24-09-2022, 20:50
Mirvarid Dilbazi Poeziya Məclisi” İctimai Birliyi yeni layihənin icrasını davam edir.
Azərbaycan Respublikasının Qeyri-Hökumət Təşkilatlarına Dövlət Dəstəyi Agentliyinin maliyyə vəsaiti ilə “Mirvarid Dilbazi Poeziya Məclisi” İctimai Birliyi 2022-ci il kiçik qrant müsabiqəsi çərçivəsində həyata keçirdiyi “Azərbaycan kəlağayısı min illərin yadigarı” layihəsinə start verib. Layihə çərçivəsində Azərbaycan kəlağayısından bəhs edən “Azərbaycan kəlağayısı min illərin yadigarı” adlı sənədli flimin çəkilişləri davam edir.
Filmin çəklişi ilə əlaqədar layihə komandası dəniz kənarı bulvarda sənədli filmin çəklişlərini davam etdirdi. Çəklişdə gənc çapar Gülay Fərzəliyeva və Aydın Buludun iştirakı ilə senarii üzrə video çəklişlər aparıldı . Layihə çərçivəsində sənədli film 01.11.2022-ci il tarixinədək izləyicilərimizə təqdim olunacaq.
24-09-2022, 20:25
AVSTİRYALI TƏRCÜMƏÇİNİN YARADICILIĞIMA OLAN MARAĞI ƏSİI DOSTLUĞA ÇEVRİLİB
Butov.az xəbər verir ki, Yazıçı, dramaturq Əmir Pəhləvan kitabının tərcüməçisi xanım Manuela ilə görüşüb. Yazıçı görüş barədə təəssüratlarını bölüşüb: "Üç gün öncə (21. 09. 2022) Vena şəhərindən Azərbaycana gəlmiş Manuela xanımla növbəti əsərimin alman dilinə tərcüməsinin son mərhələsi və mətnlərdəki arxaik sözlərin məna çalarlarının müzakirəsi çox maraqlı keçdi."
24-09-2022, 20:14
İSVEÇLİLƏR HEÇ ZAMAN MƏNİ DARIXMAĞA QOYMURLAR.
Dünyanın 150 ölkəsinə səyahət eləyən, Nobel Mükafatının təqdimolunma mərasimində hər il fəxri qonaq qismində iştirakçı olan isveçli səyyah Christer Danielssonun iki gün əvvəl mənimlə görüşü olduqca maraqlı idi. O, əbəs yerə məni arayıb tapmamışdı?!..
Christerin arzusu 20 il əvvəl Almaniyada çap olunmuş ,,Nobel of Baku”, “ The Nobels Oil Fate” romanlarıma və Fransada “Üç Qitə”festivalının baş mükafatını almış üçhissəli “ Baku oil and the Nobels” adlı sənədli filmimə müəllif və yazıçı-dramaturq avtoqrafların alınması məqsədini daşıyırdı.
Görüşümüz yüksək səviyyədə baş tutdu və əlbəttə ki, mən onun arzusunu yerinə yetirərək hədiyyə etdiyim kitablara və yenə də almanların DVD və SD formatlarında yayımladığı filmimə avtoqraf yazdım.
Açığını deyim ki, bu cür sürprizli dostluq görüşlərinə mən artıq çoxdan adət eləmişəm. İsveçdən, Norveçdən və Finlandiyadan, ümumiyyətlə, dünyanın hər yerindən ölkəmizə gələn qonaqların əksəriyyəri mənimlə Nobellərin dostu və tədqiqatçısı kimi görüşməmiş geri qayıtmırlar.Onlar bu yaxşılığı həmişə dəyərləndirirlər və heç vaxt unutmurlar.
Çox təəssüflər olsun ki, bəzən ürəyini və canını qurban verdiyin, yolunda ən dəhşətli təhlükələrə düçür olduğun əziz və doğma insanlar isə ömrünün axırınadək sənə qənim kəsilirlər. Yaşamağı zəhərə döndərirlər. Çox təəssüf...(?!)
Əlbəttə, bu da növbəti görüşlərimdən biri idi.
Tarixi qədim olan hədiyyəni Chirister mənə təqdim etdiyi üçün ona təşəkkürümü və dərin ehtiramımı bildirdim.
