2-02-2022, 22:19
“Ahıllara və Tənhalara Dəstək” İctimai Birliyi Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə “Cəmiyyətə örnək olan Şəhid və qazi analarına mənəvi dəstəyimizi davam etdirək” layihəsinə start verib.
Təşkilatın sədri Ruhiyyə Məmmədovanın Butov.az-a verdiyi məlumata görə, layihə çərçivəsində Şəhidlərimizin xatirəsini əbədiləşdirmək məqsədilə Bakı şəhərinin Xətai rayonunun ərazisində ağacəkmə kampaniyası təşkil olunacaq. Həmin məkanda 300-dən artıq ağac əkiləcək. Yerli əhalinin, Şəhid və qazi ailələrinin iştirakı ilə “Şəhidlər Parkı” salınacaq.
QHT sədri daha sonra əlavə edib ki, Bakı şəhərinin Mədəniyyət Evlərinin birində Şəhid və qazi ailərinin, digər insanların iştirakı ilə Vətən müharibəsində, fədakar oğularımızdan bəhs edən filmin və bədii kompazisiyanın nümayişi keçiriləcək. Tədbirdə pandemiya şəraiti nəzərə alınaraq 40 nəfər iştirak edəcək. Bundan əlavə Gəncə şəhərinə səfərlərimiz təşkil olunacaq. Bu səfərlərdə əsas məqsəd Gəncədə Şəhid anaları ilə təmasları genişləndirmək olacaq. Onlara sosial-psixoloji dəstək göstəriləcək.
2-02-2022, 18:49
Qarabağın Xankəndi şəhərindəki VOMA terror qruplaşmasının mahiyyətinə bir nəzər
“ANAJ” saytı, 02.02.2022 (http://www.anaj.ir/?p=26938)
“ANAJ”-ın eksklüziv açıqlaması: VOMA (Voxj Mnalu Arvest) silahlı qruplaşması Ermənistanda fəaliyyət göstərən terror təşkilatlarından biridir.
Bu terror təşkilatının Dağlıq Qarabağ qolu uzun müddətdir ki, fəaliyyət göstərib və 300-ə yaxın erməni və əcnəbi kürdləri əsasən internet vasitəsilə öz sıralarına cəlb edib, müxtəlif düşərgələrdə təlim keçdikdən sonra Azərbaycan Respublikasına qarşı müharibədə istifadə edib.
Bu günlərdə erməni terror təşkilatı VOMA-nın Xankəndidə nümayəndəliyi açılıb.
Livan, Suriya, Kanada, Fransa və bir çox digər Avropa ölkələrindən olan erməni muzdlularının VOMA-ya üzv olduqları və Azərbaycan Respublikasına qarşı döyüşdükləri artıq təsdiqlənib.
Təşkilat həm İrəvandan, həm də dünyanın müxtəlif ölkələrindəki erməni diaspor təşkilatlarından külli miqdarda maliyyə yardımı alır.
“Asala” kimi erməni terror qruplaşmaları və kürd PKK terror təşkilatı ilə sıx əlaqələri olan VOMA son iki ildə Azərbaycan Respublikasına qarşı davamlı olaraq terrorçular hazırlamışdır.
Beynəlxalq konvensiyalar Ermənistanı VOMA bazasında terrorçu muzdluların hazırlanmasını və maliyyələşdirilməsini dayandırmağa çağırıb. VOMA özünün rəsmi saytında Ermənistan hökumətindən heç bir yardım almadığını iddia etsə də, bu, tamamilə həqiqətə uyğun deyil və Ermənistan hökumətindən ciddi yardım alır.
Hazırda təşkilata uzun müddət Ermənistanın xüsusi xidmət orqanlarında xidmət etmiş və son Qarabağ müharibəsində iştirak etmiş Vova Vartanov adlı terrorçu rəhbərlik edir.
Özünü Qaregin Njdenin varisi kimi görən Vova Vartanov erməni diasporunun imkanlarından istifadə edərək yeni üzvlər cəlb edir.
VOMA kimi erməni terror qruplarının Dağlıq Qarabağdakı fəaliyyəti dayandırılmasa, heç kim təminat verə bilməz ki, Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ cəbhəsində xidmət edən əsgər və hərbçilərinə qarşı təxribat törədilməyəcək.
2-02-2022, 13:43
Yoxluğun və ayrılığın dəyəri onun insan qəlbində yaratdığı təəssüratların dərəcəsindən asılıdır. İnsan var sağlığında özünün, dostlarının və yaxınlarının dəyərini yazılı şəkildə kağıza köçürür ki, əminlik yaratsın, yazdıqlarını oxusunlar, insan da var istedaddır, talantdır, amma özündən sonra haqqında nəyisə bilənlərə möhtac olur. İnanır ki, bir vaxt həyatda olmayan çağlarda onunla bağlı boşluqları dostları, həmkarları, insanlığı dəyərləndirənlər, yaxınları, eyni zamanda doğmaları dolduraraq ruhunun daim şad olmasına əminlik yaradarlar. Sağlığında zəngin xatirələr yaradanların içində yaradıcılığımın lirik qəhrəmanı, əziz və bənzərsiz dostum, sözün ən dürüst mənasında istedadlı alim, ləyaqətli vətəndaş, orijinal insan olan və indi xatirələrdə yaşayan professor Əlikram Mirhəsən oğlu Tağıyevdən yazmaq hamının arzusudur. Onunla tanışlığımız 1964-cü ildən başladı. Mən Azərbaycan Dövlət Universitetində (indiki Bakı dövlət Universiteti) filologiya, o isə Xarici Dillər Universitetinin İngilis dili fakültəsində oxuyurduq. İlk günlər bir-birimiz haqda çox az məlumat və təəssüratımız var idi, bir-birimizin qəlbinə dərindən nüfuz edə bilməmişdik.
