25-03-2022, 17:01
Tanınmış azərbaycanlı yazıçı Kanadada vəfat etdi
Azərbaycan əsilli məşhur yazıçı Rza Bərahəni 86 yaşında vəfat edib.
Yazıçının vəfatı barədə oğlu Oktay Bərahəni məlumat yayıb. O bildirib ki, Kanadada mühacirətdə yaşayan atası bu gün Toronto şəhərində dünyasını dəyişib.
Xatırladaq ki, Rza Bərahəni 1935-ci ildə Təbriz şəhərində doğulub. İbtidai məktəb dövrünün bir hissəsi Seyid Cəfər Pişəvərinin qurduğu demokratik hökumətin dövrünə düşməsi ilə bir müddət türkcə təhsil alıb, lakin hökumətin süqutundan sonra ana dilində təhsil qadağan edilib və bu hadisələr yazıçının gələcək fəaliyyətində əvəzolunmaz rol oynayıb.
O, Cənubi Azərbaycandakı ana dili hərəkatının görkəmli nümayəndəsi sayılır. Əsərləri dünyanın müxtəlif dillərinə tərcümə edilən R.Bərahəni İrandakı Pəhləvi, daha sonra hakimiyyətə gələn qüvvələrin təzyiqi nəticəsində ölkəni tərk etmək məcburiyyətində qalıb.
R.Bərahəni 2001-2003-cü illərdə Kanada “Pen Klubu”nun sədri olub. O, ədəbiyyat sahəsində "Nobel" mükafatına namizəd göstərilsə də, sonradan namizədlər siyahısından çıxarılıb. Buna səbəb iranlı müxaliflərin fəaliyyəti olduğu bildirilib.
Azərbaycan əsilli məşhur yazıçı Rza Bərahəni 86 yaşında vəfat edib.
Yazıçının vəfatı barədə oğlu Oktay Bərahəni məlumat yayıb. O bildirib ki, Kanadada mühacirətdə yaşayan atası bu gün Toronto şəhərində dünyasını dəyişib.
Xatırladaq ki, Rza Bərahəni 1935-ci ildə Təbriz şəhərində doğulub. İbtidai məktəb dövrünün bir hissəsi Seyid Cəfər Pişəvərinin qurduğu demokratik hökumətin dövrünə düşməsi ilə bir müddət türkcə təhsil alıb, lakin hökumətin süqutundan sonra ana dilində təhsil qadağan edilib və bu hadisələr yazıçının gələcək fəaliyyətində əvəzolunmaz rol oynayıb.
O, Cənubi Azərbaycandakı ana dili hərəkatının görkəmli nümayəndəsi sayılır. Əsərləri dünyanın müxtəlif dillərinə tərcümə edilən R.Bərahəni İrandakı Pəhləvi, daha sonra hakimiyyətə gələn qüvvələrin təzyiqi nəticəsində ölkəni tərk etmək məcburiyyətində qalıb.
R.Bərahəni 2001-2003-cü illərdə Kanada “Pen Klubu”nun sədri olub. O, ədəbiyyat sahəsində "Nobel" mükafatına namizəd göstərilsə də, sonradan namizədlər siyahısından çıxarılıb. Buna səbəb iranlı müxaliflərin fəaliyyəti olduğu bildirilib.
25-03-2022, 16:44
Zakir Həsənov Şoyqu ilə danışdı
Martın 25-də Rusiya Federasiyasının müdafiə naziri ordu generalı Sergey Şoyqunun təşəbbüsü ilə onun Azərbaycan Respublikasının müdafiə naziri general-polkovnik Zakir Həsənov ilə telefon danışığı olub.
Bu barədə Müdafiə Nazirliyindən bildirilib.
Tərəflər Rusiya sülhməramlı kontingentinin müvəqqəti yerləşdiyi Azərbaycan ərazilərindəki mövcud vəziyyəti, həmçinin regional təhlükəsizlik və qarşılıqlı maraq doğuran bir sıra digər məsələləri müzakirə ediblər.
25-03-2022, 16:15
Avropa İttifaqının ilk müdafiə strategiyası təsdiqləndi
Avropa İttifaqının (Aİ) 27 dövlətinin liderləri İttifaqın növbəti beş-on il üçün “Strateji Kompas” adlanan ilk ümumi müdafiə və təhlükəsizlik strategiyasını təsdiqləyib.
“RİA Novosti” verdiyi xəbərə görə, bu barədə Avropa İttifaqı Şurasının prezidenti Şarl Mişel “Twitter” hesabında bildirib.
Bu həftənin əvvəlində sənəd Aİ xarici işlər nazirləri tərəfindən razılaşdırılıb.
Sənəddə deyilir ki, Ukraynadakı münaqişə, dünyada baş verən geosiyasi dəyişikliklər Aİ-nin öz baxışını müdafiə etmək və maraqlarını qorumaq qabiliyyətini şübhə altına alır: “Biz strateji rəqabət və mürəkkəb təhlükəsizlik təhdidləri, regionumuzda və onun hüdudlarından kənarda artan münaqişələr, silahlı təcavüzlər və qeyri-sabitlik mənbələri mühitində yaşayırıq ki, bu da böyük humanitar iztirablara və əhalinin yerdəyişməsinə səbəb olur”.
Sənəddə həmçinin vurğulanır ki, Aİ yaranan böhranlara təkbaşına və ya tərəfdaşları ilə birlikdə cavab verə bilməlidir. Bununla əlaqədar “Strateji Kompas” 5000 nəfərlik korpusdan ibarət Avropa çevik reaksiya qüvvələrinin formalaşdırılmasını nəzərdə tutur.
Ölkələr həmçinin Vahid Müdafiə və Təhlükəsizlik Siyasəti çərçivəsində dənizdə və quruda müntəzəm birgə təlimlər keçirməli, hərbi səfərbərliyi artırmalı, mülki və hərbi missiyaları gücləndirməli olacaqlar.
Bundan əlavə, sənəddən belə çıxır ki, daha güclü Avropa NATO və transatlantik əməkdaşlığın rolunun azalması mənasına gəlmir, əksinə onun üzvləri üçün kollektiv müdafiənin əsası olmaqda qalan alyansı gücləndirəcək.
