Neftdən asılılığı azaltmaq üçün qanunları dəyişdilər

Səudiyyə Ərəbistanı neftdən asılığı azaltmaq üçün bir sıra dəyişikliklərə gedib.
Cəmi bir neçə ay ərzində hakimiyyət orqanları kirayə haqlarını dondurdu, xarici vətəndaşlara (Məkkə və Mədinədə də daxil olmaqla) daşınmaz əmlak almağa icazə verdi, spirtli içki satışı qaydalarını yumşaltdı və fond bazarını qlobal investorlar üçün açdı.
Səbəb dəyişkən neft qiymətləri ilə daha da ağırlaşan xroniki büdcə və cari hesab kəsiridir.
İqtisadiyyatı tarazlaşdırmaq üçün krallığın infrastruktur və meqalayihələrin maliyyələşdirilməsinə və dövlətin yükünü azaltmağa kömək etməli olan birbaşa xarici investisiyalara ehtiyacı var.
Məqsəd 2026-cı ildə 47 milyard dollar, 2027-ci ilə qədər isə təxminən 60 milyard dollar birbaşa xarici investisiya cəlb etməkdir, lakin xalis investisiya axını 2022-ci ildən bəri azalmaqdadır.
Səudiyyə Ərəbistanı da on milyardlarla dollar gəlir əldə edə biləcək genişmiqyaslı özəlləşdirmə və kapital bazarının liberallaşdırılmasına başlayır.

Hadrutda görüləcək işlərə 8 milyon ayrıldı

"Tikilməkdə Olan Obyektlərin Müdiriyyəti" Publik Hüquqi Şəxsi tərəfindən Hadrut qəsəbəsinin bərpası çərçivəsində mühüm satınalma elan edilib.
Layihə çərçivəsində Hadrut qəsəbəsinin xarici su təchizatı, tullantı su şəbəkəsi və müvafiq qurğuların tikintisi nəzərdə tutulur.
Sözügedən infrastruktur işlərinin həyata keçirilməsi üçün müəyyən edilmiş ehtimal olunan qiymət 8 776 266,52 azn təşkil edir.
Bu investisiya qəsəbənin dayanıqlı su və kanalizasiya sistemi ilə təmin olunmasında həlledici rol oynayacaq.

Naxçıvanın enerji təminatına 5,8 milyon ayrıldı

Naxçıvanda enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi və elektrik təchizatı infrastrukturunun müasirləşdirilməsi istiqamətində növbəti irimiqyaslı layihəyə start verilir.
"Azərişıq" Açıq Səhmdar Cəmiyyəti tərəfindən Naxçıvan ərazisində yeni paylayıcı elektrik şəbəkələrinin qurulması məqsədilə irihəcmli tender elan edilib.
Layihə çərçivəsində Naxçıvan şəhərinin Qaraxanbəy və Bulqan kəndləri, həmçinin Culfa rayonunun Əbrəqunus kəndi üzrə komplekt transformator məntəqələrinin (KTM) quraşdırılması, eləcə də 10 və 0,4 kV-luq paylayıcı elektrik şəbəkələrinin inşası və yenidən qurulması nəzərdə tutulur.
Tender üçün müəyyən edilən məbləğ 5 800 097,82 azn (beş milyon səkkiz yüz min doxsan yeddi manat səksən iki qəpik) təşkil edir.