Əlikramı tələbəlikdən tanımağımda əsas səbəbkar orta məktəbdə 11 il bir sinifdə oxuduğumuz Fikrət Allahquluzadə idi. Fikrət kimi həmyerlisi və dostu olanın daha çox dostu peyda ola bilərdi. Əlikramla Fikrətin bir dost kimi ingilis dili fakültəsində eyni qrupda oxumaları mənim xeyrimə oldu. Mən onun timsalında o dövrün bir çox tanınmış alimləri ilə tanış olmaqdan zövq alırdım.
İnstitutun tələbəlik dövrü bitdikdən sonra yollar şaxələndi, hərəmiz bir istiqamət götürüb irəlilədik. Böyük yollar cığırlara ayrıldığı, şaxələndiyi kimi, cığırlar da böyük yollara tələsir.
Əlikram öz ömrünün cığırı ilə getdi və sonra da böyük əbədiyyət yoluna qoşuldu. Mən Əlikramın sədaqətli dostu və mənim südqardaşım Nurəli müəllimin vəfatı günündə uşaq kimi kövrəldiyini də, adi vaxtlarda tükənməz səmimiyyətini də, ata kimi müdrikliyini də görmüşəm, hətta elmi məsələlərin həllində çətinliklərə məruz qalanların birinə də “yox”, “bu gün olmaz”, “sonra baxarıq” kriteriyalardan yanaşdığının şahidi olmamışam. İstər elm ocağı olan Elmlər Akademiyasında, istərsə də “hikmətisevərlik” mənası kəsb edən fəlsəfədən dediyi dərslərinə tələbələri, magistrantları, dissertantları, eyni zamanda doktorantları biganə deyildilər. Deyirlər müəllimin xarakterini onun tələbələrindən yaxşı bilən heç bir psixoloq tapılmaz. O, çox təmkinli, həm də səbrli olmağı qədər də alicənab idi. İnsanlar təkrarolunmaz xilqətdir. Bütün antropoloji tədqiqatlar da bunu sübut edir. Əlikram bütün ömrü boyu özü oldu, özünü kiməsə oxşatmadı, lakin bu bənzərsizliyin özündə bizə məlum olan bütün insanlıq sifətləri cəmləşmişdi. Onun hərəkət və əməlləri öz qəlbinin, ruhunun əks-sədası, təzahürü idi. Bütün bu sadaladığım keyfiyyətləri yaxşı dərk edən laborantlar, kiçik elmi işçilərdən başlamış baş elmi içilərə qədər hamı Əlikramın rəhbərlik etdiyi şöbədə fəaliyyət göstərmək, onun məsləhətlərindən faydalanmağı üstün sayırdılar. Heç təsadüfi deyildir ki, Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutunun keçmiş Politologiya (indiki siyasətin fəlsəfəsi), “Heydər Əliyevin siyasi irsi və azərbaycançılıq fəlsəfəsi” və “Məntiq” şöbələrində çalışanlar – Fikrət Nəbiyev, Səidə Məmmədova, Arif Bünyatov, Tağı Bəşirov, Həlimə Qafarova, Kamran Məmmədov, Sevinc Quliyeva, Şahin Bağırov, Davud Həşimov, Etibar Əsədov, Nailə Əlicanova, Məlahət Tağıyeva, Şəfəq Hacıyeva və yüzlərlə digər elmi içi Əlikram müəllimin yoxluğuna sanki inanmayanlar kimi Əlikramlı günlərin sevgisi, şirin duyğuları ilə yaşayırlar. O, hamıya özü kimi inanırdı. Yalanı həqiqət kimi uydurub danışanları da axıra qədər dinləyir, məsləhətini əsirgəmirdi. Tələbəlik dövrümün son nailiyyəti kimi diplom işimlə maraqlanıb mövzunun adı üzərində dayanaraq təkidlə deyirdi: “Əli, “Nizaminin əsərlərində ədalətli hökmdar məsələsi” çox yaxşı elmi əsər kimi gələcəkdə dissertasiya mövzusu olaraq müdafiə edilə bilər”. Mənim bu fikirlə razılaşmağıma nə marağım, nə də bir niyyətim vardı. Amma illər keçdi, Əlikram müəllimlə 15 ildən sonra südqardaşım Nurəlinin yanında olarkən rastlaşdım. 