12-01-2025, 21:23
Şəhər nəqliyyatı: Tıxaclar və iqtisadi itkilər
Həmişə dostlarımla söhbət edəndə yolda itirdiyim iki saatdan bəhs edirəm.
“Heçnə yox, təkcə yol yorur məni”,- deyirəm. Adicə dərsə, işə getmək üçün yolda sərf etdiyimiz zaman bizə həm psixoloji olaraq aqressiya, əsəb, həm də mənəvi olaraq təsir edir. Bəs bu problemin həll yolu varmı?
Müasir dövrün böyük problemlərindən biri də yolların tıxac olması ilə bağlıdır. Tıxacların yaranmasının bir neçə səbəbi var: sürətli urbanizasiya, avtomobil sahiblərinin sayının artması, ictimai nəqliyyatın kifayət qədər inkişaf etməməsi, dövlət qurumlarımda və özəl müəssisələrdə iş saatlarının eyni vaxt başlaması, eyni zamanda yolların strukturunun düzgün olmaması ilə əlaqəlidir. İndi isə bu fikirləri daha da aydınlaşdıraq.
Şəhərlərə axın edən insanların sayı ildən-ilə artır. Bu da öz növbəsində yolların daha çox avtomobillə dolmasına səbəb olur. Böyük şəhərlərdə yaşayan əhalinin sıxlığı tıxacların ən böyük amillərindən biridir. Səbəblərdən biri də şəxsi avtomobil istifadəçilərin sayının sürətlə artmasıdır. Hər kəs
şəxsi avtomobil “sevdasına” düşür və nəticə olaraq say artdıqda problem də
artır. İctimai nəqliyyatın yarıtmazlığı nəticəsində ondan istifadə edənlərin sayının azalması və şəxsi nəqliyyat vasitələrinə üstünlük verilməsi yollarda əlavə gərginlik yaradır. Şəhərlərdə tıxacların yaranmasının əsas səbəblərindən biri də dövlət idarələrində və bir çox özəl müəssisələrdə iş saatlarının eyni vaxtda başlaması və bitməsidir. Bu vəziyyət yolları səhər və axşam saatlarında həddindən artıq yükləyir və şəhərin nəqliyyat infrastrukturuna ciddi təzyiq yaradır.
Dövlət qurumlarının əksəriyyətində iş səhər saat 9:00-da başlayır, axşam 18:00-da bitir. Bu cədvəl özəl sektorda fəaliyyət göstərən bir çox müəssisə tərəfindən də tətbiq olunur. Nəticədə, səhər saatlarında işə gedən və axşam saatlarında işdən çıxan insanların hamısı eyni vaxtda yollara axışır. Bu problemin qarşısını almaq üçün müxtəlif tədbirlər görülməlidir. Beləki, fərqli iş saatlarının tətbiq olunması, uzaqdan iş imkanı, rəqəmsal koordinasiya sistemləri yaradıla bilər. İş saatlarının koordinasiyasızlığı tıxac problemini daha da ağırlaşdıran əsas amillərdəndir.
Dövlət qurumları və özəl sektor bu məsələdə birgə addımlar ataraq tıxac problemini yüngülləşdirə bilərlər. İş saatlarının daha çevik tənzimlənməsi
ilə həm vətəndaşların vaxtı qənaət edilər, həm də şəhərin nəqliyyat sistemi effektiv işləyər. Bu, eyni zamanda, ekoloji və iqtisadi mənfəət də gətirər.
Digər problem isə köhnəlmiş yollar, yeni yol layihələrinin gecikməsidir. Yol genişləndirmə işlərinin aparılmaması tıxacların qaçılmaz olmasına
gətirib çıxarır. Bəs bu zaman necə tədbir görülməlidir? Texnologiyanın inkişafı ilə ağıllı yol və işıqlandırma sistemləri tıxacların idarə olunmasında əhəmiyyətli rol oynaya bilər. Nəqliyyat axınını daha dəqiq proqnozlaşdıran sistemlər, sürücülərə ən boş marşrutları təklif edərək yollardakı
yüklənməni azalda bilər. Tıxacın yaranması təkcə əhaliyə deyil, eyni zamanda ekoloji və iqtisadi problemlərin yaranmasına səbəb olur.