24-03-2022, 20:43
QHT Agentliyinin maliyyə yardımı ilə “Şərqi Zəngəzur” kitabı nəşr olunub
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə yardımı ilə "Zəngəzur" Cəmiyyətləri İctimai Birliyinin həyata keçirdiyi “Şərqi Zəngəzura qayıdışa mənəvi dəstək” layihəsi çərçivəsində tarix üzrə fəlsəfə doktoru, yazıçı publisist Hacı Nərimanoğlunun “Şərqi Zəngəzur” kitabı nəşr olunub.
Müəllif və layihə rəhbəri H.Nərimanoğlu deyir: ötən ilin ən mühüm ictimai-siyasi hadisələrindən biri Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin “Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında” 7 iyul 2021-ci il tarixli Fərmanı ilə işğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə Qarabağ iqtisadi rayonu (Xankəndi şəhəri, Ağcabədi, Ağdam, Bərdə, Füzuli, Xocalı, Xocavənd, Şuşa və Tərtər rayonları) və “Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonu”nun (Cəbrayıl, Kəlbəcər, Qubadlı, Laçın və Zəngilan rayonları) yaradılması oldu.
“Füyuzat” nəşriyyatında yeni çapdan çıxan kitabda keçmiş məcburi köçkün vətəndaşlarımızın doğma dədə-baba yurdlarına qayıdışına mənəvi dəstək nəşrdə əsas məqsəd, ümdə qayə olaraq qırmızı xətt kimi keçir.
220 səhifəlik rəngli nəşrdə dövlətimizin başçısı, Ali Baş Komandan İlham Əliyev və Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın Şərqi Zəngəzur bölgəsinə səfərləri, fəaliyyət proqramlı çıxışlarında qarşıya qoyduğu vəzifələrə həsr olunmuş materiallar xüsusi yer tutur.
Kitabda 2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsində müzəffər ordumuzun misilsiz qəhrəmanlığı sayəsində işğaldan azad edilmiş Şərqi Zəngəzur bölgəsinə daxil olan bu rayonların hər birinin uzaq və yaxın keçmişi, iqtisadi potensialı, təbii sərvətləri, I və II Qarabağ müharibəsi tarixi ayrı-ayrı oçerklərdə əks olunub. Zəngəzur mahalının tarixi keçmişi, hazırda işğaldan azad edilmiş bölgələrdə aparılan geniş miqyaslı tikinti, quruculuq işləri, mənfur düşmənin murdar ayaq izlərinin itirilməsi, məhv edilmiş mülki, sosial obyekt və infrastrukturlarının yenidən dirçəlişi, Şərqi Zəngəzurun gələcək mənzərəsi, inkişaf perspektivləri kitabda sənədlər, foto-informasiya, analitik təhlillərlə qələmə alınıb. Müəllifin Vətən müharibəsinin ilk günündən başlayaraq yazdığı, KİV-də yayılan hərbi-vətənpərvərlik motivli məqalələrinin bir hissəsi də kitaba daxil edilib.
Filologiya elmləri doktoru, professor Əliağa Cəfərovun redaktorluğu və ön sözü ilə buraxılan nəşr Şərqi Zəngəzur bölgəsinin tarixinə və bu gününə həsr olunmuş ilk elmi, publisistik kitabdır.
Kitabın nüsxələri işğaldan azad edilmiş rayonlar ilk sırada olmaqla, respublikamızın təhsil, mədəniyyət obyektlərinə, kitabxanalara, yerli icra strukturlarına paylanır.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə yardımı ilə "Zəngəzur" Cəmiyyətləri İctimai Birliyinin həyata keçirdiyi “Şərqi Zəngəzura qayıdışa mənəvi dəstək” layihəsi çərçivəsində tarix üzrə fəlsəfə doktoru, yazıçı publisist Hacı Nərimanoğlunun “Şərqi Zəngəzur” kitabı nəşr olunub.
Müəllif və layihə rəhbəri H.Nərimanoğlu deyir: ötən ilin ən mühüm ictimai-siyasi hadisələrindən biri Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin “Azərbaycan Respublikasında iqtisadi rayonların yeni bölgüsü haqqında” 7 iyul 2021-ci il tarixli Fərmanı ilə işğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə Qarabağ iqtisadi rayonu (Xankəndi şəhəri, Ağcabədi, Ağdam, Bərdə, Füzuli, Xocalı, Xocavənd, Şuşa və Tərtər rayonları) və “Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonu”nun (Cəbrayıl, Kəlbəcər, Qubadlı, Laçın və Zəngilan rayonları) yaradılması oldu.
“Füyuzat” nəşriyyatında yeni çapdan çıxan kitabda keçmiş məcburi köçkün vətəndaşlarımızın doğma dədə-baba yurdlarına qayıdışına mənəvi dəstək nəşrdə əsas məqsəd, ümdə qayə olaraq qırmızı xətt kimi keçir.
220 səhifəlik rəngli nəşrdə dövlətimizin başçısı, Ali Baş Komandan İlham Əliyev və Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın Şərqi Zəngəzur bölgəsinə səfərləri, fəaliyyət proqramlı çıxışlarında qarşıya qoyduğu vəzifələrə həsr olunmuş materiallar xüsusi yer tutur.
Kitabda 2020-ci ilin 44 günlük Vətən müharibəsində müzəffər ordumuzun misilsiz qəhrəmanlığı sayəsində işğaldan azad edilmiş Şərqi Zəngəzur bölgəsinə daxil olan bu rayonların hər birinin uzaq və yaxın keçmişi, iqtisadi potensialı, təbii sərvətləri, I və II Qarabağ müharibəsi tarixi ayrı-ayrı oçerklərdə əks olunub. Zəngəzur mahalının tarixi keçmişi, hazırda işğaldan azad edilmiş bölgələrdə aparılan geniş miqyaslı tikinti, quruculuq işləri, mənfur düşmənin murdar ayaq izlərinin itirilməsi, məhv edilmiş mülki, sosial obyekt və infrastrukturlarının yenidən dirçəlişi, Şərqi Zəngəzurun gələcək mənzərəsi, inkişaf perspektivləri kitabda sənədlər, foto-informasiya, analitik təhlillərlə qələmə alınıb. Müəllifin Vətən müharibəsinin ilk günündən başlayaraq yazdığı, KİV-də yayılan hərbi-vətənpərvərlik motivli məqalələrinin bir hissəsi də kitaba daxil edilib.
