29-10-2026, 10:58
Şərqlə Qərbin
mədəniyyət körpüsü
Prezident İlham Əliyev oktyabrın 27-də Bakıda “Ortaq gələcək naminə dialoq” mövzusunda keçirilən VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda çıxış edərək Azərbaycanın multikulturalizm ənənələri, milli həmrəyliyi, ərazi bütövlüyünün bərpası, Ermənistanla sülh prosesi və beynəlxalq münasibətlərdə ikili standartlar barədə fikirlərini bölüşüb.
Dövlət başçısı bildirib ki, ötən 15 il ərzində Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu qlobal gündəlikdə duran aktual məsələlərin müzakirəsi, mədəniyyətlər və dinlər arasında münasibətlərin möhkəmləndirilməsi baxımından səmərəli beynəlxalq platformaya çevrilib. Qeydiyyatdan keçmiş 2000-dən artıq iştirakçının və 100-dən çox ölkədən gələn 500-dən artıq qonağın iştirakı forumun beynəlxalq əhəmiyyətini göstərir.
Prezident vurğulayıb ki, Azərbaycan tarixən Şərqlə Qərb arasında mədəniyyət körpüsü rolunu oynayıb. Multikulturalizm, dini və etnik dözümlülük xalqımızın əsrlər boyu qoruyub saxladığı dəyərlərdir. Onun sözlərinə görə, ölkənin sabit inkişafının əsas amillərindən biri cəmiyyətdə mövcud olan həmrəylik, qarşılıqlı hörmət və anlaşmadır. Azərbaycanda bütün etnik və dini qrupların nümayəndələri Konstitusiya ilə təsbit edilmiş bərabər hüquqlara malikdir və vahid cəmiyyətin tərkib hissəsi kimi yaşayırlar.
İlham Əliyev qeyd edib ki, azərbaycançılıq ideyası ölkədə yaşayan müxtəlif xalqları birləşdirən əsas dəyərlərdəndir. Bu birlik Azərbaycanın müstəqillik tarixinin ən çətin dövrlərində, Ermənistanın hərbi təcavüzü və işğalı zamanı, eləcə də İkinci Qarabağ müharibəsində özünü aydın şəkildə göstərib. Dövlət başçısının sözlərinə görə, müxtəlif etnik və dini qrupların nümayəndələri ölkənin ərazi bütövlüyünün bərpası uğrunda vahid amal ətrafında birləşiblər.
Prezident Azərbaycanın müxtəlif siyasi sistemlərdə yaşamasına baxmayaraq, milli dəyərlərini, dilini, ənənələrini və həyat tərzini qoruyub saxladığını bildirib. O vurğulayıb ki, 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyinin bərpasından sonra ölkə öz taleyini müstəqil şəkildə müəyyənləşdirmək imkanı əldə edib. Müstəqillik illərində əldə olunan nailiyyətlərlə yanaşı, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və daha da möhkəmləndirilməsi də mühüm əhəmiyyət daşıyıb.
Çıxışında təhlükəsizlik məsələlərinə toxunan dövlət başçısı ideoloji risklərin də fiziki təhlükələr qədər ciddi olduğunu diqqətə çatdırıb. O bildirib ki, müasir dünyada baş verən proseslər ölkələrdən daim ayıq-sayıq olmağı, dövlətçiliyi, müstəqilliyi və milli özünəməxsusluğu qorumağı tələb edir.
Prezident Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həlli tarixindən danışarkən uzun illər davam edən danışıqların nəticəsiz qaldığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə, o cümlədən BMT Nizamnaməsinin 51-ci maddəsində təsbit olunmuş özünümüdafiə hüququna əsaslanaraq ərazi bütövlüyünü bərpa edib. İlham Əliyev bildirib ki, 2020-ci ildə baş vermiş İkinci Qarabağ müharibəsi və 2023-cü ildə keçirilmiş antiterror əməliyyatı nəticəsində Azərbaycanın suverenliyi bütün ərazisi üzərində təmin olunub.
Dövlət başçısı Azərbaycanın münaqişədən sonra Ermənistana sülh təklif etməsini xüsusi vurğulayıb. O bildirib ki, Azərbaycan qisas siyasəti yürütmək niyyətində olmayıb və müharibədən sonra sülhün təmin olunmasını prioritet hesab edib.
İlham Əliyev beynəlxalq təşkilatların qərarlarının icra mexanizmlərinin gücləndirilməsinin vacibliyini də diqqətə çatdırıb. O xatırladıb ki, BMT Təhlükəsizlik Şurası 1993-cü ildə Azərbaycanın işğal olunmuş əraziləri ilə bağlı dörd qətnamə qəbul etsə də, həmin sənədlər uzun illər icra edilməyib. Prezident hesab edir ki, beynəlxalq təşkilatların qərarlarının kağız üzərində qalmaması üçün effektiv mexanizmlər yaradılmalıdır.
Dövlət başçısı beynəlxalq münasibətlərdə ikili standartların aradan qaldırılmasının vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın üzləşdiyi işğal, etnik təmizləmə və tarixi-mədəni abidələrin dağıdılması faktlarına münasibətdə beynəlxalq ictimaiyyətin mövqeyi ilə digər münaqişələrə yanaşmalar arasında fərqlər ikili standartlar məsələsini gündəmə gətirib. Prezident bildirib ki, Azərbaycan bundan sonra da dövlətlərin suverenliyinə hörmət, qarşılıqlı münasibətlərdə bərabərlik və daxili işlərə qarışmamaq prinsiplərini müdafiə edəcək.
Çıxışda Azərbaycanın müstəqillik illərində əldə etdiyi iqtisadi və diplomatik nailiyyətlərə də toxunulub. İlham Əliyev qeyd edib ki, ölkə dağıntılardan və iqtisadi çətinliklərdən inkişaf və tərəqqiyə doğru uzun yol keçib. Prezidentin sözlərinə görə, Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərinin möhkəmlənməsi, enerji və nəqliyyat sahələrində artan rolu, eləcə də müstəqil xarici siyasəti ölkənin beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını genişləndirib.
Dövlət başçısı Azərbaycanın Çin və ABŞ ilə strateji tərəfdaşlıq münasibətlərini, Avropa İttifaqına üzv ölkələrlə əməkdaşlığını, eləcə də beynəlxalq təşkilatlardakı rolunu ölkənin xarici siyasətinin mühüm istiqamətləri kimi qiymətləndirib. Bildirib ki, Azərbaycan gələn il İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Zirvə Görüşünə ev sahibliyi edəcək və təşkilata sədrlik edəcək. 2028-ci ildə isə Avropa Siyasi Birliyinin Zirvə Görüşünün Bakıda keçirilməsi nəzərdə tutulur. Prezidentin fikrincə, bu tədbirlər Azərbaycanın beynəlxalq dialoq və əməkdaşlıq məkanı kimi rolunu nümayiş etdirir.
İlham Əliyev Azərbaycanın Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirədə sədrliyinin daha iki il uzadılmasını, həmçinin ölkənin Mərkəzi Asiya Məşvərət Formatına tamhüquqlu üzv kimi dəvət edilməsini də beynəlxalq əməkdaşlıq baxımından əhəmiyyətli hadisələr kimi qeyd edib.
Prezident çıxışında Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq nəqliyyat bağlantılarındakı rolunu da önə çəkib. Qeyd edib ki, ölkənin əlverişli coğrafi mövqeyi, müasir infrastrukturu, həyata keçirilən investisiyalar və qonşu dövlətlərlə qurulan münasibətlər Azərbaycanı regional bağlantılar baxımından mühüm tərəfdaşa çevirir.
