Müdafiə Nazirliyi itkin düşən əsgərlərlə bağlı məlumat yaydı .....                        Bu çay sizi stresdən uzaq tutacaq .....                        Gənclər və İdman Nazirliyində yoxlamalar başa çatıb .....                        Litva Prezidenti Şəhidlər xiyabanını ziyarət etdi .....                        Litva Prezidenti və xanımının şərəfinə rəsmi ziyafət verilib .....                        Paşinyan 44 günlük müharibəyə görə dindiriləcək .....                        Sabah hava necə olacaq? .....                        Ötən il Mediasiya Şurasına ailə məsələləri ilə bağlı 11 912 müraciət daxil olub .....                        Ötən ay icbari tibbi sığorta sahəsində 3 milyondan çox tibbi xidmət göstərilib .....                       
25-02-2022, 08:26
Ötən əsrin ikinci yarısından sonrakı ədəbiyyatımız...


Ötən əsrin ikinci yarısından sonrakı ədəbiyyatımız...

İnsan bəşər tarixinin ən ali yaradılmışı, ən qiymətli varlığıdır. O, yarandığı vaxtdan ta bu günümüzə qədər hər an ali insani hisslərini, ulu tanrı tərəfindən ona bəxş olunan ən qiymətli hiss, duyğu və sevgilərini inkişaf etdirmək, cilalamaq qayğısına qalmalı, özünü, yaşadığı cəmiyyəti kamilləşdirməlidir. Bu missiya zaman-zaman müxtəlif yollar və üsullarla edilmişdir. Özünü bəşəriyyətin rifahı naminə fəda edən dahilər, korifeylər öz elmi, ədəbi baxışları ilə kamilliyə aparan çığır açmağa cəhdlər göstərmişlər. Bu fədailərin ən böyük nümayəndələri sırasında qələm adamları-yazıçı və şairlər də xüsusi yer tuturlar. Bəzən bir şairin bir misrası bütün xalqı bir amal uğrunda səfərbər edə bilir. Bəzən bir kəlam bütün bir xalqın mübarizə leytmotivi olur. Məsələn: Mehmet Akifin bəşər övladına verdiyi dəyər onun yer üzünün əşrəfi olması fikrini bir daha təsdiqləyir:

Ey bu topraqlar üçün toprağa düşmüş esger,
Gökden ecdad enerek öpse o pak alnı deger
Sene dar gelmeyecek meqbere kimler qazsın?
Gömelim gel seni tarihe desem sığmassın...


Yaxud Tofik Fikrət təbirincə:

Millət yoludur, Haqq yoludur tutduğumuz yol,
Yaşa, ey sevgili millət, yaşa var ol!


Ötən əsrin ikinci yarısında ədəbiyyatımıza nəzər salsaq, bu illərdə hər şeydən öncə, "60-cıların" insana, onun mənəvi aləminə baxışlarının dərinləşdiyini görərik. İnsan amili hər zaman ədəbiyyatın əsas leytmotivini təşkil etmişdir və təsadüfi deyil ki, ədəbiyyat yüksək mənada "insanşünaslıq" adlandırılmışdır. Ancaq diqqəti çəkən ən vacib məqam "60-cıların" "insan" mövzusunu o dövrün ədəbiyyatına yeni mövzu, təzə problem olaraq əsaslı şəkildə yenidən daxil etmələridir. Onların əsərlərində maraq şəxsiyyətə, fərdə, ən sadə, sıravi cəmiyyət üzvlərinin mənəvi-psixoloji aləminə, dərinliyə, içə yönəldilmişdi. O dövrdə sosialist ideologiyasının ədəbiyyata qoyduğu məhdudiyyətlər, senzura, durğunluq yazarların yaradıcılığında açıq - aşkar sezilsə də bir çox tarixi roman və povestlərdə sosialist məngənəsində öz milli köklərindən, dövlətçilik ənənələrindən uzaqlaşmağa məhkum edilmiş xalqın qəhrəmanlıqla zəngin keçmişinə sıx-sıx müraciət olunur, azadlıq və sərbəstlik haqqında nisgil və arzuları öz əksini tapırdı.1960-cı illərdən başlayaraq Azərbaycan ədəbiyyatında yeni poetik tendensiyalar formalaşmağa başlayır. Bu baxımdan həmin dövrün ədəbiyyatşünaslıq problematikasının tədqiqi önəm daşıyır. Çünki əvvəlki illərin ölçülü, bəzən patetik ənənələrə söykənən şeirindən fərqli olaraq həyat həqiqətlərinə yeni rakursdan baxıb, orijinal tərzdə təsvir, təhlil edən, bənzədən, məna verən poeziya yaranmağa başlayır. "Altmışıncılar" poeziyası dedikdə, ilk növbədə, bu dövrün zahiri əlamətləri - şairin şairlə, siyasi rejimlə, senzurayla qarşıdurması diqqətimizi cəlb edib. Bütün bunlar, əlbəttə ki, məişətimizi, dramamızı təşkil edir, lakin incəsənətin əsl həyatı bu deyil. Poeziyanın öz hakimiyyəti var, öz senzurası var. O senzura ki, demokratiyanın ifrat dərəcəyə çatıb özbaşınalığa çevrilməsinə və ya demokratiyanın pozulması hallarına yasaqlar qoyur.
Bu poeziyanın aparıcı estetik tələbi olan müasirlik, özünü bədii fikrin fəlsəfi, psixoloji obrazlılıqla, beynəlxalq mövzuya həssaslıqla, analitik düşüncə tərzi ilə ifadəsində tapırdı. İnqilabi, azad insan pafosu isə lirik "mən"in əvvəllər olduğu kimi əməllərində, gur nitqində deyil, həyat hadisələrinə münasibətində, fərdi qənaətlərində özünü göstərirdi. Buna İsa İsmayılzadə, Ələkbər Salahzadə,Vaqif Cəbrayılzadə, Əli Kərim poeziyası misaldır. Sətiraltı mənalar, alleqoriya, rəmzlər vasitəsilə milli əsarətin, müstəmləkəçilik təzyiqinin, azadlıq ehtirasının ünvanı gah Afrikaya, gah Kubaya gah Vyetnama yönəlsə də, əslində Azərbaycan həqiqətlərinə aid idi. Vaqif Səmədoğlunun "Vətən şirin şeydir, şirindir, talan olsa da, şirindir tək-tük şeiri, mahnısı yalan olsa da" və yaxud "Qoy əzilsin əlimdə yumularkən gözlərim, tapılmamış dərmanın reseptitək Türkmənçay müqaviləsi" misraları kimi!
1990-cı illərə qədərki poeziyada Bəxtiyar Vahabzadənin "Latın dili", "Anamın kitabı", Xəlil Rza Ulutürkün "Laylam mənim, nərəm mənim", "Afrikanın səsi", Məmməd Arazın "Araz dili", Sabir Rüstəmxanlının "Sağ ol ana dilim" və s. əsərlər mətnarası, sətiraltı məqamlarla Azərbaycan xalqının və dilinin şanlı tarixini, soykökünü unutmağa qoymurdusa, 1990-cı illərin narahat, artıq dostun dost, düşmənin düşmən kimi üzə çıxdığı vaxtlarda, xalqçılıq, millilik, mübarizlik ideyalarının bayraqdarına çevrilir.
Yaxın tarixə nəzər yetirsək, görünür ki, sovet rejiminin "dissident" adını qoyduğu bu yazıçıların əsas müdafiəçisi isə yenə də Heydər Əliyev olub: "1997-ci ildə Azərbaycan yazıçılarının X qurultayında çıxış edərkən ümumilli lider deyir: "Yaxşı ki, dissident olmusunuz. Əgər dissident olmasaydınız, Azərbaycan xalqında bu milli ruhu, əhvali-ruhiyyəni qaldıra bilməzdiniz. Əgər Bəxtiyar Vahabzadə dissident olmasaydı, Azərbaycan xalqının, gənclərinin şüuruna təsir edə bilməzdi. Əgər Xəlil Rza dissident olmasaydı, onun əsərlərinin təsiri güclü olmazdı. Əgər o vaxtlar onlar təqib olunmayıbsa, başqa yerlərdə olduğu kimi, onları dissident adlandırmayıblarsa, onları nədənsə məhrum etməyiblərsə, demək, bu da bizim nailiyyətimizdir, bu da bizim o vaxtlar, çətin dövrdə apardığımız düzgün siyasətin nəticəsidir".
Bəxtiyar Bahabzadə, M.Araz, X.R.Ulutürk kimi istiqlal şairlərinin yuxusuz gecələrdə kipriklərilə od götürərək misra-misra, qafiyə-qafiyə, rədif-rədif, təşbeh-təşbeh yaratdıqları əsərlərdə tərənnüm edilən yüksək vətənpərvərlik duyğuları xalqımızın azadlıq uğrunda tarixi mübarizəyə qalxmasında, Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi qazanmasında mühüm amillərdən biri olmuşdur. B.Vahabzadə "Şəhidlər" poemasını sovet qılıncının dalı da, qabağı da kəsən bir vaxtda qələmə almışdı və imperiya qoşunlarını qatilə bənzətməsi böyük cəsarət tələb edirdi:
Qatil gülləsinə qurban gedirkən,
Gözünü sabaha dikdi şəhidlər.
Üçrəngli bayrağı öz qanlarıyla
Vətən torpağına çəkdi şəhidlər.