Filologiya elmləri doktoru, professor Əliağa Cəfərovun redaktorluğu və ön sözü ilə buraxılan nəşr Şərqi Zəngəzur bölgəsinin tarixinə və bu gününə həsr olunmuş ilk elmi, publisistik kitabdır.
Kitabın nüsxələri işğaldan azad edilmiş rayonlar ilk sırada olmaqla, respublikamızın təhsil, mədəniyyət obyektlərinə, kitabxanalara, yerli icra strukturlarına paylanır.
24-03-2022, 19:11
“Qoruqlar oğlanları”
1918- ildə Zəngəzurdan qaşqın gələnlərdən 3 nəfər var idi. Alverdi, Qəhrəman və Mahmud. Onlar qaçqınların toplum şəkilində yaşadıqları əraziyə Qoruqlar adı vermişdilər. Çünki həmin ərazi əvvəllər qoruq idi. Zəngəzur da Oxçu, Şabadin ilə birlikdə Buğacıq kəndini də ermənilər yandırıb külə döndərmişdilər. Ailələri dağılmış və itkin düşmüşdür. Onlar isə həyatlarını yenidən qurmaq üçün Ordubadın Qoruqlar kəndində məskən salmışdırlar. Subaylar evlənib həyatın qeyri müəyyən qanunlarına tabe olurdular. Böyük qardaş Alverdi kişi Zəngəzur qaçqını Mələklə ailə qurur. Qəhrəman isə Kurud kəndindən olan Əsədin bacısı Nənəxanımı özünə ömür gün yoldaşı seçir. Kiçik qardaş Mahmud isə Müsəlləmli Güllü adında bir xanımla ailə həyatı qurur.
Qəhrəman II dünya müharibəsində həlak olub.Övladı yoxdur.
Mahmud və yoldaşı Güllü vaxtsız vəfat etdikləri üçün Sürəyya adında qız övladı əmisi Alverdi kişinin himayəsində qalır. Alverdinin 3 oğlu olur. Abbas ,Əli və Rza (bizlər İrza deyərdik) Alverdi kişi ovladlarına Zəngəzurun keçmiş vaxtından və qaçqınçılıq düşənədək danışır, onlara keçmişi anladırdı. Orda qalan qohumlardan söhbət açardı. Kurud kəndində yaşayan xalası uşqalarından danışardı. Xalası uşaqları dövrünün oxumuş, məlumatlı adamları idilər. İstər dini, istərsə də dünyəvi elmləri mənimsəmişdirlər. 1930- cu illərdə ermənilərlə ara sakitləşən vaxtı onlar Ordubada gələrək qohumlarını tapırlar. Onlar Nəcəf şəhərinə təhsil almaq üçün gedən vaxtı Alverdi kişi ilə görüşürlər. Bütün bunları Alverdi kişi oğlanlarına danışardı. Xalası uşaqları Molla Əbdülsalam, Molla Əbdürrəhim və kiçik qardaşları Bilal idi. Onlar Kurud kəndini igidlərin hesabına ermənilərə təslim etməmişdirlər. Ta 1988- ci ilə qədər burada əhali yaşayıb. Allah dünyasını dəyişənlərə rəmət eləsin.
Onlardan qalan övladlar- Əminə, Hacı, Ziyəddin, Canı, Allahyar, Bahadır, Şahsuvar Qoruqlarda qalanlar isə , Abbas, Əli, Rza, Sürəyya həyatlarını davam etdirirdilər. Zəngəsura ən çox meyilli Abbas dayı idi. Qohumlar yada düşdükcə bir az ərik qurusu bir az da tut qurusu götürüb gedərdi Kuruda. Qohumlarla hal-əhval tutardı. Dərdləşərdi. Çox qohumcanlı idi Abbas dayı. Heç kəs onun yanında cürət edib qohumları haqqında bir kəlmə də artıq-əskik danışa bilməzdirlər. Qohumları ilə fəxr edərdi Abbas kişi. Bir dəfə biçin vaxti (İyulun axırında) gedib çıxır Kuruda . Xalası oğlu Ziyəddinin quzeydəki biçin yerini biçilməmiş görüb ,deyir; xaloğlu kərəntini, daşı hazır elə axşam gün əyiləndə bütün zəmini yatmış vəziyyətdə məndən təhvil al.
Rza və Abbas qardaşlar
Abbas dayı belə insan idi . O vaxtlar yeni yaranmış Qoruqlar kəndində yaşayış üçün vacib olanlardan heç nə yox idi. Nə içməli su, nə körpü, nə məktəb, nə də məscid yox idi. Dayısı oğlu Hacırəhimlə birlikdə kənd camaatının köməyi ilə bu işlərin hamısının öhtəsindən gəlnişdilər. İndi kənddə məscid də var, su da, məktəb də, körpü də. Bir sözlə Abbas dayı xeyir işlərdə iştrak edərdi, həm də lap gənc yaşlarından ibadətlə məşğul idi. Həyatın sirlərini bilmək olmur, iş elə gətirdi ki, sovet hakimiyyəti dağıldı dünyaya yollar açıldı, Abbas dayının ürəyindəki arzular çin oldu. O müqəddəs Həcc ziyarətinə getdi. Dünyadan Hacı Abbas kimi köçdü. Allah rəhmət eləsin!
Abbasın ikinci qardaşı Əli dayı idi. Kələkidən evlənmişdi. Elçibəyin bacısı Fizzə xanımı almışdı. Əli dayı çox zarafatcıl adam idi. Ərk elədiyi adama söz atıb zarafat edərdi. Özü də ürəkdən gülərdi. Rəsmi qəşş edərdi. Yadda qalan bir xüsusiyyəti var idi. Gözəl balta düzəldərdi. Sapı da mütləq vən ağacından olardı. Baltaya özündən başqa heç kim dəyə bilməzdi. Ağac kəsmək istəyən gələrdi ki, Əli dayı xahiş edirəm baltanı ver işimi görüm. O da heç kəsə yox deməzdi. Ancaq baltanı gətirərdi ki, bax gör itidirmi, hər şey qaydasındadırsa, beləcə də səndən təhvil alacam.