Sel daşqınlarına qarşı 7 milyonluq işlər görüləcək

Azərbaycan Respublikasında çay sularının daşması nəticəsində yaranan təhlükələrin qarşısının alınması və infrastrukturun qorunması məqsədilə növbəti iri layihələrə start verilir.
"Tikilməkdə Olan Obyektlərin Müdiriyyəti" Publik Hüquqi Şəxsi Astara və Tərtər rayonlarında sel və daşqın sularından mühafizə tədbirlərinin həyata keçirilməsi üçün iki böyük tender elan edib.
Astara rayonu: Pensərçayın daşması ehtimalına qarşı Siyəkü, Pensər və Şiyəkəran kəndlərində yaşayış evlərinin, həyətyanı və təsərrüfat sahələrinin mühafizəsi təmin ediləcək. Bu istiqamət üzrə 3.046.185,34 AZN vəsait ayrılıb.
Tərtər rayonu: Tərtərçay ətrafında aparılacaq işlər çərçivəsində Bərdə-Tərtər magistral avtomobil yolu və Bayraq Meydanı kompleksi ərazisi sel sularından qorunacaq. Bu layihənin dəyəri 3.975.405,84 AZN müəyyən edilib.
Hər iki layihənin icrası üçün nəzərdə tutulan ümumi ehtimal olunan qiymət 7.021.591,18 AZN təşkil edir. Bu vəsait çay ətraflarında torpaq bərkitmə və mühafizə bəndlərinin qurulmasına yönəldiləcək.

Turizmin təbliğinə 1,7 milyon manat ayrılır

Azərbaycan Respublikasının Dövlət Turizm Agentliyi ölkənin turizm potensialının beynəlxalq səviyyədə təbliği məqsədilə dörd irimiqyaslı tender elan edib.
Layihə dünyanın müxtəlif regionlarından jurnalistlər, blogerlər və turizm şirkətləri üçün tanışlıq səfərlərinin (info-turlar) təşkilini nəzərdə tutur.
Elan edilmiş dörd müsabiqə üzrə məbləğ 1 705 801,63 azn təşkil edir. Səfərlərin təşkili aşağıdakı ölkə qruplarını əhatə edir:

İspaniya, İtaliya və Fransa: 573 671,50 azn

Polşa, Çexiya, Macarıstan və Yunanıstan: 508 382,69 azn

Cənubi Koreya və İsrail: 474 911,96 azn

Böyük Britaniya və İrlandiya: 148 835,48 qzn

ABŞ Azərbaycan qazı üçün dəhliz hazırlayır

Moldova və ABŞ Azərbaycan qazı üçün dəhliz hazırlayır.
İki ölkənin enerji nazirləri Dorin Yunqietu və Kris Rayt Şaquli Qaz Dəhlizinin inkişaf perspektivlərini müzakirə etdilər.
2024-cü ildə Moldova və Ukrayna Yunanıstan, Bolqarıstan, Rumıniya və Macarıstanı da birləşdirən Şaquli Qaz Dəhlizinə qoşulub. 2016-cı ildə yaradılan nəqliyyat marşrutu Trans-Balkan Qaz Boru Kəmərini birləşdirir və Yunanıstandan Moldovaya və Ukraynadakı yeraltı anbarlara qaz tədarükünü təmin edir.
Dəhliz həm Azərbaycandan boru kəməri qazını, həm də Yunanıstandakı Revithusa və Aleksandrupolis terminalları vasitəsilə ABŞ-dan gələn təchizat da daxil olmaqla, mayeləşdirilmiş təbii qazı nəql etmək qabiliyyətinə malikdir.

Azərbaycanda ət istehsalı yerində sayır

2025-ci ildə Azərbaycanda diri çəkidə 659,2 min ton ət istehsal olunub.
Bu barədə Dövlət Statistika Komitəsindən bildirilib.
Məlumata görə, bu, 2024-cü illə müqayisədə eynidir.

Azərbaycandan Ermənistana daha bir məhsul göndəriləcək

Rusiyadan Azərbaycan vasitəsilə Ermənistana mayeləşdirilmiş təbii qaz çatdırılacaq.
Bu barədə Ermənistan İqtisadiyyat Nazirliyindən məlumat verilib. Qazın İranda daxili gərginlik və Gürcüstan sərhədindəki sıxlıq səbəbilə Azərbaycandan vasitəsilə göndərilməsi razılaşırılıb.
Mayeləşdirilmiş qaz dəmir yolu xətti ilə yaxın günlərdə Ermənistana çatdırılacaq.

Bu layihə bizə

imkan verəcək ki...