Onun 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra azad olmuş doğma Qarabağımıza etdiyi ziyarəti və Azərbaycanımıza olan sonsuz sevgisini xüsusi vurğuladım.Nobellərə həsr etdiyim filmimin 4 və 5- ci seriyalarının çəkilişi barədə ona sevindirici informasiyalar verdim. Onun sevincinin həddi-hüdudu yox idi...
Yaxşılığı unutmayan İsveçlilərə çox heyranam!
Əmir PƏHLƏVAN
24-09-2022, 18:45
Tarixdə İran adında dövlət olmayıb
Tarixi mənbələrdən bilirik ki, İran adının dövlət statusu alması prosesi XIX əsrin ikinci yarısından başlayır. Nəsrədddin şah Qacarın hakimiyyət illərindən (1848-1896) başlayaraq ingilislərin ölkədə casusluq fəaliyyəti fars kimlikli İran dövləti yaratmaqdan ibarət idi. Belə ki, II Rus-Qacar müharibəsində məğlub olub kapitulyasiyaya gedən Qacarlar dövləti Rusiyaya böyük məbləğdə təzminat ödəməli idi. Həmin təzminatı Qacarlar dövlətinin yerinə ödəyən Britaniya dövləti fürsətdən istifadə edib, hökumətin bütün sahələrində özlərinə yaxın adamları vəzifələndirib geniş casusluq fəaliyyətinə başladılar. Məqsəd İranda Qacar hakimiyyətini devirib fars mənşəli sülaləni iqtidara gətirmək və türk etnosundan yaxa qurtarmaq idi. Bunun üçün öncə "fars kimlikli İran dövləti" anlayışı meydana çıxarılmalı idi. Nəticədə "Ari irqi" və "Hind-Avropa dil ailəsi" kimi nəzəriyyələr meydana çıxdı...
...İngilislər öz məqsədlərinə 1925-ci ildə nail oldular və qacarlar xanədanını devirib fars pəhləvi sülaləsini hakimiyyətə gətirdilər. Pəhləvilərin hakimiyyətə gəlməsi ilə fars kimlikli İran dövləti nəzəriyyəsi daha da genişləndi. Rza şah Pəhləvi 1934-cü ildə dövlətin İran adlandırılması üçün xarici dövlətlərə müraciət etdi... Beləliklə, beynəlxalq aləmdə İran adlı dövlət 1935-ci ildən etibarən mövcuddur.Yəni, tarix də göstərir ki, farslar VII əsrin 80-ci illərində ərəb hökmranlığının nəzarəti altında yaşayırdı. 767-ci ildə Azərbaycanda Babəkin başçılığı ilə xalq üsyanları baş verdi və bu üsyanlar xəlifənin süqutunu sürətləndirdi. IX-XI əsrlərdə Sacilər, Sələfilər, Rəvvadilər, Səddadilər və Şirvanşahlar dövləti yarandı. XI-ci əsrdə ərəblərin süquta uğraması farsların da iqtisadi və mənəvi yüksəlişinə səbəb oldu. Şamanilər dövlətinin süqutundan sonra isə İranın şərqi və Orta Asiyanın bir hissəsi, indiki Əfqanıstan ərazisi də daxil olmaqla Qəznəvilər dövlətinin tərkibinə daxil edildi.
1040-cı ildə Oğuz türkləri ətraf ərazilərdə Səlcuqlar dövlətini yaratdılar. Ancaq XII-ci əsrin əvvəllərində Səlcuqlar parçalandı, sultanlıqlar yarandı. Bu da Atabəylər hakimiyyətinin yaranmasına səbəb oldu. 1220-1256-cı illərdə Monqollar farslar yaşayan əraziləri işğal etdi və bu ərazilər Elxanilər dövlətinin tərkibinə daxil edildi. Elxanilər dövlətinin süqutundan sonra 1380-1393- cü illərdə Teymur şah farsların ərazilərini işğala məruz qoydu. Teymur şahın ölümündən sonra isə Teymurilər ilə Qaraqoyunlu dövləti arasında döyüşlər baş verdi. 1468-ci ildə Muş döyüşündən sonra Qaraqoyunlu dövlətini Ağqoyunlu dövləti əvəz etdi. Ağqoyunlu dövlətinin başçısı Uzun Həsən Qızılbaşlara arxalanaraq Səfəvilərin əli ilə Azərbaycan hökumətini qurdu və bununla da Ağqoyunlu dövlətinə son qoyuldu.