Məşhəd ziyarətinə getmişdir Əli dayı. Soruşanda ki niyə Həcc ziyarətinə getmirsən deyərdi ki, ay bala qoca vaxtımda birinin xətrinə dəyərəm, birinə bir pis kəlmə işlədərəm bu da mənə yaraşmaz. Buna görə də özümə ehtibar edib Həccə getmirəm. Məşədi Əli Hacı Abbasdan bir neçə ay sonra dünyasını dəyişdi. Allah rəhmət eləsin!
Kiçik qardaşları Rza əmoğlu isə yaşıdları arasında öz fərasəti ilə seçilərdi. İşini planla edərdi. Düşünməmiş bir iş görməzdi. Texnikum qurtarmışdı. Kolxozda baytar həkimi işləyirdi. Baxıb görür ki, kolxozda işləməklə ailə dolandırmaq çətindir, işdən çıxıb düz gedir Kacarana.Yer altında işləməyə. Çünki orda yüksək maaş verirdilər. Aldığı pulla gəlib özünə ev -eşik tikdirir, güzaran qururdu. Sonralar Naxçıvan Geoloji Kəşfiyyat İdarəsində işə düzəlir. Aşxana müdiri olur. Ondan əvvəl çoxları oranı işlədə bilməmişdilər. Ancaq o işin öhtəsindən gəlir. Geologiyada hər yerdən işləyənlər var idi. Bakıdan, Şəkidən , Zəngilandan, Şərurdan hətta Rusiyadan da işləməyə gəlirdilər. Onların hamısını öz dilində danışdırardı. Heç kim ondan inciməzdi. Bir sözlə Vənənd çayı üzrə hamının yanında sözü keçən olub.Ümumiyyətlə dövrünün sayılan kişilərindən olub.Yoldaşı Qəndab xanım mənim bacımdır. Bir birilərini çox istəyirdilər. Qoşulub qaçmışdırlıar. Xoşbəxt idilər. Maşallah 1 oğul, 5 qızları var. Hamısı da ailəlidirlər. Rza əmoğluya da Məkkəni ziyarət etmək qismət olub. Həm Abbasa həm də Rzaya kəndin ziyalısı, iş adamı Emin (Allah rəmət eləsin) müəllim ziyarətə getməyə görə köməklik edib. Allah hamısına rəhmət eləsin!
Bu qeydləri edəndə onların ölüm tarixindəki sıralamanı pozdum. Kaş ki, həyatda da belə olardı.
Deyib gülməkdən doymazdı. Elə gülərdi ki, heç kimə bənzəməzdi. Birdən şaqqanaq çəkib gülərdi. Birdən də içində gülərdi bir iki dəqiqədən sonra özünə gələrdi gözləri yaşla dolardı. Yaşıdları hamı onu eşidərdi. Bakıda oturub Kənddəki uşaqlara məsləhət verərdi. Bir də gördün bir xeyir iş olanda hamını yığıb tökürdü Bakıya.
Məhəmmədi kəndində qəbristanlıq üçün 300 kv yer götürmüşdü. Cavanlara da kömək edən olmuşdur. Deyirəm fələyin işinə bax o torpağın ilk qonağı özü oldu.Tez getdi ki, atasını, əmisini özü qarşılasın. Oğlanları Kamrana və Kamala səbr diləyirəm. Allah əmilərinə atasına, özünə rəhmət eləsin!
Adil CAMALOV
Baş çixarmaq həm çətindir, həm asan,
İblisindən, mələyindən dunyanın.
Adəm satdı bir buğdaya cənnəti,
Tora düşdü kələyindən dunyanın.
Nə gözəldir, ürək geniş, söz açıq,
Yaşamadlm bir sevdamı yarımçiq.
Əzab adlı dəyirmandan narın çix,
Keçəcəksən ələyindən dunyanın.
Arzum üçün mələyən bir cüyürdüm,
O təpədən bu təpəyə yüyürdüm.
Niyə qorxum kəfənindən?
Nə gördüm
Beşiyindən, bələyindən dünyanın?
Ey Bəxtiyar, zaman ömrü əridər,
Ölümümüz axan vaxta borc ödər.
Arxasinca palaz kimi sürüdər,
Bərk yapışsan ətəyindən dünyanın.
Bəxtiyar Vahabzadə.
23-03-2022, 21:00
Türkiyə TŞ-də Cənubi Qafqaz müzakirə edildi
Bu gün Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın sədrliyi ilə Türkiyə Milli Təhlükəsizlik Şurasının iclası keçirilib. 4 saata yaxın davam edən iclasda Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması üçün atılan addımlar və bu çərçivədə Cənubi Qafqazda baş verən proseslər nəzərdən keçirilib.
Həmçinin Rusiya ilə Ukrayna arasında davam edən müharibə, Türkiyənin Moskva və Kiyev arasında vasitəçiliyi və regionla bağlı humanitar dəstəyi barədə də fikir mübadiləsi aparılıb.
FETO, PKK, İŞİD başda olmaqla, terror qruplaşmalarına qarşı mübarizə ilə bağlı da müzakirələr olub.
23-03-2022, 19:56
Sabah NATO-ya üzv ölkələrin liderləri yenidən Ukraynaya dəstək nümayiş etdirəcəklər.
Bu sözləri NATO-nun Baş katibi Yens Stoltenberq NATO sammitindən öncə keçirdiyi mətbuat konfransında deyib.
“Ukraynanın özünümüdafiə hüququ var. Biz kibermüdafiə, həmçinin Ukraynanın nüvə və radioloji təhlükələrdən qorunması ilə bağlı razılığa gəlməyi planlaşdırırıq.
Müharibənin Ukraynadan kənara çıxmasının qarşısını almaqda məsuliyyət daşıyırıq. Bu, baş verərsə, daha çox dağıntı və ölüm olacaq".
23-03-2022, 19:50
Türkiyə S-400-lərdən imtina edir?