Bu gün etiraf etmək çox ədalətli olar ki, B.Vahabzadə də ürəyinin qanı ilə yazıb hasilə yetirdiyi yüksək sənət nümunəsi olan əsərləri ilə, öz mübarək nəşi (cəsədi) ilə vətən torpağına azadlıq toxumu əkənlərimizdən biridir. O məlum dəhşətli günlərdə bir növ başsız qalmış parlamentin etiraz yığıncağını keçirməyə təşəbbüs göstərməsi, səngərdaşı, xalq yazıçısı İsmayıl Şıxlı ilə birlikdə buna nail olması, bu yolla da Azərbaycan xalqının haqq səsini dünya ictimaiyyətinə çatdırması ilə böyük xalq şairimiz elə o zaman bu mənəvi haqqı yetərincə qazanmışdı.
Ötən əsrin ədəbiyyatından söhbət açarkən, 80-ci illərdə altmışdan çox roman yazıldığını qeyd etmək yerinə düşərdi. Əlbəttə, o fikirdən tamamilə uzağıq ki, bu romanların hamısı həqiqi novatorluq nümunəsidir. Lakin danılmaz bir həqiqət də var ki, bu altmış romanın içərisində kifayət qədər ədəbi nümunə var ki, onlar, doğrudan da, roman təfəkkürü ilə yazılmışdır. Onlarda milli ənənəyə yaradıcı münasibət və novatorluq keyfiyyətləri kifayət qədər aydın sezilir. Tədqiqata cəlb edilən bu tipli romanlar sırasında Anarın "Beşmərtəbəli evin altıncı mərtəbəsi", Elçinin "Mahmud və Məryəm", "Ölüm hökmü", İ.Əfəndiyevin "Geriyə baxma, qoca", "Üçatılan", S.Əhmədovun "Yasamal gölündə qayıqlar üzürdü", "Toğana", "Azıxa doğru", F.Kərimzadənin "Xüdafərin körpüsü", "Çaldıran döyüşü", İ.Hüseynovun (Muğanna) "İdeal", M.Süleymanlının "Köç", "Səs", "Günah duası", "Ceviz qurdu", Y.Səmədoğlunun "Qətl günü", Ç.Hüseynovun "Fətəli fəthi", S.Azərinin "Dalanda" əsərlərinin adlarını xüsusi qeyd etmək istəyirəm.
Yusif Səmədoğlunun "Qətl günü " romanını götürsək, romandakı tənqid həm də kütlə psixologiyasına, milli şüura mənfi təsir edən qorxu amilinə qarşı çevrilmişdir. Məhz bu dövrdə X.R.Ulutürk ''Qorx-qorxma'' adlı şerini yazır:
Qorxu hər mikrobdan təhlükəlidir,
Söndürür idraki, korşaldır beyni.
80-ci illərdə, xüsusən poeziyada X.Rza, B.Vahabzadə, S.Rüstəmxanlı, Söhrab Tahir, Ramiz Duyğun və b. yaradıcılığında milli qeyrət hissi təbliğ olunur, cəsarət, vətəndaşlıq borcu, ləyaqət insan şəxsiyyətini bütövləşdirən amillər kimi açılırdı və onların qənaətinə görə insanın həyatı qorxu ilə ləyaqətin mübarizəsindən keçir.
Yenidən roman janrına qayıtmaqla , M.İbrahimovun "Böyük dayaq" (1957), İ.Şıxlının "Dəli Kür" (1968), F.Kərimzadənin "Qarlı aşırım" (1972) əsərlərini xatırlatmağı özümə borc bildim. Bu əsərlərdə yazıçıların patriarxal həyat tərzini inikas obyektinə çevirmək meyli birləşdirir. Cahandar ağa və Kərbəlayi İsmayıldan fərqli olaraq, Rüstəm kişinin əxlaqi görüşləri, hətta ən yaxın adamları tərəfindən belə qəbul edilmir. Bu əsərlərdə bilavasitə patriarxal keçmiş təsvir obyekti götürülür və onun milli yaddaşda bərpası əsas yazıçı məqsədinə çevrilir. Patriarxal mühitdə yaşayan insanın həyat tərzi, düşüncəsi, ictimai və fərdi şüurunun, əxlaqının mahiyyəti konkert insan talelərində, onların hərəkət və əməllərində reallaşır. Lakin 80-ci illər nəsrində patriarxal insanın müasir taleyinə maraq daha aparıcıdır. Bu illərdə yaranan əsərlərin mühüm bir qismində patriarxal insan milli xüsusiyyətlərin daşıyıcısı və müəllif mövqeyinin ifadəçisi rolunda çıxış edə bilir.
İ.Məlikzadənin "Dədə palıd" (1980) və "Gümüşgöl əfsanəsi" (1983) povestlərindəki Bağır, Bənövşə, Ağbəyim, Rza, Elçinin "Dolça" povestindəki (1978) Ağababa, "Ağ dəvə" romanındakı Xanım xala, S.Əhmədovun "Azıxa doğru" (1982) əsərindəki Valeh müəllim, S.Azərinin "Dalanda" (1983) romanındakı Gülsafa, Qafar obrazları bu günkü həyatımızda patriarxal insanın, urbanizasiya mühitindəki taleyi haqqında həqiqəti ifadə edirlər.
90 -cı illərin ədəbiyyatına nəzər yetirsək, Azərbaycanın o zamankı tarixi, çağdaş həqiqətlərinə, istiqlal ideyasına çağırışlar Azadlıq meydanında mitinqlərdən başladığı kimi ədəbiyyatda da əks-səda verdi. Yəni cəmiyyətin, xalqın bəla və konfliktləri xarici, kənar qüvvələrin iştirakı, müdaxilələri ilə cərəyan edir, ideyanın bədii həlli növ-növ xarakterlərin, məkanların vasitəsilə həyata keçirdi. Söz və fikir azadlığı, siyasi düşüncə sərbəstliyi, plüralizm, milli istiqlal, ictimai ədalət uğrunda ədəbiyyatda başlamış bu hərəkat davam etdirilərək, ən nəhayət, Azərbaycanın siyasi suverenlik, dövlət müstəqilliyi əldə etməsi ilə öz perspektiv məqsədlərini həyata keçirmiş oldu. Bu deyilənlərlə həmahəng olaraq Bəxtiyar Vahabzadə, Nəbi Xəzri, Nəriman Həsənzadə kimi sənətkarların poeziya və dramaturgiyasında da daha çox xalq tarixinin ibrətamiz səhifələri, bu fonda lirik-psixoloji yaşantılar üstünlük təşkil edir. Eləcə də Qabilin həmişə aktuallığı ilə seçilən şerləri, "Nəsimi" poeması, Adil Babayev, İslam Səfərli, Hüseyn Arif, Qasım Qasımzadə, Əliağa Kürçaylının bir çox əsərləri ədəbiyyatımızın qiymətli nümunələrindəndir.
Azərbaycan ədəbiyyatının yeni mərhələsi üçün bədii zəmin hazırlayanlar və özləri də bu prosesdə fəal iştirak edənlər arasında Əli Kərim, Xəlil Rza, Cabir Novruz, Məmməd Araz, Fikrət Qoca, Ələkbər Salahzadə, İsa İsmayılzadə, Sabir Rüstəmxanlı, Famil Mehdi, Hüseyn Kürdoğlu, İlyas Tapdıq, Musa Yaqub, Nüsrət Kəsəmənli, Zəlimxan Yaqub, Ramiz Rövşən kimi söz adamları daha çox seçilirlər. Yeni Azərbaycan nəsrinin istedadlı nümayəndələrindən biri də Anardır. Anar nəsrinin ilk orijinal və uğurlu örnəklərindən biri "Ağ liman" povestidir. Anar həm də görkəmli dramaturq və kino ssenariçi kimi tanınır. Tarixi mövzuda "Dədə Qorqud", "Uzun ömrün akkordları" kimi ssenariləri, "Şəhərin yay günləri", "Təhminə və Zaur" dramları Azərbaycan ədəbiyyatını zənginləşdirən bədii örnəklərdir.
Çoxşaxəli yaradıcılığı ilə seçilən Elçin də eyni ədəbi nəsilə mənsubdur. "Dolça", "Baladadaşın ilk məhəbbəti", "Şuşaya duman gəlir" povestləri, bir sıra hekayələri, "Mahmud və Məryəm", "Ağ dəvə", "Ölüm hökmü" kimi romanları, "Mənim ərim dəlidir", "Mənim sevimli dəlim" kimi pyesləri Elçini müasir ədəbiyyatımızın ən görkəmli nümayəndələri sırasına qoymuşdur. Eyni zamanda məhsuldar ədəbiyyatşünas və tənqidçi olan Elçin "Tənqid və ədəbiyyatımızın problemləri", "Klassiklər və müasirlər", "Cazibə sahəsi" kimi qiymətli elmi monoqrafiyaların müəllifidir. Modern milli ədəbiyyatın qət etdiyi yol nə qədər məlumdursa, üz tutduğu istiqamət bir o qədər qeyri məlumdur.
60 - cı illərdən bu yana Azərbaycan ədəbiyyatına çağdaşlıq mövqeyindən yanaşmaq istədim. Repressiya dövrü, ikinci dünya müharibəsi, sovet ideologiyasının qoyduğu qadağalar, 70 -ci illərdən başlayaraq ədəbiyyatımızda gizli və sətiraltı mənalar, 90-cı illərdən bu yana, söz və fikir azadlığı, Qarabağ hadisələri, 30 illik torpaq həsrəti, böyük qayıdış, şanlı zəfərimiz… kimi bu mövzular dəfələrlə qələm sahiblərinin istedad süzgəcindən keçsə də, yenidən, daha orijinal tərzdə işlənməlidir.
Müstəqillik özü ilə bərabər ədəbiyyatımıza nə gətirdi: söz azadlığı, yoxsa xaos? Həm bu sualın cavabını, həm də yuxarıda qeyd etdiyim zaman kəsiklərini əks etdirən amillərin ədəbiyyatda hansı səviyyədə və necə əks olunmasını araşdırmaq ədəbi tənqidçilərin işidir. Əlbəttə, ədəbi-tənqid olmasa, ədəbiyyat inkişaf etməz!