Forumdakı çıxışının sonunda İlham Əliyev Ermənistanla sülh prosesinə bir daha toxunaraq, sülh sazişi layihəsinin 2025-ci ilin avqustunda Vaşinqtonda, Ağ Evdə ABŞ Prezidenti Donald Trampın iştirakı ilə paraflandığını xatırladıb. O bildirib ki, həmin tədbir zamanı Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhün təşviqinə yönəlmiş üçtərəfli Bəyannamə də imzalanıb.
Prezidentin sözlərinə görə, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etməsi, ardınca sülh təşəbbüsü ilə çıxış etməsi Cənubi Qafqazda yeni münasibətlər mərhələsinin formalaşması üçün zəmin yaradıb. Dövlət başçısı beynəlxalq ictimaiyyətin qarşılıqlı hörmət, suverenliyə ehtiram və əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslanmasının münaqişələrin azalmasına, xalqlar arasında dialoqun genişlənməsinə xidmət edəcəyinə əminliyini ifadə edib.
İkram Manafov
Xırdalan şəhər 11 illik musiqi məktəbinin direktoru, əməkdar müəllim
27-10-2026, 08:49
Siyasət daha
mürəkkəb oyundur
Siyasət də şahmat oyunu kimidir: ağıl və səbir qələbəni təmin edən əsas şərtlərdir, emosiyalara qapılan tez uduzar! Şahmatda fiqur o vaxt qurban verilər ki, ya yeni yollar açılsın, ya da daha əlverişli mövqeyə keçilsin. Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın hicab məsələsinə görə Azərbaycan hakimiyyətini sərt tənqid edən baş müşaviri Oktay Saralı istefaya göndərməsi də zəiflik və geriçəkilmə deyil, rəsmi Ankaranı gərginləşən Türkiyə-Azərbaycan münasibətlərində yeni yollara götürən və daha üstün bir mövqeyə keçirə biləcək ikinci əhəmiyyətli siyasi gedişdir.
Prezident Ərdoğanın birinci addımı münasibətlərin gərginləşdiyi və hər iki tərəfdən qarşılıqlı ittihamların dərinləşdiyi vaxt prezident Əliyevə ilk zəng vurması və onu oktyabrın 29-30-da Ankarada keçiriləcək TDT zirvəsinə şəxsən dəvət etməsi idi. Deməli, ikinci addım – müşavirin istefaya göndərilməsi - birincinin davamıdır: Ərdoğan hər şey edir və edəcək ki, qəfil ortaya çıxmış “hicab əməliyyatı” və ardınca da “heç kəs burnunu bizim işlərimizə soxmasın” kimi olduqca sərt, itələyici ritorikayla başlamış Türkiyəylə məsafəli davranmaq siyasəti davam etməsin, münasibətlər pozularaq geridönməz xarakter almasın!
Çünki Ərdoğan təkcə Azərbaycan - Türkiyə münasibətlərində yox, həm də Rusiya - Azərbaycan, ABŞ - Azərbaycan, İsrail - Azərbaycan, İran - Azərbaycan, Ermənistan - Azərbaycan münasibətlərində hal-hazırda nəyin baş verdiyini, nələrin planlaşdırıldığını və Azərbaycanın da üzərində hansı ağır yükün, məsuliyyətin olduğunu elə çətin geopolitik seçim qarşısında qalmış Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev qədər bilən çox informasiyalı və təcrübəli dövlət başçısıdır. Üstəlik, o dövlət başçısıdır ki, Azərbaycanın taleyinin ən həlledici anında bütün komandasıyla birgə yanımızda olub, 44 günlük Vətən Savaşında qələbə qazanmağımızda müstəsna dərəcədə rol oynayıb - hər hansı məbləğ, pul-para bu zəhmətin, xidmətin və qələbənin qarşılığı ola bilməz! 200 illik bir problemdən qurtuluşumuzun, azadlığımızın və son 50 ildə bir xristian ölkə üzərində qalib gələn ilk müsəlman dövlət olmağımızın qürurunu, sevincini və üstünlüyünü heç bir maddi sərvət əvəzləyə bilməz və bu, heç dilə də gətirilməməlidir!
Deməli, məsələ heç də, Azərbaycan mediasının iddia etdiyi kimi, pulda-parada deyil, gələcəyin birgə dizaynında ortaya çıxmış fundamental baxış fərqlərində, kəskin düşüncə ziddiyyətlərində, strateji yanaşmadadır!
Hazırda Türkiyə tərəfində ciddi narahatlıq var ki, Azərbaycan hakimiyyəti son 1 ay ərzində yaşananları bəhanə edərək, ondan daha da uzaqlaşma xətti seçə, TDT-nin 29 - 30 oktyabrdakı Ankara zirvəsi pozula və ya sönük keçə, Rusiya - Çin - İsrailə münasibətdə ortaq qərar ala bilməyən bu qurumun daxilinə çat düşə, beləcə, Türkiyənin TDT üzərindən planlaşdırılan xüsusən hərbi-siyasi layihələri puça çıxa bilər. Çünki yeni dünya düzəninin, daha dəqiqi, dünyanın yeni təsir zonalarına bölüşdürülməsinin təməllərinin atılması üçün noyabrın 18 - 19-da Çində keçirilməsi planlaşdırılan Tramp - Si - Putin görüşünə qədər Aralıq dənizi - Cənubi Qafqaz - Mərkəzi Asiya xətti boyunca qurulan TDT-nin də hansı gücün yanında yer aldığını nümayiş etdirmək çox vacibdir.
Türkiyə Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanı ilə bu ilin 7 avqustunda “Məkkə”, 21 oktyabrında isə Qətər, Pakistan və İndoneziya ilə “Bədr” müdafiə sazişlərini imzalamaqla, faktiki olaraq, sünni müsəlman dünyasının lideri olduğunu ortaya qoyub, ciddi-cəhdlə şiə İranın da bu ittifaqlara cəlb edilməsinə çalışır və bununla da yeni nizamda bütün İslam coğrafiyasının əsas özək dövləti ola biləcəyini göstərir. Belə bir ərəfədə, əsas etibarilə müsəlman türklərdən ibarət TDT-ni (həm də MDB təmsilçilərini) öz yanına almağı bacarması onu ABŞ, Çin və Rusiya ilə gözlənilən sövdələşmədə daha da güclü edə bilər.
İndi baxaq, görək, Ankarada TDT zirvəsi necə keçəcək: bu qurum, həqiqətən, dildə, fikirdə, işdə birliyin olmasına çalışacaq, yoxsa “SSRİ şineli”ndə qalmağa üstünlük verəcək?!
Elxan Şükürlü
23-10-2026, 22:48
Abşeronda müşavirə
Abşeron rayonunda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin YAP-ın VIII Qurultayındakı nitqindən irəli gələn vəzifələrə həsr olunmuş müşavirə keçirilib
Abşeron rayonunda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin YAP-ın VIII Qurultayındakı nitqindən irəli gələn vəzifələrə həsr olunmuş müşavirə keçirilib. Xırdalan şəhərində yerləşən Heydər Əliyev Mərkəzində baş tutan tədbirdə Abşeron Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Abdin Fərzəliyev, regional idarələrin müdirləri, YAP Abşeron rayon Təşkilatının sədri Abbas Əliyev, hüquq-mühafizə orqanlarının, idarə və müəssisələrin rəhbərləri, şəhid ailələri, müharibə iştirakçıları və rayon ictimaiyyəti iştirak ediblər. İştirakçılar əvvəlcə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin büstü önünə tər çiçəklər düzüblər.
Tədbirdə Ulu Öndər Heydər Əliyevin, eləcə də ölkəmizin ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda şəhidlik zirvəsinə ucalan qəhrəmanlarımızın əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib.
