Terror qurbanlarının xilaskarları

Əslində bu mövzu çox ciddi və düşündürücüdür.
Zamanın burulğanından qurtulub salamat çıxmaq dərrakənin və ağılın məhsuludur. Tarix sübut edir ki, terror heç bir dövlətə, cəmiyyətə və ya siyasi quruma uzunmüddətli xeyir və sabitlik gətirməyib. Əksinə, terrorizm bəşəriyyətin inkişafına mane olan, qlobal sabitliyi təhdid edən və yalnız fəlakətə səbəb olan destruktiv vasitədi.
Terror insanların psixologiyası ilə yanaşı flora və faunaya ciddi zərbələr endirir.
Terrorlar zalım və amansızların ,insanlığa xas olmayan iyrəncliyidir.
Belələrini dünya lənətləyir heç kim bağışlamır.
Bir zamanlar hələ SSRİ-nin vaxtında bu qüdrətli ölkənin ərazilərində bir neçə terror və təxribat aktları baş vermişdi. Məsələn: 1977-ci ildə SSRİ-nin paytaxtı Moskva şəhərinin mərkəzində, insanların sıx toplaşdığı yerlərdə üç terror aktı keçirilib. Nəticədə 7 nəfər həlak olub və 44 insan yaralanıb. Ermənistanda yaşayan bu terrorçular - Stepan Zatıkyan, Zaven Baqdasaryan və Akop Stepanyan SSRİ-nin Xüsusi Xidmət orqanlarının əməkdaşları tərəfindən tezliklə həbs edilirlər.İstintaq sənədləri prokurorluq və Ali Məhkəməyə göndərilir. Məhkəmənin qərarı ilə adları çəkilən erməni terrorçular ölüm cəzasına məhkum olunurlar.

4 iyul 1988-ci ildə saat 15:30 radələrində Qorki vilayətinin (indiki Nijniy Novqorod) Arzamas şəhərinin dəmir yolu stansiyasına yaxınlaşan yük qatarın bir neçə vaqonunda güclü partlayışlar baş verir və bunların nəticəsində 91 nəfər həlak olur, yüzlərlə insan yaralanır. İstintaq zamanı məlum olur ki, partlayan vaqonlarda üstü açıq taralara qablaşdırılmiş 20 ton heksaqen adlı partlayıcı maddə olub.Bəzi əməliyyatçıların irəli sürdükləri fikirləri nəzərə alsaq görərik ki, teplovozun sobasından çıxan qığılcım yük vaqonlarına daxil olaraq, güclü partlayışa səbəb olub. Məlum olub ki, həmin stansiyanın ərazisində, baş verən hadisənin 200-250 metrliyində dayanan başqa bir yük qatarında nüvə başlıqları olub və xoşbəxtlikdən partlayış zamanı onlar detonasiyaya uğramayıblar. Əks halda Arzamas şəhəri və onun ətrafında olan yaşayış və tikinti obyektləri yer üzündən silinə bilərdi.
1984-ci ildə erməni terrorunun sədası Azərbaycanda da eşidildi və bir gün Bakıda 106 saylı marşurutda “İkarus” markalı sərnişin avtobusunda təxribat törədilir. Azərbaycan Dövlət Təhlükəsizlik orqanlarının əməkdaşları 19 gün ərzində terror aktını törədən Bakı şəhərinin sakini, erməni millətinin törəməsi Genrix Vartanov əldə edilmiş danılmaz dəlil və sübutlar nəticəsində saxlanılaraq həbs edilir.
1988-ci ildə Ermənistanın Xüsusi Xidmət orqanlarının agenti olan Sumqayıt şəhərinin sakini Eduard Qriqoryan, onun qardaşı və bir neçə terrorçu iri miqyaslı təxribat törədərək bu şəhərdə yaşayan, erməni millətindən olan qadınların mənzillərinə icazəsiz soxularaq, hətta hamilə qadınların da qarınlarını doğrayaraq vəhşicəsinə qətlə yetirirlər. Qriqoryanlar mənzilləri qarət etdikdən sonra növbəti soydaşlarının mənzillərinə də girirlər.
Qətlə yetirilən qadınların hamısı “KRUNK” adlanan erməni terror təşkilatının üzvü olmadığı üçün və hər ay adı çəkilən bu terror qurumunun hesabına 50 rubl göndərmədikləri üçün, Eduard onları xüsusi qəddarlıqla qətlə yetirirdi. Qısa müddət ərzində Qriqoryan həbs olundu, lakin onun məhkəməsi bizə qarşı qərəzli formaya çevrilərək, Russiyada keçirildi. Nəticədə bu dəhşətli qatil cəmi 12 il müddətinə məhkum olundu. Bu prosesdən sonra Eduard Qriqoryan Ermənistanın milli qəhrəmanına çevrildi. Bəli, bu ölkədə öz soydaşlarını, hətta hamilə qadınları qətlə yetirənlər də xalq qəhrəmanı sayılır.
Sonralarda erməni terrorçuları Azərbaycan xalqına qarşı bir sıra ağır təxribat aktların həyata keçirirlər;
-Onlar Ağdam-Gəncə sərnişin avtobusunu partladırlar. Nəticədə bir neçə sərnişin yaralanır;