Ümmü İSMAYIL,
Şəki şəhər 14 saylı məktəbin müəllimi

21-02-2022, 15:10
Bakıdan deputatlar getdi, ermənilər yolu bağladı


Qarabağda döyüşən 100-ə yaxın erməni Ermənistan- Türkiyə münasibətlərinin normallaşması prosesinə etiraz olaraq İrəvanın Zvartnots hava limanına gedən yolu bağlayıblar.
Axar.az erməni mətbuatına istinadla xəbər verir ki, aksiyanın keçirildiyi ərazidə çoxlu sayda avtomobil yığılıb, polislə toqquşmalar var.
“Azərbaycanlı deputatlar Ermənistana gəliblər, Türkiyə ilə resylər açılıb. Bəs, bizim Qarabağda ölən uşaqlarımız necə olsun?” - aksiya iştirakçıları bildiriblər.
“Onlar (azərbaycanlılar – red.) artıq bizim evimizə giriblər. Əgər belə davam etsə, biz daha ciddi addımlar atacağıq. Bəlkə onlara çay, kofe də verək? Türklər üçün fərqi yoxdur ki, Ermənistan var, ya yoxdur. Biz türklərlə dostlaşmaq istəmirik. Bunu kim istəyirsə, o alçalmışdır”, - etirazçılar deyib.
Aparılan danışıqlardan sonra avtomobillərin hərəkəti qismən təmin olunub, lakin vəziyyət hələ də gərgin olaraq qalmaqdadır.
Qeyd edək ki, sabah İrəvanda AVRONEST Parlament Assambleyasının komitə iclasları keçiriləcək. İclaslarda AVRONEST PA-da Azərbaycan nümayəndə heyətinin üzvləri Tahir Mirkişili və Soltan Məmmədov da iştirak edəcək.
20-02-2022, 21:53

Nuray Nəzərova yazır: "Aynadakı  personaj"

Nuray Nəzərova yazır: "Aynadakı personaj"

