiyası üçün siyasi cəhətdən qələbə sayıla bilər, lakin ekonomik baxımdan ciddi nəticələr doğuracaq. Bura qiymət artımı (inflyasiya), tədarük zəncirlərinin pozulması, ixracat və idxalat balanslarının dəyişməsi və qlobal iqtisadi artımın ləngiməsi daxildir.
Ekspertlərin fikrincə, Trampın bu addımı yalnız Birləşmiş Ştatlar üçün deyil, bütün dünya üçün yeni iqtisadi mərhələnin başlanğıcı ola bilər. Tariflər vasitəsilə ticarət tərəfdaşlarına təzyiq göstərmək siyasəti əvvəlki dövrlərdə də sınaqdan çıxıb, lakin bu dəfə daha təşkilatlanmış və miqyasca böyük paket tətbiq edilir.
İstər Avropa dərmanları, istərsə də Asiya texnologiyaları üçün bu qərarlar qiymət artımı, bazar daralması və iqtisadi strategiyaların yenilənməsi deməkdir...