-Bakı-Min-Vod sərnişin qatarında da ermənilər təxribat törədirlər və nəticədə ölən və yaralanan olur.
-Erməni terrorçuları Tümen-Bakı sərnişin qatarını partladmaq üçün, Dağıstanın ərazisində təxribat törədirlər, lakin bu qatarın maşinistlərinin bacarığı və ustalığı nəticəsində qəzanın qarşısı alınır;
-19 mart 1994-ci ildə saat 13:00 radələrində qatar “20-Yanvar” metro stansiyasına yaxınlaşan zaman, qatarın baş vaqonunda güclü partlayış baş verir, nəticədə 14 nəfər həlak olur, 49 insan yaralanır. Vəfat edənlərin sırasında görkəmli bəstəkar Azərbaycanın Xalq artisti Rafiq Babayev də var idi. Allahdan vəfat edənlərə rəhmət diləyirik, zədə alanlara can sağlığı arzulayırıq. İstintaq zamanı məlum olmuşdu ki, terror aktını yerinə yetirmək istəyən Oktay Qurbanov “Sadval” terror cəmiyyətinin üzvü olub və partlayıcı qurğunu işə salarkən, özü də məhv olub. Qeyd edirik ki, bu terrorun təşkilatçısı, “Sadval”-n fəal üzvü olan Azər Aslanov Azərbaycan Respublikası Xüsusi Xidmət orqanları tərəfindən keçirilən əməliyyat-axtarış tədbirləri nəticəsində az müddətdə müəyyən edilib, həbs olunub.Dindirilmə zamanı o da bildirib ki onun anasını bu hadisədən bir neçə ay əvvəl Ermənistanın xüsusi xidmət orqanları tərəfindən girov götürdükləri üçün ,o məcburiyyət qarşısında qaldığı üçün bu çirkin əməli Bakı şəhərində təşkil edib.
-1994-ci ilin İyul ayının 3-də, Bakı metrosunda növbəti terror aktı baş verir. Saat 20:30 radələrində “28-May” metro stansiyasından çıxan və “ Gənclik ” stansiyasına 500 metr qalmış elektrik qatarının ikinci vaqonunda güclü partlayışdan sonra, yanğın baş verir. Terror aktı nəticəsində 13 nəfər həlak olur, 58 insan isə yaralanır. Həmin vaqonda olan və yol idarəsində mühəndis vəzifəsində çalışan, 1944-ci il təvəllüdlü, Sabirabad rayonunda anadan olmuş İsmayılov Fərhad İsmayıl oğlu da terror nəticəsində başından ağır yaralanır və partlayış dalğası onu yerə yıxanda, o ayaqqabılarını itirir. O, baş nahiyyəsindən ağır yaralansada ayaqyalın, dabanlarında şüşə və metal qırıntıları doğrasa da özü ağır yaralı olmağına baxmayaraq digər yaralıları yanan vaqondan çıxarmağa başlayır. Nəticədə bu əsl qəhrəman insan 19 nəfəri, o cümlədən iki azyaşlı uşağı fəlakətdən qurtarır. Və ömrünün sonunadək aldığı xəsarətin ağrısını çəkə-çəkə yaşayır.
Fərhad İsmayılov 2 aprel 2024 ci ildə ağır xəstəlikdən sonra vəfat edir. Adını qeyd etdiyimiz bu qəhrəman insan - İsmayılov Fərhad İsmayıl oğlu yaxın dostumuz və həmkarımız, yazıçı publisist, Birinci Qarabağ müharibəsinin veteranı, Dövlət Təhlükəsizlik Xidmətinin ehtiyatda olan polkovniki Hamlet İsmayıl oğlu İsmayılovun doğma kiçik qardaşıdır. Deyirlər ot kök üstə bitər. Hamlet müəllimin həyat yolunu və Azərbaycanın Xüsusi Xidmət orqanlarında çalışdığı illəri izləyərkən biz onun yalnız müsbət fəaliyyətini görürdük. O da kiçik qardaşı Fərhad kimi insanları fəlakətdən xilas etmək üçün özünü riskə atmağa həmişə hazır olub.