Bəzən həyatımızda elə anlar olur ki, dostlarımızın ya da sevdiklərimizin həyatımızda daima var ola biləcəyini düşünürük. Heç vaxt xəyanət etməyəcəklərini, ya da heç vaxt bizdən imtina etməyəcəklərinin fərziyəsinə qapılırıq. Lakin elə bir an gəlir ki, o insanların həyatımızda niyə və nə üçün var? Sualına öz-özlüyümüzdə cavab tapa bilmirik.
Bu günlərdə təsadüfən internet saytlarının birində gəzişdiyim zaman yazıçı Elçinin müsahibələrindən birini izləmək nəsibim oldu. Görkəmli dramaturqumuz İlyas Əfəndiyevin yadigarı olan yazar verdiyi müsahibədə xoşbəxtliyin də, bədbəxtliyin də, hətta doğmalığın belə nisbi məna daşıdığını vurğuladı. Hətta İspan yazar Migel de Servantesin məhşur əsəri “Don Ki Xot” əsərini də nümunə olaraq qeyd etdi.
Əminəm İspan yazarın bu əsərini oxumayan yaxud da adı ilə tanış olmayan kimsə yoxdur. Çünki xatirimdədir, yazarın bu əsərindən nümunəyə məktəb zamanımızda ədəbiyyat kitablarında da rast gəlmək mümükün idi. Hətta uşaq vaxtı bu əsər oxuduqlarım arasında ən sevdiyim və ən çox güldüyüm əsərlər sırasındaydı. Mövzunu çox yaxşı xatırlayıram. Və düşünürəm ki, həqiqətən bir zamanlar Servantesin “ağıldan kəm” dediyimiz bu qəhrəmanından fərqim yoxmuş. Təəssüf ki, yalançı “Divlərlə” mübarizə aparıb, yalançı “Şahzadələrə” xidmət edirmişəm. Bir də axı elə bir insan yoxdur ki, həyatının bir zamanın da özünü Don Ki Xota bənzətməsin.
Əl qərəz sözümün canı odur ki, fərqi yoxdur həyat dediyimiz bu hekayənin ömrü nə vaxta qədər davam edəcək. Ya da həyat dediyimiz bu teatr tamaşasının vaxtı nə zamana qədər uzadılacaq. Bu vaxt dediyimiz çarx hansı zamana qədər çıqqıldaya biləcək. 33 ya da 65 il dayanmadan tamaşanı seyr etmiş olacağıq. Əsas odur ki, davam edən bu tamaşanın qəhrəmanı özümüz olaq. Bir hekayə yazılırsa həyat denilən bu səhnədə qələmi başqasının əlinə verməyək. Unutmamalıyıq əsas personaj bizik-özümüz. Yazar da, aktyor da, rejissor da bizik. Qələm bizə aiddir.
Qələmin yazdığı bütün personajların ən gözəli, ən bacarıqlısı, çətinliklərdən çıxa biləcək ən yaxşı savaşçısı aynada gördüyümüzdür. Qələmin yazdığı digər personajlarsa ki biz onları aynada görmürük, onlar tamaşanın əsas qəhrəmanına yardımçı olan obrazlardır. Bəli, bəli, sadəcə yardımçı obrazlar. Qəhrəman bizik özümüz. Qəhrəman mənəm, sənsən.
Fərqi yoxdur günün hansı saatıdır, keyfimiz necədir. Əsas odur ki, həyatımızın qəhrəman personajına nə vaxt aynada rast gəlsək ona-Səni Sevirəm- deməyi unutmayaq. Axı həmişə tamaşanın əsas personajları alqışın ən böyüyünü almaq haqqı qazanır. Tamaşaçı bu tamaşanı bəyənsə anşlaqı olmayacaq tamaşadır. Ona görə də məsuliyyətini özümüz üsləndiyimiz bu tamaşanın hər səhnəsini zövq alaraq oynamalıyıq. Bu tamaşada heç bir məşq, heç bir təkrar yoxdur. Əsas istedaddır. Onun da ən yaxşısını bacaran aynadakı personajdır.