1992-ci ildən fəaliyyətə başlayan AMEA-nın Milli Münasibətlər İnstitutuna oranın direktoru, tələbə yoldaşım Vaqif Arzumanlının məsləhəti və Əlikramın iştirakı ilə elmi işçi qəbul edildim. Əlikram ədalətin, düzlüyün pozulduğu məqamlarda tövrünü pozmadan, işlərin ədalət meyarından nizama düşməsinə daha çox çalışır, hamımızda nikbinlik əhval-ruhiyyəsi yaradırdı. Arada məni çağırıb “Nizaminin əsərlərində ədalətli hökmdar məsələsi” mövzusunda vaxtilə yazdığım diplom işimi monoqrafiya kimi tərtibata salıb çap etdirməyimdə israrlı oldu. Onun adi söhbətində, danışığında, düşüncə və mühakimələrində güclü məntiq, inandırıcılıq və elmi ümumiləşdirmə olurdu. Bu, onun fikrini, alim portretini tamamlayırdı, alim xarakterinin bütövlüyünü təsdiq edirdi. Mənəvi bolluq onun varlığına elə sirayət eləmişdi ki, o həmişə maddi cəhətdən də böyük görünürdü. Əlikram əsl alim və pedaqoq kimi minlərlə tələbənin sevimli müəllimi, inam, etiqad simvolu idi. Bunun səbəbləri də informasiyanın bu qədər əhatəli, zəngin, qarışıq və mürəkkəb olduğu bir zəmanədə dinləyiciləri maraqlandırmaq, onları özünə cəlb eləmək çətinliyini asanlaşdırmağın yollarını yaxşı bilirdi. Əlikramın ölümündə də bir ölümsüzlük, nikbinlik, təmkinlik müşahidə olunurdu. Ölümündən bir həftə qabaq iki dəfə ona zəng vurdum, halını soruşdum. Tez-tez gülüb deyirdi: “Ay Əli, artıq qatar dayanıb, irəli getmir, gileylənməyə də əsas yoxdur.” Mən isə onu inandırmaq məqsədi ilə möcüzələrin olması faktları ilə ovundurur, nikbinliyinə davam etməsini məsləhət bilir, arabir mollalara məxsus sözlər işlədərək onu güldürürdüm.
Əlikram Yusif peyğəmbər qədər təmiz, gözü tox, etibarlı, məğrur, sözündə bütöv, dediyinin ağası olan bir insan idi. Biz belə bir insanı itirdik. O, öz boyunu sıxan, gözə girməyən böyük alim idi. Amma özünü kiçiltdikcə daha da böyük görünürdü. Onda alimlik iddiası yox, alimlik istedadı, alimlik səbri var idi. Böyük alim ola-ola Əlikram özünü şagird, tələbə kimi aparırdı. Heç vaxt bildiyi və öyrəndiyinin üstündə dayanıb onu təsdiq etməzdi. Onun alim təbiətində Sokratdan miras qalan bir aforizmin izi vardı: “Bircə onu bilirəm ki, heç nə bilmirəm!” O, heç kimin daha savadlı, daha bilikli olmaq hüququnu inkar etmirdi. O, faydalı spektisizmin əleyhinə deyildi, lakin nihilizm onun təbiətinə yad idi. O, heç kimdən seçilmək istəmirdi, lakin dərhal seçilirdi. Televiziya verilişləri gedən kanallara dəfələrlə dəvət olunsa da etiraz edir, necə deyərlər, gözə girməkdən, şan-şöhrət vurğunu olmaqdan qaçırdı. Məclislərin baş tərəfində yox, xoş tərəfində oturmağa üstünlük verirdi.
Əlikramı sevənlərin bir çoxu dünyasını dəyişsə də, orta və gənc nəslin nümayəndələri onu sevməkdə, anmaqda davam edir, ona rəhmətlər oxuyur, dərin hüznlə başsağlığı verirlər. Xalq şairi Səməd Vurğunun bir bəndlik şeiri elə bil ki, İnstitutun baş direktoru İlham Məmmədzadə, Eynulla Mədətli, Rəfiqə Əzimova, Müstəqil Ağayev, Sakit Hüseynov, Azər Mustafayev, Əbülhəsən Abbasov, Əli Abbasov, Həcər Abdallı, Füzuli Qurbanov, Adil Həşimov, Rafael Hacıyev, Rəna Mirzəzadə, Sevinc Həsənova, Həbib Hüseynov, Lalə Möhsümova, Ziba Ağayeva, Məmmədağa Sərdarov, Sənan Həsənov, Məhəmməd Cəbrayılov, Telman Quliyev, Qabil Camalov, Əli İbrahimov, Azad Cəfərov və Əlisa Əhmədov kimi elm adamları, etibarlı dostlarının qəlbindəkilərini ifadə edir:
Ölüm sevinməsin qoy, ömrünü vermir bada,
El qədrini canından daha əziz bilənlər.
Şirin bir xatirə tək qalacaqdır dünyada
Sevərək yaşayanlar, sevilərək ölənlər.
Əziz dostumuz, unudulmaz qardaşımız Əlikram Tağıyev haqqında söylədiklərim mənə elə gəlir ki, onu sevənlərin, fəlsəfə, sosiologiya və filologiya elmi ilə məşğul olanların əksəriyyətinin ürəyindəndir. Çünki yaxşı insanlar haqqında yaxşı dostlar həmişə həmrəydir. Dostlara, qardaşlara, bizimlə həmrəy olanlara müraciətlə yazdığım dostumuz, professor Əlikram Tağıyevə həsr etdiyim elegiya məzmunlu şeir onun ruhu qarşısında baş əyib sevgimizi ehtiva etmək hissləri və düşüncəsinin məhsuludur:
Ey dost!