Biz bu məqalədə digər ölkələrdə və Azərbaycanda törədilən terror aktlarını qeyd etdik,lakin 1985-ci ildə respublikamızın ərazisinə kəşfiyyat-təxribat dəstələrinin atılması və onların hamısının Qaradağ və Salyan rayonlarının ərazisində Hamlet müəllim və onunla birlikdə çalışan əməkdaşlar tərəfindən müəyyən edilib zərərsizləşdirməsi barədə də danışmalıyıq.Söhbət ondan gedir ki,bu ərazidə keçirilən əməliyyat-axtarış tədbirlərinə o zaman, mayor Hamlet İsmayılov rəhbərlil edirdi.Və onunla birlikdə təhlükəsizlik bölməsinin zabitləri Etibar Babayev, Aydın Kərimov və Tahir Quliyev də iştirak ediblər.Birinci mərhələdə əməliyyat -axtarış tədbirlərinə rayon milis əməkdaşları da cəlb olunmuşdu və onların da birgə səyi nəticəsində 30 təxribatçı zərərsizləşdirilmişdi.Qeyd etmək istəyirəm ki,o zaman Qaradağ rayon partiya təşkilatında çalışan və hüquq -mühafizə orqanlarının kuratoru olan xalq yazıçısı Çingiz Abdullayev rayon təhlükəsizlik bölməsinin rəisindəm xahiş edib ki,keçirilən ciddi və mühüm əməliyyat-axtarış tədbirlərində iştirak etmək üçün ona da icazə verilsin.Bəli,ələ keçirilən kəşfiyyat-təxribat dəstələri dindirmə zamanı bildiriblər ki,onların məqsədi rayonun ərazisində dislokasiya olunan mühüm mülki və hərbi obyektlərdə terror-təxribat aktları keçirmək və hərbi silahlı qüvvələrin komandan müavinini girov götürmək olub
Uğurlu keçirilən bu tədbirdən sonra
Hamlet İsmayılov barədə təqdimat göndərilib və ona SSRİ Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi tərəfindən, vaxtından əvvəl, polkovnik-leytenant rütbəsi verilib.
Deyilənlərə görə, bir zaman Hamlet İsmayılov xidməti borcunu -respublika rəhbərinin mühafizəsini təmin edərkən, əsl qəhrəmanlıq göstərərək tapanca ilə silahlanmış şübhəli şəxsi təkbaşına tərksilah edərək zərərsizləşdirir.
Hamlet İsmayılovun bu qəhrəmanlığını o zaman Naxçıvana ezam olunan jurnalist həmkarım, yazıçı Akif Cabbarlı da təstiq etdi. Nədənsə, bu hadisə barədə yuxarı instansiyalara məruzə olunmayıb. Əgər onlara məruzə olunsaydı Azərbaycanın igid oğlu Hamlet İsmayılov dövlət mükafatı ilə təltif olunardı. Əminəm ki oxucularımız qeyd olunan faktlara məqalə ilə tanış olduqdan sonra özləri qərəzsiz və düzgün qiymət verəcəklər.
Deyirlər ki, Allah Hamleti xeyirxah və mərhəmətli bir insan kimi həyata gətirib. Onun gəncliyinə nəzər salsaq görərik ki, nə qədər insanlara kömək əlini uzadıb. Məsələn: "Arzu" pioner düşərgəsinin idman müəllimi işləyəndə Xəzər dənizində - Şüvəlan çimərlində suda boğulan M.Ə..Sabir adına Pedaqoji Texnikumunun iki tələbə qızıbı xilas edib; Bakı bulvarında "Sadko" kafesinin yaxınlığında axşam saat 21 radələrində qaranlıq bir gecədə dənizə düşən 9 yaşlı Nigar adlı bir qızı estakadanın altından çıxarıb sahildə duran qardaşı Fazilə ötürərək xilas edir. Qardaşı Fazil xilasetmə fəndlərindən təhsil aldığı üçün balaca qızcığaz Higarı anasının gözləri qarşıslnda yenidən həyata qaytarır.

