12-04-2026, 10:30
Hava proqnozu-
Əhalinin nəzərinə
Fövqəladə Hallar Nazirliyinin bəzi ərazilərdə gözlənilən küləkli və qeyri-sabit hava şəraiti ilə əlaqədar əhaliyə müraciət edib.
Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin məlumatına görə, yaxın günlər ərzində ayrı-ayrı yerlərdə intensiv yağış yağacağı, bəzi dağ çaylarından qısamüddətli sel keçəcəyi, şimşək çaxacağı və arabir güclü külək əsəcəyi proqnozlaşdırılır.
Qeyd olunanları nəzərə alaraq, Fövqəladə Hallar Nazirliyi müvafiq təhlükəsizlik qaydalarını bir daha xatırladır. Belə ki, güclü külək zamanı yüngül konstruksiyalı və müvəqqəti tikililərdən, bina və reklam lövhələrindən uzaq durmaq, elektrik dirəyi və naqillərinin, hündür ağacların altında dayanmamaq tövsiyə olunur.
Bundan əlavə, güclü küləyin baş verən yanğınların söndürülməsi ilə əlaqədar yaratdığı çətinlikləri nəzərə alaraq, küləkli hava şəraitində yanğın təhlükəsizliyi qaydalarına xüsusilə ciddi riayət edilməlidir. Həmçinin, kiçikhəcmli gəmi istifadəçiləri belə hava şəraitində dənizə çıxmağın qadağan olduğunu nəzərə almalıdırlar.
Eləcə də intensiv yağıntıların səbəb ola biləcəyi sel və daşqından qorunmaq üçün sel və daşqın təhlükəli ərazilərdən uzaq durmaq, bu təhlükə ilə üzləşdikdə dərhal yaxınlıqdakı yüksəkliyə qalxmaq tövsiyə olunur: “Eyni zamanda, ildırımla bağlı təhlükələrdən qorunmaq üçün elektrik cihazlarını şəbəkədən ayırmaq, telefonla (sabit şəbəkə, mobil, taksofon və s.) danışmamaq, açıq havada olarkən elektrik xətti, ildırım ötürücüsü, navalça və antenaya yaxınlaşmamaq, hündür ağacların altında daldalanmamaq və bu məqsədlə nisbətən çökək yer seçmək, avtomobildə olduqda isə hərəkəti dayandıraraq şüşələri qaldırıb ildırımın bitməsini gözləmək lazımdır.
12-04-2026, 10:11
21 saatlıq
danışığın sonu
İslamabadda İranla danışıqlarda ABŞ heyətinə rəhbərlik edən ABŞ-ın vitse-prezidenti J Vens, Pakistanın İslamabad şəhərində düz 21 saatlıq danışıqlara baxmayaraq, iki tərəfin razılığa gələ bilmədiyini söylədi.
Vens danışıqlar başa çatdıqdan sonra verdiyi qısa açıqlamada bunları deyib:
"Pis xəbər odur ki, razılığa gələ bilməmişik və düşünürəm ki, bu, Amerika Birləşmiş Ştatları üçün yox, daha əslində, İran üçün pis xəbərdir."
Danışıqların hansı sahələrdə pisləşdiyi barədə suala cavab olaraq, Vens hələ ətraflı məlumat verməkdən imtina edib, lakin qeyd edib ki, ABŞ İrandan şərtlərə əməl etmə öhdəliyini gözləyir. .
12-04-2026, 07:14
Şakir ALBALIYEV,
Filologiya elmləri doktoru
Filologiya elmləri doktoru
Dil tarixinə
dair praktikum
Həmyerlimiz filologiya elmləri doktoru, professor İsmayıl Kazımovun universitet tələbələri üçün dərs vəsaiti məqsədilə “Azərbaycan dilinin tarixi” (praktikum) adlı kitabı (“Elm və təhsil”, 2025) işıq üzü görüb. Kitabın elmi redaktoru professor Nadir Məmmədli, rəyçiləri professor Sevil Mehdiyeva və dosent Təranə Şükürlüdür. Kitab giriş və 4 bölümdən ibarətdir. Təxminən 50 səhifəni əhatə edən girişdə müəllif geniş izahatlar verməklə Azərbaycan dilinin tarixi və metodologiyasına dair məlumatları ümumiləşdirib yazır: “Azərbaycan dilinin tarixi və metodologiyası (060201 – “Filologiya” ixtisası üzrə).