Beləiklə, ekoloji problemlər: Tıxaclar zamanı avtomobillər hərəkətsiz və ya yavaş sürətlə getdiyi üçün yanacaq sərfiyyatı artır. Bu da havaya daha çox zərərli qazların atılmasına və ekoloji fəsadlara gətirib çıxarır. İqtisadi itkilər: Tıxaclar yalnız fərdlərin vaxtını və enerjisini israf etməklə qalmır, həm də ölkənin ümumi iqtisadiyyatına zərbə vurur. Nəqliyyat sektorunda məhsuldarlığın azalması, çatdırılma xidmətlərinin gecikməsi və yanacaq sərfiyyatının artması nəticəsində iqtisadi itkilər qaçılmaz olur. Yolların tıxaclı olması yalnız şəhər planlaşdırıcılarının deyil, həm də hər bir
vətəndaşın diqqət yetirməli olduğu mühüm problemdir. Hər birimiz özümüzdən başlayaraq ictimai nəqliyyatdan istifadə etməklə, alternativ nəqliyyat vasitələrini seçməklə və avtomobil istifadəsini minimuma endirməklə tıxacların azalmasına töhfə verə bilərik.
Fatimə QULİYEVA,
Bakı Slavyan Universitetinin Sosial Elmlər
fakültəsinin tələbəsi
11-01-2025, 15:51
Azərbaycanda pensiyalar gələn ay yenidən artırılacaq
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin imzaladığı sərəncama əsasən, minimum pensiya məbləği gələn aydan 280 manatdan 320 manata çatdırılacaq. Bu o deməkdir ki, minimum pensiya alanlar artıq gələn aydan artırılmış məbləği alacaqlar. Bu artımlar məhz fevral ayında pensiyaçılara ödəniləcək.
Azərbaycanda bundan əlavə gələn ay pensiyaların yenidən artırılması nəzərdə tutulub.
Bu dəfə artım pensiyaların indeksləşdirilməsi ilə baş tutacaq. İndeksləşdirmə pensiyaların məbləğini istehlak qiymətləri indeksi ilə əlaqələndirməklə inflyasiyadan qorunmaq vasitəsidir. Bu vasitə ilə ölkədə istehlak mallarının və xidmətlərin qiymətlərinin artması nəticəsində gəlirlərdə yaranan itkilər tam və ya qismən kompensasiya edilir. Yəni, qiymətlər artdığı üçün pensiyaların da buna uyğun artması həyata keçirilir.
İndeksləşdirmə Azərbaycanda orta aylıq nominal əməkhaqqının illik artım tempinə uyğun olaraq aparılır. Orta aylıq nominal əməkhaqqı isə Dövlət Statistika Komitəsi tərəfindən açıqlanır.
İndeksləşdirmə Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə həyata keçirilir. Qeyd edək ki, ötən il dövlət başçısı pensiyaların indeksləşməsi barədə sərəncamı fevral ayının 5-də imzalayıb.
2024-cü ilin ilk 10 ayının yekunlarına əsasən, ölkə üzrə orta aylıq əməkhaqqı təxminən 8 faiz artıb. Dəqiq göstəricilər isə gələn ayın əvvəllərində elan ediləcək.
Beləliklə, pensiyalar həm prezidentin dekabr ayında imzaladığı sərəncam əsasında, həm də gələn ay indeksləşdirmə nəticəsində artacaq.
Pensiya artımları yanvarın 1-dən hesablanacaq, amma artımlar fevral ayında ikisi birlikdə ödəniləcək. Yanvar ayının artımları da fevralda ödəniləcək.
7-01-2025, 20:56
"Pensiya və müavinətlərin artırılmasına daim diqqət göstərəcəyik”
Prezident İlham Əliyev yanvarın 7-də yerli telekanallara müsahibəsində Azərbaycanda sosial sahədə atılan addımlardan danışıb.
Bu il yanvarın birindən minimum əməkhaqqının və pensiyanın artdığını vurğulayan dövlətimizin başçısı deyib: “Bu qədər böyük sərmayə qoyan və Qarabağın bərpası kimi qarşımızda bu qədər böyük problemi olan ölkədə bu sahəyə də bu diqqəti yetirmək, əlbəttə ki, bizim siyasətimizin, necə deyərlər, mahiyyətini göstərir. Yəni, Azərbaycan vətəndaşları ildən-ilə daha yaxşı yaşamalıdırlar. Cəmiyyətdə də, siyasətdə də, ailədə də hər şey ədalətli olmalıdır və sosial ədalət prinsipləri həmişə bizim üçün vacib olub”.