1501-ci ildə Şah İsmayıl Təbriz şəhərinə daxil oldu, orada özünü şah elan etdi. Bu, o anlama gəlir ki, XVI-cı əsrin sonlarına qədər Səfəvilər dövləti (Azərbaycan dövləti) bərqərar olub. Ancaq sonrakı dövrdə dövləti farslar idarə etməyə başlayıblar. Bununla da Qızılbaşların dövlətçiliyinin sonu gəlib. Uzun illərdən sonra hakimiyyətə Qacarlar sülaləsi başçılıq etdi. 1795-1797-ci illərdə Qacar ordusu Cənubi Qafqaza (Qarabağa) hücuma keçdi. Bu hücum nəticəsində Qarabağı talan etdi, böyük dağıntılar törətdi.
XIX-cu əsrin sonları, XX-ci əsrin əvvəllərində Qacarlar hökuməti zəiflədi və Rza xan hakimiyyətə gəldi. Rza xanın dövründə fars milliyətçiləri genişmiqyaslı təxribat işləri gördülər. 1922-ci ildə Rza xan öz hakimiyyətini oğlu Məhəmməd Rza Pəhləviyə verib taxt-tacından əl çəkdi. 1925-ci illərdə hətta milli təhsil də fars dilində təşəkkül tapdı.
Əslində, bu gün dünyanın baş bəlasına çevrilmiş İran dövləti öz varlığına görə İngiltərə dövlətinə və yəhudilərə borcludur. Belə deyək, 1925-ci ildə çevriliş yolu ilə yaradılmış İran dövləti heç də çoxəsirlik tarixə malik deyil. Bu dövlət yuxarıda dediyimiz kimi, Rza şahın rəsmi müraciəti ilə İran adlandırılmışdır.
Onu da deyə bilərik ki, nə indiki İran ərazisinin adı İran, nə də ki, dilləri fars dili olmayıb...
Fars dili, əslində, taciklərin etnosu əsasında İran üçün yazılmışdır, bu dilin 2500 illik tarixlə heç bir əlaqəsi yoxdur. Qısası, İran - tacik dövlətinin tarixi 1925-ci ildən başlayır. Ermənilər kimi farslar da başqa millətlərin mədəniyyətini, adət - ənənələrini mənimsəyib, İran (Fars) dövləti üçün tarixi baza yaratmışlar. Ermənilərin tarixi olmadığı kimi, farsların da yazılı tarixi olmayıb. Bunu orta əsr müəlliflərinə aid olan xəritələrdə, o cümlədən Mahmud Kaşğarlının "Divani Lüğət-əttürk" əsərindəki xəritədə də görmək mümkündür. Hansı ki, indiki İranı əhatə edən ərazilər Azərbaycan sülalələrinə məxsus olub.
Onu da qeyd edim ki, “İran” sözü də yalnız Azərbaycan dövlətlərinin adı anlamında yaranmışdır və bu sözün indiki İran sözünə heç bir aidiyyatı yoxdur. Həmin adın Firdovsinin "Şahnamə" əsərində əks olunması fikri də məhz taciklərə aiddir. Tarixi İran adı Əfqanıstan və Tacikistanın bir hissəsinin adıdır.
Oxuduğum əsərlərdən də görürəm ki, ermənilərlə farsların soy-kökü eynidir.
Son bir neçə ildə bu şovinist molla rejiminin müxtəlif səviyyəli şəxslərinin Azərbaycan əleyhinə hədələyici fikirlər səsləndirməsi, qanunsuz yükdaşımaları, rəsmi səviyyədə Ermənistanın sərhəd toxunulmazlığı bizim üçün "qırmızı xəttdir" deyib bəyanat yaymaları və s. eyni kök və soydan olduqlarına dəlalət edir.
Bu günlərdə Tehrandakı səfirliyimiz qarşısında keçirilən aksiyada Azərbaycan əleyhinə şüarlar, əsassız ittihamlar səsləndirilib. Mollalar Azərbaycana hansı ölkələrlə əməkdaşlıq etməyin yollarını göstərir. Deyəsən, molla rejimi anlamaq istəmir ki, Azərbaycan müstəqil dövlətdir, hansı ölkələrlə əməkdaşlıq etməyi özü müəyyənləşdirir.
