7-12-2025, 13:06
"Baykar" "nüvə enerjisi" ilə məşğul olacaq
Türkiyənin məşhur dron istehsalçısı "Baykar" nüvə energetikası sahəsinə daxil olmaq üçün kiçik modullu reaktor (KMR) üzərində iş aparmağa başlayıb.
"Baykar" 40 meqavat gücündə olan reaktoru hazırlayaraq bu texnologiyanın 100,000-dən çox ev təsərrüfatına enerji təmin etməsini hədəfləyir.
Türkiyənin enerji naziri bildirir ki, bu layihə, Türkiyənin atom enerjisi sektorunu tənzimləyəcək yeni qanunvericilik aktları hazırladığı bir dövrə təsadüf edir. Gələcəkdə ölkə 2035-ci ilə qədər 7,2 QVT gücündə nüvə enerjisi istehsal etməyi planlaşdırır. Bu məqsədlə böyük atom elektrik stansiyalarının tikintisi ilə yanaşı, Kiçik Modullu Reaktorlar (KMR) da inşa ediləcək və bunlar əsasən sənaye zonaları və iri müəssisələrə enerji təmin edəcək.
"Baykar"ın bu layihəsi, Türkiyənin 5 QVT gücündə KMR qurma planının əsas komponentlərindən biri olacaq. Dövlət rəsmilərinin hesablamalarına görə, bu layihə Türkiyənin elektrik enerjisi ehtiyaclarının təxminən 10%-ni qarşılayacaq.
Türkiyə parlamentinə təqdim ediləcək KMR-lərin tikintisini tənzimləyən yeni qanun layihəsi yaxın günlərdə müzakirəyə çıxarılacaq. Bu, ölkənin enerji təhlükəsizliyini artırmaq və nüvə enerjisindən daha səmərəli istifadə etmək məqsədini güdür.
7-12-2025, 12:16
Tramp Hollivud ulduzlarını təltif etdi
ABŞ Prezidenti Donald Tramp bir sıra məşhura Kennedi Mərkəzinin medalını təqdim edib. Tramp mərasim zamanı çıxış edərək, Silvester Stallonenin "Rocky" filmi üçün niyə ən uyğun seçim olduğu haqqında danışıb.
Tramp bildirib ki, 1976-cı il Oskar mükafatlı filmin çəkilməsi üçün baş rolda Stalloneni yox, o dövrün məşhur ulduzlarından birini görmək istəyiblər.
Prezident əlavə edib ki, bir məşhur aktyor Roki Balboa roluna əsas namizədlərdən biri sayılırdı, lakin studiya rəhbəri qısa müddətdə qərarını dəyişib:
"Gördülər ki, o, bu rolu oynaya bilməz - sinə nahiyəsində çox yağ vardı. Halbuki o obraz qayaya bənzər qədər möhkəm olmalı idi."
Stallone filmin ssenarisini yazıb və onu böyük məbləğə satmaq təklifləri alıb, lakin aktyor israrla filmdə baş rolu özü oynamaq istəyib.
Tramp Kiss" rok qrupunun bəzi üzvlərini, britaniyalı aktyor Maykl Krouford, kantri müğənni Corc Strait və müğənni Qloriya Qaynoru da təltif edib.
7-12-2025, 11:44
Çindən ittiham: Yaponiya hərbi təlimlərə müdaxilə edib
Yaponiyanın hərbi təyyarələri dəfələrlə Çinin Hərbi Dəniz
Qüvvələrinin təlim ərazisinə yaxınlaşaraq uçuş təhlükəsizliyinə ciddi təhlükə yaradıb.
Bu barədə Çin Hərbi Dəniz Qüvvələrinin "WeChat" sosial şəbəkəsindəki açıqlamasında bildirilib.
Məlumata görə, daha əvvəl "Lyaonin" aviadaşıyıcı qrupu əvvəlcədən elan edilmiş ərazidə Miyako boğazının şərqindəki akvatoriyada göyərtə qırıcılarının planlı təlimlərini keçirib.