Dünyada baş verən qlobal iqlim dəyişiklikləri, onun nəticəsində yaranan su qıtlıqları bu sahəyə diqqətin artırılmasını tələb edir. O cümlədən şəhərləşmə mühitində yağış sularının idarə olunması, axıdılması və təkrar istifadəsi kimi məsələləri gündəmə gətirir. Bu baxımdan Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin sədrliyi ilə yanvarın 12-də “Bakı şəhərində və Abşeron yarımadasında su təchizatı, yağış və tullantı suları sistemlərinin təkmilləşdirilməsinə dair 2026−2035-ci illər üçün Dövlət Proqramı”na həsr olunan müşavirənin keçirilməsinin çox böyük əhəmiyyət kəsb edir. Müşavirədə dövlətimizin başçısı ölkəmizdə həyata keçirilən genişmiqyaslı infrastruktur layihələri və onların əhəmiyyəti barəsində ətraflı danışıb və qeyd edib ki, ölkəmizdə həyata keçirilən çoxsaylı proqramların nəticəsində əsas infrastruktur məsələləri həll olunub. İlk növbədə bütün ölkə elektrik enerjisi ilə təchizat edilib. Hətta elektrik enerjisini ixrac edən dövlətə çevrilmişik. O cümlədən respublikamızda qazlaşma 96 faizə çatdırılıb. Hazırda respublika əhalisinin 96 faizi təbii qazla təchiz edilir. Bu da son 20 il ərzində aparılan infrastruktur layihələri arasında xüsusi yer tutan məsələdir. Qeyd olunmalıdır ki, vaxtilə qaz təchizatımız daxili tələbatı ödəməyə imkan vermirdi və qazı da xaricdən idxal edirdik. Lakin bu gün dünyanın 10-dan çox ölkəsi Azərbaycan qazı ilə öz enerji təhlükəsizliyini gücləndirir. Müşavirədə digər icra olunan infrastruktur layihələr barəsində də məlumat verilərkən qeyd olunub ki, ölkəmizdə avtomobil yollarının inşası geniş vüsət alıb. Bu gün respublikamızın hər yerində, o cümlədən işğaldan azad olunan torpaqlarımızda da magistral, kənd və şəhərlərarası yollar salınır, generasiya gücləri, ötürücü xətlər, körpülər, tunellər çəkilir, su təchizatı, qazlaşma yaxşılaşdırılır, yenidən qurulur.
Müşavirədə Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, ölkəmizdə içməli su və suvarma layihələri də həmişə hökümətin diqqət mərkəzində olub. “Bu, insanları narahat edən ən ciddi məsələlərdən biri idi. Onlar da tədricən öz həllini tapmışdır” – deyən dövlətimizin başçısının sözlərinə görə, bu gün bizim əksər şəhərlərimizdə içməli su, kanalizasiya layihələri icra edilib və bu proses hazırda da davam etdirilir.
Belə ki, ölkəmizdə son 20 il ərzində dörd böyük su anbarı inşa edilib. Onların potensialı 500 milyon kubmetrdən çoxdur. Xüsusilə “Taxtakörpü” və “Şəmkirçay” su anbarları tikilməsəydi, bu gün həm Bakının su təchizatı, həm də qərb zonasının su təchizatı böyük problemlərlə üzləşə bilərdi. “Taxtakörpü” su anbarı imkan verir ki, Samur çayının sularını “Ceyranbatan” su anbarına yılsın və orada ehtiyat yaransın. O cümlədən “Ceyranbatan” su anbarı tamamilə yenidən qurulmuş və yeni, müasir təmizləyici qurğular kompleksi inşa edilmişdir.