Müşavirəni geniş məruzə nitqi ilə açan Abşeron Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Abdin Fərzəliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin YAP-ın VIII Qurultayındakı nitqinin əhəmiyyətindən danışıb. A.Fərzəliyev qeyd edib ki, Azərbaycanın bugünkü inkişafının, suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün təmin olunmasının kökündə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi siyasi xətt və uzaqgörən ideyaları durur. Bu siyasi xəttin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən uğurla icra olunduğunu önə çəkən RİH başçısı bildirib ki, Müzəffər Ali Baş Komandanın siyasi iradəsi, hərtərəfli düşünülmüş qərarları və “Dəmir yumruğu” ətrafında birləşən qəhrəman oğullarımızın, qüdrətli ordumuzun şücaəti sayəsində düşmən döyüş meydanında diz çökdürüldü və xalqımızın vətən həsrətinə son qoyuldu. O vurğulayıb ki, ölkəmizdə təmin olunmuş sabitlik, milli birlik və həmrəylik qarşıya qoyulan strateji hədəflərin reallaşdırılması üçün möhkəm zəmin yaradır. Cənab Prezident İlham Əliyevin qurultaydakı nitqindən irəli gələn vəzifələrin vaxtında yerinə yetirilməsi, dövlət siyasətinin yerlərdə ardıcıl həyata keçirilməsi, vətəndaş məmnunluğunun təmin olunması və rayonun sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu istiqamətdə dövlət qurumlarının, Yeni Azərbaycan Partiyasının yerli təşkilatının və ictimaiyyət nümayəndələrinin birgə fəaliyyəti olduqca vacibdir.
Daha sonra müşavirədə Abşeron RİH yanında İctimai Şuranın sədri, Vətən Müharibəsi şəhidi Elçin Həsənlinin anası Xatirə İsmayılova, Abşeron Rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri, şəhid Rauf İbadovun atası Məhərrəm İbadov, Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı Qəzənfər Ağayev və Bakı Mühəndislik Universitetinin müəllimi, əməkdar müəllim Teyyubə Hüseynova çıxış edərək bildiriblər ki, vətənimizi qorumaq, onun gələcək inkişafı üçün çalışmaq, yad və zərərverici ideyalara, təxribatlara qarşı mübarizə aparmaq hər birimizin məsuliyyətidir. Qeyd edilib ki, Prezident cənab İlham Əliyevin Qurultaydakı nitqindən irəli gələn vəzifələr, dövlətçilik prinsiplərinin möhkəmləndirilməsi, milli həmrəyliyin qorunması və qarşıya qoyulan hədəflərin həyata keçirilməsi istiqamətində hər kəs çalışmalı və hər kəs dövlətinin yanında durmalıdır. Çıxışçılar qazanılan qələbəyə, əldə olunan uğurlara, o cümlədən ölkəmizdə şəhid ailələrinə və müharibə iştirakçılarına göstərilən böyük diqqət və qayğıya görə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevə və Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevaya təşəkkürlərini bildiriblər.
13-10-2026, 19:24
Azərbaycan və Kamboca əməkdaşlığın yeni mərhələsinə hazırlaşır
Prezident İlham Əliyev Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manetin Azərbaycana rəsmi səfəri zamanı mətbuata bəyanatında iki ölkə arasında siyasi, iqtisadi, humanitar və digər sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Dövlət başçısı beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstəyin, ticarət və investisiya əlaqələrinin inkişafının, eləcə də birgə layihələrin həyata keçirilməsinin ikitərəfli münasibətlərin dərinləşməsinə töhfə verəcəyini bildirib.
Prezident qeyd edib ki, Azərbaycan və Kamboca Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, Qoşulmama Hərəkatı və Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirə çərçivəsində fəal əməkdaşlıq edir, bir-birini dəstəkləyir. Bununla yanaşı, dövlət başçısı ikitərəfli təmasların intensivləşdirilməsi barədə razılıq əldə olunduğunu diqqətə çatdırıb.
İlham Əliyev iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün əhəmiyyətli imkanların mövcud olduğunu vurğulayaraq, ticarət və investisiya sahələrində praktiki məsələlərlə məşğul olacaq birgə işçi qrupunun yaradıldığını bildirib. Onun sözlərinə görə, coğrafi məsafə müasir dövrdə əməkdaşlığın inkişafı üçün ciddi maneə deyil. Əsas məsələlərdən biri qarşılıqlı məlumatlılığın artırılması və ölkələrin iqtisadi potensialı barədə məlumat çatışmazlığının aradan qaldırılmasıdır.
Dövlət başçısı Azərbaycanın və Kambocanın çoxsaylı şirkətlərinin iştirakı ilə keçirilən biznes forumunun bu baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıdığını qeyd edib. Forumun sahibkarların bir-birini daha yaxından tanımasına, iqtisadi və investisiya prioritetlərinin müəyyənləşdirilməsinə, eləcə də yeni əməkdaşlıq imkanlarının üzə çıxarılmasına xidmət edəcəyini bildirib.
Prezident İlham Əliyev ölkələr arasında mövcud ticarət dövriyyəsinin hələlik aşağı səviyyədə olduğunu, lakin Kambocanın Baş nazirinin rəsmi səfərindən sonra bu sahədə əhəmiyyətli canlanmanın baş verəcəyinə əminliyini ifadə edib. O, sənayenin müxtəlif sahələrində birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması, turizm və təhsil sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi məsələlərinin də müzakirə olunduğunu diqqətə çatdırıb.
Təhsil əlaqələrinə toxunan dövlət başçısı Sovet İttifaqı dövründə yüzlərlə kambocalı tələbənin Azərbaycanda təhsil aldığını xatırladıb. Bu ənənənin bərpa edilməsinin, hər iki ölkədə qarşılıqlı təhsil imkanlarının yaradılmasının xalqlar arasında əlaqələrin möhkəmlənməsinə töhfə verəcəyini vurğulayıb. Nəqliyyat və rəqəmsal transformasiyanın da əməkdaşlığın prioritet istiqamətləri sırasında olduğunu bildirib.
Bəyanatda Azərbaycanın uğurlu dövlət xidmətləri modelinə çevrilmiş “ASAN xidmət” sisteminə də xüsusi diqqət yetirilib. Prezident İlham Əliyev sistemin səmərəliliyinin sübut olunduğunu və Azərbaycan cəmiyyətində təxminən 100 faizlik müsbət qiymətləndirmə qazandığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, “ASAN xidmət” modelinin Kambocada da maraq doğurması ikitərəfli əməkdaşlığın yeni istiqamətlər üzrə genişlənməsi üçün imkanlar yaradır.
Parlamentlərarası əlaqələrdən danışan dövlət başçısı hər iki ölkədə parlamentlərarası dostluq qruplarının fəaliyyət göstərdiyini bildirib. Kambocanın dəstəyi ilə Azərbaycan parlamentinin ASEAN Parlamentlərarası Assambleyasında müşahidəçi statusu əldə etməsini mühüm hadisə kimi qiymətləndirən Prezident bunun Azərbaycanın xarici siyasətində Asiya və Cənub-Şərqi Asiya regionunun əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirdiyini vurğulayıb.
İlham Əliyev iki ölkənin üzləşdiyi ümumi problemlərdən biri olan mina təhlükəsi məsələsinə də toxunub. Dövlət başçısı həm Azərbaycanın, həm də Kambocanın minalardan əziyyət çəkdiyini, bu sahədə təcrübə və bilik mübadiləsinin, praktiki bacarıqların paylaşılmasının və birgə təlimlərin keçirilməsinin mühüm əhəmiyyət daşıdığını bildirib. O qeyd edib ki, Azərbaycan torpaqları işğaldan azad edildikdən sonra Ermənistanın işğal dövründə basdırdığı minaların partlaması nəticəsində 400-dən çox insan həlak olub və ya xəsarət alıb.