"Bu müddət ərzində Yaponiya Özünümüdafiə Qüvvələrinin təyyarələri dəfələrlə Çin Hərbi Dəniz Qüvvələrinin təlim ərazisinə yaxınlaşaraq müdaxilə yaradıb, Çinin adi təlimlərinə ciddi təsir göstərib və uçuş təhlükəsizliyini ciddi şəkildə təhlükə altına alıb", - açıqlamada deyilir.
Qeyd olunur ki, Yaponiya tərəfinin təlimlər ətrafında qaldırdığı ajiotaj reallığa uyğun deyil.
"Çinin Hərbi Dəniz Qüvvələri öz təhlükəsizliyini, qanuni hüquqlarını və maraqlarını qətiyyətlə qorumaq üçün qanuna uyğun olaraq zəruri tədbirlər görəcək", - açıqlamada vurğulanır.
7-12-2025, 11:27
Polşa bu müzakirələrdən kənarlaşdırıldı
Polşa Rusiya‑Ukrayna müharibəsinin başa çatdırılması ilə bağlı müzakirələrin aparılacağı London sammitindən kənarda qalıb.
Bunu Polşanın "Polsat" nəşri yazır.
Dekabrın 8-də Londonda keçiriləcək görüşdə Fransa, Böyük Britaniya, Almaniya və Ukrayna liderləri iştirak edəcək, lakin Varşava dəvət olunmayıb.
Bu qərar keçmiş Polşa rəhbərləri arasında kəskin reaksiya doğurub. Onlar bu addımı Polşanın beynəlxalq çəkisinin azalması və Avropanın əsas danışıqlarında rolunun məhdudlaşdırılması kimi qiymətləndirirlər. Keçmiş liderlərin fikrincə, buna səbəb daxili fikir ayrılıqları və diplomatik passivlikdir.
Keçmiş baş nazir Leşek Miller bildirib ki, Polşa sistemli şəkildə Ukrayna ilə bağlı strateji qərarların qəbul edildiyi formatlardan kənarlaşdırılır. Onun sözlərinə görə, ölkə səbəbləri aydın anlamalıdır ki, təsir gücünü itirməsin.
Eks-prezident Bronislav Komorovski vurğulayıb ki, Avropa liderləri Polşanı "real çəkisinə görə" qiymətləndirirlər, daxili problemlər və zəif siyasi koordinasiya isə Varşavanın rolunu məhdudlaşdırır.
Keçmiş baş nazir Yan Kşiştof Beleçki qeyd edib ki, hökumətin Ukraynanı uzaqlaşdırmağa yönəlmiş müstəqil addımları Polşanın danışıqlardakı iştirakına mənfi təsir göstərir.
Digər keçmiş baş nazir Valdemar Pavlyak əlavə edib ki, daxili siyasi münaqişələr və diplomatik qeyri‑fəallıq ölkənin Avropanın strateji müzakirələrində, o cümlədən Rusiya ilə müharibə məsələlərində iştirakına mane olur.
6-12-2025, 21:38
Ermənistan və Azərbaycan sərhədçiləri dəbilqə və zirehli jiletləri çıxarıb - Paşinyan
Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyan Tavuş vilayətinin Azərbaycanla sərhəddə yerləşən Kirants kəndində sakinlərlə gəzinti təşkil edərək bölgədəki vəziyyət barədə açıqlamalar verib.
O bildirib ki, sərhəd xəttinin demarkasiyasından sonra ərazidə sabitlik yaranıb və son bir ildə heç bir insident baş verməyib.