Dövlətimizin başçısı müşavirədə Ermənistan tərəfindən törədilən su terroruna da toxunub. Cənab Prezident bildirib ki, hazırda azad edilmiş ərazilərdə içməli su və suvarma layihələrini icra edilir. Son beş il ərzində bir neçə önəmli layihə başa çatıb. Vaxtilə Ermənistan tərəfindən dağıdılmış və yararsız vəziyyətə salınmış su anbarları əsaslı təmir olunub. “Onların arasında, ilk növbədə “Sərsəng” su anbarını qeyd etməliyəm. Bu, nəinki azad edilmiş ərazilərdə, bütövlükdə ölkəmizdə ən böyük su anbarlarından biridir. Vaxtilə torpaqlarımız işğal altında olanda Ermənistan dövləti bizə qarşı su terroru da həyata keçirirdi. “Sərsəng” və “Suqovuşan” su anbarlarının sularının bağlanması və sudan bir silah kimi istifadə edilməsi bizə böyük problemlər yaradırdı. Su lazım olan aylarda kəsilirdi, ondan sonra buraxılırdı və bu, böyük daşqınlara səbəb olurdu. Yəni, əslində, Ermənistan dövləti su terroru həyata keçirirdi. Bu gün isə “Suqovuşan” su anbarı, “Sərsəng” su anbarı tamamilə yenidən qurulub. Azad edilmiş digər torpaqlarda - Füzuli rayonunda “Köndələnçay” - üç su anbarı yenidən qurulub, Ağdam rayonunda “Xaçınçay” su anbarı yenidən qurulub. Laçın rayonunda tamamilə yenidən qurulmuş “Zabuxçay” su anbarı bu gün artıq istismardadır. Azad edilmiş ərazilərdə daha iki böyük su anbarının – “Həkəriçay”, “Bərgüşadçay” su anbarlarının tikintisi də nəzərdə tutulur və artıq hazırlıq işləri gedir. Yəqin ki, biz bu il artıq praktik işlərə başlayacağıq” – deyə dövlətimizin başçısı nitqinə əlavə edib.
Qeyd etməliyik ki, iqlim dəyişiklikləri yaşanan dünyada su mənbələri hər bir ölkə üçün çox önəmlidir. Məlumat üçün bildirək ki, bizim su mənbələrinin təqribən dörddəbir hissəsi vaxtilə işğal altında olmuş ərazilərdə formalaşır. Bu su mənbələrinin üstünlüyü də odur ki, onların əksəriyyəti Azərbaycan ərazisində formalaşır. Yəni başqa ölkələrdən asılılıq ərazilərimizin qaytarılması nəticəsində böyük dərəcədə azalıb. Bizim digər əsas su mənbələrimiz xaricdə formalaşır - Kür çayı, Araz çayı, Samur çayı. Əlbəttə ki, bu sahəyə olan diqqət bu həssas məsələni də nəzərə almalıdır. Ona görə də qeyd olunmalıdır ki, bizim su təhlükəsizliyimizlə bağlı olan bütün məsələlər sistem şəklində öz həllini tapır. Əgər vaxtında bu addımlar hökumət tərəfindən atılmasaydı, bu gün su təhlükəsizliyimizlə bağlı olan məsələlər çox ciddi problemlər yarada bilərdi. Cənab Prezidentdin də bildirdiyi kimi, burada əsas məqsəd əhalini və sənayeni, kənd təsərrüfatını dayanıqlı su ilə təmin etməkdir, su mənbələrini qorumaq, su anbarlarının potensialını artırmaq, uçotu tam yaratmaq və mövsüm gələndə suları yığmaqdır ki, sonra il boyunca onlardan istifadə edəkdir.
Müşavirədə vurğulanıb ki, Bakı və Abşeron yarımadasının içməli su problemləri uzun illər ciddi problem kimi mövcud olub. Bu istiqamətdə müəyyən işlər görülsə də məsələ tam həll olunmayıb və genişmiqyaslı və müfəssəl dövlət proqramının qəbul olunmasına böyük ehtiyac yaranıb. Ona görə də cənab Prezidentin göstərişi ilə hazırlanan proqramın əsas məqsədi, Bakı və Abşeron yarımadasını dayanıqlı içməli su ilə təmin etməkdir. Proqram 2035-ci ilə qədər icra olunmalıdır. Bu fakt özlüyündə göstərir ki, nə qədər genişmiqyaslı proqramdır. Artıq proqramın icrası üçün maliyyə mənbələri müəyyən edilib. Bu, iki mənbədən - həm dövlət büdcəsi hesabına, həm də xarici kreditlər hesabına maliyyələşəcək.