Son bir neçə il ərzində dörd sosial paketin həyata keçirildiyini vurğulayan Prezident, həmçinin qeyd edib: “İqtisadi imkanlar artdıqca biz daim sosial məsələlərin həllinə - minimum əməkhaqqı, pensiya, sosial müavinətlərin artırılması məsələlərinə də daim diqqət göstərəcəyik”.
7-01-2025, 17:12
Bu il pensiyaların ödənilməsinə 7 milyard manatdan çox vəsait ayrılacaq
Bu il pensiya ödənişlərinə ötən ilə nisbətən 710 mln. manat çox olmaqla 7 mlrd. 210,5 mln. manat vəsait ayrılıb.
2018-ci ildən indiyədək həmin vəsait 2 dəfə artıb.
Aparılan islahatlar çərçivəsində pensiya artımlarının davamlı xarakter alması pensiya təminatı üzrə ödənilən vəsaitlərin də mütəmadi artımı ilə nəticələnir.
Növbəti sosial islahat paketi olaraq gələn ayın 1-dən minimum pensiyanın 280 manatdan 320 manata çatdırılması, həmçinin bu ilin əvvəlindən pensiyaların indeksləşdirilərək artırılması da nəzərdə tutulur.
Bu artımlarla əlaqədar olaraq 2025-ci ildə də pensiyalarının ödənilməsi xərclərində artım dinamikası davam edəcək.
Cari ildə əmək pensiyalarının ödənilməsi xərcləri üçün 7 mlrd. 210 mln. 530 min manat nəzərdə tutulub ki, bu da keçən il müvafiq istiqamətdə ayrılan vəsaitdən 710 mln. manat və ya 11 faiz çoxdur.
26-12-2024, 16:05
İlahə HƏBİB Yazır: Camaat nə deyər?!
Bu camaat çox dəyərlidir bilirsiniz niyə? Çünki lazımlı yerlərdə elə müdaxilə edirlər ki, sən onlara lap sətirbəsətir anlat onların izahı qədər əhəmiyyətli olmaz. Bax bu qara camaat dünyanın hər yerini əhatə edir. Əhatəliklə də kifayət etmir birbaşa həyatımızda təzyiq və təsir buraxır, məndən soruşsan onlar qədər bizim yaxşılığımızı istəyən yoxdu. Təzyiqlərin və təsirlərin nümunəvi tərəfidir camaat nə deyər?
Dünyaya uşaq göz açır müzakirələr gedir, uşaq məktəbə gedir, baxçaya gedir, sonra ali məktəbə qəbul olur. Uşaq ali məktəbə seçim edəndə qıza müəllim, ya həkim ol deyirlər imtahandan aşağı bal yığanda canım camaat da deyir ki, nə qədər pul tökmüşdün elə bu? Bilirsən bunlar bəlkə də, mühasibat ya da bank işçiləridir, yoxsa belə dəyərli hesablamalarla niyə beyinlərini yorsunlar? Hesabatlarını aparırlar sonra karyera peşəmiz üzrə işlər görürük bu “əzizimiz camaat” da tələbəlik illərimizdən bunu etdiyimizi gördükdə biz indidən çətinlik, əziyyət görməyək yorulmayaq deyə universiteti bitir, işləyərsən, karyera qurarsan deyirlər. Necə də incə düşüncəlidirlər. Qonşuluğumuzda bir qız var, tələbədir, 18 yaşı var. Qız 550 balla Bakı Dövlət Universitetinin Fizika fakültəsində oxuyur. Qıza təlqin etdikləri, onun timsalında bir çox qıza deyilən söz və davranışları izah edəcəm.
Beləliklə, karyeramızı qurmaq yolunda cəhdlər etdiyimizdə də ortaya evlilik məsələsini gətirərək əsas bəxti gözəl olsun deyib bizə gözəl bəxt arzulayırlar. Lakin hər şeyin öz zamanı və yeri var. Mənim fikrimcə karyera qura bilmədən ailə qurmaq önəmsizdir. Bir insanın məqsədi hərəkəti və qurduğu bir iş həyatı olmalıdır. Sonra bu evlilik məsələsində qarşımıza çıxan elçilərə qızın buna getsin bunun elə imkanı var belə heç işləməyinə də ehtiyac qalmaz, amma unudurlar ki, insanlıq hər zaman ən böyük qalibiyyətdir. Hər mövzuda belədir. İçi boş, dolu stəkana bənzəyən fiqurlar çoxdur, onu həndəsəyə elm kimi gətirib bəzəyən gözəl edən camaatımızdır. Bununla da bitmir ailə həyatından sonra maddi qayğılarımızla, mənəvi ruh halımızla, həyatımızla o qədər yaxından maraqlanırlar ki, hətta bu bir ömür bəs edir. Görün bizi necə də önəmsəyirlər?!