Türkiyənin Rusiyadan aldığı S-400 hava hücumundan müdafiə sistemindən imtina edəcəyi ilə bağlı iddia yalandır. Bu, bizim üçün müzakirə mövzusu deyil. Bunu Türkiyə Prezident Administrasiyasının Müdafiə Sənayesi İdarəsinin rəhbəri İsmayıl Dəmir Rusiyanın "İzvestiya" qəzetinə müsahibəsində deyib:
"Bu məsələ əvvəllər də müzakirə olunub. Rusiya ilə əməkdaşlığımızı davam etdiririk. Türkiyə öz siyasətini və tutacağı yolu özü təyin edə bilər. Mövqeyimiz Ukrayna ilə Rusiya arasında sülhün qorunmasıdır. Qan tökülməsinin dayandırılması üçün hər şeyi edirik".
Türkiyənin Rusiyadan aldığı S-400 hava hücumundan müdafiə sistemindən imtina edəcəyi ilə bağlı iddia yalandır. Bu, bizim üçün müzakirə mövzusu deyil. Bunu Türkiyə Prezident Administrasiyasının Müdafiə Sənayesi İdarəsinin rəhbəri İsmayıl Dəmir Rusiyanın "İzvestiya" qəzetinə müsahibəsində deyib:
"Bu məsələ əvvəllər də müzakirə olunub. Rusiya ilə əməkdaşlığımızı davam etdiririk. Türkiyə öz siyasətini və tutacağı yolu özü təyin edə bilər. Mövqeyimiz Ukrayna ilə Rusiya arasında sülhün qorunmasıdır. Qan tökülməsinin dayandırılması üçün hər şeyi edirik".
23-03-2022, 13:36
Türkiyə TŞ toplanır: Ermənistanla münasibətlər...
Bu gün Türkiyə Milli Təhlükəsizlik Şurasının Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın sədrliyi ilə keçiriləcək iclasında Cənubi Qafqazdakı vəziyyət müzakirə olunacaq. Toplantıda Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması üçün atılan addımlar və bu çərçivədə Cənubi Qafqazda baş verən proseslər nəzərdən keçiriləcək.
Həmçinin iclasda Rusiya ilə Ukrayna arasında davam edən müharibə, Türkiyənin Moskva və Kiyev arasında vasitəçiliyi və regionla bağlı humanitar dəstəyi barədə də fikir mübadiləsi aparılacaq.
FETO, PKK, İŞİD başda olmaqla terror qruplaşmalarına qarşı mübarizə də Milli Təhlükəsizlik Şurasının gündəliyində olacaq.
Bu gün Türkiyə Milli Təhlükəsizlik Şurasının Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın sədrliyi ilə keçiriləcək iclasında Cənubi Qafqazdakı vəziyyət müzakirə olunacaq. Toplantıda Türkiyə-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması üçün atılan addımlar və bu çərçivədə Cənubi Qafqazda baş verən proseslər nəzərdən keçiriləcək.
Həmçinin iclasda Rusiya ilə Ukrayna arasında davam edən müharibə, Türkiyənin Moskva və Kiyev arasında vasitəçiliyi və regionla bağlı humanitar dəstəyi barədə də fikir mübadiləsi aparılacaq.
FETO, PKK, İŞİD başda olmaqla terror qruplaşmalarına qarşı mübarizə də Milli Təhlükəsizlik Şurasının gündəliyində olacaq.
23-03-2022, 11:58
Sona Abbasəliqızı
ÜMİD
(Və hər ikisi bu vida mərasimindən xəbərsuz idi)
(Hekayə)
Sərxanın ömrünü göy əskiyə düyünləmişdi - arvadı Gövhərin xəstəliyi. Hər gün , zarıyırdı. Evdə də, çöldə də fikri-zikri ancaq Gövhərin üstündə idi. Şəmil anadan olandan sonra arvad xəstəliyə düçar olmuşdu. Taleyin işinə bax... neçə illər həsrətlə övlad gözlə, on dörd ildən sonra Allah sənə bir oğul qismət eləsin, ondan sonra da arvad xəstələnsin. Belə də zülm olar... İnsafən, Gövhər narazılıq, naşükürlük eləmirdi. Öz taleyi ilə barışmışdı. Ona bir oğul qismət elədiyinə görə həmişə Allahına şükür eləyirdi. Amma nə edəsən ki, ağrılar ondan əl çəkmirdi. Başı ağrıyır, ürəyi çırpınır, halı qalmırdı. Həkimlər dərdinin çarəsini bimirdilər. Təzyiqi gah qalxır, gah düşürdü. Bədənini soyuq tər basırdı. Gözləri qaralır, zarıltısından ev titrəyirdi. Heç bir dərman kar eləmirdi. Həkimlərin dediyinə görə bircə çarəsi burdan köçmək idi ki, təzyiqinin oynamasının qarşısı alınsın. Di gəl ki, Gövhər köçməyi ağlına da gətirmirdi. Deyirdi ki, balam haçan universitetə girər, sonra köçüb onunla birlikdə yaşayarıq. O oxuyar biz də ona qulluq edərik.