Prezident sülh və təhlükəsizliyin beynəlxalq hüquq normalarına, dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyü prinsiplərinə əsaslanmalı olduğunu vurğulayıb. Azərbaycanın 30 illik işğaldan sonra öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa etdiyini bildirən dövlət başçısı hazırda ölkə ərazisinin hər qarışının Azərbaycan dövlətinin və xalqının nəzarətində olduğunu qeyd edib.
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işlərinin aparıldığını, “Böyük Qayıdış” Proqramının icra olunduğunu diqqətə çatdıran İlham Əliyev həmin ərazilərdə artıq 100 minə yaxın insanın yaşadığını və çalışdığını bildirib. Bu prosesin davam etdiyini vurğulayan Prezident beynəlxalq hüquqa və beynəlxalq təşkilatların qərarlarına sadiqliyin Azərbaycanla Kambocanı birləşdirən mühüm amillərdən olduğunu qeyd edib.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatı göstərir ki, Azərbaycan-Kamboca münasibətlərinin inkişafı yalnız siyasi dialoqla məhdudlaşmır, iqtisadiyyat, investisiya, təhsil, turizm, rəqəmsal transformasiya və mina təhlükəsi ilə mübarizə kimi istiqamətləri də əhatə edir. Qarşılıqlı maraqlara əsaslanan əməkdaşlığın genişləndirilməsi və yeni praktiki mexanizmlərin yaradılması iki ölkə arasında əlaqələrin gələcək inkişafı üçün mühüm zəmin formalaşdırır.
Fəxrəddin Orucov
Abşeron RİH başçısının Güzdək qəsəbə İƏD üzrə nümayəndəsi
6-10-2026, 20:39
YAP-ın VIII Qurultayında
Azərbaycanın əsas hədəfləri açıqlanıb
Azərbaycan Prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri cənab İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayında çıxışı zamanı ölkənin ictimai-siyasi və geosiyasi vəziyyəti, Qarabağ münaqişəsinin nəticələri, təhlükəsizlik, iqtisadi inkişaf, sosial siyasət və qarşıda duran əsas vəzifələr barədə mühüm mesajlar verib.
Dövlət başçısı bildirib ki, YAP-ın VIII Qurultayı Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etməsindən sonra keçirilən ilk qurultaydır. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan İkinci Qarabağ müharibəsində qazandığı Zəfərlə və 2023-cü il sentyabrın 20-də həyata keçirilən antiterror əməliyyatı ilə separatizmə və işğala son qoyaraq ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam təmin edib.
Prezident qeyd edib ki, Azərbaycan xalqının vahid mövqeyi, dövlətin qətiyyətli siyasəti və həyata keçirilən ardıcıl addımlar ölkəyə qarşı yönəlmiş təzyiqlərin və müxtəlif kampaniyaların qarşısını alıb. İlham Əliyev 8 Noyabr və 20 Sentyabr tarixlərinin Azərbaycan tarixində xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb.
Dövlət başçısı çıxışında Yeni Azərbaycan Partiyasının yaradılmasının Azərbaycanın sonrakı uğurlarında mühüm rol oynadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, 1992-ci ilin noyabrında Naxçıvanda keçirilən təsis qurultayı ölkənin gələcək inkişafı və dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm mərhələ olub.
İlham Əliyev Ulu Öndər Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışının Azərbaycanın dövlətçiliyinin qorunmasında və ölkənin parçalanma təhlükəsindən xilas edilməsində həlledici rol oynadığını qeyd edib. Prezident bildirib ki, Heydər Əliyevin siyasi xətti bu gün də Azərbaycanın inkişaf strategiyasının əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirir.
Dövlət başçısının sözlərinə görə, müstəqillik, dövlətçilik, iqtisadi müstəqillik və güclü hərbi potensial Azərbaycanın strateji inkişafının əsas dayaqları olaraq qalır. O qeyd edib ki, son illərdə həyata keçirilən siyasət nəticəsində Azərbaycan beynəlxalq müstəvidə nüfuzlu və etibarlı tərəfdaşa çevrilib.
İlham Əliyev qarşıda duran əsas vəzifələrdən birinin hərbi gücün daha da artırılması olduğunu bildirib. Prezident qeyd edib ki, hazırda Azərbaycanla Ermənistan arasında münaqişə və müharibə yoxdur, sərhədlərdə sakitlik hökm sürür, sülh müqaviləsi paraflanıb və tərəflər arasında təmaslar davam edir. Bununla belə, dünyada və regionda baş verən proseslərin təhlükəsizlik məsələlərinə daim diqqət yetirilməsini tələb etdiyini vurğulayıb.
Prezident Azərbaycanın istənilən hərbi təxribata cavab verməyə hazır olmalı olduğunu və ölkənin hərbi və təhlükəsizlik sahələrinə təqribən 9 milyard manat vəsaitin ayrılması nəzərdə tutulduğunu bildirib.
Dövlət başçısı Azərbaycanın bu gün sabitlik və təhlükəsizlik şəraitində yaşadığını diqqətə çatdırıb. Eyni zamanda, ideoloji təhlükəsizliyin də fiziki təhlükəsizlik qədər vacib olduğunu qeyd edən İlham Əliyev internet, kiberhücumlar və süni intellekt dövründə informasiya və ideoloji təxribatlara qarşı mübarizənin əhəmiyyətini vurğulayıb. Bu istiqamətdə təhsilin, savadlılığın və vətənpərvərliyin əsas amillər olduğunu bildirib.
Xarici siyasət məsələlərinə toxunan Prezident Azərbaycanın müstəqil siyasət yürütməyə davam edəcəyini deyib. İlham Əliyev Azərbaycanın müxtəlif ölkələrlə geniş və çoxşaxəli əlaqələr qurduğunu, beynəlxalq təşkilatlarda rolunun artdığını qeyd edib.
Prezident İslam həmrəyliyinin gücləndirilməsi istiqamətində Azərbaycanın birləşdirici rolunu da vurğulayıb. O bildirib ki, Azərbaycan D-8 təşkilatına üzv olub və İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı ilə sıx əlaqələr saxlayır.
İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın Çin və ABŞ-la strateji tərəfdaşlıq münasibətləri qurduğunu da diqqətə çatdırıb. Prezident Azərbaycanın heç bir düşərgəyə qoşulmadan milli maraqlara əsaslanan müstəqil xarici siyasət həyata keçirdiyini bildirib.
İqtisadi və sosial məsələlərə toxunan dövlət başçısı gələn il minimum əməkhaqqının, pensiyaların və sosial müavinətlərin artırılacağını açıqlayıb. O bildirib ki, bu siyasət Azərbaycan əhalisinin rifahının ildən-ilə yaxşılaşdırılmasına xidmət edir.
Enerji məsələlərindən danışan İlham Əliyev Azərbaycanın dünya miqyasında müxtəlif enerji resurslarını istehsal, hasil və ixrac edən nadir ölkələrdən biri olduğunu bildirib. O, enerji təhlükəsizliyinin milli təhlükəsizliyin mühüm tərkib hissəsi olduğunu və Azərbaycanın bu sahədə rolunun daha da artacağını qeyd edib.
Dövlət başçısı nəqliyyat sektorunun da ölkənin geosiyasi əhəmiyyətini artıran əsas amillərdən biri olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Azərbaycan ərazisindən keçən tranzit yüklərin həcminin orta müddətdə 30 milyon tona çatdırılması qarşıya məqsəd qoyulub. Bu istiqamətdə Orta Dəhliz və Şimal-Cənub Dəhlizinin imkanlarının genişləndirilməsi nəzərdə tutulur.