Ertəsi gün "Bakinskiy raboçiy" qəzetinin redaktoru bu cəsur qardaşlarla tanış olmaq üçün redaksiyaya dəvət edir, lakin onların təvazökarlığı buna imkan vermir. Bundan başqa 1991-ci ildə Bakı şəhərindəki 47 saylı məktəbin yaxınlığında axşam saatlarında əməliyyat-axtarış tədbiri keçirərkən, Hamlet İsmayılov görür ki, 12 yaşlı məktəbli qızı iri bıçaqla hədələyən 30-35 yaşlı cinayətkar qızın hər iki qulağından qızıl sırğaları zorla dartıb çıxarır. Qaçmaq istəyən əli bıçaqlı cinayətkarla əlbəyaxa olub onu tərkisilah edir və hüquq-mühafizə orqanlarına təhvil verir. Üzgözü alqan içində olan qızı xəstəxanaya göndərir. Bir neçə gündən sonra cinayətkarlığın qəti "düşməni" olan Hamlet İsmayılov 65 saylı marşrutla işdən evə dönərkən avtobusda iki cavan oğlanın bir qadını bıcaqla hədələyib çantasını əlindən almaq istədiyini görür. Hamlet avtobus "Beşmərtəbə"yə yaxın olan dayanacağa çatan kimi hər ikisini zərərsizləşdirib yaxınlıqdakı polis bölməsinə aparır.
Hamlet müəllimin onlarla belə qəhrəmanlığından danışmaq olar. Qaradağ rayonunda qətlə yetirilən bir hərbçini öldürənin qısa bir müddətdə aşkarlanması, qadınların Türkmənistana satılması işini həyata keçirən insan alveri ilə məşğul olan cinayətkarı yaxalaması və sairə.
Hamlet müəllim vətənpərvər, xalqını və dövlətini sevən insandır. Birinci Qarabağ müharibəsi başlayan zaman, Hamlet müəllim vəzifədə və 3-uşağın atası olaraq raport yazıb, bir neçə dəfə könüllü olaraq döyüşə gedib. O, Şuşa, Kərkicahan, Çaykənd, Murovdağ, Goranboyun Erkeş, Manaşıt kəndləri uğrunda gedən döyüşlərdə iştirak edib. 6 iyul 1991-ci ildə düşmənin snayperi onu üz nahiyəsindən yaralayır. Buna baxmayaraq o tabeçiliyində olan döyüşçüləri mühasirədən çıxartmağa müvəffəq olur.
Görünür bu vətənpərvərlik Hamlet və Fərhad İsmayılovlara 1941-1945 -ci illərdə,Vətən müharibəsində iştirak edən iki böyük qardaşları- Əliağa və Ayazdan ruhən keçib. Ayaz 1943-cü oldə Kerç şəhəri uğrunda gedən döyüşlərdə qəhramancasına həlak olub.Əliağa isə 1945-ci ilin əvvəllərində ağır yaralandıqdan sonra vətənə qayıdır.