Paşinyanın sözlərinə görə, demarkasiyadan sonra sərhəddə üç mərhələli etimad prosesi formalaşıb:
“Bir müddət öncə həm erməni, həm də azərbaycanlı sərhədçilər səngərlərdən çıxaraq bir-birlərini açıq şəkildə görə bildilər. Daha sonra ikinci mərhələdə dəqiqə və zirehli jiletlər çıxarıldı. Üçüncü mərhələdə isə avtomat silahlarda patron saxlanılmaması barədə razılıq əldə olundu. Mən indi burada dayanmışam və heç bir təhlükə hiss etmirəm,” – deyə Paşinyan bildirib.
Baş nazir, həmçinin qeyd edib ki, artıq Azərbaycan ərazisi vasitəsilə Ermənistana dəmir yolu ilə yüklər daxil olur və yaxın zamanda Ermənistandan da yüklərin göndərilməsi gözlənilir.
“Kirants bu gün sülh kəndidir. Sərhədin demarkasiyasından sonra kəndin əhalisi 50 faiz artıb,” – Paşinyan əlavə edib.
6-12-2025, 20:04
Ukrayna artıq boş vədlərə inanmır
Bu gün Budapeşt Memorandumunun imzalanmasından 31 il keçir. Bu sənəd sonradan “uğursuz təhlükəsizlik razılaşması” anlayışının sinoniminə çevrildi. Ukrayna isə artıq boş vədlərə etibar etmir.
Bunu Ukraynanın xarici işlər naziri Andrey Sibiqa “X” sosial şəbəkəsindəki paylaşımında bildirib.
“Keçmişdə belə acı təcrübəyə malik olduğumuz halda, Ukrayna yalnız ordusunun və silahlarının gücünə etibar edir”, — deyə o, paylaşımında qeyd edib.
Nazir vurğulayıb ki, Ukrayna bu gün “real, ədalətli və uzunmüddətli sülh” üçün etibarlı təhlükəsizlik təminatlarına ehtiyac duyur.
Qeyd edək ki, Budapeşt Memorandumu 1994-cü il dekabrın 5-də imzalanıb. Sənədə əsasən, Rusiya, Böyük Britaniya və ABŞ Ukraynanın müstəqilliyinə, suverenliyinə və mövcud sərhədlərinə hörmət etmək öhdəliyini üzərlərinə götürüb.
Bundan əlavə, sənədi imzalayan dövlətlər Ukraynanın ərazi bütövlüyü və siyasi müstəqilliyinə qarşı güc tətbiqi və ya güc tətbiq etməklə hədələməkdən çəkinməyi öhdəlik kimi qəbul ediblər.
Sənəddə ayrıca qeyd olunurdu ki, onların heç bir silahı Ukraynaya qarşı istifadə edilməməlidir; yalnız özünümüdafiə hallarında və ya BMT Nizamnaməsinə uyğun şəkildə istisnalar mümkündür.
6-12-2025, 19:18
“Boz qurd”am və belə də öləcəm! - Bağçalı
Bəzi təxribatçı ifadələrə, absurd bəyanatlara və təxribat mühitini qızışdırmağa yönəlmiş təkəbbürlü ritorikaya baxmayaraq, biz “Terrorsuz Türkiyə” hədəfinə çatmaq yolunda addım-addım irəliləyirik.
Bunu MHP lideri Dövlət Bağçalı deyib.
“Cizrə təxribatı bizi yolumuzdan çəkindirməyəcək. “Boz qurd” ideyamıza gəlincə, təbii ki, mən “Boz qurd”am və dünyadan belə köçəcəyəm. İnşallah sülh tezliklə əldə olunacaq. Biz əməkdaşlığın tərəfdarıyıq”, - partiya sədri əlavə edib.
6-12-2025, 18:28
Otelə basqında 11 nəfər qətlə yetirildi
Cənubi Afrikanın paytaxtı Pretoriyada bir otelin barına üç silahlı şəxsin basqını nəticəsində 11 nəfər ölüb, 25 nəfər yaralanıb.
Paytaxt polisinin verdiyi məlumata görə, Pretoriyadan 18 kilometr qərbdə yerləşən Solsfild qəsəbəsindəki hadisədə ölənlər arasında iki uşaq və bir gənc də olub.