Yekun olaraq öz qərarlarınızı seçimlərinizi, sevdiyiniz işi, uğuru camaat nə deyərə qurban verməyin!
İlahə HƏBİB,
Bakı Slavyan Universitetinin III kurs tələbəsi
23-12-2024, 18:27
Pensiya və maaş artımı neçə nəfəri əhatə edəcək?
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin imzaladığı “Əhalinin sosial rifahının yaxşılaşdırılması sahəsində tədbirlərin davam etdirilməsi haqqında” 23 dekabr 2024-cü il tarixli Sərəncam dövlət başçısının siyasətinin mərkəzində vətəndaş rifahının təminatı prinsipinin dayandığını və bu məqsədlə aparılan sosial islahatların uğurla davam etdirildiyini bir daha göstərir.
Sərəncama əsasən, 2025-ci il yanvarın 1-dən ölkəmizdə minimum aylıq əməkhaqqının məbləği 345 manatdan 16 faiz artımla 400 manata, 2025-ci il fevralın 1-dən əmək pensiyasının minimum məbləği 280 manatdan 14,3 faiz artımla 320 manata çatdırılacaq.
Bu artımlarla birgə artıq 2018-ci ilin əvvəlindən minimum aylıq əməkhaqqında 3,1 dəfə, minimum pensiyada 3 dəfəyədək artıma nail olunub.
Yeni sosial islahat paketində digər sosial ödənişlərin artırılması da yer alıb. Sərəncamla Nazirlər Kabineti gələn il sosial müavinətlərin və təqaüdlərin məbləğlərinin artırılması ilə bağlı təkliflərini 3 ay müddətində ölkə Prezidentinə təqdim edəcək.
2018-2024-cü illərdə müavinət və təqaüd ödənişlərində 5 dəfə artım baş verib və göründüyü kimi, bu artım dinamikası gələn il də davam edəcək.
Həmçinin, Sərəncamla Nazirlər Kabineti dövlət büdcəsindən maliyyələşdirilən sahələrdə aylıq tarif (vəzifə) maaşlarının minimum aylıq əməkhaqqının artırılmış yeni məbləğinə uyğunlaşdırılmasını təmin edəcək.
Beləliklə, həmin sahələr (sosial, elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət, gənclər, idman, kənd təsərrüfatı, ekologiya, ətraf mühitin mühafizəsi, mənzil-kommunal, nəqliyyat, rabitə, meliorasiya, su təsərrüfatı və s.) üzrə 19 pillədən ibarət Vahid Tarif Cədvəlinin ilk pilləsindəki maaş 400 manata çatdırılmaqla, digər pillələr üzrə maaşlarda da buna uyğun artımlar tətbiq ediləcək.
Yeni Sərəncamla icrasına başlanan növbəti sosial islahat paketi ümumən 3 milyon insanı əhatə edəcək və onlara yönələn əməkhaqqı, pensiya, müavinət və təqaüdlər artırılacaq. Həmin artımlar üçün illik əlavə olaraq 1,4 milyard manat ayrılacaq.
11-12-2024, 21:36
Fatimə QULİYEVA yazır:
“Yağış Suları və Şəhərlər: Kollektor Problemi”
Uşaqlıqdan bəri yağışın yağmasını, yağışdan sonra yaranan torpaq qoxusunu sevmişəm. Düşünürdüm ki, göy belə dilə gələrək insanlara müraciət edir. O xoş diləkləri, problemsiz həyatı və gördüklərini su damlaları ilə nəql edir. Böyüdükcə fərqinə vardım ki, yağışın yağması hər kəsin baxdığı pəncərədən fərqli görünür. Kimisi sevir, kimisi dərd çəkir, kimilərisə düşünərək uzaqlara səyahət edir. Amma biz bədii səyahətimizi yarıda qoyaraq, paytaxtda və rayonlarımızda baş verən real hadisələrdən bəhs edək.