Dostumuz, professor Əlikram Tağıyevə elegiya
Dərin qüssə-kədər içindəyik biz
Məhzunluğu yandırır bizləri, ey dost!
Belə ayrılığa dözmür qəlbimiz
Silinmir ağlamaq izləri, ey dost!
İnsandan ayrılan o, artıq ruhdur,
Bir də baxıb gördük həyatda yoxdur,
Vay-şivən etsək də bizə günahdır,
Kövrəltdi nə yaman əzizləri, dost!
İnsanlıq axtardı tapa bilmədi,
Bəzisi güldüsə o heç gülmədi.
Görüşmək istədik yaxın gəlmədi,
Uca Tanrım sevir təmizləri, dost!
O, bir Əli kimi ikram olundu
Pərvanə kimi başımıza dolandı
Diogen kimi axtarışa yollandı
Yol ölçür hamının gözləri, ey dost!
Dalğınam, yoxluğuna ağlaram çox
Elə bir təsəlli verənim də yox
Olsam da bundan belə həyatda tox
Yaşar Əlikramın sözləri, ey dost!
Əli İmanqulu oğlu İbrahimov
AMEA, Fəlsəfə və Sosiologiya İnstitutu, “Heydər Əliyevin siyasi irsi və azərbaycançılıq fəlsəfəsi” şöbəsinin aparıcı elmi işçisi, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
2-02-2022, 13:11
ABŞ Azərbaycanı Rusiya əleyhinə olan layihəsinə qoşmağa çalışır – Bakının cavabı nə olacaq?
"Gas Infrastructure Europe”ın yanvarın 25-nə olan məlumatına görə, Avropa Birliyinin yeraltı qaz anbarlarından yayda vurulan qazın həcminin dörddə üçündən çoxu, yəni 75,9% -i, 36,3 milyard kubmetri istifadə olunub. Mövcud vəziyyətdən xəbərdar olan Rusiya isə AB-yə qarşı qaz təzyiqindən maksimum dərəcədə istifadə edir. Rəsmi Moskva Ukrayna mövzusunda təzyiqlərə görə Avropanı qaz ixracını dayandıracağı ilə hədələyib.
Avropa Birliyi ölkələrinin qaz tələbatının təxminən 40 faizini Rusiya ödəyir. Kreml əmindir ki, Avropa ölkələri bütün hallarda Rusiya qazından imtina edə bilməyəcək. Məsələ ondadır ki, Avropa Birliyi ölkələrinin Rusiya qazına yeganə alternativi ABŞ-dır. Lakin ABŞ-ın Avropa ilə birbaşa quru bağlantısı və boru kəməri olmadığından bu təlabatın tam ödənilməsi mümkün deyil. Digər tərəfdən rəsmi Vaşinqton Avropaya qazı sıxılmış halda tankerlə satır. Bu isə həm baha başa gəlir, həm də vaxt itkisinə səbəb olur. Bunla belə, rəsmi Vaşinqton Avropanı Rusiyanın qaz asılılığından xilas edə biləcəyini düşünür.
Azərbaycan Avropanın qaz ehtiyacını ödəyə bilərmi?
ABŞ Avropanın qaz asılılığını azaltmaq üçün alternativ ölkələr olan Azərbaycan, Qətər, Misir və Əlcəzairlə danışıqlar aparır. Təsadüfi deyil ki, Aİ-nin xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali komissarı Josep Borrell də diplomatiyanın uğursuz olacağı, Rusiyanın tədarükünü kəsmək və ya dayandırmaq qərarına gələcəyi təqdirdə ABŞ, Qətər və Azərbaycandan qaz tədarükünü artırmaq məsələsini nəzərdən keçirdiklərini deyib.
Avropa İttifaqının energetika üzrə komissarı Kadri Simson fevralın 4-də Azərbaycana, fevralın 7-də isə ABŞ-a səfər edəcək. Simpson "Cənub” qaz dəhlizi iştirakçısı olan ölkələ nazirlərinin görüşündə iştirak etmək üçün Azərbaycana gələcək. Fevralın 7-də isə o və Avropa İttifaqının xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Jozep Borrell ABŞ-da energetika üzrə Avropa İttifaqı-ABŞ Şurasının iclasında iştirak edəcəklər.
Göründüyü kimi Qərb və ABŞ mövcud vəziyyətin belə davam etməsini istəmir və adekvat tədbrilər görmək niyyətindədir.
İndiki halda rəsmi Bakıdan Avropa ölkələrinə qaz satışını artırması istənilsə də, texniki olaraq bu mümkün deyil. Məsələ ondadır ki, Azərbaycan hazırda TANAP və TAP boru xəttləri üzərindən bir çox Avropa ölkələrinə qaz satır. Hətta hazırda bəzi ölkələrdə Azərbaycanın qaz payı artır. Bununla belə Azərbaycanın Avropaya satdığı qazın həcmi Rusiyanın satdığı qazın həcmindən çox azdır. Digər tərəfdən, rəsmi Bakının satdığı qazın böyük bir qismini Türkiyə alır.