“Azərbaycan dilinin tarixi və metodologiyası” kursunun tədrisində başlıca məqsəd tələbələrə Azərbaycan ədəbi dili tarixinin, tarixi qrammatik quruluşunun keçib gəldiyi inkişaf mərhələlərini, dilimizdə baş verən fonomorfoloji, leksik-semantik, qrammatik dəyişmələri mənimsətməkdən ibarətdir.
Fənn üzrə tələblər:
1. Dilin tarixi vəziyyətini öyrənsinlər;
2. Azərbaycan dilinin tarixən mövcud olmuş fonetik, orfoqrafik, orfoepik və qrammatik (morfoloji və sintaktik) və s. norma qanunauyğunluqlarını mənimsəsinlər.
Mövzular
1. Dil tarixi təhlil predmeti kimi
2. Folklor dili və üslubu
3. Azərbaycan dilinin arxaik layı
4. Nitq hissələrinin (isim, sifət və sayın) formalaşması və inkişaf tarixi
5. Əvəzliyin inkişaf tarixi
6. Feilin inkişaf tarixi
7. Feil şəkillərinin formalaşması tarixi
8. Zərfin inkişaf tarixi
9. Köməkçi nitq hissələrinin formalaşması və inkişafı” (səh. 6).
Göründüyü kimi, alimin əsas məqsədi ali məktəbdə tədris etdiyi fənnin əsas proqram materiallarını təqdim etmək və bu əsasda fikirlərini sistemli şəkildə şərh etməkdən ibarətdir. Başqa sözlə, bu vəsait mühazirə materiallarını tələbələrə necə öyrətmək və başa salmaq üçün bir növ izahlı proqram sənədi rolu oynayan kitabdır. Belə ki, professor 30 mühazirə saatının olduğunu diqqətə çəkib, yazır:
1. “Azərbaycan dili tarixi qrammatikası” fənni, mövzusu və vəzifələri
2. Fənnin digər elmlərlə (ümumi dilçilik, müasir Azərbaycan dili, Azərbaycan ədəbi dili tarixi, Azərbaycan dialektologiyası, Azərbaycan ədəbiyyatı tarixi, Azərbaycan tarixi) əlaqəsi.
3. Azərbaycan dili tarixi qrammatikasının əsas mənbələri (Orxon-Yenisey, uyğur yazılı abidələri, ərəb əlifbasında yazılmış Azərbaycan dili abidələri, dialektlər və şivələr, müasir türk dilləri, qonşu dillər, Azərbaycan folkloru, toponimlər).
4. Azərbaycan dili tarixi qrammatikası fənnində istifadə olunan əsas tədqiqat metodu: müqayisəli-tarixi metod” (səh. 8).
Məhz bu cür sistemli ümumiləşdirmədən sonra professor İsmayıl Kazımov “Azərbaycan dili tarixinin qaynaqları” mövzusuna keçid edir və bunların aşağıdakı şəkildə ümumi səciyyəsini verir:
Şumer dili. Orxon-Yenisey abidələri. Mahmud Kaşğarinin “Divanü lüğat-it-türk” əsəri. “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanı. Azərbaycan şifahi və yazılı əsəbiyyatı. Onomastik vahidlər. Dialekt və şivələr. Qohum dillər. Qohum olmayan dillər. “Azərbaycan dilinin tarixi qrammatikası”, “Dil tarixi” kursunun bir qolu kimi. Tarixi qrammatikanın predmeti, obyekti, məqsəd və vəzifələri (səh. 9).
Bu minvalla professor İ.Kazımov fənnin əhatə etdiyi mövzu dairəsinin geniş icmalını verir. Göstərir ki, 1930-cu illərdə Bəkir Çobanzadə, daha sonra Əbdüləzəl Dəmirçizadə, Tofiq Hacıyev, Nizami Xudiyev kimi nəhəng alimlərimiz Azərbaycan ədəbi dilimizin tarixi ilə bağlı tədqiqatlar aparıb, əsərlər ortaya qoymuşlar.