19-02-2022, 20:50
Təmiz qələm və iman sahibi


Məhəmməd NƏRİMANOĞLU-60


Təmiz qələm və iman sahibi
Qələmin müqəddəsliyinə sadiq qalaraq, həmişə sözün düzünü yazmağa çalışan, çətinliyə düşənlərə mümkün xeyirxah vasitələrdən istifadə etməklə dayaq duran, elini, obasını, xalqını canından əziz bilən, adətən, mülayim-həlim görünən, arabir kükrəyib-coşan, haqq yolunda səsini ucaltmaqdan çəkinməyən, ən qəliz məsələlərdən də hamının anlaya biləcəyi dildə yazan istedadlı qələm sahibi, gözəl ailə başçısı, hərəsi bir dağ olan iki oğul atası, xoş əməlləri ilə valideynlərinə rəhmət qazandıran “ağsaqqal” dostum Məhəmməd Sadıqovun adını ilk dəfə “Yeni Azərbaycan” qəzetində çiyin-çiyinə çalışdığı gədəbəyli Mübarizdən eşitmişdim: “Eloğlumuz Məhəmməd Nərimanoğlu bizim bacarıqlı, mübariz və qələmə sadiq yazarlardandır. Sonralar bu fikri “Respublika” qəzetində çalışarkən Qəşəm İlqardan və rəhmətlik İlham Paşayevdən (qəzetin məsul katibi idi) də eşitdim və bir daha yəqin etdim ki, jurnalistikamızın sıraları güclənməkdədir. Onlar sözardı əlavə etmişdilər ki, ölməkdə, daha doğrusu, can verməkdə olan jurnalistikamıza belə qələb sahibləri mütləq lazımdır.
Sonra onun səsini, xoş sədasını Qaçqınkomun orqanı olan “Vətən səsi”ndən eşitdik. Burada da yaxşı insanlarla, onların qayğısı ilə əhatə olunmuş Məhəmməd müəllim özünün bacarığını və qabiliyyətini, başlıcası isə istedadını bir daha göstərməyə başladı. Hər dəfə qəzetin baş redaktoru Rafiq müəllimdən Məhəmməd barədə razılıq ifadələri eşitmək olurdu. Bu qəzetlə mənim də ara-sıra əməkdaşlığım var idi. Hər dəfə bura yazı verəndə Məhəmməd müəllimlə də rastlaşır, hal-əhval tutur, bir-birimizlə yaradıcılıq polemikası aparırdıq. Bu münsibətlər bizi daha da yaxınlaşdırır, bir-birimizə olan hörməti, rəğbəti və diqqəti artırırdı. Bir sözlə, Məhəmməd Nərimanoğlunun istedadı getdikcə burada parlayırdı.
İstedadlı olmaq yaxşı şeydir, amma hamıya nəsib olan keyfiyyət deyil. Əgər ona yol açmasan, olmağındansa, olmaması yaxşıdır.
Şükürlər olsun ki, Məhəmməd Nərimanoğlu uzun illər çətinliklərə sinə gərərək, həyatın sınaqlarından mətanət və şərəflə çıxaraq, səmimiliyi, paklığı, mehribanlığı və qərəzsizliyi ilə kollektivin hörmətini qazana bildi.
Məhəmməd Nərimanoğlu kəlbəcərlidir. Orada böyüyüb boya-başa çatıb. Bu yurdun suyundan içib, bir-birindən gözəl təbii təamlarından dadıb, can dərmanı havasından udub, qiymətli, bərəkətli torpağının üstündə addımlayıb, məktəbə gedib, məktəbi qurtarıb. Sonra da ali məktəbə daxil olub və oranı da bitirib. Bir müddət də burada, doğma ocaqda çalışıb. Bunları nəyə görə xatırlatdım? Məqsədim odur ki, Məhəmməd dağ oğludur, mənim kimi. Məhəmməd dağların qoynunda çox müsibətlər görüb, ömürlüyündə problemlər yaşayıb. Anasını, atasını, yaxınlarını itirib. Ən böyük dərdi yurdsuzluqdur, Kəlbəcəri üçün burnunun ucu göynəyir. İçi göynəyir o doğma ellər üçün.
Ömürnaməsindən: Məhəmməd Nəriman oğlu Sadıqzadə 1957-ci il fevral ayının 18-gə Kəlbəcər rayonunun Otaqlı kəndində anadan olub. 1974-cü ildə Kəlbəcər şəhər 2 saylı orta məktəbi, 1982-ci ildə Gəncə Politexnik Texnikumunu, 1990-cı ildə M.Əliyev adına Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət İnstitutunu, Moskvada Jurnalist Peşəkarlığı İnstitutunu bitirib. İxtisasca rejissor və jurnalistdir.
1976-1978-ci illərdə Rusiyanın Krasnoyarsk vilayətində hərbi xidmətdə olub. 1980-1986-cı illərdə Kəlbəcər rayon Mədəniyyət Şöbəsində və aşıq Şəmşir adına Kəlbəcər rayon mədəniyyət evində bədii rəhbər və baş metodist, 1987-ci ildən 1993-cü ilədək Kəlbəcərdə çıxan "Yenilik" qəzetində ədəbi işçi, müxbir, şöbə müdiri, məsul katib, 1993-1995-ci illərdə "Respublika", 1995-2000-ci illərdə "Yeni Azərbaycan" qəzetlərində məsul katib, 2000-2003-cü illərdə "Gələcək", "7-ci qitə" və "Ozan" qəzetlərinin baş redaktoru vəzifələrində çalışıb. 2003-cü ildən isə "Vətən səsi" qəzetinin şöbə müdiri, 2006-cı ildən "Yenilik Press" qəzetinin təsisçisi və baş redaktorudur.
Ədəbi yaradıcılığa orta məktəb illərindən başlayan M.Nərimanoğlu dövri mətbuatda məqalələri ilə çıxış edib, respublika mətbuatında çap olunub.
1994-cü ildə ilk kitabı ("Dağların sinə dağı") işıq üzü görən bu istedadlı qələm sahibinin 28 kitabı oxucuların ixtiyarına verilib. 100-ə yaxın ədəbi-bədii kitabın redaktoru və naşiri, onlarla bədii-publisistik kitabın öz söz müəllifidir. O, keçmiş SSRİ Jurnalistlər Birliyinin üzvü olub və hazırda Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvüdür.
Ailəlidir, Sənan və Kənan adında iki övladı var. Birini bu yaxınlarda baş-göz elədi. Allah xoşbəxt eləsin. Tezliklə baba olması münasibətilə Məhəmməd Nərimanoğlunun təbrik edək.
***
Uzun illər onun çətinlik və sıxıntı içində yaşadığını da müşahidə etmişəm, özü isə bunu heç vaxt büruzə verməyib. İmkanlı vaxtlarımda ürəkdən istəsəm də, ona kömək etmək mənə qismət olmayıb. Bircə misalla kifayətlənəcəyəm.
Hazırda birlikdə çalışdığımız “Azərbaycan” qəzetində elə bir əməkdaşımız yoxdur ki, onun sağlamlıq durumu ilə maraqlanmasın. Amma bu yaxınlarda o xəstə yatarkən işimin çoxluğu (işimizin xarakterini Məhəmməd müəllim bildiyi üçün üzümə belə vurmadı) xəstəxanada yatan, sonra isə ev şəraitində müalicəsini davam etdirən Məhəmmədi ziyarət edib, heç olmasa, başına sığal çəkmək belə mənə qismət olmadı. Hər dəfə bir iş çıxırdı.
Amma təsəvvür edin: mənim işsiz vaxtlarımda o, dəfələrlə mənə kömək etməyə cəhd göstərib. Bir neçə dəfə olub ki, zorla mənə pul vermək istəyib və mən dəqiq bilmişəm ki, bu onun cibində olan sonuncu manatlardır, bəlkə özünə yolpulu da saxlamayıb. O anlarda onun gözlərində ancaq mərhəmət və yalvarış görmüşəm, “Qardaş götür, əlimi qaytarma!” - fikrini duymuşam üzündən. Və bu yardım etmək istəyi birgə işlədiyimiz indiki vaxtlarda olub…
Hər şey – yaxşı əməl də, pis əməl də köklə, genlə bağlıdır. Məhəmməddə olan xeyirxahlıq duyğusu ulu babalarından, rəhmətlik atası Nəriman dayıdan gəlir. Yaxşı əməllər onun övladlarında da təzahür edir və edəcək.
M.Nərimanoğlu kiminsə haqqının batmasını istəməz və imkanları daxilində onu bərpa etməyə çalışır. Məhəmməd müəllim Bakıya təhsil almağa gələn eloğlularının hamısına həyan olmağa çalışıb. Özünün problemləri olmasına baxmayaraq, ona pənah gətirənlərə yardım əli uzadıb, təhsil dövründə çətinliyə düşəndə bu xeyirxah insan onların xilaskarına çevrilib.
Təcrübəli qələm sahibi olan M.Nərimanoğlu neçə-neçə gənc jurnalistin, şairin, eləcə də yazıçının ilk yazılarının işıq üzü görməsinə kömək olub. “Yenilik Press” qəzetində və digər mətbuat orqanlarında neçə-neçə gəncin ilk ədəbi-bədii yazılarının işıq üzü görməsinə yardım edib. Bu gün də özünün ənənəsinə sadiq qalaraq dayağını gənclərdən əsirgəmir. Bir sözlə, bir an da xeyirxahlıqdan və bu yolda mübarizədən əl çəkmir.
Bu gün Məhəmməd müəllim “Azərbaycan” qəzetinin humanitar siyasət şöbəsiində çalışır. Bu işin nə qədər məsuliyyət və həssaslıq tələb etdiyini dərk edərək üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirməyə, qələmini bu sahədə sınamağa çalışır. Hər məktub bir insan taleyidir, burada gərək tükü tükdən seçə biləsən. Onlarla davranmağı bacarmaq lazımdır. Dəfələrlə iş otağında onun gənc müəlliflərlə necə səbirlə, mərhəmətlə söhbət elədiyinin və davrandığının şahidi olmuşam.
Haqqın, ədalətin tərəfində olan Məhəmməd müəllimin 60 yaşı tamam olur. Ömrünün çox hissəsini bu sahəyə həsr edib. Çörəyini qələmindən çıxarıb.
Onu tanıyan hər kəs böyük iman sahibi, zəhmətkeş və yaxşı işçi, diqqətcil və dostluğa sədaqətli insan kimi xarakterizə edir.
***
Biz bəzən həyatda görmədiklərimizi, bilmədiklərimizi, eşitmədiklərimizi, uzun ömrün dolaylarında sınaqlarından keçirmədiklərimizi bədii cəhətdən kamil, həyat hadisələrilə zəngin əsərlərdən öyrənirik. Bu, roman da ola bilər, povest də, insan ömrünün, həyatın bir anını əks etdirən hekayə də, fərqi yoxdur. Əsas odur ki, bu, ustad qələmindən çıxsın, həyatın, cəmiyyətin, təbiətin rəngarəng lövhələrini əlvan boyalarla canlandırsın, insanın hiss və duyğularını oyatsın. Belə əsərlər daim bizim yol yoldaşımıza çevrilir, həyat yolumuzun əbədi bələdçisi olur. Mən həyatım boyu bu hissləri zaman-zaman yaşamışam, mükəmməl bədii əsərlərlə ömrün harmoniyasına qovuşmuşam. Məhəmmədin də həyatı, ömrü belə harmoniyada davam edib…
Onun məndə çoxlu kitabları var. “Ömrüm kitab ömrü”nü oxuyandan sonra onu qeyri-adi bir insan və istedadlı qələm əhli kimi sanki yenidən dərk etdim, iç dünyamda yazıçı ilə bağlı özümdən-özümə yönəlmiş mənəvi-əxlaqi və estetik bağları yenidən çözələdim. M.Nərimanoğlunun kitabları yaşadığımız dünyanı bizim üçün sanki yenidən kəşf edir, bizə yenidən tanıdır. Bu cazibə dairəsi o qədər güclüdür ki, ondan heç vaxt ayrılmaq olmur. Onun yaradıcılığında yaxın və uzaq dövr tariximiz canlı insan kimi nəfəs alır, keçmiş solmuş bir xatirə yox, canlı yaddaş təsiri bağışlayır.
Bu kitablarla yenidən tanışlıq mənəvi dünyamı bir daha zənginləşdirir.
Hörmətli Məhəmməd müəllim, yaxşı ki, varsan, millətə xidmət edirsən. Yaxşı ki, bu yolu seçərək irili-xırdalı əsərlərinlə biz oxuculara dünya boyda sevinc bəxş etmisən. Təxəyyülündə çoxlu insana ömür vermisən, obrazlar, xarakterlər yaratmısan.
Məhəmməd Nərimanoğlunun istər ədəbiyyata, istərsə də jurnalistikaya, bir sözlə, yaradıcılıq dünyasına öz istedadı gətirib. O, müxtəlif səpkili povest, hekayə, oçerk, eləcə də məqalələrində Azərbaycanımızın sağalmaz yaralarından, Qarabağımızdan, onun faciələrindən, torpaq itkilərindən söz açıb, Azərbaycan gerçəkliklərini professional şəkildə qələmə alıb. Onun bütün əsərlərində xalq ruhu, torpağa, elə, obaya bağlılıq, vətən sevgisi, adət-ənənələrimizə hörmət, azərbaycançılıq, milli dəyərlərə rəğbət zəngin bədii dil və obrazlı yanaşma tərzilə canlanır.
Məhəmməd müəllimin ən böyük müəllimi həyatdır. O, həyatı fantastikcəsinə, romantikcəsinə deyil, gördüyü kimi, real təsvir edir. Onun qəhrəmanları süni deyil, təbiidir, adi insanlardır, onlar xalq dilində danışırlar, bizim hər birimiz kimi düşünüb-daşınırlar.
Onun yaradıcılığı haqqında müxtəlif monoqrafiyalar, məqalələr yazılıb çap olunub. Məni bu məqaləni yazmağa səsləyən tamam başqa bir hiss oldu. Bu, sevinc hissi idi. Qeyd etdiyim kimi, Məhəmməd müəllimin kitablarının çapdan çıxdığını eşidəndə və bu kitabları fərəh hissi ilə kitab dolabıma düzəndə qəlbimdə həmişə qəribə hisslər baş qaldırıb. Minnətdarlıqmı deyim, qələm sahibinə qarşı mənəvi borcmu deyim, bilmirəm. Həmin anda qəlbimdən keçənləri kağız üzərinə köçürmək istəmişəm (Yazdıqlarımı yazmışam, yaza bilmədiklərim isə ürəyimdə düyün kimi qalıb).
Mən jurnalistəm. Özüm də Məhəmməd Nərimanoğlu yaradıcılığının vurğunuyam. Bu gözəl insanın ədəbi dünyasını dost-tanışa, gənclərə də tanıtdırmağı, sevdirməyi bacarmışam. Ona təkcə yazıçı-publisist kimi deyil, həm də bir şəxsiyyət kimi həmişə pərəstiş etmişəm. Onu bütöv şəxsiyyətli, ləyaqətli, mübariz, gələcəyə inamla baxan mətin bir sənətkar kimi tanımışam. Özlüyümdə onu qollu-budaqlı, fırtınalara, qasırğalara baş əyməyən, üstünə kölgə düşməyən, həmişə qürurla, “ayaq üstə” dayanan bir çinara, ömrünü də bir çinar ömrünə bənzətmişəm. R.Rzanın “Çinar ömrü” şeirində olduğu kimi:
Bir belə çinar ömrü
Olsun deyirəm ömrüm,
Bir ömür ki, kimsəyə
Əziyyəti dəyməmiş olsun
Bir ömür ki,
Heç kəsə baş əyməmiş olsun.