Azərbaycan Türkmənistanın paytaxtı Aşqabad şəhərində İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) XV Zirvə Toplantısında imzaladığı Azərbaycan-İran-Türkmənistan qaz mübadiləsinə dair üçtərəfli saziş ilə mövcud qaz satışını 1,5-2 milyard kubmetrədək artırsa da, bu da kifayət deyil.
Azərbaycan situasiyadan qazanclı çıxa bilər!
ABŞ və Qərbin Rusiyaya qarşı Azərbaycanı alternativ görməsi ölkəmiz üçün olduqca vacibdir. Rəsmi Bakı mövcud vəziyyətdən maksimum dərəcədə istifadə etməlidir: Birincisi, hazırkı vəziyyət rəsmi Bakının Avropa və ABŞ-ın nəzərlərində əhəmiyyətini daha da artırır. Qərb Avropaya qaz nəqlinin artmasını istəyirsə, Azərbaycana bu sahədə maliyyə və texnoloji yardım etməli, investisiya qoyuluşunu artırmalıdır. Mövcud texnologiya və texnika şübhəsiz hasil edilən qazın həcminə də təsir edəcək.
Digər tərəfdən, Qərbin və ABŞ-ın Azərbaycana bu qədər önəm verməsi rəsmi Moskvanın Bakıya baxışını dəyişə bilər. Düzdür, Azərbaycanın mövcud vəziyyətdə Qərbin və ABŞ-ın istəyi ilə Rusiya ilə qarşıdurmaya gedəcəyi ehtimalı azdır. Bununla belə Kremldən müəyyən məsələlərdə hansısa güzəştlər əldə edə bilərik.
Turan Rzayev
"Gas Infrastructure Europe”ın yanvarın 25-nə olan məlumatına görə, Avropa Birliyinin yeraltı qaz anbarlarından yayda vurulan qazın həcminin dörddə üçündən çoxu, yəni 75,9% -i, 36,3 milyard kubmetri istifadə olunub. Mövcud vəziyyətdən xəbərdar olan Rusiya isə AB-yə qarşı qaz təzyiqindən maksimum dərəcədə istifadə edir. Rəsmi Moskva Ukrayna mövzusunda təzyiqlərə görə Avropanı qaz ixracını dayandıracağı ilə hədələyib.
Avropa Birliyi ölkələrinin qaz tələbatının təxminən 40 faizini Rusiya ödəyir. Kreml əmindir ki, Avropa ölkələri bütün hallarda Rusiya qazından imtina edə bilməyəcək. Məsələ ondadır ki, Avropa Birliyi ölkələrinin Rusiya qazına yeganə alternativi ABŞ-dır. Lakin ABŞ-ın Avropa ilə birbaşa quru bağlantısı və boru kəməri olmadığından bu təlabatın tam ödənilməsi mümkün deyil. Digər tərəfdən rəsmi Vaşinqton Avropaya qazı sıxılmış halda tankerlə satır. Bu isə həm baha başa gəlir, həm də vaxt itkisinə səbəb olur. Bunla belə, rəsmi Vaşinqton Avropanı Rusiyanın qaz asılılığından xilas edə biləcəyini düşünür.
Azərbaycan Avropanın qaz ehtiyacını ödəyə bilərmi?
ABŞ Avropanın qaz asılılığını azaltmaq üçün alternativ ölkələr olan Azərbaycan, Qətər, Misir və Əlcəzairlə danışıqlar aparır. Təsadüfi deyil ki, Aİ-nin xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali komissarı Josep Borrell də diplomatiyanın uğursuz olacağı, Rusiyanın tədarükünü kəsmək və ya dayandırmaq qərarına gələcəyi təqdirdə ABŞ, Qətər və Azərbaycandan qaz tədarükünü artırmaq məsələsini nəzərdən keçirdiklərini deyib.
Avropa İttifaqının energetika üzrə komissarı Kadri Simson fevralın 4-də Azərbaycana, fevralın 7-də isə ABŞ-a səfər edəcək. Simpson "Cənub” qaz dəhlizi iştirakçısı olan ölkələ nazirlərinin görüşündə iştirak etmək üçün Azərbaycana gələcək. Fevralın 7-də isə o və Avropa İttifaqının xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Jozep Borrell ABŞ-da energetika üzrə Avropa İttifaqı-ABŞ Şurasının iclasında iştirak edəcəklər.
Göründüyü kimi Qərb və ABŞ mövcud vəziyyətin belə davam etməsini istəmir və adekvat tədbrilər görmək niyyətindədir.
İndiki halda rəsmi Bakıdan Avropa ölkələrinə qaz satışını artırması istənilsə də, texniki olaraq bu mümkün deyil. Məsələ ondadır ki, Azərbaycan hazırda TANAP və TAP boru xəttləri üzərindən bir çox Avropa ölkələrinə qaz satır. Hətta hazırda bəzi ölkələrdə Azərbaycanın qaz payı artır. Bununla belə Azərbaycanın Avropaya satdığı qazın həcmi Rusiyanın satdığı qazın həcmindən çox azdır. Digər tərəfdən, rəsmi Bakının satdığı qazın böyük bir qismini Türkiyə alır.