Şəmil çox yaxşı oxuyurdu. Onu bu mühitdən, müəllimlərindən, yoldaşlarından ayırmaq təhsilinə pis təsir göstərərdi. Sərxan da Şəmil də Gövhəri fikrindən daşındıra bilmirdilər. Deyirdi ki, mən bu ağrıynan ölmərəm, amma Şəmil dərslərindən zəifləyər, unuversitetə girə bilməz. Arvadın birinci arzusu oğlunun ali təhsilli olması idi. Şəmil də dərslərini, həqiqətən, çox yaxşı oxuyurdu. Müəllimləri Şəmilin dərin zəkalı, çox zehinli, fenomen bir uşaq olduğunu deyirdilər. Dəfələrlə olimpiadaların qalibi olmuşdu. Hər hansı bir mətni, şeri bir dəfə oxumaqla həmişəlik yadında saxlayırdı. Dəqiq elmləri çox yaxşı qavrayırdı. Bütün məktəb, kənd, rayon Şəmilin dərin zəkası ilə fəxr edirdi. Şəmil gecə-gündüz oxuyur, bütün fənlərdən əla qiymətlər alırdı. Anası onun həkim olmasını arzulasa da o, neft mühəndisi olmağa qərar vermişdi. Əlbəttə ki, Şəmil həkim olub anasını müalicə eləmək istərdi. Ancaq o, inanırdı ki, məktəbi qurtarana qədər anası sağalacaq. Anası isə sağalmadı, bu on yeddi ildə ancaq Şəmilin universitetə girməsi üçün əlindən gələni əsirgəmədi. Xəstə canıynan ərinə və oğluna qulluq elədi. Atası da Şəmilin orta məktəbi qurtarıb ali məktəbə girməyini səbirsizliklə gözləyirdi. Ondan sonra Bakıya köçərlər, Gövhər də sağalar, Şəmil də oxuyub bir sənətin sahibi olardı. Çarəsi bircə Şəmilin universitetə girməsinə qalmışdı. Nəhayət, vaxt gəlib çatdı. Qoçaq Şəmil qəbul imtahanını verib, ən yüksək bal topladı. Respublika üzrə yeddi yüz bal toplayanlardan biri oldu...
Gövhər arvadın çiçəyi çırtdamışdı. Ömrünün ən xoşbəxt günlərini yaşayırdı. Öz xəstəliyinin hayında deyildi. Sanki baş ağrısı da yox olmuşdu. Elə bil ki, oğlunun uğuru onun dərdinin dərmanı imiş. Ər-arvad sevinclə Bakıya hazırlaşırdılar. Şəmil də sevinirdi. Axır ki, zəhməti hədər getmədi. Ən çoxu anasının da onunla Bakıya gələcəyinə, sağalacağına sevinirdi. Şəmil hələ universiteti seçməmişdi. Topladığı bal bütün ali məktəblərin qapısını onun üzünə taybatay açmışdı. Amma anasının sağalması üçün hara desən getməyə hazır idi. Təki anasının səhhəti orada yaxşı olsun, tezliklə sağalsın...
Şəmilin yüksək bal toplamasına bütün kənd sevinirdi. Ona qonaqlıq verən kim, hədiyyə gətirən kim, ziyafətə dəvət eləyən kim... Hamı Sərxana, Gövhər arvada göz aydınlığı verir, Şəmili bağrına basıb öpürdülər. Şəmilin günləri yaxşı keçirdi. Bu gün də yoldaşları ilə meşəyə, dincəlməyə getmişdilər. Sabir kişi də onlara bir toğlu vermişdi...
Gövhər arvadın son günlər başağrısından şikayəti olmamışdı. Olsa da biruzə vermirdi. Evdə yır-yığış, biş-düşlə məşğul idi. Həyətə çıxaraq qocaman armud ağacının kölgəsindəki miz-stula düzəliş edib, süfrə hazırlamaq istəyirdi ki, kəndin aşağı başından bir maşın uğultusunun səsi qulağına çatdı. Nədənsə, bu uğultu ona çox üzüntülü gəldi. Sanki maşın da zarıyırdı. Yükünün heç də ürək açan bir şey olmadığını bildirmək istəyirdi. Ağır-ağır, sanki istəmədən, məcburi hərəkət edirdi. Birdən dəhşətli bir ağrı Gövhər arvadın beynini silkələdi, elə bil ki, bu uğultu onun başının içindən gəlirdi. Stula çöküb başını miz üstə qoydu. Bir an beləcə qalmışdı ki, həyət qapısındakı səs-küy onu başını qaldırmağa məcbur etdi.Həyətdən içəri girən cavan uşaqlar Şəmilin yoldaşları idi. Palazın dörd tərəfindən yapışıb ağır bir şeyi çətinliklə evə tərəf gətirirdilər. Gövhər arvadın gözünə qan sataşdı və...
...Və Gövhər arvadın qiyyəsi bütün kəndin vücudunu lərzəyə gətirdi, ürəkləri titrətdi, qanları damarlarda dondurdu...
- Şəmil... Şəmiiil... hara gedirsən... bizi qoyub hara gedirsən... getmə anan qurban... bizi də apar... orda daha ağrım olmaz... Qurban olum sənə Şəmil, məni də apar...- Gövhər arvad sayıqlayırdı. Hərdən ayılıb başını qaldırır, kimi isə axtarır, istədiyini görməyəndə yenə də bayılır, sayıqlayırdı.
Şəmil meşədə qayadan yıxılaraq zədə almış, əl- ayaq və qabırğaları sınmışdı. Çox qan itirmişdi. Özündə deyildi. Yerli həkim ilk yardım göstərəndən sonra onu və anasını Bakıya aparmağı məsləhət bildi. Anasının da vəziyyəti ağır idi. Hər ikisi Bakıda xəstəxanada yerləşdirildikdən sonra məlum oldu ki, Şəmilin yaddaşı da itib. Zədələr, sınıqlar sağalacaq, lakin yaddaşının geri qayıtması müşkül olacaq. Xaricdə müalicə olunmalıdır. Bunun üçün də çoxlu xərc, pul tələb olunur. Sərxan evini, həyət-bacasını, heyvanlarını satıb bir qədər pul topladı. Qohum-əqraba, kənd camaatı da kömək elədi. Ancaq bu pul Şəmilin müalicəsinin heç üçdə birinə də bəs eləməzdi. Ana və oğul xəstəxanada yatdıqca xərclər bir az da çoxalır, xaricdə müalicəyə isə pul çatmırdı. Sərxan kişinin müraciət eləmədiyi yer qalmamışdı. Amma müalicə xərci düzəlmirdi ki, düzəlmirdi. Hətta, Sərxan kişi bir-neçə universitetə gedib Şəmilin ən yüksək bal topladığını, fenomen bir şəxs olduğunu, yaxşı tələbə, gözəl mütəxəssis olacağını demişdi. Təəssüf... nəinki, Şəmilə kömək eləmək istəyən tapılmamışdı, hətta, gecikdiyinə və yaddaşının bir də geri qayıtmasının sual altında olduğuna görə heç bir universitet onu qəbul edəcəyinə söz verməmişdi.