İsmayıl Kazımov yeri gəldikcə keçilən mövzuya uyğun olaraq suallar və tapşırıqlardan ibarət cümlələri də tələbələrin diqqətinə çatdırır ki, bu da kitabın praktiki olaraq funksionallığını artırır. Həmçinin alim qeyd edir ki, “Azərbaycan dilinin tarixi qrammatikası” fənninə 15 saat mühazirə, 30 saat seminar dərsləri planlaşdırılmışdır. Bu minvalla professor ayrı-ayrı mövzular üzərində dayanır, Şumer dili (mətnlər) başlığı ilə verdiyi hissədə dərs saatlarını mövzu üzrə belə qruplaşdırır: “Müxtəlif qaynaqlar Azərbaycan dili tarixinin öyrənilməsində mühüm rol oynayır. Bunlar aşağıdakılardır: Şumer dili (mətnləri). Orxon-Yenisey abidələri. Mahmud Kaşğarinin “Divanü lüğat-it-türk”əsəri. “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanı. Azərbaycan şifahi və yazılı əsəbiyyatı. Onomastik vahidlər. Dialekt və şivələr. Qohum dillər. Qohum olmayan dillər” (səh. 27).
Daha sonra bu mövzu ətrafında mövcud elmi mənbələrə üz tutur və mövzunun dərindən mənimsənilməsi istiqamətində konspektləşdirilmiş tezislər irəli sürür. “Orxon-Yenisey abidələri türk dillərinin, o cümlədən Azərbaycan dilinin tarixinin öyrənilməsindən ötrü ən mühüm qaynaqlardandır”, - deyən İ.Kazımov bildirir ki, “Bu abidələr şərqdə Sarı dənizdən qərbdə Macarıstanadək, şimalda Şimal Buzlu Okeandan cənubda Tibet yaylasınadək geniş bir ərazidə tapılmışdır.” Daha sonra isə bu abidələr haqda mühüm bilgiləri nəzərə çatdırıb yazır: “Orxon abidələri bunlardır: Ongin abidəsi, Gültiginin şərəfinə qoyulmuş abidə, Bilgə xaqan abidəsi, Tonyukuk abidəsi, Küli Çor abidəsi, Moyun çor abidəsi, Suci abidəsi və s.
Yenisey abidələri: 120 belə abidə qeydə alınmışdır”.
Alim Orxon-Yenisey abidəsində 18 samit səsin olmasını göstərir, saitlərin hansı sözlərdə işlənməsinə dair misallar çəkib, bir sıra leksik vahidlərdən də bəhs açır.
Daha sonra professor İ.Kazımov Mahmud Kaşğarinin “Divani-lüğət-it-türk” əsəri, “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanı, “Şühədanamə” əsəri, Azərbaycan şifahi və yazılı ədəbiyyatı, onomastika (tayfa və yer adları), dialekt və şivələr, qonşu dillər və qohum dillər üzrə müvafiq bəhslərdə bunlardan Azərbaycan dilinin tarixi qrammatikasının öyrənilməsindəki mühüm qaynaqlar kimi söz açır.
Professor İsmayıl Kazımov praktikum materiallarının 1-ci bölümünü Azərbaycan dilinin diaxron fonetikası, 2-ci bölümünü Azərbaycan dilinin diaxron leksikologiyası, 3-cü bölümünü Azərbaycan dilinin diaxron morfologiyası və 4-cü bölümünü isə Azərbaycan dilinin diaxron sintaksisi üzərində qurub, əlavələr bölməsi ilə tamamlayır. Dilimizin tarixinin tədrisi metodikasına dair dəyərli bir kitaba imza atan professora yeni-yeni uğurlar arzulayıram.
11-04-2026, 23:53
Hörmüz tezliklə açılacaq - Tramp
ABŞ Prezidenti Donald Tramp strateji əhəmiyyətli Hörmüz boğazının yaxın vaxtlarda gəmiçilik üçün yenidən açılacağı ilə bağlı iddialarını yenidən gündəmə gətirib.