Yağışın yağması ilə nə ola bilər ki, deyə düşündükdə qarşıma çıxan xəbərlər məni təəccübləndirdi və hətta necə deyərlər “bişmiş toyuğun belə gülməyi gəldi”. Yeni tikilən tunellərdə yağış sularının yığılması, gölməçələrdə çarəsiz qalan insanların taleləri haqqında uzun-uzadı danışa bilərəm. Fəqət yenə sual yaranır. Niyə tuneldə yağış suyu yığılıb qalsın ki? Gəlin indi cavabı müzakirə edək.
Yağışların intensivliyi artdıqca şəhərlərdə kollektor sistemlərinin əhəmiyyəti daha çox hiss olunur. Bəs kollektor sistemləri nədir?
Kollektor- kanalizasiya sistemləri suyun və tullantıların toplanıb yönləndirilməsi üçün nəzərdə tutulan mühəndis qurğusudur. O əsasən yağış sularını, məişət tullantı sularını və ya sənaye sularını toplamaq və yönləndirmək üçün istifadə olunur. Lakin paytaxt və rayon kəndlərində bir çox kollektor sistemlərinin köhnəlməsi, düzgün işləməməsi ciddi problemlərə səbəb olur. Hansı problemlərdi bunlar: yağış suları yollarda yığılaraq nəqliyyata maneə yaradır, binaların və digər mühəndis qurğularının su altında qalmasına səbəb olur. Həmçinin yolların, körpülərin və digər təsisatların erkən zədələnməsinə gətirib çıxarır.
Təbii ki, problem varsa, deməli həlli yolu da var. Beləki, müasir texnologiyalar və materiallardan istifadə edərək kollektor sistemlərinin yenilənməsi, artan əhali sayına uyğun genişləndirilməsi, su keçirmə qabiliyyətinə malik asfaltlar və yağış bağcaları kimi həllər tətbiq oluna bilər. Bu sistemlərin yenilənməsi və inkişaf etdirilməsi yalnız yerli dövlət orqanları deyil, eləcə də vətəndaşlar üçün önəmli məsələ olmalıdır.
Son olaraq növbəti dəfə yağış yağanda təbiətin bizə bəxş etdiyi bu nemətin gərəkdiyi kimi vacib yerdə istifadə etsək daha yaxşı olar desəm, yanılmaram.
Fatimə QULİYEVA,
Bakı Slavyan Universitetinin
Sosial elmlər fakültəsinin tələbəsi
26-11-2024, 17:03
Yaşa görə pensiyanın
məbləği açıqlandı
2025-ci ildə Azərbaycanda yaşa görə orta aylıq pensiyanın 571 manat olacağı proqnozlaşdırılır.
Bunu əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Sahib Babayev Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında - dövlətə məxsus sosial fondların 2025-ci il dövlət büdcələri haqqında qanun layihələrinin müzakirəsi zamanı bildirib.
Onun sözlərinə görə, bu, 2024-cü ilin təsdiq olunmuş proqnozu ilə müqayisədə 8,3 % çoxdur.
Gələn il Azərbaycanda orta aylıq pensiyanın isə bu ilin təsdiq olunmuş proqnozuna nisbətən 9,2 % çox - 536 manat olacağı proqnozlaşdırılır.
26-11-2024, 16:53
Dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitin artırılmasının səbəbi açıqlandı
2025-ci ildə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Sosial Müdafiə Fondunun 9DSMF) büdcəsinin balanslaşdırılması məqsədilə dövlət büdcəsinin öhdəliklərinin maliyyələşdirilməsi üçün dövlət büdcəsindən ayrılan vəsaitin isə 29,9 % artırlaraq 1 milyard 600 milyon manata çatdırılması 2024-cü ildə qurumun gəlirlərindən 387 milyon manatın büdcə öhdəliklərindən yönəldilməsi ilə bağlıdır.
Bunu əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Sahib Babayev Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında - “2025-ci il dövlət büdcəsi haqqında” qanun layihəsinin müzakirəsi zamanı bildirib.
"Xüsusi olaraq qeyd olunmalıdır ki, 2018-ci illə müqayisədə əhaliyə ödənişlərin 3 milyard 804 milyon manat artmasına baxmayaraq, 2019-2024-cü illərdə büdcəyə ümumilikdə 1 milyard 153 milyon manat vəsait qaytarılıb, habelə transfertin gəlirlərdə payı 2017-ci illə müqayisədə 38,1 %-dən 2025-ci ildə 20,8 %-ə enməsi planlaşdırılıb”, - o vurğulayıb.