Bütün görkəmli qələm sahibləri, filosoflar, siyasətçilər, mütəfəkkir insanlar dünyanın sözlə idarə olunduğunu bu və ya digər şəkildə zaman-zaman etiraf etmişlər. Doğrudan da, sözün kəsəri və qüdrəti hər silahdan daha güclüdür. Müasir elmi-texniki, kosmik, kompyuter əsrində sözə münasibətin zəiflədiyini, sözə etinasızlıq göstərildiyini, sözün zamanı olmadığını söyləyənlər yanılırlar. İnsanlar bu gün də quru, şablon, sxematik texniki vasitələrlə deyil, sözlə tərbiyə olunurlar. Məhəmməd Nərimanoğlu kimi müqtədir qələm sahiblərinin sözü ilə, xalqın tarixi keçmişinin, bu gününün əxlaqi-mənəvi dəyərlərini, insanın hiss və duyğularının, əqlinin, intellektinin yaddaşı, milli mentalitetimizin daşıyıcısı, kodu olan, torpağımızın ətrini, təbiətimizin təravətini yaşadan söz ilə. Odur ki, Məhəmməd müəllim, nə qədər ki, bu xalq var, bu Azərbaycan var, onun övladlarının ruhən, qəlbən, əqlən Sizin qüdrətli sözünüzə ehtiyacı olacaq.
Və sonda sənin 60-na xoş gəldin deyirik. Yarım əsrı adlayıb üstünə bir onluq da gətirən ömrün mübarək, qardaşım! Bizi oxşayan, düşündürən poeziyan mübarək, qardaşım! Gün o gün olsun ki, gözəl ailənlə, övladlarınla, bizim kimi sadiq dostlarla bərabər yüzdən sonrakı dövranının da sevincini dadasan, qardaşım!
Səmimi hisslərlə,

Daşdəmir ƏJDƏROĞLU
18-02-2022, 09:51
Misralarla dərdləşən Şəhid atası


Misralarla dərdləşən Şəhid atası

Quliyev Sabir Cahad oğlu 1942 ci ildə İyun ayının 6 da Samux Rayonunun Çırdaxan kəndində dünyaya göz açıb. Hər ömür bir insanın öz yaşam tərzi, həyata, cəmiyyətə baxışı və dünyagörüşü olaraq xatirələşir. Sevinclə, kədərlə, qayğılarla dolu dünyamızda şair olmaq o qədər də asan deyil. Çünki şairlər, ümumiyyətlə sənət, incəsənət adamları digərlərinə nisbətdə, həyata, ətrafa həssas olurlar. Bəzən çılğın, bəzən susqun, bəzən də mübariz, döyüşkən əhval-ruhiyyədə. Sabir Quluyev öz təbiətinə, taleyinə Qəmli təxəllüsünü yaraşdırıb.
Yazıya yox pozu hardada olsan,
Tapacaq qəm səni istədikdə bil.
Başını uca tut,nə qədər sağsan,
Əyilsən Allahın önündə əyil...

Sabir Qəmli yazdığı hər sətirdə həqiqəti əks etdirib, ömür yolu keşməkeşli olsa belə hər zaman alnı açıq üzü ağ yasayıb. Nəyə nail olubsa öz halal zəhməti, alın təri ilə nail olub. El-obada, cəmiyyət içində hörmət sahibi olub. Kəndin ağsaqqalarından sayılan Sabir Qəmlidən nə qədər yazılsa da haqqıdır. Həyat, insan ömrü də bu dünyada bir əmanətdir. Hərə o əmanətə bir cür sahib çıxır və hərə özünəməxsus bir iz qoyub gedir. Sabir Qəmlinin söz aləmində bu dünyanın hər üzündən bəhs edilir. Onun vətən sevgisi daima hər sətrində coşub çağlayır.
Baxma mənim yaşıma,
Baharıma qışıma.
Torpağıma daşıma,
Yurduma qurban olum.