Dövlət başçısı bu barədə özünə məxsus “TruthSocial” sosial şəbəkə hesabında paylaşım edib.
Tramp regiondakı hərbi və diplomatik proseslərin gedişatına toxunaraq, boğazın açılmasının an məsələsi olduğunu vurğulayıb.
“Hörmüz boğazı tezliklə açılacaq və boş gəmilər artıq yük götürmək üçün ABŞ-yə axışır”, – deyə o, öz paylaşımında qeyd edib.
Xatırladaq ki, Hörmüz boğazı dünya neft ticarətinin əsas arteriyalarından biri hesab olunur və son hərbi gərginliklər fonunda boğazda gəmiçiliyin təhlükəsizliyi ciddi müzakirə mövzusuna çevrilib.
11-04-2026, 23:18
İranla işimiz bitməyib - Netanyahu
İsrail və ABŞ İrana qarşı əməliyyat zamanı nüvə bombasının yaradılmasının qarşısını alıb və bununla da ekzistensial təhlükəni aradan qaldırıb.
Bu barədə ölkənin baş naziri Benyamin Netanyahu videomüraciətində bildirib.
"Əməliyyat hələ başa çatmayıb, lakin artıq indidən əminliklə demək olar ki, biz tarixi uğurlara nail olmuşuq. Biz bu kampaniyaya başladıq, çünki İran nüvə silahı yaratmağa və gündə yüzlərlə raket istehsal etmək imkanına çox yaxın idi. Başımızın üzərini almış iki ekzistensial təhlükə yox olmalı idi", - deyə o vurğulayıb.
Onun sözlərinə görə, İranda hələ də ölkədən çıxarılmalı olan zənginləşdirilmiş uran var: "Bu ya razılaşma yolu ilə olacaq, ya da başqa üsullarla baş verəcək".
11-04-2026, 22:41
“Neftçi”dən növbəti QƏLƏBƏ
Misli Premyer Liqasının 27-ci turunda “Neftçi” “Araz-Naxçıvan”la qarşılaşıb.
Bakı təmsilçisi rəqibini 2:1 hesabı ilə məğlub edib.
Misli Premyer Liqası
27-ci tur
“Neftçi” - “Araz-Naxçıvan” - 2:1
Qol: İmad Faraj, 32 (1:0), Breno Almeyda, 57 (2:0), Slavik Alxasov, 65 (2:1)
11-04-2026, 21:06
Vaşinqtonda kritik görüş: İsrail və Livan üz-üzə
İsrail və Livan hökumətləri uzun illər davam edən gərginlikdən sonra ilk dəfə səfirlər səviyyəsində birbaşa danışıqlara hazırlaşır.
Görüş aprelin 14-də Vaşinqtonda keçiriləcək.
Bildirilir ki, danışıqlarda İsraili bu ölkənin ABŞ-dəki səfiri Yexiel Leyter, Livanı isə səfir Nada Hamade Moavad təmsil edəcək.
Məlumata əsasən, rəsmi Vaşinqton görüş baş tutana qədər Livanın paytaxtı Beyrutun hərbi hücumlardan qorunması ilə bağlı xüsusi təhlükəsizlik zəmanəti verib. Bu diplomatik təşəbbüsün məqsədi bölgədə atəşkəsi möhkəmləndirmək və davamlı sülhə nail olmaqdır.
Danışıqlar zamanı İsrail qoşunlarının Livanın cənubundan çıxarılması, “Hizbullah”ın tərksilah edilməsi, sərhəd mübahisələrinin həlli və məhbusların azad olunması kimi əsas məsələlərin müzakirəsi planlaşdırılır.
Xatırladaq ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp aprelin 7-də İranla iki həftəlik müvəqqəti atəşkəs elan etsə də, İsrail Livanın cənubunda “Hizbullah”a qarşı əməliyyatlarını davam etdirib. Hazırda Vaşinqton və Beyrut rəsmiləri İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahudan birbaşa danışıqlar başlayana qədər hücumların müvəqqəti dayandırılmasını istəyiblər.