Silahlı hücumun səbəbləri hələ də məlum deyil və heç bir şübhəli şəxs həbs edilməyib.
Polisin verdiyi məlumata görə, bu ilin aprel ayından sentyabra qədər silahlı zorakılıq gündə təxminən 63 nəfərin həyatını son qoyub.
6-12-2025, 18:06
BƏƏ Prezidenti Azərbaycanla bağlı tapşırıq verdi
Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Prezidenti Azərbaycanla bütün sahələrdə əməkdaşlığı genişləndirmək istiqamətində tapşırıq verib.
Bunu "2PointZero" şirkətinin sədri Şeyx Zayed bin Hamdan bin Zayed Əl Nəhyan Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin qəbulunda olarkən deyib.
Onun sözlərinə görə, iki ölkə arasında əlaqələrin inkişaf etdirilməsi üçün böyük potensial var və Azərbaycanla BƏƏ arasında uzunmüddətli uğurlu tərəfdaşlıq qurulub.
6-12-2025, 17:30
Rusiyada 1 faiz kişi “YOXA ÇIXIB”
Rusiya Ukraynaya qarşı müharibə başlayandan bəri döyüşlərdə kişi əhalisinin 1 faizinə qədərini itirmiş ola bilər.
Bu barədə "The Economist" öz təhlilində yazıb.
2020–2021-ci illərin son əhalinin siyahıyaalınmasına əsasən, Rusiyada 68 milyondan çox kişi yaşayırdı və bu rəqəm itkilərin 680 min nəfəri keçə biləcəyini göstərir.
Jurnalın hesablamalarına görə, ümumi itkilər, yəni öldürülən və yaralananların sayı 1 milyondan 1,35 milyonadək dəyişir. Bu rəqəm ABŞ-ın İkinci Dünya müharibəsində öldürülən və yaralanan əsgərlərinin sayından belə çoxdur.
"Institue for the Study of War" (ISW) mərkəzinin məlumatlarına əsasən, Rusiya ordusu 2025-ci ilin əvvəlindən bəri Ukraynada 4562 kvadrat kilometr ərazini ələ keçirib ki, bu da 2024-cü illə müqayisədə 22 faiz çoxdur. Həmin il Rusiya qüvvələri 3734 kvadrat kilometrə nəzarət əldə etmişdi.
Bununla belə, "The Economist" qeyd edir ki, Rusiya bəzi istiqamətlərdə, xüsusən Pokrovsko-Mırnohrad zonasındakı irəliləyişlər, Kupyansk və Zaporojye istiqamətində hücumların güclənməsi fonunda müəyyən uğurlara baxmayaraq, ümumi hücum tempini artırmağa nail ola bilmir. Son üç ildə Rusiya əlavə olaraq Ukrayna ərazisinin cəmi 1,45 faizini işğal edə bilib və həmin bölgələrdə təxminən müharibədən əvvəlki qədər əhali yaşayır.
Bundan başqa, bu müddət ərzində heç bir böyük şəhər Rusiya nəzarətinə keçməyib. Təxminən 1,5 ildir uğrunda şiddətli döyüşlərin getdiyi Pokrovsk belə Ukraynanın yalnız 73-cü ən böyük şəhəri idi və müharibədən əvvəl 61 min nəfər əhalisi var idi. Şəhər hələ də Rusiya ordusu tərəfindən tam nəzarətə götürülməyib.
Sorğu
Saytımızda hansı mövzulara daha çox yer verilməsini istəyirsiniz?