İlham Əliyev Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpasının qarşıda duran əsas vəzifələrdən biri olduğunu bildirib. Prezident qeyd edib ki, bu bölgələrin inkişafına indiyədək 28 milyard manat vəsait ayrılıb, hazırda Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda 96 min insan yaşayır, çalışır və təhsil alır. 48 yaşayış məntəqəsində keçmiş məcburi köçkünlərin məskunlaşdığını bildirən dövlət başçısı qarşıdakı illərdə “Böyük Qayıdış” prosesinin daha da sürətləndiriləcəyini deyib.
Prezident çıxışının sonunda Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvlərinin qarşıda duran tarixi vəzifələrin icrasında fəal iştirak edəcəyinə əminliyini ifadə edib və partiyaya yeni qələbələr arzulayıb.
Sevil Əliyeva
Abşeron rayonu, Güzdək qəsəbə tam orta məktəbinin direktoru
28-09-2026, 22:02
Cavidan Həzizadə yazır:
Gənclərin ictimai həyatda
fəallığı niyə vacibdir?
Gənclər cəmiyyətin gələcəyini formalaşdıran əsas qüvvələrdən biridir. Onların ictimai həyatda fəal iştirakı həm şəxsi inkişaf, həm də cəmiyyətin tərəqqisi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Könüllülük, sosial layihələr, tələbə təşkilatları, ictimai təşəbbüslər və maarifləndirici fəaliyyətlər gənclərə liderlik, komanda işi, məsuliyyət və ünsiyyət bacarıqları qazandırır. Eyni zamanda, gənclərin sosial problemlərin həllinə töhfə verməsinə imkan yaradır.
Müasir rəqəmsal dövrdə sosial media da ictimai fəallığın mühüm vasitəsinə çevrilib. Lakin fəallıq yalnız paylaşım etməklə deyil, real təşəbbüslər və faydalı fəaliyyətlərlə ölçülməlidir.
Fəal gənclər cəmiyyətin problemlərinə biganə qalmır, yeni ideyalar irəli sürür və dəyişikliklərə öz töhfələrini verirlər. Buna görə də gənclərin ictimai həyata cəlb olunması həm bu günün, həm də gələcəyin daha məsuliyyətli və fəal cəmiyyətinin formalaşması üçün vacibdir.
Cavidan Həzizadə
Müvəkkil Hüquq Mərkəzinin Gənclər Klubunun rəhbərinin müavini
16-09-2026, 19:09
BEYNƏLXALQ HÜQUQUN
TƏNTƏNƏSİ Və REGİONAL
SÜLHƏ QARŞI RADİKAL
ERMƏNİ REAKSİYASININ
TƏHLİLİ
Cənubi Qafqaz regionu Azərbaycanın 2020-ci il Vətən müharibəsində qazandığı tarixi Zəfərdən və suverenliyini tam bərpa etməsindən sonra yeni bir inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. Azad edilmiş ərazilərin beynəlxalq aləmə inteqrasiyası və formalaşmış yeni status-kvonun qəbul edilməsi prosesinin mühüm tərkib hissələrindən biri də Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpus nümayəndələrinin, beynəlxalq təşkilatların rəhbərlərinin və hərbi attaşelərin mütəmadi olaraq bu bölgələrə səfərlərinin təşkil edilməsidir. Ölkəmizdə fəaliyyət göstərən xarici səfirliklərin iştirakı ilə baş tutan növbəti genişmiqyaslı Qarabağ və Şərqi Zəngəzur səfəri növbəti dəfə Ermənistanın daxilindəki müəyyən radikal və revanşist dairələrdə dərin siyasi böhran və isterikaya səbəb olmuşdur. Bu reaksiya regionda gedən normallaşma prosesinə zərbə vurmaqla yanaşı, həm də beynəlxalq hüququn təməl prinsiplərinə qarşı açıq bir çağırışdır.
Hüquqi Müstəvi: Müstəqil Dövlətin Suveren Hüququ və Beynəlxalq Legitimlik
Erməni radikal qüvvələrinin, eləcə də erməni kilsəsi və diasporunun xarici diplomatları Qarabağa səfər etdikləri üçün hədəf alması ilk növbədə hüquqi savadsızlığın və reallıq hissinin itirilməsinin göstəricisidir. BMT prinsiplərinə və beynəlxalq hüquqa əsasən, Qarabağ və Şərqi Zəngəzur Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq səviyyədə tanınmış suveren ərazisidir.
Rəsmi Bakının öz suveren torpaqlarında diplomatik heyət üçün hərəkət marşrutu təyin etməsi, bərpa layihələrini nümayiş etdirməsi sırf daxili işidir və hər hansı üçüncü tərəflə müzakirə predmeti ola bilməz. Diplomatların bu səfərlərdə tam heyətlə iştirak etməsi isə dünya birliyinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü birmənalı şəkildə dəstəkləməsinin və Ermənistanın keçmiş irredentist iddialarının qüvvədən düşdüyünü qəbul etməsinin vizual təsdiqidir.
İdeoloji Böhran: "Urbisid"in İfşası və Tarixi Saxtakarlıq Qorxusu
Radikal erməni dairələrinin aqressiv ritorikasının arxasında dayanan əsas amillərdən biri, Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərdə gerçəkləşdirdiyi nəhəng bərpa-quruculuq işlərinin xarici dövlətlərin nümayəndələri tərəfindən yerindəcə müşahidə olunmasıdır. 30 illik işğal dövründə törədilmiş vandalizm, məscidlərin və tarixi abidələrin dağıdılması (urbisid) faktları bu səfərlər vasitəsilə dünya paytaxtlarına hesabat şəklində göndərilir.
Bundan əlavə, diplomatların Qarabağdakı qədim Alban-Udi mədəni irsinə (məsələn, Xudavəng və Gəncəsər monastırları) baş çəkməsi erməni revanşistlərinin onilliklər ərzində formalaşdırdığı tarixi saxtakarlıq mifini darmadağın edir. Bu səbəbdən həm kilsə, həm də radikal media resursları diplomatları guya "Azərbaycanın propaqandasında iştirak etməkdə" ittiham edərək marginal təhdidlər səsləndirirlər.
Regional Sülhə Təhdid: Revanşizm Kimin Dəyirmanına Su Tökür?
Azərbaycan və Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması və sülh müqaviləsinin imzalanması istiqamətində addımların atıldığı bir vaxtda, İrəvandakı radikal qüvvələrin xarici elçilərə qarşı qarayaxma kampaniyası yürütməsi Ermənistan cəmiyyətinin daxilində sülhə müqavimət göstərən ciddi elementlərin hələ də qaldığını nümayiş etdirir. Qərbi Azərbaycan İcması başda olmaqla, bir çox ictimai institutlar bu cür destruktiv addımları iki ölkə arasında etimad mühitinin zədələnməsinə yönəlmiş birbaşa təxribat kimi qiymətləndirirlər. Sülh gündəliyinə kölgə salmaq cəhdləri Ermənistanı regional logistik və iqtisadi layihələrdən kənarda saxlamaqla yanaşı, onun suveren dövlət kimi gələcək inkişaf perspektivlərini də heçə endirir.
Nəticə
Azərbaycanda fəaliyyət göstərən diplomatik missiyaların Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfərləri sadəcə növbəti protokol tədbiri deyil. Bu, beynəlxalq hüququn təntənəsi, ədalətin bərpası və bölgədə geriyədönməz şəkildə bərqərar olmuş yeni geosiyasi reallığın rəsmən qəbuludur. Ermənistanın radikal və revanşist qüvvələrinin nümayiş etdirdiyi aqressiv və tamamilə qəbuledilməz reaksiya regionda sülh arxitekturasının qurulmasını ləngitsə də, Azərbaycan dövlətinin iradəsi və beynəlxalq hüququn gücü qarşısında iflasa məhkumdur. Cənubi Qafqazın gələcəyi radikal çağırışlarda deyil, suverenliyə hörmət və daxili işlərə müdaxilə edilməməsi prinsiplərinə əsaslanan davamlı sülhdədir.