Qeyd edək ki, bu gün Pakistanın paytaxtı İslamabadda ABŞ və İran nümayəndə heyətləri arasında da birbaşa görüş keçirilib.
11-04-2026, 20:41
Pakistan qırıcıları Səudiyyə Ərəbistanında
Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrinə aid qırıcılar Səudiyyə Ərəbistanına yerləşdirilib.
Bu barədə Səudiyyə Ərəbistanı Müdafiə Nazirliyi məlumat yayıb.
“Hərbi heyət iki ölkə arasında strateji müdafiə müqaviləsi çərçivəsində Səudiyyə Ərəbistanının şərqindəki Kral Əbdüləziz Hava Bazasına gəlib. Heyətin tərkibinə Pakistan Hərbi Hava Qüvvələrinin döyüş təyyarələri, eləcə də texniki və əməliyyat heyəti daxildir. İki ölkə arasında hərbi koordinasiyanı gücləndirmək və əməliyyat hazırlığını artırmaq məqsədi daşıyan bu addım regional və beynəlxalq səviyyələrdə təhlükəsizliyə töhfə vermək məqsədi daşıyır”, - məlumatda bildirilib.
11-04-2026, 20:24
Pakistanda İranın maraqlarını müdafiə edirik - Pezeşkian
"Pakistanda keçirilən yüksək səviyyəli danışıqlarda İranın nümayəndə heyəti ölkəmizin maraqlarınıl müdafiə edir və bu istiqamətdə cəsarətlə müzakirələr aparır".
Bu barədə İran Prezidenti Məsud Pezeşkian “X”da yazıb.
"Hər bir halda, xalqa xidmətimiz bir an belə dayanmayacaq və bundan sonra da nəticədən asılı olmayaraq xalqın yanında dayanacağıq", - İran Prezidenti paylaşımda bildirib.
11-04-2026, 20:10
Kürdə suyun səviyyəsi yüksəldi
Kür çayının Salyan rayonu ərazisindən keçən hissəsində son günlər suyun səviyyəsində ciddi artım müşahidə olunur.
Ölkə ərazisində yağan intensiv və fasiləsiz yağışlar çayın su rejiminə təsirsiz ötüşməyib.
Nəticədə son həftə ərzində çayda suyun səviyyəsi 1,5 metrdən çox qalxıb.
Ümumilikdə isə minimum həddən indiyədək Kür çayında suyun artım səviyyəsi 2,5 metrə çatıb. Məlumata görə, mövcud vəziyyət hələlik çay sahili boyunca yerləşən yaşayış məntəqələri üçün birbaşa təhlükə yaratmır.
Sorğu
Saytımızda hansı mövzulara daha çox yer verilməsini istəyirsiniz?
Son buraxılışımız
Facebook səhifəmiz
Reklam
Hava
Valyuta
Reklam
Sayğac
Ən çox baxılanlar
Köşə
Xəbər lenti
Foto
Tanınmış telejurnalist vəfat edib
Tanınmış telejurnalist Nailə Əkbərova vəfat edib.
Bu barədə onun dostları məlumat yayıblar.
O, ağır xəstəlikdən əziyyət çəkirmiş.
Əkbərova Nailə Ənvər qızı 27 avqust 1963-cü ildə Şamaxı şəhərində anadan olub. Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin məzunudur. 1981-ci ildən Azərbaycan Dövlət Televiziyasında çalışmağa başlayıb. 1997-2006-cı illərdə musiqi verlişləri baş redaksiyasında baş rejissor vəzifəsində çalışıb.
2006-ci ildə “Space” telekanalında bir neçə verlişin rejissoru işləyib. 2009-cu ildən TRT telekanalının əməkdaşıdır. TRT Avaz-da yayımlanan “Qafqazlara əsən yellər” proqramının müəllifi, rejissoru və aparıcısı olub. Azərbaycanda ilk klip yaradıcılarındandır.
Allah rəhmət etsin!
Video
"Vətən Qəhrəmanları" Şəhid İlyas Nəsirov
All rights reserved ©2012 Butov.az
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!