Son buraxılışımız
Facebook səhifəmiz
Reklam
Hava
Valyuta
Reklam
Sayğac
Ən çox baxılanlar
Köşə
Xəbər lenti
Foto
Zəngilanın dirçəliş
və qayıdış dövrü
Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifəsi olan Vətən müharibəsi bizə təkcə torpaqlarımızı deyil, ləyaqətimizi, qürurumuzu qaytardı. Həmin qürurun ən parlaq ünvanlarından biri də Zəngilandır. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlanan Zəfər yürüşü zamanı şərqdən, Cəbrayıl istiqamətindən düşmənə vurulan sarsıdıcı zərbələr nəticəsində Azərbaycan Ordusu 30-dan çox yaşayış məntəqəsini azad edərək Zəngilanın inzibati hüdudlarına çatdı. Oktyabrın 18-də rayonun tam azad edilməsi uğrunda genişmiqyaslı əməliyyata start verildi və cəmi iki gün sonra, oktyabrın 20-də Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyev xalqa müraciətində Havalı, Zərnəli, Məmmədbəyli, Həkəri, Şərifan, Birinci Muğanlı kəndlərinin və Zəngilan şəhərinin işğaldan azad edildiyini elan etdi. Beləliklə, Zəngilan döyüşləri nəticəsində 1 şəhər, 4 qəsəbə və 49 kənd düşmən tapdağından xilas edildi və bununla da 132 kilometrlik Azərbaycan-İran dövlət sərhədi tam bərpa olundu. İşğalın bitməsindən dərhal sonra sərhəd boyunca zəruri istehkam və mühafizə işlərinə başlanıldı.
Qərbi zəngəzurlular Zəngilan şəhidliyində
Bu tarixi qələbənin əbədiləşdirilməsi üçün 2020-ci il noyabrın 26-da “Zəngilanın azad olunmasına görə” medalı təsis edildi və 6974 hərbi qulluqçumuz bu medalla təltif olundu. Prezidentin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə isə 20 oktyabr tarixi Zəngilan şəhəri günü kimi rəsmiləşdirildi. Zəngilanın azad olunması Böyük Qayıdışın başlanğıcı oldu. Bu gün dövlətin ən böyük hədəfi həmin torpaqları yenidən həyatla doldurmaqdır. 2026-cı il 1 oktyabr tarixinə olan məlumata görə, Zəngilan şəhərində 84 ailə, yəni 339 nəfər, Ağalı kəndində 234 ailə, yəni 1017 nəfər, Məmmədbəyli kəndində isə 179 ailə, yəni 903 nəfər öz doğma ocağına qayıdıb. Köçürülən ailələr peşə və bacarıqlarına uyğun olaraq müxtəlif dövlət qurumlarında, tikinti şirkətlərində, tikiş fabrikində və digər sahələrdə işlə təmin edilirlər.Bu qayıdışın dünyaya nümunə olan simvolu isə Ağalı kəndidir. Ağalı təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın ən müasir kəndlərindən biri hesab olunur. Burada “ağıllı kənd” konsepsiyası tam şəkildə tətbiq edilib. Dayanıqlı inkişafın təmin olunması üçün sosial-iqtisadi xidmətlər ən yüksək texnologiyalarla qurulub. Kəndin enerji təminatı ekoloji cəhətdən tam təmizdir, Həkəri çayı üzərində 3 turbindən ibarət Arximed tipli su elektrik stansiyası və gücü 325 kilovat olan günəş panelləri quraşdırılıb. Evlərdə istilik xərclərini azaltmaq üçün kombinə edilmiş sistemlər, mətbəx sobası və yüksək səmərəli elektrod boilerlər var. Suyun isidilməsi üçün günəş kollektorlarından, çirkab suların təmizlənməsi üçün bioloji təmizləmə qurğularından istifadə olunur.