Almaz Ülvi
Filologiya elmləri doktoru, professor
16-09-2026, 15:18
Sülhə gedən yol
tarixi həqiqətdən keçir
Azərbaycanla Ermənistan arasında uzun illər davam edən münaqişə təkcə iki dövlət arasında ərazi məsələsi olmayıb. Bu qarşıdurmanın arxasında tarix, milli yaddaş, mədəni irs və insanların yaşadığı ağır hadisələr dayanır. Ona görə də bu gün regionda sülhün bərqərar olması üçün yalnız siyasi razılaşmalar kifayət etmir. Hər iki cəmiyyətdə yeni reallıqlara münasibət dəyişməlidir.
Ermənistan cəmiyyətində Azərbaycana, xüsusilə Qarabağ və Şərqi Zəngəzur məsələsinə münasibətdə səslənən bəzi fikirlər narahatlıq doğurur. Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini bərpa edib. Bu reallığın qəbul olunması Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin gələcəyi üçün əsas şərtlərdən biridir. Keçmişdə baş verən hadisələrə müxtəlif yanaşmalar çoxdur, lakin keçmiş münaqişəni yenidən gündəmə gətirən, ərazi iddialarını və revanş düşüncəsini gücləndirən çağırışlar yeni qarşıdurmalara səbəb ola bilər.
Azərbaycan ərazisində fəaliyyət göstərən diplomatik nümayəndəliklərə münasibət məsələsi də diqqət çəkən mövzulardandır. Diplomatik münasibətlər dövlətlər arasında əlaqələrin əsas vasitələrindən biridir. Xarici diplomatların fəaliyyəti qəbul edən ölkənin qanunlarına və beynəlxalq normalara uyğun həyata keçirilməlidir. Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi məsələsində başqa dövlətlərin və ya ayrı-ayrı qüvvələrin müdaxilə xarakterli mövqe nümayiş etdirməsi təbii olaraq Azərbaycanda etirazla qarşılanır.
Burada əsas məsələ yalnız ayrı-ayrı şəxslərin söylədiyi fikirlər deyil. Daha ciddi məsələ belə fikirlərin cəmiyyətdə necə qarşılanması və siyasi mühitə necə təsir etməsidir. Əgər bir ölkədə revanş düşüncələri geniş yayılırsa, bu, sülhə olan inamı zəiflədə bilər. Əksinə, cəmiyyətlər gələcəyə baxmağı bacarmalı, yeni müharibələr deyil, yeni əməkdaşlıq imkanları haqqında düşünməlidirlər.
Tarix məsələsi də Azərbaycan və Ermənistan arasında ən həssas mövzulardan biridir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yerləşən tarixi və mədəni abidələr bu torpaqların zəngin keçmişindən xəbər verir. Bu irsə münasibətdə əsas prinsip tarixi faktlara hörmət etmək və mədəni abidələri qorumaq olmalıdır.
Tarixi yalnız siyasi məqsədlərlə izah etmək düzgün deyil. Hər bir xalqın tarixində müxtəlif dövrlər, müxtəlif mədəni təsirlər və müxtəlif hadisələr olub. Buna görə də tarixə münasibətdə elmi araşdırmalara, tarixi mənbələrə və faktlara əsaslanmaq daha doğru yoldur. Hər hansı tarixi abidənin və ya mədəni irsin mənsubiyyətini müəyyənləşdirərkən də emosiyalar deyil, elmi faktlar əsas götürülməlidir.
Qafqaz Albaniyası irsi də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın qədim tarixinin mühüm hissəsini təşkil edən bu irs ölkəmizin ərazisində müxtəlif tarixi və mədəni izlər qoyub. Alban irsi ilə bağlı məsələlər müxtəlif mübahisələrin mövzusu olsa da, belə məsələlərin elmi müstəvidə araşdırılması daha məqsədəuyğundur. Tarixi irs siyasi qarşıdurmanın alətinə çevirilməməlidir.
Bu gün Azərbaycan cəmiyyətini narahat edən əsas məsələlərdən biri də Ermənistan daxilində revanşist qüvvələrin mövcudluğudur. Hər bir ölkədə müxtəlif siyasi baxışların olması mümkündür. Lakin siyasi fikir ərazi iddialarına, düşmənçiliyə və yeni qarşıdurma çağırışlarına çevrildikdə artıq bu, yalnız daxili məsələ olaraq qalmır. Belə yanaşmalar qonşu ölkələr arasında münasibətlərə də təsir göstərir.
Ermənistan hakimiyyətinin və siyasi qüvvələrin məsuliyyəti məhz burada başlayır. Cəmiyyətdə sülh düşüncəsinin möhkəmlənməsi üçün siyasi liderlər öz çıxışlarında diqqətli olmalıdırlar. Müharibənin ağrısını yaşamış iki xalq arasında münasibətləri yaxşılaşdırmaq asan deyil. Bunun üçün illərlə davam edən düşmənçilik hissinin tədricən aradan qaldırılması lazımdır.
Parlament rəhbərlərinin və digər yüksək vəzifəli şəxslərin səsləndirdiyi fikirlər isə daha böyük məsuliyyət tələb edir. Çünki belə şəxslərin hər bir açıqlaması cəmiyyətə təsir göstərir. Siyasi xadimlərin çıxışları insanlarda yeni qarşıdurma gözləntisi yaratmamalı, əksinə, sülhə və sabitliyə xidmət etməlidir.
Azərbaycan xalqı müharibənin nə demək olduğunu yaxşı bilir. Buna görə də sülh istəyi zəiflik kimi başa düşülməməlidir. Əksinə, əldə edilmiş nəticələrdən sonra bölgədə uzunmüddətli sabitliyin yaradılması Azərbaycanın və bütövlükdə regionun marağındadır. Bunun üçün qarşılıqlı hörmət və etimad vacibdir.
Sülh yalnız sənəd imzalamaqla yaranmır. Sülh həm də insanların düşüncəsində yaranmalıdır. Bunun üçün hər iki tərəfdə qarşılıqlı nifrəti artıran fikirlərdən uzaqlaşmaq, keçmişin ağrılı səhifələrindən nəticə çıxarmaq və gələcəyə baxmaq lazımdır.
Azərbaycan və Ermənistanın gələcək münasibətləri düşmənçilik üzərində deyil, qonşuluq və qarşılıqlı hörmət üzərində qurulmalıdır. Bunun üçün Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyi qəbul edilməli, revanşist çağırışlara son qoyulmalı, tarixi və mədəni irslə bağlı məsələlərə obyektiv yanaşılmalıdır.
Ən başlıcası isə yeni nəsillərə müharibə və düşmənçilik deyil, sülh və əməkdaşlıq düşüncəsi aşılanmalıdır. Çünki bu gün verilən siyasi mesajlar sabahın münasibətlərini formalaşdırır. Regionda davamlı sülh istəyiriksə, keçmişdən dərs çıxarmalı, tarixi təhrif etməməli və gələcəyi yeni qarşıdurmalar deyil, qarşılıqlı anlaşma üzərində qurmalıyıq.
Vüqar Bəşirov
Abşeron RİH başçısının Aşağı Güzdək qəsəbə İƏD üzrə nümayəndəsi
15-06-2026, 12:29
Bir imza ilə başlayan
yeni strateji dövr
2021-ci il iyunun 15-də Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən Şuşa şəhərində imzalanan “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi” iki qardaş ölkə arasındakı münasibətlərin tarixində yeni mərhələnin əsasını qoydu. Məhz Milli Qurtuluş Günündə imzalanan bu sənəd Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının, strateji tərəfdaşlığının və müttəfiqliyinin ən yüksək siyasi ifadəsi kimi qiymətləndirilir.