İrana bir deyən lazımdır ki, sənin Azərbaycan ərazisinə göz dikən Ermənistana qucaq açmağın hansı dinə, əxlaqa sığır?! Ötən 30 ildə Azərbaycanın işğal altında olan şəhər və kəndlərində yerləşən məcid və dini abidələrimizdən donuz tövləsi kimi istifadə edən ermənilərə bu qədər yaxınlıq etməyiniz hansı anlamdadır?!
Biz farslarla ermənilərin eyni kökdən olduqlarını 44 günlük Vətən müharibəsində də gördük. Onlar erməniləri silahlandırırdı və bu gün də həmin çirkin oyunu davam etdirirlər. Adını müsəlman qoyub erməni soydaşları ilə donuz əti yeyib, şərab içə-içə işğal altında olan ərazilərimizi talan etdiniz. Vətən müharibəsində dost kimdir, düşmən kimdir, gördük. Azərbaycanın dostu Türkiyə, İsrail, Pakistan, Ukrayna, Gürcüstan və bir neçə dövlət oldu. Onlar daim Azərbaycan xalqının yanında idi...
Güneyli şairimiz Taymas Taymaslı fars rejiminin iç üzünü yazdığı "Qaraçılar" şeirində çox dəqiq göstərir. Şeiri olduğu kimi, təqdim edirik:
Hüseyn İsaoğlu
( Məmmədov ),
Azərbaycan Jurnalistlər
Birliyinin üzvü .
Hind kökənli qaraçılar,
Ölkəmizə soxuldular.
Türk paşalar sarayında
Oyuncaq, oynaş oldular.
Min illərlə edildilər,
Evlərdə kölə oldular,
Yavaş-yavaş dikəldilər,
Ölkəyə yiyə durdular.
Bu oğrular, dilənçilər
Hələ də var, dilənirlər.
Oğruluqla gün keçirib,
Qapı-baca sülənirlər.
Bunlar torpaq oğrusu,
torpaq dilənçisidir.
Bunlar əkin oğrusu,
Əkin dilənçisidir.
Türklər sümürgənlərə
İlay boyu yox dedi.
Qaraçılar onlara
Gülə-gülə - gəl, - dedi.
Türk yada baş əyməyib,
Əyməyəcəkmi dedi.
Bunların ərbabları
İngiltərə söylədi,
Masonlar pıçıldadı,
Ölkəyə yiyələnmək
Türkləri əzməkdədir.
Hələ də var, əzilir
Türk oğlu türk boyları,
Qaraçılar bizləri
Manqurt kimi istədi.
Manqurtlugmuzdanmı
Bu gün ayaq üstədi?
Ölkəyə yürüş çağı
Türk oluruq qeyrətli,
Dilimizdə oxumaq,
İstəyəndə azəri
Yeni kimlik çözülür,
Deməli fars oluruq.
Biz də qaraçılar tək
Yersiz, köksüz oluruq.
Geri ulus oluruq,
Əkinsiz fars oluruq,
Yenə manqurt oluruq.
Ancaq bu yöntəmlərə
Baxmayaraq da turkəm.
Nə mutlu turkəm deyib
Ağızların əyirəm.
Taymaz, yenə deyirəm:
Dünyadakı qaraçılar
Bu günkü pan-farslara.
"Təbriz, Bakı, Ankara
Farslar hara, biz hara?"
24-09-2022, 18:30
HƏR ÖMÜRDƏN BİR XATİRƏ
Dünya bir pəncərədir, hər gələn baxıb gedər...Dodağının altında pıçıltıyla zümzümə edən Sabir Qəmlini dinlədikcə sanki insan qərinələr yaşamış bir ruh adamının keçmişinə səyahət edir, onun bu illər ərzində yaşadıqlarına şahidlik etmək, gördüklərini görmək istəyir. Bu səksən yaşlı ağsaqqalın yazdığı şeirlər oxuyanın ruhunu oxşayır. Sabir Qəmlinin İlham pərisi kükrəyib daşan yaz selinə, hərdən də həzin-həzin çağlağayan bulağa bənzər. Həyatının əzablı, çətin olmasına baxmayaraq hər zaman bütün çətinliklərə mərd-mərdanə sinə gərən, məğrurluğunu həmişə, hər yerdə qoruyan Sabir Quluyev haqqında çox söz demək olar.