23-11-2024, 11:08
Bu il 31 mindən çox şəxsə pensiya təyin edilib
2024-cü ilin yanvar-oktyabr ayları ərzində 31 min nəfərdən çox şəxsə proaktiv qaydada yaşa, əlilliyə və ailə başçısını itirməyə görə pensiya təyinatı aparılıb.
Bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyindəki Dövlət Sosial Müdafiə Fondundan xəbər verilib.
Bildirilib ki, onların 68,53%-ni kişilər, 31,47%-ni isə qadınlar təşkil edib.
Sorğu
Saytımızda hansı mövzulara daha çox yer verilməsini istəyirsiniz?
Son buraxılışımız
Facebook səhifəmiz
Reklam
Hava
Valyuta
Reklam
Sayğac
Ən çox baxılanlar
Köşə
Xəbər lenti
Foto
Zəngilanın dirçəliş
və qayıdış dövrü
Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifəsi olan Vətən müharibəsi bizə təkcə torpaqlarımızı deyil, ləyaqətimizi, qürurumuzu qaytardı. Həmin qürurun ən parlaq ünvanlarından biri də Zəngilandır. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlanan Zəfər yürüşü zamanı şərqdən, Cəbrayıl istiqamətindən düşmənə vurulan sarsıdıcı zərbələr nəticəsində Azərbaycan Ordusu 30-dan çox yaşayış məntəqəsini azad edərək Zəngilanın inzibati hüdudlarına çatdı. Oktyabrın 18-də rayonun tam azad edilməsi uğrunda genişmiqyaslı əməliyyata start verildi və cəmi iki gün sonra, oktyabrın 20-də Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyev xalqa müraciətində Havalı, Zərnəli, Məmmədbəyli, Həkəri, Şərifan, Birinci Muğanlı kəndlərinin və Zəngilan şəhərinin işğaldan azad edildiyini elan etdi. Beləliklə, Zəngilan döyüşləri nəticəsində 1 şəhər, 4 qəsəbə və 49 kənd düşmən tapdağından xilas edildi və bununla da 132 kilometrlik Azərbaycan-İran dövlət sərhədi tam bərpa olundu. İşğalın bitməsindən dərhal sonra sərhəd boyunca zəruri istehkam və mühafizə işlərinə başlanıldı.
Qərbi zəngəzurlular Zəngilan şəhidliyində
Bu tarixi qələbənin əbədiləşdirilməsi üçün 2020-ci il noyabrın 26-da “Zəngilanın azad olunmasına görə” medalı təsis edildi və 6974 hərbi qulluqçumuz bu medalla təltif olundu. Prezidentin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə isə 20 oktyabr tarixi Zəngilan şəhəri günü kimi rəsmiləşdirildi. Zəngilanın azad olunması Böyük Qayıdışın başlanğıcı oldu. Bu gün dövlətin ən böyük hədəfi həmin torpaqları yenidən həyatla doldurmaqdır. 2026-cı il 1 oktyabr tarixinə olan məlumata görə, Zəngilan şəhərində 84 ailə, yəni 339 nəfər, Ağalı kəndində 234 ailə, yəni 1017 nəfər, Məmmədbəyli kəndində isə 179 ailə, yəni 903 nəfər öz doğma ocağına qayıdıb. Köçürülən ailələr peşə və bacarıqlarına uyğun olaraq müxtəlif dövlət qurumlarında, tikinti şirkətlərində, tikiş fabrikində və digər sahələrdə işlə təmin edilirlər.Bu qayıdışın dünyaya nümunə olan simvolu isə Ağalı kəndidir. Ağalı təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın ən müasir kəndlərindən biri hesab olunur. Burada “ağıllı kənd” konsepsiyası tam şəkildə tətbiq edilib. Dayanıqlı inkişafın təmin olunması üçün sosial-iqtisadi xidmətlər ən yüksək texnologiyalarla qurulub. Kəndin enerji təminatı ekoloji cəhətdən tam təmizdir, Həkəri çayı üzərində 3 turbindən ibarət Arximed tipli su elektrik stansiyası və gücü 325 kilovat olan günəş panelləri quraşdırılıb. Evlərdə istilik xərclərini azaltmaq üçün kombinə edilmiş sistemlər, mətbəx sobası və yüksək səmərəli elektrod boilerlər var. Suyun isidilməsi üçün günəş kollektorlarından, çirkab suların təmizlənməsi üçün bioloji təmizləmə qurğularından istifadə olunur.