Hamlet İsmayılov əvvəllər nazirliyin mərkəzi aparatında-xüsusi şöbədə, 7 il Naxçıvanda Bakı şəhərinin, Qaradağ rayonunda DTX rəisi vəzifəsində çalışıb. Azərbaycan Milli Təhlükəsizlik Nazirliyinin Akademiyası yaradılanda, o bu Ali təhsil mərkəzinə komendant xidmətinin rəisi təyin olunur. 2003-ci ildə polkovnik rütbəsində ehtiyata buraxılır. Hazırda Hamlet müəllim bədii yaradıcılıqla məşğuldur. Onun səkkiz kitabı işıq üzü görüb, məqalələri “Exo”, “Açıq Söz”, “Vışka” və "Xalq qəzeti"ndə çap olunub.
Qeyd etmək istəyirəm ki, bu ailəni tanıyan insanlar Fərhad, Hamlet, Fazil, Eldar, Ramiz, Ayaz, Əliağa İsmayılov qardaşları ilə fəxr edirlər.

Mübariz Süleymanlı,
AYB üzvü, Beynəlxalq mükafatlar laureatı, şair-publisist.

Zəncanlıların da

əmlakı müsadirə edildi

Güney Azərbaycanda yeni təzyiq dalğası; onlarla insanın əmlakı donduruldu.
Gunaz TV-nin məlumatına görə, Zəncan vilayətinin məhkəmə rəsmiləri Güney Azərbaycanın türk şəhərlərindən biri olan Zəncanda 52 nəfərin əmlakının müsadirə edildiyini açıqlayıb. Bu addım İranın mübahisəli “casusluq və sionist rejimlə əməkdaşlığa görə cəzaların sərtləşdirilməsi” qanununa əsasən həyata keçirilib.
Zəncan vilayətinin məhkəmə rəisi Əli Fərəci-Bərhəq bildirib ki, qərar məhkəmə göstərişi ilə icra olunub və müsadirə edilən əmlaklara rial və xarici valyuta hesabları, qızıl, daşınar və daşınmaz əmlak daxildir.
Məhkəmə qurumunun yaydığı məlumata görə, bu halların 33-ü Zəncanda, 15-i Əbhərdə, 3-ü Xürrəmdərədə, bir hal isə Xudabəndə və Tehranda qeydə alınıb.
Rəsmilər həmçinin bu işlə bağlı 7 nəfərin saxlanıldığını, bəzi şəxslərin isə İran xaricində olduğunu bildiriblər.
Bu addım İran məhkəmə sisteminin istinad etdiyi qanunun hüquqşünaslar tərəfindən ciddi tənqid olunduğu bir vaxtda atılıb.

İrana qəfil hücum başladı

Küveyt Fars körfəzində İran gəmisinə hücum edib və dörd İran vətəndaşını saxlayıb. Bu barədə İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi məlumat yayıb. Nazirin sözlərinə görə, hadisə beynəlxalq sularda baş verib və Tehran bunu qanunsuz addım kimi qiymətləndirir.
Əraqçi məsələ ilə bağlı aidiyyəti qurumların araşdırma apardığını və İranın öz vətəndaşlarının hüquqlarını müdafiə etmək üçün bütün addımları atacağını bildirib.
Hadisə ilə bağlı Küveyt tərəfindən hələlik açıqlama verilməyib.

Qətərdə ABŞ gəmisi vurulub

İrana məxsus pilotsuz uçuş aparatları Qətər sahilləri yaxınlığında ABŞ şirkətinə aid kommersiya gəmisinə hücum edib. Bu barədə "Fox News" telekanalı məlumat yayıb. Bildirilib ki, ABŞ-nin "Safesea Group" şirkətinə məxsus "Neha" adlı gəmi Doha yaxınlığında lövbərdə olduğu zaman hücuma məruz qalıb.
O da bildirilib ki, dronlardan biri gəmiyə dəyib, digəri isə hədəfi vura bilməyib. Hadisə zamanı gəmidə 23 dənizçi olub, xəsarət alan olmayıb.
Telekanal qeyd edib ki, hücum zamanı gəmi yük daşımayıb və Qətər sahilləri yaxınlığında dayanıb.