Onun Vətən sevgisiylə döyünən ürəyi, torpaq acısıyla vuran qəlbi də zəfər çalıb. Çünki qırx dörd günlük ikinci Qarabağ döyüşlərində müzəffər,yenilməz ordumuz bu dəfə Sabir Qəmliyə sevinc bəxş etmişdi. şair şükür edirdi ki Şəhidlərimizin qanı yerdə qalmadı. Sabir Qəmli də bir şəhid atası idi. Allah şəhidlərimizə rəhmət eləsin.
Onun ömür yoluna, taleyinə, övlad acısına nəzər salsaq, yuxarıda qeyd etdiyim kimi, bir dastan yazmaq olar. Sadəcə onun yaxşi əməlləri, ehtiyacı olanlara arxa, dayaq çıxması böyük ürək sahibi olmasından, insanevərliyindən xəbər verir. Yaşadığı rayonda el ağsaqqalı kimi tanınan Sabir Qəmli hər zaman sayılıb, seçilib.
Xeyirxah əməllər sahibi olan şairin bir şeirini də oxucularımızın diqqətinə çatdırırıq. Qoy ixtiyar şair Sabir Qəmli oxucuları ilə bir daha görüşsün!
LEYLA İSMAYILOVA
MƏN BU ELİN BEŞ-ON GÜNLÜK QONAĞI
Məğrurluqdu damarım da axan qan,
Döyünən ürəyimdi Azərbaycan.
Gərəyim deyildir, nə şöhrət, nə şan,
Mən sevirəm eli, yurdu torpağı!
Çəksə başım qüssə kədər dərd bəla,
Düşməmişəm heç zaman haldan hala,
İrəli yox, ta gedirəm mən dala,
Çox görmüşəm bu dünyada sınağı…
Bu Qəmlinin tükənməzdir diləyi,
Səbr edirəm sıxmayıram ürəyi,
Gələcəkdir bir gün ölüm mələyi,
Mən bu elin beş-on günlük qonağı.!
24-09-2022, 15:38
Blinken Paşinyanla görüşüb
ABŞ dövlət katibi Antoni Blinken Nyu-Yorkda BMT Baş Assambleyasının iclası çərçivəsində Ermənistanın baş naziri Nikol Paşinyanla görüşüb. Bu barədə Entoni Blinken öz "Twitter" hesabından məlumat paylaşıb. "Biz Ermənistanın təhlükəsizliyini müzakirə etdik. Tərəfləri sülh prosesinə qoşulmağa çağırmaqda davam edirik, çünki Bakı və Yerevan arasında münaqişənin hərbi yolla həlli mümkün deyil", - Blinken yazıb. O, görüşün sentyabrın 22-də baş tutduğunu bildirib.
24-09-2022, 15:35
Rus hərbçiləri 773 uşağı yaralayıb
Rusiya hərbçiləri Ukraynada 773 uşağı yaralayıb. Bu barədə Ukrayna Baş Prokurorluğunun “Telegram” kanalında məlumat verilib. "24 sentyabr 2022-ci il səhər saatlarına olan məlumata görə, Ukraynada Rusiya Federasiyasının genişmiqyaslı silahlı təcavüzü nəticəsində ümumilikdə 1164-dən çox uşaq xəsarət alıb. İndiyədək 391 uşaq ölüb, 773-dən çox uşaq yaralanıb. Yaralılar müxtəlif dərəcəli xəsarət alıb”, - məlumatda deyilir.