Kənddə GPON texnologiyası ilə yüksək sürətli internet, İP TV, video müşahidə kameraları, ağıllı işıq dirəkləri və avtomatik hava müşahidə stansiyaları var. Əhalinin rahatlığı üçün Tele-səhiyyə, E-təhsil və digər elektron xidmətlər, ASAN, DOST, məktəb, bağça, tibb məntəqəsi, kiçik və orta biznesə dəstək mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Ümumi sahəsi 2 hektardan çox olan park salınıb. Bütün bunlar onu göstərir ki, Ağalı kəndi sadəcə yaşayış məntəqəsi deyil, gələcəyin kənd modelidir. Nazirlər Kabinetinin 30 oktyabr 2023-cü ildə təsdiq etdiyi Baş Plana əsasən şəhərin 2040-cı ilədək inkişafı üçün böyük vəsait ayrılıb. 2022-ci ildə təməli qoyulan 104 mənzilli ilk yaşayış kompleksinin açılışı 2026-cı ildə olub. Kompleksin ərazisi 2 hektardan artıqdır və burada 12 bina, o cümlədən 4 ədəd üçmərtəbəli 60 mənzilli və 8 ədəd ikimərtəbəli 44 mənzilli evlər tikilib.
Azad Zəngilanın qonaqları
Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı bu bölgənin inkişafı üçün mühüm faktora çevrilib. Zəngəzur dəhlizinin hava infrastrukturu ilə gücləndirilməsi baxımından hava limanı strateji əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda Horadiz-Zəngilan-Ağbənd dəmir yolunun inşası da böyük strateji əhəmiyyətə malikdir. Bu yol azad edilmiş torpaqlara həm vətəndaşların qayıdışı, həm də yüklərin daşınması üçün tarixi imkan yaradır. Artıq yolun birinci mərhələsi üzrə böyük hissə tamamlanıb və Araz İqtisadi Zonası Sənaye Parkına yüklər daşınır. Horadiz-Cəbrayıl-Zəngilan-Ağbənd avtomobil yolunun uzunluğu 126,3 kilometrdir, illik buraxılış qabiliyyəti 15 milyon tondur və layihənin 2026-cı ilin ikinci yarısında yekunlaşdırılması nəzərdə tutulur. İşğal dövründə tövlə kimi istifadə olunan XIX əsrə aid Zəngilan şəhər məscidi Heydər Əliyev Fondu tərəfindən bərpa olunub. Bərpa-tikinti işləri çərçivəsində tarixi məscid konservasiya edilib və onun yanında düzbucaqlı planlı, iki minarəli yeni məscid inşa edilib. Yeni məsciddə 220 və 100 nəfərlik ibadət zalları yaradılıb. Rayonun gələcəyi üçün turizm və kənd təsərrüfatı da unudulmayıb. 2024-cü il mayın 18-də Ağalı kəndində, Həkəri çayı vasitəsilə yaradılmış süni gölün sahilində “Ağalı” hoteli açılıb. Zəngilan İstirahət Kompleksində 111 nömrəli hotelin təməli 2023-cü il mayın 4-də qoyulub. 2026-cı il mayın 10-da isə “Zəngilan City Park Hotel”in təməli qoyulub. Kənd təsərrüfatı sahəsində isə “Dost Aqropark” layihəsi həyata keçirilir. Azərbaycan və Türkiyə şirkətlərinin birgə layihəsi olan bu kompleks tam başa çatdıqda 500 nəfəri işlə təmin edəcək və 100 milyon dollar sərmayə qoyulacaq. Layihənin birinci mərhələsində 5200 kvadratmetr qapalı, 113 min kvadratmetr açıq tipli heyvandarlıq kompleksləri, sosial obyektlər, kafe, kinoteatr tikilib.
Beləliklə, Zəngilan bu gün sadəcə işğaldan azad edilmiş bir rayon deyil, Azərbaycan dövlətinin qüdrətinin, iradəsinin və gələcəyə olan inamının canlı rəmzidir. Burada hər daş, hər tikilən ev, hər qayıdan ailə 30 illik həsrətin sonu və Böyük Qayıdışın əbədi başlanğıcıdır.
Mahnur Hüseynova
Xırdalan şəhər 8 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru
Video
"Vətən Qəhrəmanları" Şəhid İlyas Nəsirov
All rights reserved ©2012 Butov.az
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!