Bəli onun qəlbindəki Vətən sevgisi hər sətrində duyulur və öz əksini müxtəlif şəkildə ifadə edir. Sabir Qəmli uzun müddət “Azər Enerji”də işləyib öz peşəsinə sevə -sevə xidmət edib. Şairimiz Vətən yolunda bir övlad qurban verib. Allah şəhidlərimizə rəhmət eləsin! Sabir Qəmli də Şəhid atasıdır. O övladı ilə həm fəxr edir, həm də onun həsrətilə yaşayır. Hətta yuxularında görmək ümidilə axşamları gözləyir...
Sızlayır məzarın ustündə bağrım,
Sən gedən gündən çoxalıb ağrım,
Nolar bircə dəfə gəl ginən oğlum,
Gecələr yuxumda mən görüm səni.!
Hər zaman haqqınn, ədalətin tərəfində olan şairimizə can sağlığı, uzun ömür arzu edirik .və onun bir neçə şeirini diqqətinizə çatdırirıq:


AZƏRBAYCAN İGİDLƏRİ
Ucaldın üç rəngli şanlı bayrağı,
Alın düşmənlərdən ulu torpağı,
Yenidən qaytarın siz Qarabağı,
Sizədir ümüdlər sizədir pənah-
Azəri yurdumun mərd igidləri.!
Qalxın, düşmənlərin verin cəsazın,
Bizim torpaqlarda izi qalmazın.
Qələbə sədası elə yayılsın,
Sizə kömək olsun o uca Allah-
Azəri yurdumun mərd igidləri.!
Zəfər sədanızdan xoşbəxt oluruq,
Xoş arzu, xoş dilək arzulayırıq
Sizinlə fəxr edir, qurur duyuruq,
Sabir sizdən yazdı hey varaq-varaq,
Azəri yurdumun mərd igidləri.!


AY OĞLUM
Oğul, dur məzardan məni şad elə,
Oyan, ayağa qalx, yatma ay oğlum!
Dərdimi, qəmimi bir an yox elə,
Sən sada tək tənha qoyma ay oğlum.

Axı sənlə döyünürdü ürəyim,
Sən idin qolumun gücu gərəyim,
İndi tək qalmışam bilməm neyləyim,
Tut əlim, buraxma heç vaxt ay oğlum!
Yoxluğun dərd verdi, məni qocaltdı,
Sənsizlik ən böyük kədər qübardı,
Həkimlər dərdinə dəva olmadı,
Çarəsiz halina qurban ay oğlum!

Üç il vuruşdun Vətən yolunda,
Səngəri özünə doğma bilmisən,
Canından qanından oldun bir anda,
Sən Vətən naminə qurban getmisən!
Sabir Qəmliyəm sən gedən andan
Bir bilsən nə çəkir, bu xəstə atan,
O, şux qamətinə boyuna qurban,
Sənsiz darıxıram hər an Ay oğlum!


Sabir Qəmli danışanda da hər zaman deyir ki, mən şair deyiləm. Sadəcə qəlbimin səsini ağ vərəq üstə düzüb misralarla dərdləşirəm. O, “Nisgilli talehim” adlı kitabın müəllifidir. Yazıları müxtəlif dövrlərdə bəzi almanax jurnallarda çap olunub.
LEYLA İSMAYILOVA
18-02-2022, 08:56
Qürbətdən gələn səs

Kifayət Nemətabadlı


Abbasova Kifayət İsmayıl qızı, Ağdaş rayonunun Nemətabad kəndində dünyaya gəlib. Hazırda ailəsi ilə Qazaxıstan Respublikasında yaşayır. Qürbətdə yaşasa da Vətən həsrətli ilə yazıb-yaradır. Beş şeir kitabının müəllifidir. Onun şeirlərini oxucularımıza təqdim edirik:
Ürək
Soldu bir andaca gül yanaqlarım,
Nədən susub, dinmir bal dodaqlarım?
Göz yaşı tökürəm mən narın- narın,
Niyə sızlayırsan, söylə ay ürək?

Axı hər çətinə hünərin vardı,
Gücün, qüvvən vardı, təpərin vardı.
Qarşıda hələ çox zəfərin vardı,
Niyə sızlayırsan söylə ay ürək?

Kifayət etmədi sənə xəyanət,
Onda var çətinə dözüm, dəyanət.
Səni Rəbbim verib mənə əmanət,
Niyə sızlayırsan söylə ay ürək?

Şairin
Şair demək olmaz hər yazan kəsə,
Yazdığı misralar xoşa gəlməsə.
Yoxdursa qabiliyyət, düşmə həvəsə,
Qismətin mələklər yazır şairin.

Ləl-govhər süzülə sözündən gərək,
Kədər hiss oluna üzündən gərək,
Baxanlar anlaya gözündən gərək,
Ruhu asimanlar gəzir şairin.

Kifayət, ilhamı al Yaradandan,
Dərsi götür o müqəddəs Qurandan.
Qəfil zərbə alsa nakəs, nadandan,
Göz yaşı yanaqdan süzür şairin.

Ana

Adına bərabər yoxdur dünyada,
Olsa da dövlətin həddən-ziyada.
Birin dəyişmərəm müqəddəs ada,
Ağzımın ən ləziz dadısan, ana!

Övlad məhəbbətin bənzər bahara,
Dünya-aləm hara, söylə, sən hara?
Sənsiz günəş belə gəlmir ki, kara,
Ocağımın yanan odusan ana.

Kifayət o nurlu üzünə qurban,
Gözümün üstündə yerin var hər an.
Səni əvəz etməz özgə bir insan,
Dilimin müqəddəs adısan, ana!

Ağdaşım
Kaş ki, dönüm bir anlığa,
Səndə keçən cavanlığa.
Həsrətəm firavanlığa
Sənsən mənim üzük qaşım,
Doğma vətənim Ağdaşım.

Adın qürur yerim oldu,
Həm ocağım, pirim oldu.
Cah-cəlalım, varım oldu,
Şəninə nəğmələr qoşum,
Doğma vətənim Ağdaşım.

Gəl unutma Kifayəti,
Səninlədir şan-şohrəti.
Sənsiz dözəmmirəm qəti,
Əzizdir torpağın, daşın,
Doğma vətənim Ağdaşım.

Cavanlığım
Həsrətini çox çəkirəm,
Gəl ay mənim cavanlığım!
Dərd becərib, qəm əkirəm
Gəl ay mənim cavanlığım!

Ömür sürdüm qürbət eldə,
Misralarım gəzir dildə.
Səni atıb gəldim eldə,
Gəl ay mənim cavanlığım.

Kifayət il yorğunudu
Axan sellər durğunudu.
O dağların vurğunudu,
Gəl ay mənim cavanlığım.

Dünyasan

Adəmdən, Həvvadan bizə,
Yadigar qalan dünyasan.
Sənə gələn bir gün gedir,
Boşalıb, dolan dünyasan.

Baxmırsan varlı kasıba,
Zülümün gəlmir hesaba.
Ürək dözmür bu əzaba,
Doğru, həm yalan dünyasan.

Kifayəti yaxşı tanı,
Onun da gedər karvanı.
Neçə Sultan Süleymanı,
Taxtından salan dünyasan
Boşalıb, dolan dünyasan.

Azərbaycanın

İstəmirəm boş yerə nə şöhrəti, nə şanı,
Başıma tac bilirəm atam ilə anamı.
Hər vaxt müqəddəs bildim and yerimiz Quranı,
Mən ismətli qızıyam doğma Azərbaycanın!

Yazıram ki, tarixdə mənim də izim qalsın,
El-obanın dilində söhbətim-sözum qalsın,
Məni xoş xatirə tək hər kəs yadına salsın,
Söhbətiyəm, sözüyəm doğma Azərbaycanın.

Elə danış, eşidən səni ürəkdən duysun,
Etdiyin xoş əməllər qəlbə, könülə dolsun.
Yazdığım misralarım dillərdə əzbər olsun,
Gül-cicəlki düzüyəm doğma Azərbaycanın.