Kənddə GPON texnologiyası ilə yüksək sürətli internet, İP TV, video müşahidə kameraları, ağıllı işıq dirəkləri və avtomatik hava müşahidə stansiyaları var. Əhalinin rahatlığı üçün Tele-səhiyyə, E-təhsil və digər elektron xidmətlər, ASAN, DOST, məktəb, bağça, tibb məntəqəsi, kiçik və orta biznesə dəstək mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Ümumi sahəsi 2 hektardan çox olan park salınıb. Bütün bunlar onu göstərir ki, Ağalı kəndi sadəcə yaşayış məntəqəsi deyil, gələcəyin kənd modelidir. Nazirlər Kabinetinin 30 oktyabr 2023-cü ildə təsdiq etdiyi Baş Plana əsasən şəhərin 2040-cı ilədək inkişafı üçün böyük vəsait ayrılıb. 2022-ci ildə təməli qoyulan 104 mənzilli ilk yaşayış kompleksinin açılışı 2026-cı ildə olub. Kompleksin ərazisi 2 hektardan artıqdır və burada 12 bina, o cümlədən 4 ədəd üçmərtəbəli 60 mənzilli və 8 ədəd ikimərtəbəli 44 mənzilli evlər tikilib.
Azad Zəngilanın qonaqları
Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı bu bölgənin inkişafı üçün mühüm faktora çevrilib. Zəngəzur dəhlizinin hava infrastrukturu ilə gücləndirilməsi baxımından hava limanı strateji əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda Horadiz-Zəngilan-Ağbənd dəmir yolunun inşası da böyük strateji əhəmiyyətə malikdir. Bu yol azad edilmiş torpaqlara həm vətəndaşların qayıdışı, həm də yüklərin daşınması üçün tarixi imkan yaradır. Artıq yolun birinci mərhələsi üzrə böyük hissə tamamlanıb və Araz İqtisadi Zonası Sənaye Parkına yüklər daşınır. Horadiz-Cəbrayıl-Zəngilan-Ağbənd avtomobil yolunun uzunluğu 126,3 kilometrdir, illik buraxılış qabiliyyəti 15 milyon tondur və layihənin 2026-cı ilin ikinci yarısında yekunlaşdırılması nəzərdə tutulur. İşğal dövründə tövlə kimi istifadə olunan XIX əsrə aid Zəngilan şəhər məscidi Heydər Əliyev Fondu tərəfindən bərpa olunub. Bərpa-tikinti işləri çərçivəsində tarixi məscid konservasiya edilib və onun yanında düzbucaqlı planlı, iki minarəli yeni məscid inşa edilib. Yeni məsciddə 220 və 100 nəfərlik ibadət zalları yaradılıb. Rayonun gələcəyi üçün turizm və kənd təsərrüfatı da unudulmayıb. 2024-cü il mayın 18-də Ağalı kəndində, Həkəri çayı vasitəsilə yaradılmış süni gölün sahilində “Ağalı” hoteli açılıb. Zəngilan İstirahət Kompleksində 111 nömrəli hotelin təməli 2023-cü il mayın 4-də qoyulub. 2026-cı il mayın 10-da isə “Zəngilan City Park Hotel”in təməli qoyulub. Kənd təsərrüfatı sahəsində isə “Dost Aqropark” layihəsi həyata keçirilir. Azərbaycan və Türkiyə şirkətlərinin birgə layihəsi olan bu kompleks tam başa çatdıqda 500 nəfəri işlə təmin edəcək və 100 milyon dollar sərmayə qoyulacaq. Layihənin birinci mərhələsində 5200 kvadratmetr qapalı, 113 min kvadratmetr açıq tipli heyvandarlıq kompleksləri, sosial obyektlər, kafe, kinoteatr tikilib.
Beləliklə, Zəngilan bu gün sadəcə işğaldan azad edilmiş bir rayon deyil, Azərbaycan dövlətinin qüdrətinin, iradəsinin və gələcəyə olan inamının canlı rəmzidir. Burada hər daş, hər tikilən ev, hər qayıdan ailə 30 illik həsrətin sonu və Böyük Qayıdışın əbədi başlanğıcıdır.
Mahnur Hüseynova
Xırdalan şəhər 8 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru
Video
"Vətən Qəhrəmanları" Şəhid İlyas Nəsirov
All rights reserved ©2012 Butov.az
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!