Azərbaycan Türkmənistanın paytaxtı Aşqabad şəhərində İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) XV Zirvə Toplantısında imzaladığı Azərbaycan-İran-Türkmənistan qaz mübadiləsinə dair üçtərəfli saziş ilə mövcud qaz satışını 1,5-2 milyard kubmetrədək artırsa da, bu da kifayət deyil.
Azərbaycan situasiyadan qazanclı çıxa bilər!
ABŞ və Qərbin Rusiyaya qarşı Azərbaycanı alternativ görməsi ölkəmiz üçün olduqca vacibdir. Rəsmi Bakı mövcud vəziyyətdən maksimum dərəcədə istifadə etməlidir: Birincisi, hazırkı vəziyyət rəsmi Bakının Avropa və ABŞ-ın nəzərlərində əhəmiyyətini daha da artırır. Qərb Avropaya qaz nəqlinin artmasını istəyirsə, Azərbaycana bu sahədə maliyyə və texnoloji yardım etməli, investisiya qoyuluşunu artırmalıdır. Mövcud texnologiya və texnika şübhəsiz hasil edilən qazın həcminə də təsir edəcək.
Digər tərəfdən, Qərbin və ABŞ-ın Azərbaycana bu qədər önəm verməsi rəsmi Moskvanın Bakıya baxışını dəyişə bilər. Düzdür, Azərbaycanın mövcud vəziyyətdə Qərbin və ABŞ-ın istəyi ilə Rusiya ilə qarşıdurmaya gedəcəyi ehtimalı azdır. Bununla belə Kremldən müəyyən məsələlərdə hansısa güzəştlər əldə edə bilərik.
Turan Rzayev
2-02-2022, 13:10
"Gas Infrastructure Europe”ın yanvarın 25-nə olan məlumatına görə, Avropa Birliyinin yeraltı qaz anbarlarından yayda vurulan qazın həcminin dörddə üçündən çoxu, yəni 75,9% -i, 36,3 milyard kubmetri istifadə olunub. Mövcud vəziyyətdən xəbərdar olan Rusiya isə AB-yə qarşı qaz təzyiqindən maksimum dərəcədə istifadə edir. Rəsmi Moskva Ukrayna mövzusunda təzyiqlərə görə Avropanı qaz ixracını dayandıracağı ilə hədələyib.
Avropa Birliyi ölkələrinin qaz tələbatının təxminən 40 faizini Rusiya ödəyir. Kreml əmindir ki, Avropa ölkələri bütün hallarda Rusiya qazından imtina edə bilməyəcək. Məsələ ondadır ki, Avropa Birliyi ölkələrinin Rusiya qazına yeganə alternativi ABŞ-dır. Lakin ABŞ-ın Avropa ilə birbaşa quru bağlantısı və boru kəməri olmadığından bu təlabatın tam ödənilməsi mümkün deyil. Digər tərəfdən rəsmi Vaşinqton Avropaya qazı sıxılmış halda tankerlə satır. Bu isə həm baha başa gəlir, həm də vaxt itkisinə səbəb olur. Bunla belə, rəsmi Vaşinqton Avropanı Rusiyanın qaz asılılığından xilas edə biləcəyini düşünür.
Azərbaycan Avropanın qaz ehtiyacını ödəyə bilərmi?
ABŞ Avropanın qaz asılılığını azaltmaq üçün alternativ ölkələr olan Azərbaycan, Qətər, Misir və Əlcəzairlə danışıqlar aparır. Təsadüfi deyil ki, Aİ-nin xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali komissarı Josep Borrell də diplomatiyanın uğursuz olacağı, Rusiyanın tədarükünü kəsmək və ya dayandırmaq qərarına gələcəyi təqdirdə ABŞ, Qətər və Azərbaycandan qaz tədarükünü artırmaq məsələsini nəzərdən keçirdiklərini deyib.
Avropa İttifaqının energetika üzrə komissarı Kadri Simson fevralın 4-də Azərbaycana, fevralın 7-də isə ABŞ-a səfər edəcək. Simpson "Cənub” qaz dəhlizi iştirakçısı olan ölkələ nazirlərinin görüşündə iştirak etmək üçün Azərbaycana gələcək. Fevralın 7-də isə o və Avropa İttifaqının xarici işlər və təhlükəsizlik siyasəti üzrə ali nümayəndəsi Jozep Borrell ABŞ-da energetika üzrə Avropa İttifaqı-ABŞ Şurasının iclasında iştirak edəcəklər.
Göründüyü kimi Qərb və ABŞ mövcud vəziyyətin belə davam etməsini istəmir və adekvat tədbrilər görmək niyyətindədir.