Şuşa Bəyannaməsi siyasi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat, müdafiə, təhlükəsizlik, təhsil, mədəniyyət və digər strateji istiqamətlər üzrə əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsini nəzərdə tutur. Sənəd iki dövlət arasında əlaqələri keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəldərək qarşılıqlı fəaliyyətin hüquqi və siyasi əsaslarını möhkəmləndirib.
Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, Bəyannamənin əsasında Ulu Öndər Heydər Əliyevin “Bir millət, iki dövlət” və Mustafa Kamal Atatürkün “Azərbaycanın sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir” kəlamlarında ifadə olunan qardaşlıq fəlsəfəsi dayanır. Şuşada imzalanan bu sənəd Azərbaycan və Türkiyə xalqlarının ortaq tarixi, milli-mənəvi dəyərləri və gələcək inkişaf hədəflərinin təzahürü kimi mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Şuşa Bəyannaməsi regionda sülhün, sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə xidmət edən mühüm siyasi sənəd hesab olunur. Bəyannamədə nəzərdə tutulan əməkdaşlıq mexanizmləri Cənubi Qafqazda inteqrasiya proseslərini sürətləndirir, yeni iqtisadi və nəqliyyat layihələrinin həyata keçirilməsinə geniş imkanlar yaradır.
Sənədin mühüm istiqamətlərindən biri iqtisadi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsidir. Qarşılıqlı investisiyaların təşviqi, ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi və nəqliyyat - kommunikasiya imkanlarının artırılması iki ölkənin iqtisadi qüdrətinin daha da güclənməsinə xidmət edir. Xüsusilə Zəngəzur dəhlizi və Orta Dəhliz çərçivəsində həyata keçirilən layihələr Azərbaycan və Türkiyənin Avropa ilə Asiya arasında strateji körpü rolunu daha da gücləndirir.
Bəyannamə müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın inkişafını da prioritet istiqamət kimi müəyyənləşdirib. Tərəflər hərbi əməkdaşlığın genişləndirilməsi, müdafiə sənayesi sahəsində birgə layihələrin həyata keçirilməsi, silahlı qüvvələrin müasir tələblərə uyğun inkişaf etdirilməsi və qarşılıqlı təhlükəsizliyin təmin olunması ilə bağlı mühüm razılaşmalar əldə ediblər. Bu istiqamətdə əməkdaşlıq hər iki ölkənin müdafiə qabiliyyətinin möhkəmləndirilməsinə və regional təhlükəsizliyin təmin olunmasına töhfə verir.
Şuşa Bəyannaməsində xarici siyasət sahəsində koordinasiyanın gücləndirilməsi də xüsusi yer tutur. Tərəflər beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstəyi davam etdirmək, regional və qlobal məsələlərdə ortaq mövqedən çıxış etmək barədə razılığa gəliblər. Bu yanaşma Azərbaycan və Türkiyənin beynəlxalq nüfuzunun daha da artmasına şərait yaradır.
Sənəddə informasiya siyasəti və diaspor fəaliyyəti üzrə əməkdaşlıq da əksini tapıb. Xaricdə yaşayan azərbaycanlı və türk icmalarının birgə fəaliyyətinin genişləndirilməsi, informasiya mübadiləsinin gücləndirilməsi və media sahəsində koordinasiyanın artırılması qarşıya qoyulan əsas məqsədlər sırasındadır.
Şuşa Bəyannaməsi həm də Ermənistanda revanşist meyillərə qarşı mühüm siyasi mesaj kimi dəyərləndirilir. Sənəd Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinə yönələn hər hansı təhdidlərə qarşı qətiyyətli mövqeni ortaya qoyur və iki qardaş dövlətin strateji həmrəyliyini nümayiş etdirir.
Bəyannamənin imzalanmasından sonra hər il iyunun 15-də Şuşada bu tarixi sənədin əhəmiyyətinə həsr olunan konfranslar keçirilir. Son illərdə təşkil olunan beynəlxalq tədbirlərdə Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin inkişafı, Türk dünyasının gələcəyi, regional təhlükəsizlik və yeni geosiyasi çağırışlar geniş müzakirə olunur.
Bu gün Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin strateji yol xəritəsi kimi çıxış edir. Sənəd iki dövlət arasında sarsılmaz müttəfiqliyin, ortaq maraqların və qardaşlıq münasibətlərinin daha da möhkəmlənməsinə xidmət etməklə yanaşı, regionda sülhün, təhlükəsizliyin və əməkdaşlığın gücləndirilməsinə mühüm töhfə verir.
Rəhman Mehdiyev
Vətən müharibəsi şəhidi Rəşad Mehdiyevin atası, qazi
8-06-2026, 20:04
İstanbul Bəyannaməsi imzalandı
İstanbulda Azərbaycan, Türkiyə və Gürcüstan xarici işlər nazirlərinin 10-cu Üçtərəfli Görüşü keçirilib.
Xarici İşlər Nazirliyi xəbər verir ki, görüş Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidanın dəvəti ilə baş tutub. Tədbirdə Azərbaycanın xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov və Gürcüstanın Baş nazirinin müavini, xarici işlər naziri Maka Botçorişvilinin iştirakı ilə İstanbul bəyannaməsi imzalanıb.
Nazirlər üç ölkə arasında mövcud olan strateji tərəfdaşlığın, qarşılıqlı hörmət və etimada əsaslanan münasibətlərin daha da inkişaf etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.
Tərəflər bir daha dövlətlərin suverenliyi, ərazi bütövlüyü və beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədlərinin toxunulmazlığına qarşılıqlı dəstəklərini ifadə ediblər. Bununla yanaşı, regional sülh, təhlükəsizlik və sabitliyin qorunmasının regionun inkişafı üçün əsas şərt olduğu bildirilib.
Görüşdə enerji və nəqliyyat layihələri xüsusi diqqət mərkəzində olub. Nazirlər Bakı-Tbilisi-Ceyhan boru kəməri və Cənub Qaz Dəhlizinin Avropa və regionun enerji təhlükəsizliyinə strateji töhfəsini qeyd ediblər.
Bəyanatda Orta Dəhliz çərçivəsində Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolunun əhəmiyyəti vurğulanıb, Axalkalaki Beynəlxalq Dəmir Yolu Stansiyasında modernləşdirmə işlərinin tamamlanması alqışlanıb.
Tərəflər yaşıl enerji, aşağı karbonlu texnologiyalar, tranzit imkanlarının genişləndirilməsi, rəqəmsal transformasiya və regional bağlantının gücləndirilməsi istiqamətində əməkdaşlığın davam etdirilməsinə sadiq olduqlarını bildiriblər.
Nazirlər terrorizm, transmilli cinayətkarlıq, kibertəhdidlər, insan alveri və narkotik qaçaqmalçılığı ilə mübarizə sahəsində koordinasiyanın gücləndirilməsinin vacibliyini də qeyd ediblər.
Görüşün yekununda növbəti – On Birinci Üçtərəfli Görüşün 2027-ci ildə Gürcüstanda keçirilməsi barədə razılıq əldə olunub.
Sorğu
Saytımızda hansı mövzulara daha çox yer verilməsini istəyirsiniz?