Həmədanlıların əmlakı müsadirə olundu

Müharibə ilə bağlı daha 40 həmədanlıya qarşı cinayət işi açılıb və onların əmlaklarının müsadirəsi barədə qərar verilib. Bu barədə İran məhkəmə hakimiyyətinin "Mizan" saytı məlumat yayıb:
Onlar "düşmənlə əməkdaşlıq", "düşmən şəbəkələrlə əlaqə" və "milli maraqlara zidd fəaliyyətlər"də günahlandırılıblar. Kimliyi açıqlanmayan şəxslərin bütün daşınan və daşınmaz əmlakı, bank hesabları və aktivləri müəyyən edilərək müsadirə edilib və onlara hər hansı maliyyə köçürmələrinə qadağa qoyulub.
Xatırladaq ki, ötən ay eyni ittihamlara görə 61 həmədanlının əmlakı müsadirə olunub.

SUMQAYIT HADİSƏLƏRİ:

JURNALİST RAMİQ SÜLEYMANOĞLU


Əzəli yurd yerimiz Qərbi Azərbaycandan (Ermənistan) həmvətənlərimizə qarşı həyata keçirilən sonuncu etnik təmizləmədən (1987-1991) danışarkən Sumqayıt hadisələrindən yan keçmək mükün deyil. SSRİ xüsusi xidmət orqanları tərəfindən əvvəlcədən düşünülmüş şəkildə təşkil olunmuş bu təxribatdan erməni lobbisi ciddi şəkildə istifadə etmişdir. Sumqayıt təxribatının ana xəttini Erməni xalqı ilə Azərbaycan xalqının bir yerdə yaşamasının qeyri- mükünlüyü fikirini yaratmaq və Qarabağı (DQMV) Ermənistan SSR-yə birləşdirmək məqsədi daşıyırdı.Bu ideya sonradan Miyatsum adı ilə populuyarlıq qazanaraq əsasən ermənilərin yaratdığı Qarabağ Komitəsi və Krunq təşkilatlarının fəaliyyətini əhatə etməyə başladı. Sumqayıt təxribatı isə 26-29 fevral 1988-ci il tarixində Sumqayıt şəhərində üç gün davam edərək kütləvi iğtişaş, zorlama qətllər və qarətlərlə müşayiət olunmuş ağır bir faciə oldu. Hadisənin “qəhrəmanı” isə erməni millətindən olan Eduard Qriqoriyan və onun dəstəsi idi. SSRİ xüsusi xidmət orqanının təşkil etdiyi bu təxribatı idbar formada icra edən E.Qriqoriyanın sonradan SSRİ hökuməti tərəfindən himayə edilməsi bu faktı bir daha təsdiq edir.
Ermənilər bu təxribatdan özlərinin zülmə məruz qalan məzlum obrazını daha da möhkəmləndirməyə çalışdılar. Erməni lobbisi Ermənistan daxilində revanşist qüvvələrə ayaqda saxlamaq üçün onlara daimi Sumqayıt hadisəsini aşılamağa çalışdılar. Ermənilər Sumqayıt təxribatından sonra Azərbaycan xalqına qarşı
törətdikləri soyqırım cinayətlərinin hər birində guya Sumqayıtın qisasını aldıqlarını bildirirdilər. Sumqayıt təxribatına siyasi hüquqi qiymət verilməsi daima aktual olaraq qalsa da bunun üzərində sistematik iş aparılmadı.
Lakin başda Eduard Qiriqoriyan olmaqla Sumqayıt təxribatında iştirak etmiş otuzdan çox erməni cinayətkarlarının dosyelərini araşdırarkən bu təxribatın hansı məqsədə xidmət etdiyi aydın görünür. Eyni zamanda E. Qriqoryana yaxından köməklik göstərən Nalyotçik” qrupunun üzvlərinin siyahısı bu təxribatın “qəhrəmanlarının” ermənilər olması faktını təsdiq edir. Siyahını təqdim edirik. Sumqayıt təxribatını icra edən ermənilərin siyahısı. Onu da qeyd edək ki, bunların içərisində bir nəfərdə gürcü millətindən olan şəxs də var.
SUMQAYIT TƏXRİBATINDA İŞTİRAK ETMİŞ ERMƏNİLƏRİN SİYAHISI
Qriqoryan Albert, Tiqran, Ernest Robertoviçlər (Eduard Qriqoryanın qardaşları)
Markaryan Valeri (Bakı şəhərinin sakini, sürücü. İdarə etdiyi avtobusla Sumqayıtda 5 azərbaycanlını vurub öldürmüşdür) Kommunist” qəzetinin (erməni dilində) müxbirləri Eduard Mosesov, Qriqoryan Artur, Qriqori Aqadlanyan hadisə zamanı foto və video çəkilişlər aparırdı.Viktor Petrosyan, Vacik Petrosyan, Sergey Avakyan, Edik Melkumyan, Djapolad Ambartsumya,b Qarik Altunyan, Kamo Tamrazyan, Konstantin Pxakadze, Artaş Qriqoryan, Valeriy Arakelyan, Sergey Arakelyan, Krunk” təşkilatının üzvləri Engels, Benik Qriqoryan, Zoya Maryan, Valeriy Mixaylovic, Slfvik Asatryan, Mixail Gevorkyan, ;Qarabağ” komitəsinin üzvləri Levon Saturyan, Rudik Ambartsumyan, Albert Minasyan, Anatoliy Davidyan , Suren Sərkisyan və Aram Zaxaryan iğtişaşlarda qarətlə məşğul olub Zazyen Ağababyan, Bomasyan Qoqar,. Qarabağ bizimdir!”, ;Ermənilərə ölüm!” deyə camaatı mitinqə səsləyiblər.
Sonralar bu terrorçu qrup Orta Asiyada Fərqanədə və Oşda eyni cinayətləri törətməkləri sübuta yetirildi. Sonra isə 1991-ci ilin avqust ayında Gennadi Yanayevin uğursuz dövlət çevrilişi cəhdindən sonra otağında axatarış aparılarakən Sumqayıt təxribatı ilə bağlı sənədlərin tapılması bu hadisənin SSRİ xüsusi xidmət orqanları tərəfindən hazırlanaraq ermənilər tərəfindən icra edildiyi təsdiqini tapdı. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev 10 may 2012-ci il tarixində Heydər Əliyev Mərkəzinin açılışındakı çıxışında bu barədə deyir: “Heç kim üçün sirr deyil ki, Sumqayıt hadisələrinin erməni millətçiləri törətmişdir. Bu onların təxribatı idi və orada ən çox qəddarlıq göstərən erməni millətindən olanlar idi. Məqsəd də aydındır ki, bu hadisələrdən istifadə edib Azərbaycana qarşı əsassız iddialar irəli sürülsün, ondan sonra azərbaycanlılara qarşı soyqırımı ittihamı əsaslandırılsın” .