Sərxan kişi tamamilə çıxılmaz vəziyyətdə idi. Bir yandan arvadı Gövhərin hələ də özünə gəlməməsi, bir yandan da oğlu Şəmilin yaddaşını itirməsi onu çaş-baş vəziyyətdə saxlamışdı. Əli hər yandan üzülmüşdü. Çarə tapa bilmirdi... Kəndçiləri və qohum-əqraba Sərxana həyan idilər. Yenidən pul toplamışdılar. Müəllimlər və hətta, məktəblilər də Şəmilə yardım üçün pul göndərmişdilər. Ancaq tələb olunan miqdarda vəsaiti toplamaq mümkün olmurdu. Əmisi oğlu Güloğlan xarici şirkətlərin birində işləyirdi. O, Sərxana demişdi ki, şirkətin rəhbərliyindən Şəmilə kömək etməyi xahiş edib. Nədənsə, onlardan da hələ bir səs-soraq yox idi.
Şəmilin sınıqları sağalmaq üzrə idi. Lakin heç kimi tanımırdı. Həkimlər, professorlar onun yaddaşının xaricdə müalicə olunacağına əmin idilər. Amma hafizəsinin yenə əvvəlki kimi fenomen vəziyyətdə olacağına şübhə ilə yanaşırdılar. Çünki hafizənin qayıtması, hələ onun əvvəlki biliyinin bərpa olunacağına zəmanət ola bilməzdi. Belə ki, Şəmilin illər boyu gecə-gündüz oxuyaraq savad, bilik topladığı xəzinə məhv ola bilərdi. Sərxan kişi üçünsə övladının sağlam olması bəs eləyirdi. Təki sağalsın, ayağa dursun, onu, anasını tanısın, bəsidir. Bir tikə çörək tapmaq çətin məsələ deyil. Anası yəqin ki, onun səsini eşitsə, sağaldığını duysa ayağa qalxar.
Şəmilin təkcə gözləri canlı idi. Hər yerə baxır, nəzər yetirir, qəfəsə salınmış şir kimi vurnuxur, sanki, bu çarpayıdan azad olmağa çalışır, nə üçün yatdığını anlamağa cəhd edirdi. Gözlərindən sual oxunurdu. Fəhmi onu sual verməyə də, cavab almağa da sövq edrdi. Lakin şüurunda bir boşluq vardı. Amanı, gücü də zəifləmişdi. Nəyinsə çatışmadığını hiss edirdi. Nəyin... başa düşmürdü... Anlaşılmaz bir vəziyyətdə idi. Nəyisə dərk eləməyə çalışırdı. Heç bir şey alınmırdı. Onu belə görən Sərxan kişinin də vəziyyəti tez-tez fənalaşırdı. Amma dözür, səbr edir, əlini Allahdan üzmürdü. Gövhər arvad da, ancaq Şəmili çağıraraq sayıqlayırdı. Deyirdi ki, daha başım ağrımır. Şəmilə deyin ki, gəlib məni də Bakıya aparsın. Sərxanı görəndə ağlayırdı. Şəmili soruşurdu. Həkimlər Gövhər arvadın sarsıntı keçirdiyini, amma tezliklə sağalacağını deyirdilər.
Sərxan kişi Şəmilin yanından çıxıb arvadına baş çəkməyə yönəldi. Yaman darıxırdı. Arıqlayıb, ordu-orduna keçmişdi. Üzünü tük basmışdı, çoxdandı qırxmağa əli çatmırdı. Fikirləşdi ki, bir siqaret çəkib, sonra arvadına dəysin. Həyətə çıxanda kəndçilərindən bir-neçəsinin orada yığışıb söhbətləşdiyini gördü. Əl verib görüşəndən sonra bir siqaret yandırdı. Kəndçıləri də narahat idilər. Şəmilin, Gövhər arvadın vəziyyətini soruşdular. Yenə də bir az pul gətirmişdilər. Sərxan kişi xəcalət çəkirdi, onların da vəziyyətini yaxşı bilirdi. Amma təkidlə pulu Sərxanın cibinə soxdular. Ordan-burdan bir az söhbət elədilər. Elə bu vaxt Sərxan kişinin telefonuna zəng gəldi. Telefonu qulağına dayayıb -“alo”,- dedi. Nə deyildiyini anlamayıb, “alo, başa düşmədim, kimdir danışan,-” deyə dilləndi. Bir az qulaq asıb dedi:- “heç nə başa düşmürəm, hansı dildə danışırsız?..” Sonra telefonu Güloğlana verib: “gör kimdi, nə istəyirlər”-dedi. Güloğlan telefonu alıb bir az dinlədi və sonra ingilis dilində danışmağa başladı. Birdən qışqıraraq, Sərxan kişini qucaqladı. Gözlərindən yaş axırdı. Sifəti həyəcandan qıpqırmızı olmuşdu. Sərxan kişini qucaqlayaraq sevinclə danışır, sanki uçmağa can atırdı. Hamı təəccüblə Güloğlana baxır, nə olduğunu anlamağa çalışırdılar.O isə əli ilə kəndçilərinə baxaraq telefonu göstərir, barmağı ilə nə isə işarə eləyir və sevinc göz yaşları ilə danışmağa davam eləyirdi. Güloğlan beş dəqiqədən çox danışdı. Söhbət qurtarandan sonra bir müddət susaraq Sərxan kişiyə baxdı. Təəccübdən və heyrətdən gözləri bərəlmiş kəndçiləri matdım-matdım ona baxırdılar. O isə hələ də həmyerliləri üçün müəmmalı olan bu telefon danışığıının təsirindən çıxmadığına görə, göz yaşları axıdırdı. Nəhayət, özünə gəldi. Kəndçilərinin də səbri tükənmişdi. Sual atəşinə tutmuşdular onu. Güloğlan gözlərinin yaşını silib, yenə də Sərxan kişini qucaqladı və söhbətə başladı:
-Ona görə də deyiblər ki, ümid sonda ölür. Səbr dinin yarısıdır. Sərxan əmi, gözlərin aydın. Şükür Allaha, Şəmilin işi düzəldi. Oksforddan zəng vurmuşdular. Dünyaca məşhur Oksford universitetindən. Onlar Şəmilin müalicəsini də, oxumağını da, təhsil xərclərini də öz üzərlərinə götürürlər. Bura nümayəndə göndərəcəklər. Şəmili İngiltərəyə aparıb müalicə etdikdən sonra, Oksfordda təhsilinə icazə verəcəklər. Bütün xərcləri universitet özü çəkəcək. Şükür Allahın kərəminə, Sərxan əmi...