İndiki halda rəsmi Bakıdan Avropa ölkələrinə qaz satışını artırması istənilsə də, texniki olaraq bu mümkün deyil. Məsələ ondadır ki, Azərbaycan hazırda TANAP və TAP boru xəttləri üzərindən bir çox Avropa ölkələrinə qaz satır. Hətta hazırda bəzi ölkələrdə Azərbaycanın qaz payı artır. Bununla belə Azərbaycanın Avropaya satdığı qazın həcmi Rusiyanın satdığı qazın həcmindən çox azdır. Digər tərəfdən, rəsmi Bakının satdığı qazın böyük bir qismini Türkiyə alır.
Azərbaycan Türkmənistanın paytaxtı Aşqabad şəhərində İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) XV Zirvə Toplantısında imzaladığı Azərbaycan-İran-Türkmənistan qaz mübadiləsinə dair üçtərəfli saziş ilə mövcud qaz satışını 1,5-2 milyard kubmetrədək artırsa da, bu da kifayət deyil.
Azərbaycan situasiyadan qazanclı çıxa bilər!
ABŞ və Qərbin Rusiyaya qarşı Azərbaycanı alternativ görməsi ölkəmiz üçün olduqca vacibdir. Rəsmi Bakı mövcud vəziyyətdən maksimum dərəcədə istifadə etməlidir: Birincisi, hazırkı vəziyyət rəsmi Bakının Avropa və ABŞ-ın nəzərlərində əhəmiyyətini daha da artırır. Qərb Avropaya qaz nəqlinin artmasını istəyirsə, Azərbaycana bu sahədə maliyyə və texnoloji yardım etməli, investisiya qoyuluşunu artırmalıdır. Mövcud texnologiya və texnika şübhəsiz hasil edilən qazın həcminə də təsir edəcək.
Digər tərəfdən, Qərbin və ABŞ-ın Azərbaycana bu qədər önəm verməsi rəsmi Moskvanın Bakıya baxışını dəyişə bilər. Düzdür, Azərbaycanın mövcud vəziyyətdə Qərbin və ABŞ-ın istəyi ilə Rusiya ilə qarşıdurmaya gedəcəyi ehtimalı azdır. Bununla belə Kremldən müəyyən məsələlərdə hansısa güzəştlər əldə edə bilərik.
Turan Rzayev
2-02-2022, 12:39
2-02-2022, 11:46
2-02-2022, 11:19
Sorğu
Saytımızda hansı mövzulara daha çox yer verilməsini istəyirsiniz?
Son buraxılışımız
Facebook səhifəmiz
Reklam
Hava
Valyuta
Reklam
Sayğac
Ən çox baxılanlar
Köşə
Xəbər lenti
Foto
Zəngilanın dirçəliş
və qayıdış dövrü
Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifəsi olan Vətən müharibəsi bizə təkcə torpaqlarımızı deyil, ləyaqətimizi, qürurumuzu qaytardı. Həmin qürurun ən parlaq ünvanlarından biri də Zəngilandır. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlanan Zəfər yürüşü zamanı şərqdən, Cəbrayıl istiqamətindən düşmənə vurulan sarsıdıcı zərbələr nəticəsində Azərbaycan Ordusu 30-dan çox yaşayış məntəqəsini azad edərək Zəngilanın inzibati hüdudlarına çatdı. Oktyabrın 18-də rayonun tam azad edilməsi uğrunda genişmiqyaslı əməliyyata start verildi və cəmi iki gün sonra, oktyabrın 20-də Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyev xalqa müraciətində Havalı, Zərnəli, Məmmədbəyli, Həkəri, Şərifan, Birinci Muğanlı kəndlərinin və Zəngilan şəhərinin işğaldan azad edildiyini elan etdi. Beləliklə, Zəngilan döyüşləri nəticəsində 1 şəhər, 4 qəsəbə və 49 kənd düşmən tapdağından xilas edildi və bununla da 132 kilometrlik Azərbaycan-İran dövlət sərhədi tam bərpa olundu. İşğalın bitməsindən dərhal sonra sərhəd boyunca zəruri istehkam və mühafizə işlərinə başlanıldı.
Qərbi zəngəzurlular Zəngilan şəhidliyində
Bu tarixi qələbənin əbədiləşdirilməsi üçün 2020-ci il noyabrın 26-da “Zəngilanın azad olunmasına görə” medalı təsis edildi və 6974 hərbi qulluqçumuz bu medalla təltif olundu. Prezidentin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə isə 20 oktyabr tarixi Zəngilan şəhəri günü kimi rəsmiləşdirildi. Zəngilanın azad olunması Böyük Qayıdışın başlanğıcı oldu. Bu gün dövlətin ən böyük hədəfi həmin torpaqları yenidən həyatla doldurmaqdır. 2026-cı il 1 oktyabr tarixinə olan məlumata görə, Zəngilan şəhərində 84 ailə, yəni 339 nəfər, Ağalı kəndində 234 ailə, yəni 1017 nəfər, Məmmədbəyli kəndində isə 179 ailə, yəni 903 nəfər öz doğma ocağına qayıdıb. Köçürülən ailələr peşə və bacarıqlarına uyğun olaraq müxtəlif dövlət qurumlarında, tikinti şirkətlərində, tikiş fabrikində və digər sahələrdə işlə təmin edilirlər.Bu qayıdışın dünyaya nümunə olan simvolu isə Ağalı kəndidir. Ağalı təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın ən müasir kəndlərindən biri hesab olunur. Burada “ağıllı kənd” konsepsiyası tam şəkildə tətbiq edilib. Dayanıqlı inkişafın təmin olunması üçün sosial-iqtisadi xidmətlər ən yüksək texnologiyalarla qurulub. Kəndin enerji təminatı ekoloji cəhətdən tam təmizdir, Həkəri çayı üzərində 3 turbindən ibarət Arximed tipli su elektrik stansiyası və gücü 325 kilovat olan günəş panelləri quraşdırılıb. Evlərdə istilik xərclərini azaltmaq üçün kombinə edilmiş sistemlər, mətbəx sobası və yüksək səmərəli elektrod boilerlər var. Suyun isidilməsi üçün günəş kollektorlarından, çirkab suların təmizlənməsi üçün bioloji təmizləmə qurğularından istifadə olunur.