Son buraxılışımız
Facebook səhifəmiz
Təqvim
| « Noyabr 2026 » | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Be | Ça | Ç | Ca | C | Ş | B |
| 1 | ||||||
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 | ||||||
Reklam
Hava
Valyuta
Reklam
Sayğac
Ən çox baxılanlar
Köşə
Xəbər lenti
Foto
Zəngilanın dirçəliş
və qayıdış dövrü
Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifəsi olan Vətən müharibəsi bizə təkcə torpaqlarımızı deyil, ləyaqətimizi, qürurumuzu qaytardı. Həmin qürurun ən parlaq ünvanlarından biri də Zəngilandır. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlanan Zəfər yürüşü zamanı şərqdən, Cəbrayıl istiqamətindən düşmənə vurulan sarsıdıcı zərbələr nəticəsində Azərbaycan Ordusu 30-dan çox yaşayış məntəqəsini azad edərək Zəngilanın inzibati hüdudlarına çatdı. Oktyabrın 18-də rayonun tam azad edilməsi uğrunda genişmiqyaslı əməliyyata start verildi və cəmi iki gün sonra, oktyabrın 20-də Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyev xalqa müraciətində Havalı, Zərnəli, Məmmədbəyli, Həkəri, Şərifan, Birinci Muğanlı kəndlərinin və Zəngilan şəhərinin işğaldan azad edildiyini elan etdi. Beləliklə, Zəngilan döyüşləri nəticəsində 1 şəhər, 4 qəsəbə və 49 kənd düşmən tapdağından xilas edildi və bununla da 132 kilometrlik Azərbaycan-İran dövlət sərhədi tam bərpa olundu. İşğalın bitməsindən dərhal sonra sərhəd boyunca zəruri istehkam və mühafizə işlərinə başlanıldı.
Qərbi zəngəzurlular Zəngilan şəhidliyində
Bu tarixi qələbənin əbədiləşdirilməsi üçün 2020-ci il noyabrın 26-da “Zəngilanın azad olunmasına görə” medalı təsis edildi və 6974 hərbi qulluqçumuz bu medalla təltif olundu. Prezidentin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə isə 20 oktyabr tarixi Zəngilan şəhəri günü kimi rəsmiləşdirildi. Zəngilanın azad olunması Böyük Qayıdışın başlanğıcı oldu. Bu gün dövlətin ən böyük hədəfi həmin torpaqları yenidən həyatla doldurmaqdır. 2026-cı il 1 oktyabr tarixinə olan məlumata görə, Zəngilan şəhərində 84 ailə, yəni 339 nəfər, Ağalı kəndində 234 ailə, yəni 1017 nəfər, Məmmədbəyli kəndində isə 179 ailə, yəni 903 nəfər öz doğma ocağına qayıdıb. Köçürülən ailələr peşə və bacarıqlarına uyğun olaraq müxtəlif dövlət qurumlarında, tikinti şirkətlərində, tikiş fabrikində və digər sahələrdə işlə təmin edilirlər.Bu qayıdışın dünyaya nümunə olan simvolu isə Ağalı kəndidir. Ağalı təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın ən müasir kəndlərindən biri hesab olunur. Burada “ağıllı kənd” konsepsiyası tam şəkildə tətbiq edilib. Dayanıqlı inkişafın təmin olunması üçün sosial-iqtisadi xidmətlər ən yüksək texnologiyalarla qurulub. Kəndin enerji təminatı ekoloji cəhətdən tam təmizdir, Həkəri çayı üzərində 3 turbindən ibarət Arximed tipli su elektrik stansiyası və gücü 325 kilovat olan günəş panelləri quraşdırılıb. Evlərdə istilik xərclərini azaltmaq üçün kombinə edilmiş sistemlər, mətbəx sobası və yüksək səmərəli elektrod boilerlər var. Suyun isidilməsi üçün günəş kollektorlarından, çirkab suların təmizlənməsi üçün bioloji təmizləmə qurğularından istifadə olunur.
Kənddə GPON texnologiyası ilə yüksək sürətli internet, İP TV, video müşahidə kameraları, ağıllı işıq dirəkləri və avtomatik hava müşahidə stansiyaları var. Əhalinin rahatlığı üçün Tele-səhiyyə, E-təhsil və digər elektron xidmətlər, ASAN, DOST, məktəb, bağça, tibb məntəqəsi, kiçik və orta biznesə dəstək mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Ümumi sahəsi 2 hektardan çox olan park salınıb. Bütün bunlar onu göstərir ki, Ağalı kəndi sadəcə yaşayış məntəqəsi deyil, gələcəyin kənd modelidir. Nazirlər Kabinetinin 30 oktyabr 2023-cü ildə təsdiq etdiyi Baş Plana əsasən şəhərin 2040-cı ilədək inkişafı üçün böyük vəsait ayrılıb. 2022-ci ildə təməli qoyulan 104 mənzilli ilk yaşayış kompleksinin açılışı 2026-cı ildə olub. Kompleksin ərazisi 2 hektardan artıqdır və burada 12 bina, o cümlədən 4 ədəd üçmərtəbəli 60 mənzilli və 8 ədəd ikimərtəbəli 44 mənzilli evlər tikilib.
Azad Zəngilanın qonaqları
Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı bu bölgənin inkişafı üçün mühüm faktora çevrilib. Zəngəzur dəhlizinin hava infrastrukturu ilə gücləndirilməsi baxımından hava limanı strateji əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda Horadiz-Zəngilan-Ağbənd dəmir yolunun inşası da böyük strateji əhəmiyyətə malikdir. Bu yol azad edilmiş torpaqlara həm vətəndaşların qayıdışı, həm də yüklərin daşınması üçün tarixi imkan yaradır. Artıq yolun birinci mərhələsi üzrə böyük hissə tamamlanıb və Araz İqtisadi Zonası Sənaye Parkına yüklər daşınır. Horadiz-Cəbrayıl-Zəngilan-Ağbənd avtomobil yolunun uzunluğu 126,3 kilometrdir, illik buraxılış qabiliyyəti 15 milyon tondur və layihənin 2026-cı ilin ikinci yarısında yekunlaşdırılması nəzərdə tutulur. İşğal dövründə tövlə kimi istifadə olunan XIX əsrə aid Zəngilan şəhər məscidi Heydər Əliyev Fondu tərəfindən bərpa olunub. Bərpa-tikinti işləri çərçivəsində tarixi məscid konservasiya edilib və onun yanında düzbucaqlı planlı, iki minarəli yeni məscid inşa edilib. Yeni məsciddə 220 və 100 nəfərlik ibadət zalları yaradılıb. Rayonun gələcəyi üçün turizm və kənd təsərrüfatı da unudulmayıb. 2024-cü il mayın 18-də Ağalı kəndində, Həkəri çayı vasitəsilə yaradılmış süni gölün sahilində “Ağalı” hoteli açılıb. Zəngilan İstirahət Kompleksində 111 nömrəli hotelin təməli 2023-cü il mayın 4-də qoyulub. 2026-cı il mayın 10-da isə “Zəngilan City Park Hotel”in təməli qoyulub. Kənd təsərrüfatı sahəsində isə “Dost Aqropark” layihəsi həyata keçirilir. Azərbaycan və Türkiyə şirkətlərinin birgə layihəsi olan bu kompleks tam başa çatdıqda 500 nəfəri işlə təmin edəcək və 100 milyon dollar sərmayə qoyulacaq. Layihənin birinci mərhələsində 5200 kvadratmetr qapalı, 113 min kvadratmetr açıq tipli heyvandarlıq kompleksləri, sosial obyektlər, kafe, kinoteatr tikilib.
Beləliklə, Zəngilan bu gün sadəcə işğaldan azad edilmiş bir rayon deyil, Azərbaycan dövlətinin qüdrətinin, iradəsinin və gələcəyə olan inamının canlı rəmzidir. Burada hər daş, hər tikilən ev, hər qayıdan ailə 30 illik həsrətin sonu və Böyük Qayıdışın əbədi başlanğıcıdır.
Mahnur Hüseynova
Xırdalan şəhər 8 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru
Video
"Vətən Qəhrəmanları" Şəhid İlyas Nəsirov
All rights reserved ©2012 Butov.az
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!