“Proqram çox genişdir, çox konkretdir. Bütün vəzifələr orada qoyulub, nəzarət də təmin ediləcək, həm Hökumət tərəfindən, həm də Prezident Administrasiyası tərəfindən. İctimai nəzarət də əlbəttə ki, mütləq olmalıdır. Bu proqramın icrası mətbuatda geniş işıqlandırılmalıdır ki, Azərbaycan vətəndaşları, xüsusilə Bakı və Abşeronda yaşayan insanlar görsünlər, bilsinlər ki, nə vaxt hansı məsələ öz həllini tapır və yubanmalar da olmamalıdır. Tələsməmək üçün və bütün işləri keyfiyyətlə təşkil etmək üçün qərara gəldik ki, təxminən 10 illik proqramdır, yəni kifayət qədər vaxt var, ancaq bir gün də yubanma olmamalıdır” – deyən cənab Prezidentin vurğuladığı kimi, sözügedən proqramın icrası nəticəsində 30-a yaxın yeni su anbarları tikiləcək. Ölkə üzrə sayğaclaşdırma 100 faizə çatdırılacaq. O cümlədən əhalinin 95 faizi fasiləsiz içməli su ilə təmin olunacaq. Layihənin nəticəsi olaraq Bakının, Sumqayıtın, Abşeron rayonunun və 64 yaşayış məntəqəsinin su təchizatı böyük dərəcədə yaxşılaşacaq. 200 kilometrdən çox magistral kanallar və bir o qədər paylayıcı şəbəkə tikiləcək və yenidən qurulacaq.
Müşavirə toxunulan vacib məsələlərdən biri də yağış sularının idarə olunmasıdır. Çünki yağışlı havalarda bir çox küçə və prospektlərdə fəsadlar yaradır. Nəzərə alınmalıdır ki, hazırda kanalizasiya xidməti göstərilən əhali cəmi 50 faiz təşkil edir. Proqramın icrası nəticəsində bu, 95 faizə çatdırılmalıdır. Yağış sularının idarə olunması üçün Bakının 30 küçəsində yeni kollektor şəbəkəsi də qurulacaq və bunun çox böyük faydası olacaq. O cümlədən Xəzər dənizinə axıdılan suların təmizlənməsi də olduqca vacibdir. Çünki yeganə dənizimizin çirklənməsinin əsas amillərindən biri də budur. Ona görə burada da lazımi əlavə tədbirlər görüləcək. Hövsan sutəmizləyici stansiyasının modernləşdirilməsi və potensialının genişləndirilməsi də gündəlikdə duran məsələdir.
Ölkəmizdə içməli su məsələsinə töhvə verəcək layihələrdən biri də duzsuzlaşdırma zavodunun inşa edilməsi məsələsidir. Belə ki, Abşeron yarımadasının su təchizatını yaxşılaşdırmaq üçün ilk dəfə olaraq ölkəmizdə duzsuzlaşdırma zavodu inşa ediləcək. Artıq bu prosesə start verilib. Bu layihə imkan verəcək ki, Bakıya və Abşeron yarımadasına gələn suların həcmi artırılsın.

Xatirə İsmayılova
Abşeron RİH yanında İctimai Şuranın sədri,
şəhid Elçin Həsənlinin anası

Azərbaycandan Ermənistana 979 ton yanacaq göndərilib

Azərbaycandan Ermənistana neft məhsullarının tədarükü davam etdirilir.
Bu gün 979 ton "Aİ 92" markalı avtomobil yanacağı yüklənmiş 18 vaqondan ibarət qatar yanvarın 11-də Biləcəri stansiyasından Böyük Kəsik istiqamətinə göndərilib.
Yük Gürcüstan ərazisindən tranzit keçməklə Ermənistana çatdırılacaq.
Qeyd edək ki, 9 yanvar 2026-cı il tarixində 1742 ton Aİ-95 benzin və 956 ton dizel olmaqla, ümumilikdə 2 698 ton (ümumilikdə 48 vaqon) yük Biləcəri stansiyasından Ermənistana göndərilib.
Bundan əvvəl, 2025-ci il 18 dekabrda Ermənistana 1220 ton Aİ-95 markalı avtomobil yanacağı göndərilmişdi.