- Hələ bir diyan, ay Güloğlan... Sən nə danışeysən. Onlarun nəyinə lazımdu, bu xərci çəksunnər?..
-Ay Sərxan əmi, yaduva gəlir sənə demişdim ki, mən işlədiyim şirkətdən Şəmilə kömək eləməyi xahiş eləmişdim... Sərxan kişi, başı ilə də təsdiqləyərək: - “hə-hə”- dedi. - Hə, mən onlara demişdim ki, bu adam güclü hafizəyə malik, fenomen şəxsiyyətdir. Onlara da belə adamlar lazımdu. Elmli, bilikli. Ona görə də həm müalicə eləyəcəklər, həm də oxutduracaqlar. Onlar inanır ki, Şəmil müalicə olandan sonra, hafizəsi də, biliyi də, savadı da özünə qayıdacaq. Onlar da əməlli-başlı bir alim yetişdirəcəklər...
-Hələ mənə bax, ay Güloğlan, onlar onu oxutdurandan sonra orda saxlıyacağlar, ya bura göndərəcəklər?..
-Sənin üçün nə fərqi var axı, ay Sərxan əmi, sənə oğlunun sağlamlığı lazım deyil?..
- Əlbəttə, sağlamlığı lazımdı, amma burda olmağını istəyirəm. Hələ bir soruş onlardan. Əgər oxuyub qutarandan sonra, bura gələcəksə işləməyə, mən dörd əlli razıyam, yox, əgər orda saxlayacağlarsa, razı deyiləm...
- Nə olare... siz də gedərsiz hərdən onun yanına, o da gələr...
- Yox, mənə oğlumun burda işləməyi lazımdu. Həm gözümün qabağında olar, anasının gözünün qabağında olar, həm də...- Sərxan kişi sözünün davamını gətirmədi, gözləri yol çəkdi. Sonra yenə davam etdi,- həm də onun oxumağına dövlət bu qədər xərc çəkib, elə sizin də zəhmətiniz az deyil, müəllimlərinin də... yox qardaş, yox, sən hələ bir yenə də danış...
Güloğlan öz-özünə mızıldanaraq- “oğlunun sağalmağının hayında deyil, gör nə fikirrəşir...”- deyə telefonu qulağına apardı. Yenə də bir-neçə dəqiqə danışıb Sərxan kişiyə tərəf döndü. – Hə Sərxan əmi, onlar da mənim dediyimi dedilər, amma, mən sənin fikrini deyəndən sonra dedilər ki, nə çoxdur bizim oradakı şirkətlər, neynək, qurtarandan sonra gəlib öz vətənində işləyər. Ona görə də onlar gələndə müqavilə bağlayacaqlar...
-Həəə... olar... Şükür sənə, İlahi...
Sərxan kişi indi arxayın nəfəs alıb, gözlərinin yaşını sildi. Kəndçiləri də sevinir, şükr edib, Sərxan kişiyə təsəlli verirdilər.
Şəfəq sökülməyə başlamışdı. Ulduzlar yavaş-yavaş göy üzündən çəkilirdilər. Elə bil ki, bundan sonra yer üzündə baş verəcək hadisələri seyr eləməyə halları qalmamışdı. Təkcə bir parlaq ulduz öz yerindən tərpənmək fikrində deyildi. Bu Dan ulduzu idi. Görünür, yer və adamların fikrini, dərdini çəkmək onun alnına yazılıbmış. Xəstəxananın həyətində dayanmış iki maşın öz sərnişinlərini gözləyirdi. Birinci xərəkdə Şəmili gətirdilər. Onun gözləri yenə də vəhşi aslanın gözləri kimi parlayırdı. Hər iki gözündən süzülən yaş yanaqlarında donub qalmışdı. Bilmək olmurdu ki, Şəmil itirmiş olduğu hafizəsinə, qürbətə getməyinə, yoxsa, hafizəsindən silinmiş anasının ölümünə ağlayır, ya elə həmişəki kimi, qəfəsə salınmış şirin hiddətli göz yaşlarıdır, hirsini soyudur?.. Bunu anlamaq çox çətin idi. İkinci xərəkdə gətirilən isə Şəmilin anasının nəəşi idi. Son nəfəsinə qədər “Şəmil... Şəmil... Məni də özünlə apar...” deyən Gövhər ananın cənazəsini Sərxan kişinin xahişi ilə Şəmilin xərəyinin yanında saxladılar.
Sərxan kişi dayanmadan axan göz yaşları içində ana və balanın vidalaşmasına şərait yaratdı. Ana və oğul vidalaşırdılar. Hər ikisi xəstəxana xərəyində uzanmışdı. Və hər ikisi bu vida mərasimindən xəbərsiz idİ. Şəmilin gözlərindən gilə-gilə yaş axırdı. Bunu Sərxan kişidən başqa heç kim anlaya bilmirdi. Balasının yanında sağalacağına ümid eləyən ananın cansız cəsədi və hafizəsi itmiş oğula bu cəsədin onun anası olduğunu hiss etdirən ilahi duyğu... Görünür, oğul həsrətinə dözə bilməyən ana və ana məhəbətinin, ana ətrinin hafizələrdən belə silinə bilməyəcəyini hiss edən köməksiz oğulun son görüşü belə olmalı imiş...
Sərxan kişi də hər iki əzizi, doğması, sevimlisi, ciyərparası ilə belə vidalaşırdı...
Maşınlar yola düşdülər. Biri hava limanına, biri də kəndə sarı.
Sorğu
Saytımızda hansı mövzulara daha çox yer verilməsini istəyirsiniz?
Son buraxılışımız
Facebook səhifəmiz
Reklam
Hava
Valyuta
Reklam
Sayğac
Ən çox baxılanlar
Köşə
Xəbər lenti