Çalış yaxşı örnək ol, öz obana,elinə,
Tarixdə qalmaq üçün qələm aldın əlinə,
Mizrab toxunan zaman simin hər bir telinə,
Qəmli çalan sazıyam, doğma Azərbaycanın,
Mən İsmətli qızıyam doğma Azərbaycanın.


Sevindir
Sən gələndə sevinc gəlir hər yana,
Gəl ay bahar, qəlbimizi sevindir.
Çağlasın hər kəsin qoy söz ilhamı,
Gəl ay bahar,könlümüzü sevindir.

Sən gələndə qaranquşlar oxuyur,
Sən gələndə torpaq ətir qoxuyur.
Sən gələndə qızlar çələng toxuyur
Gəl ay bahar, gəlişinlə sevindir.

Kifayətin ilhamına qanad ver,
Təbiətdə hər nə varsa həyat ver.
Çiçəklərdən yal-yamaca xalı sər,
Gəl ay bahar, könlümüzü sevindir.


Bahar gəlir

Bülbülün xoş avazıyla,
Yurdumuza bahar gəlir.
Aşığın telli zazıyla,
Yurdumuza bahar gəlir.

Göy gurlayır, şimşək çaxır,
Bulud dolur, leysan yağır.
Dərələrdən sellər axır,
Yurdumuza bahar gəlir.

Kifayət də ilham alır,
Dərin xəyallara dalır.
El-obasın yada salır,
Yurdumuza bahar gəlir.

Vətən torpağında


Aşıq bir Kərəmi çalsın,
Könlüm ondan ilham alsın,
Yazıram ki, izim qalsın,
Doğma Vətən torpağında.

Bizik bu dünyada qonaq,
Ömür ötür varaq-varaq.
Gəncliyimdən verin soraq,
Doğma Vətən torpağında.

Kifayət xəyala dalıb,
Ötənləri yada salıb.
Neçə xoş xatirəm qalıb,
Doğma Vətən torpağında.

Gedir əldən

Qocalıram qürbət eldə,
Cavanlığım gedir əldən.
Ömür ötür qüssə ilə,
İncidim hər ötən ildən
Cavanlığım gedir əldən.

Öz yurdumda gəzə-gəzə,
Kaş yetirəm ömrü yüzə.
Yaş çoxalır arzu təzə,
Doymamışam şirin dildən,
Cavanlığım gedir əldən.

Budur Kifayətin sözü,
Sizə qurban iki gözü,
Uçdu, həsrət qoydu bizi,
Yasilbaşlı sona göldən,
Qocalıram qürbət eldə
Cavanlığım gedir əldən.

Vətənim

Həsrətinlə yaşayıram,
Sənə qurban can, Vətənim.
Şair qızın qərib eldə,
Arzular hər an Vətənim.

Qürbət mənə sanki qəfəs,
Sənsiz almıram ki, nəfəs.
Cavan ömrüm keçdi əbəs,
Oldu zimistan, Vətənim.

Kifayətin ömrü heçdi,
Aylar, illər ötüb keçdi.
Tale mənə qürbət seçdi,
Qalmadı güman Vətənim,
Sənsizəm inan Vətənim.

Ay Sevil
(aşıq Sevil Ədalətə)

Bahar nəfəsiylə, yaz nəfəsiylə,
Qəlbimə od saldın ay Sevil xanım.
Sinənə sıxdığın telli sazınla,
Məni məndən aldın, ay Şevil xanım.

Çöl-çəmənin gül-çicəklə doludu,
Tutduğun yol insanlığın yoludu.
Dəhanından süzülən nə balıdı,
Ürəyimdə qaldın ay Şevil xanım.

Kifayət də qızım deyibdi sənə,
Tərifin eyləyib o dönə-dönə.
Üzümü çevirib ana Vətənə,
Xəyallara daldım ay Şevil xanım,
Səni yada saldım ay Şevil xanım.

16-02-2022, 15:10
Rusiya ermənini Bakıya göndərirdi - Qarşısı alındı


Rusiya ermənini Bakıya göndərirdi - Qarşısı alındı
Ermənistan Baş Prokurorluğu ölkə vətəndaşının Rusiyadan Azərbaycana deportasiyasının qarşısını alıb.
“Sputnik Armenia” xəbər verir ki, Azərbaycanda doğulmuş erməni Rusiyada inzibati qaydaları pozub, buna görə onun ölkədən deportasiyası barədə qərar verilib. Məhkəmə qərarında səhvən onun Azərbaycan vətəndaşı kimi göstərilməsinə görə, Ermənistan vətəndaşının Bakıya deportasiyası riski yaranıb.
Ermənistan tərəfinin müraciətindən sonra Rusiya tərəfi qərara dəyişiklik edib və o, Ermənistana deportasiya edilib. (APA)
11-02-2022, 18:35
Prezidentdən Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı açıqlama


Prezidentdən Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı açıqlama

Zəngəzur dəhlizi üzərindən Azərbaycandan Naxçıvan Muxtar Respublikasına, oradan isə Türkiyəyə və İrana yeni xəttin çəkilişi indi artıq planlarımızdadır və mən demişdim ki, Zəngəzur dəhlizi təkcə dəmir yolu, avtomobil yolu, hava nəqliyyatlı üçün deyil, eyni zamanda, enerji növlərinin bu dəhliz üzərindən ixrac edilməsi ilə bağlı Zəngəzur dəhlizi öz rolunu oynayacaq və Azərbaycanın ayrılmaz hissəsi olan Naxçıvan Muxtar Respublikasını elektrik enerjisi ilə təmin etmək üçün və oradan xarici bazarlara çıxmaq üçün və Türkiyədən sonra Avropaya çıxmaq üçün yeni bir xəttimiz olacaq. Bunu Prezident İlham Əliyev Azərtac-a müsahibəsində deyib:
"Bir xətt Gürcüstan-Türkiyə üzərindən keçir və ikinci xətt oradan keçməlidir. Bunun üzərində biz işləyirik və artan ixracımız həm önəmimizi artıracaq, geosiyasi önəmimizi artıracaq, eyni zamanda, bizə əlavə valyuta gətirəcək. Biz təkcə neftdən, qazdan yox, eyni zamanda, elektrik enerjisindən də valyuta qazanacağıq və ölkəmiz daha da firavan yaşayacaq. Ona görə bütün bu layihələr bizim planlarımızdadır."
����������� ��������� ������ � �����-����������.
��� dle ������� ��������� ������� � �����.
���������� ���� ������ ��������� � ��� �����������.
Sorğu
Saytımızda hansı mövzulara daha çox yer verilməsini istəyirsiniz?


Son buraxılışımız
Facebook səhifəmiz
Təqvim
«    May 2022    »
BeÇaÇCaCŞB
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031 
Reklam
Hava
Valyuta
Reklam

Sayğac
Ən çox baxılanlar
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Xəbər lenti
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Foto
Erməni tərəfdən Azərbaycan mövqeləri belə görünür... - VİDEO






Bütöv.az
Video
Qırmızı işıqda keçən “Range Rover” dəhşətli qəza törətdi - VİDEO

Bakının mərkəzində avtomobilin aşması ilə nəticələnən dəhşətli qəza baş verib.

Bütöv.az xəbər verir ki, bununla bağlı görüntülər sosial şəbəkələrdə paylaşılıb.

Görüntülərdən anlaşılır ki, Bülbül prospektində “Range Rover” markalı avtomobil aşıb.

Hadisə şahidlərinin verdiyi məlumata görə, onun digər avtomobillə toqquşmasının səbəbi yüksək sürətlə qırmızı işıqda keçməsi olub.

Hadisə nəticəsində xəsarət alanlarla bağlı məlumat verilməyib.(Unikal)



All rights reserved ©2012 Butov.az
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!