Kənddə GPON texnologiyası ilə yüksək sürətli internet, İP TV, video müşahidə kameraları, ağıllı işıq dirəkləri və avtomatik hava müşahidə stansiyaları var. Əhalinin rahatlığı üçün Tele-səhiyyə, E-təhsil və digər elektron xidmətlər, ASAN, DOST, məktəb, bağça, tibb məntəqəsi, kiçik və orta biznesə dəstək mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Ümumi sahəsi 2 hektardan çox olan park salınıb. Bütün bunlar onu göstərir ki, Ağalı kəndi sadəcə yaşayış məntəqəsi deyil, gələcəyin kənd modelidir. Nazirlər Kabinetinin 30 oktyabr 2023-cü ildə təsdiq etdiyi Baş Plana əsasən şəhərin 2040-cı ilədək inkişafı üçün böyük vəsait ayrılıb. 2022-ci ildə təməli qoyulan 104 mənzilli ilk yaşayış kompleksinin açılışı 2026-cı ildə olub. Kompleksin ərazisi 2 hektardan artıqdır və burada 12 bina, o cümlədən 4 ədəd üçmərtəbəli 60 mənzilli və 8 ədəd ikimərtəbəli 44 mənzilli evlər tikilib.
Azad Zəngilanın qonaqları
Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı bu bölgənin inkişafı üçün mühüm faktora çevrilib. Zəngəzur dəhlizinin hava infrastrukturu ilə gücləndirilməsi baxımından hava limanı strateji əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda Horadiz-Zəngilan-Ağbənd dəmir yolunun inşası da böyük strateji əhəmiyyətə malikdir. Bu yol azad edilmiş torpaqlara həm vətəndaşların qayıdışı, həm də yüklərin daşınması üçün tarixi imkan yaradır. Artıq yolun birinci mərhələsi üzrə böyük hissə tamamlanıb və Araz İqtisadi Zonası Sənaye Parkına yüklər daşınır. Horadiz-Cəbrayıl-Zəngilan-Ağbənd avtomobil yolunun uzunluğu 126,3 kilometrdir, illik buraxılış qabiliyyəti 15 milyon tondur və layihənin 2026-cı ilin ikinci yarısında yekunlaşdırılması nəzərdə tutulur. İşğal dövründə tövlə kimi istifadə olunan XIX əsrə aid Zəngilan şəhər məscidi Heydər Əliyev Fondu tərəfindən bərpa olunub. Bərpa-tikinti işləri çərçivəsində tarixi məscid konservasiya edilib və onun yanında düzbucaqlı planlı, iki minarəli yeni məscid inşa edilib. Yeni məsciddə 220 və 100 nəfərlik ibadət zalları yaradılıb. Rayonun gələcəyi üçün turizm və kənd təsərrüfatı da unudulmayıb. 2024-cü il mayın 18-də Ağalı kəndində, Həkəri çayı vasitəsilə yaradılmış süni gölün sahilində “Ağalı” hoteli açılıb. Zəngilan İstirahət Kompleksində 111 nömrəli hotelin təməli 2023-cü il mayın 4-də qoyulub. 2026-cı il mayın 10-da isə “Zəngilan City Park Hotel”in təməli qoyulub. Kənd təsərrüfatı sahəsində isə “Dost Aqropark” layihəsi həyata keçirilir. Azərbaycan və Türkiyə şirkətlərinin birgə layihəsi olan bu kompleks tam başa çatdıqda 500 nəfəri işlə təmin edəcək və 100 milyon dollar sərmayə qoyulacaq. Layihənin birinci mərhələsində 5200 kvadratmetr qapalı, 113 min kvadratmetr açıq tipli heyvandarlıq kompleksləri, sosial obyektlər, kafe, kinoteatr tikilib.
Beləliklə, Zəngilan bu gün sadəcə işğaldan azad edilmiş bir rayon deyil, Azərbaycan dövlətinin qüdrətinin, iradəsinin və gələcəyə olan inamının canlı rəmzidir. Burada hər daş, hər tikilən ev, hər qayıdan ailə 30 illik həsrətin sonu və Böyük Qayıdışın əbədi başlanğıcıdır.
Mahnur Hüseynova
Xırdalan şəhər 8 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru
Video
"Vətən Qəhrəmanları" Şəhid İlyas Nəsirov
All rights reserved ©2012 Butov.az
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!