SUMQAYIT TƏXRİBATINA QURBAN GETMİŞ AZƏRBAYCANLILARIN SİYAHISI
Sumqayıt təxribatı zamanı diqqətdən kənarda qalan bir məsələni xüsusi olaraq qeyd etmək istəyirəm. Erməni təxribatına qurban gedən 6 nəfər azərbaycanlının (bir nəfərin şəxsiyyətini müəyyən etmək mümkün olmayıb) taleyi hətta daxili auditoriyaya belə ictimai rəyə o qədərdə çatdırılmayıb. Təxribatın qurbanları Vəkil Babayev, Dadaş Xudaşov, Natiq İsgəndərov, Canpolad Orucov, Surxay Əliyev barəsində geniş ictimaiyyətə lazımi məlumatlar verilməyib. O vaxtki səriştəsiz və laqeyid Azərbaycan rəhbərliyi hadisələrə adekvat qiymət vermək əvəzinə müti qul kimi Kremliyə itaət yolu tutaraq öz hakimiyyətlərini qorumağa çalışdılar.
SUMQAYIT HADİSƏLƏRİNİ ARAŞDIRAN FƏDAKAR JURNALİST
Lakin o dövrki ölkə rəhbərliyinin qeyri-adekvat münasibətlərinə baxmayaraq bu hadisələri cəsarətlə araşdıran hətta ömrünü bu işlərə həsr edən fədakar vətən oğullarımız da var idi. Bu gün belə şəxslərdən biri haqqında ömrünü Sumqayıt faciəsinin tədqiqinə və düzgün siyasi-hüquqi qiymət verilməsinə həsr etmiş fədakar bir jurnalistdən Ramiq Süleyman oğlu Bayramovdan (Ramiq Süleymanoğlu) danışacağıq.
Bayramov Ramiq Süleyman oğlu, 16 iyul 1959-cu ildə Şərur rayonun Qarabağlar kəndində ziyalı ailəsində anadan olub. 1966-1976-cı illərdə Qarabağlar kənd 1 nömrəli orta məktəbində təhsil alıb və həmin ildə Bakı Yeyinti Sənaye Texnikumuna daxil olub. 1977-79-cu illərdə SSRİ Silahlı Qüvvələrində həqiqi hərbi xidmətdə olub. Hərbi xidmətdən sonra təhsilini bitirərək ixtisasına uyğun müxtəlif müəssisələrdə əmək fəaliyyəti ilə məşğul olub. 1988-ci ildən müstəqil təhqiqatçı jurnalist kimi ictimai fəaliyyət göstərib. 25 iyul 2010-cu ildə ürək çatışmamazlığından vəfat edib, Sumqayıt şəhərində dəfn olunub. Ailəli idi, 4 övladı var, 3 qız, 1 oğlan. Ramiq Süleymanoğlu demək olar ki, bütün jurnalistlik fəaliyyətini məhz Sumqayıt təxribatının araşdırılmasına həsr edib. O, bu mövzuda ayrı-ayrı vaxtlarda “Arxadan vurulan zərbə”, “Ölüm hökmü”, “Tarix bizi bağışlamayacaq”, “Sumqayıt faciəsi və ya üstümüzə atılan böhtan”, “Tanrı haqqın tərəfindədir” “Daha susmaq olmaz”, “Kimdir müqəssir?” adlı araşdırma yazıları və 1997-1998-ci illərdə Sumqayıt təxribatı ilə bağlı 5 radio verilişi hazırlayıb.
Onu da qeyd edək ki, Sumqayıt Xalq deputatları Sovetinin 29 sentyabr 1992-ci il tarixli sessiyasının qərarı ilə XDS-nin sədr müavini Rauf Zeyninin sədrliyi ilə Sumqayıt təxribatının araşdırılması məqsədi ilə deputat istintaq komissiyası yaradılıb. Komissiyanın sədri R.Zeyninin təşəbbüsü ilə ilə araşdırmaçı jurnalist Ramiq Süleymanoğlu komissiyanın müavini təyin edilib. Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, dörd mindən çox Sumqayıt sakini hadisələrlə bağlı inzibati, yüzə yaxın insan isə cinayət məsuliyyətinə cəlb edilib. Qurbanlar arasında bir nəfər Əhməd İmani oğlu Əhmədov isə SSRİ Ali Məhkəməsinin Plenumunun qərarı ilə ölüm hökmü verilib. Jurnalist Ramiq Süleymanoğlunu bu hadisələrə bağlayan səbəblərdən biridə hadisələrin günahsız qurbanı Əhməd Əhmədovun onun yaxın qohumu olması idi.
Təsadüfi deyil ki, araşdırmaçı jurnalist Ramiq Süleymanoğlu ömrünün sonuna qədər sistematik olaraq bu işi davam etdirmişdir. O, 12 yanvar 2006-cı il tarixində bu mövzuda mətbuat konfransı keçirmişdir. Konfransda R.Süleymanoğlu tarix boyu çarizmin xəyanətkar erməni qarargüruhundan və daşnaklarından xalqımıza qarşı süngü kimi istifadə etdiyini xatırlatmış, 1988-c ilin fevral ayında Sumqayıtda baş verən hadisələrin keçmiş SSRİ-nin ali hakimiyyət orqanlarının rəhbərliyi ilə məhz bu qüvvələrin törətdiyini bildirmişdir. Hadisələrin canlı şahidi olmuş jurnalist 18 il əvvəl baş vermiş təxribatın təşkilatçılarının Sumqayıtda iğtişaşlar törətmək üçün süni şərait yaratdıqlarını, Azərbaycan dilini təmiz bilən müxtəlif millətlərdən (əsasən, ermənilərdən) ibarət təxribatçı qrupların əhali arasında yerləşdirildiyini qeyd etmişdir. R.Süleymanoğlu, uzun illər günahsız olaraq həbsdə yatmış vətəndaşlarımıza bəraət verilməsinin və bu hadisələr barədə əsil həqiqətin dünya ictimaiyyətinə və beynəlxalq təşkilatlara çatdırılmasının zəruriliyini vurğulamışdır. Xalq qəzetinin əməkdaşı, əməkdar jurnalist Əli Nəcəfxanlı Sumqayıta həsr edilmiş “Sumqayıt hadisələri erməni təxribatının tərkib hissəsi idi” (02.03.2011-ci il tarixli) adlı məqaləsində bildirir: “Jurnalist Ramiq Süleymanoğlu da Sumqayıt hadisələrini dərindən araşdıran və ayrı-ayrı mətbuat orqanlarında bu mövzuda maraqlı analitik məqalələrlə çıxış edən azsaylı ziyalılardan idi. Mən ötən yay Ramiqlə şəxsən tanış olmuş və Sumqayıt hadisələrinin növbəti ildönümündə ondan müsahibə almağı nəzərdə tutmuşdum. Amma bu günlərdə fədakar insanın vəfat etdiyini eşidəndə təəssüf hissləri keçirməkdən başqa əlimdən heç nə gəlmədi”.
Eyni zamanda mərhum əməkdar jurnalist Eyruz Məmmədov Ermənilərin Sumqayıtda qanlı aksiyaları" kitabında Ramiq Süleymanoğlunun xidmətini xüsusi qeyd edib və onun yazılarından bəzi nümunələri misal gətirib. Qərbi Azərbaycandan sonuncu etnik təmizləmə ilə bağlı araşdırma zamanı Sumqayıt hadisələrinə bir daha qayıtmalı olduq. Bu sırada həyatını Sumqayıt faciəsinin düzgün siyasi-hüquqi qiymət verilməsinə həsr etmiş Ramiq Süleymanoğlunun fəaliyyətini araşdırmağı da özümüzə borc bildik. Fədakar jurnalist Ramiq Süleymanoğlunun parlaq xatirəsini rəhmətlə anırıq !

Səməd Vəkilov
Tədqiqatçı-hüquqşünas

Rusiyanın təchizatı

məhv edilir

Ukrayna Müdafiə Qüvvələrinin Rusiyaya qarşı zərbə strategiyası üç əsas elementdən ibarətdir. Bu yanaşma aqressorun neft emalı sənayesinə sistemli təsir göstərməyə imkan verir. Bu sözləri ukraynalı hərbi ekspert Aleksandr Musienko bildirib. Onun sözlərinə görə, bu həftə Rusiyaya qarşı həyata keçirilən hücumlar nümayiş xarakteri daşıyıb:
“Çünki biz görürük ki, Rusiyanın neft məhsulları təchizatının bütün tərkib hissələri – yəni aviasiya və dizel yanacağının rus qoşunlarına çatdırılması zərbə altındadır. Bundan əlavə, Rusiyanın neft ixracının bütün elementləri də hədəfə alınır”.
Musienko əlavə edib ki, söhbət sahənin əsas elementlərinə sistemli təsirdən gedir:
“Zərbələr neftin ixracı, emalı və nəqli ilə bağlı obyektlərə endirilir. Ukrayna strategiyasının elementlərindən biri də “Markiz” adlı Rusiyanın “kölgə donanmasına” aid gəminin vurulmasıdır. Həmin gəmi məhz neft məhsullarının yüklənməsini gözləyirdi.
İkinci element – demək olar ki, məhv edilmiş neft emalı zavodu və terminaldır. Üçüncü element isə neftin ixracı və emalı üçün daşınmasını təmin edən neft nasos stansiyasıdır. Bunlar bir zəncirin halqalarıdır. Faktiki olaraq Rusiyanın ixrac imkanlarına və ordunun neft məhsulları ilə təminatına təsir edən üç ən vacib element mövcuddur. Bu strategiya həm neft ixracı, həm də ordunun təminatı baxımından onların imkanlarını minimuma endirir”.
O qeyd edib ki, bu taktika işləyir və genişləndiriləcək. Eyni zamanda, Rusiya bundan sonra da Ukraynanın zərbələrinin nəticələrini gizlətməyə çalışacaq. Beləliklə, bu, Rusiya hakimiyyətinin faktiki olaraq öz obyektlərini və hərbi sənayesini qorumaqda aciz olduğunu göstərir.

Onkologiya Mərkəzindəki

partlayışı xəstə törədib

Aprelin 30-da saat 14 radələrində Səhiyyə Nazirliyinin Milli Onkologiya Mərkəzində partlayışın baş verməsinə dair Yasamal rayon prokurorluğuna məlumat daxil olub. Bu barədə Baş Prokurorluqdan məlumat verilib. Bildirilib ki, ilkin araşdırmalarla onkoloji xəstə kimi qeydiyyatda olan 1988-ci il təvəllüdlü Mübariz Sahib oğlu Əliyevin qanunsuz olaraq əldə edib saxlayaraq gəzdirdiyi partlayıcı vasitəni qeyd olunan müalicə müəssisəsinin Radiologiya şöbəsində partlatması nəticəsində həkim Asif Akif oğlu Nəsirovu ümumi təhlükəli üsulla qəsdən öldürməyə cəhd etməsinə əsaslı şübhələr müəyyən edilib.
Baş vermiş partlayış nəticəsində Mübariz Əliyev aldığı xəsarətlərdən hadisə yerində ölüb, ağır bədən xəsarətləri alan Asif Nəsirovun isə hazırda vəziyyəti ağır olub, müalicəsi xəstəxanada davam etdirilir.

Əbu Zakarı öldürüldü

HƏMAS təşkilatının İsrail ordusuna qarşı hücum planlaşdıran üzvü zərərsizləşdirilib.
İsrail ordusundan verilən məlumata görə, “İsrail ordusu HƏMAS terror təşkilatının üzvü İbrahim Əbu Zakarı zərərsizləşdirib. O, yaxın vaxtlarda qüvvələrimizə qarşı terror hücumu həyata keçirməyi planlaşdırırdı və müharibə müddətində İsrail ordusu və dövlətinə qarşı bir çox terror əməliyyatlarına rəhbərlik edib.”

Münaqişələr eyni

vaxtda bitə bilər

İran və Ukrayna ətrafındakı münaqişələr eyni vaxt çərçivəsində bitə bilər.
Bunu ABŞ Prezidenti Donald Tramp rusiyalı həmkarı Vladimir Putinlə söhbətdən sonra bildirib.
"Hansı müharibə birinci bitəcək? Onlar eyni vaxtda bitə bilər. Düşünürəm ki, Ukrayna hərbi cəhətdən məğlub olub", - deyə Amerika lideri CNN-ə verdiyi müsahibədə qeyd edib.
“Saxta xəbərlərdən bunu bilməzdiniz, amma hərbi baxımdan... Onların 159 gəmisi var idi və hər biri hazırda su altındadır. Bu, ümumiyyətlə, olduqca yaxşıdır. Onlar donanmalarını yenidən qurmaqda çətinlik çəkəcəklər. Sizcə, onların donanması, hava qüvvələri və hava hücumundan müdafiə sistemləri yoxdursa, yaxşı işlər görürlərmi?” - Tramp əlavə edib.
CNN Trampın açıqlamasında Ukrayna ilə İranı səhv saldığını diqqətə çatdırıb.
Tramp daha öncə Rusiya prezidenti ilə "bir az İran haqqında" danışdığını bildirmişdi, lakin söhbətin Ukraynadan getdiyi məlum olub."