24-09-2022, 15:34
Azərbaycanın 20 gənc polisi Türkiyədə təhsil alacaq
2022-2023-cü tədris ilində Türkiyə Milli Polis Akademiyasının Polis Rəisləri Təlim Mərkəzində təhsil almaq üçün Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyinin (DİN) 20 gənc əməkdaş seçilib. Bu barədə DİN-in Mətbuat Xidmətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, nazir general-polkovnik Vilayət Eyvazovun göstərişinə əsasən DİN-in “Avtomatlaşdırılmış kadr informasiya sistemi” vasitəsilə şərtlərə uyğun olaraq bakalavr ali təhsil dərəcəsinə malik, türk dilini yaxşı bilən, fiziki hazırlıqlı, geniş dünyagörüşlü, müasir informasiya texnologiyaları ilə işləməyi bacaran 20 gənc əməkdaş seçilərək sənədləri qardaş Türkiyənin müvafiq təhsil müəssisəsinə göndərilib."Bu münasibətlə seçilmiş əməkdaşları qəbul edən V.Eyvazov onları təbrik edərək iki qardaş ölkənin Daxili İşlər nazirlikləri arasındakı əməkdaşlığın yüksək səviyyədə olmasını məmnunluqla qeyd edib, təhsil alacaqları dövrdə Türkiyəli həmkarlarının təcrübələrindən yararlanmağı, öz üzərlərində daim işləməyi, biliklərini və fiziki hazırlıq səviyyələrini artırmalarını tövsiyə edib. O əmin olduğunu bildirib ki, təhsil alacaqları müddətdə onlar Azərbaycan polisini, xalqımızı şərəflə təmsil edəcəklər", - məlumatda qeyd olunub.
24-09-2022, 15:33
Valideynini itirmiş 29 ukraynalı uşaq Azərbaycana gətirilib
Ukraynadakı vəziyyətlə əlaqədar valideynlərindən birini itirmiş daha 29 ukraynalı uşaq Azərbaycana gətirilib. Bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyindən məlumat verilib. Bildirilib ki, nazirliyin tabeliyindəki Sosial Xidmətlər Agentliyinin təşkilatçılığı ilə ölkəmizə gələn 29 azyaşlı uşaq düşərgələrinə yerləşdiriləcək. Uşaqlar Bakı və Qəbələ şəhərlərində təşkil olunan 15 günlük düşərgədə sosial reabilitasiya keçəcəklər. Düşərgə müddətində onlar mütəxəssislər tərəfindən müxtəlif reabilitasiya tədbirlərinə cəlb olunacaqlar. Peşəkar psixoloqlar tərəfindən təşkil olunan fərdi konsultasiyalar, qrup terapiyaları, meditasiya və yoqa məşğələləri, eyni zamanda psixo-sosial təlimlər, ustad dərsləri vasitəsi ilə azyaşlıların emosional vəziyyətlərinin stabilləşməsi, eləcə də cəmiyyətə inteqrasiyaları təmin ediləcək. Düşərgə iştirakçıları ingilis dili kursları vasitəsilə dil biliklərinin artırılması imkanı da əldə edəcəklər. Bu müddət ərzində uşaqların mədəni-asudə vaxtının səmərəli təşkil olunması məqsədi ilə tarixi yerlərə, həmçinin muzeylərə ekskursiyalar təşkil olunacaq, müxtəlif mövzuda komanda işləri görüləcək.
24-09-2022, 15:30
Gürcüstanın Baş naziri Paşinyanla görüşüb
Gürcüstanın Baş naziri İrakli Qaribaşvili Nyu-Yorkda keçirilən BMT Baş Assambleyasının 77-ci sessiyası çərçivəsində ermənistanlı həmkarı Nikol Paşinyanla görüşüb. Butov.az xəbər verir ki, məlumatı Gürcüstanın hökumət administrasiyası yayıb. Bildirilib ki, baş nazirlər iki ölkə arasında əməkdaşlığın gündəliyindəki əsas məsələlərə nəzər yetiriblər. Görüşdə Cənubi Qafqazda cari vəziyyətə də diqqət yetirilib, münaqişələrin dinc yolla həllinin vacibliyi vurğulanıb. Gürcüstanın Baş naziri vasitəçilik rolunu davam etdirməyə, regionda və ondan kənarda sülh və sabitliyə töhfə verməyə hazır olduğunu bildirib.
Sorğu
Saytımızda hansı mövzulara daha çox yer verilməsini istəyirsiniz?
Son buraxılışımız
Facebook səhifəmiz
Reklam
Hava
Valyuta
Reklam
Sayğac
Ən çox baxılanlar
Köşə
Xəbər lenti
Foto
Zəngilanın dirçəliş
və qayıdış dövrü
Azərbaycan tarixinin ən şanlı səhifəsi olan Vətən müharibəsi bizə təkcə torpaqlarımızı deyil, ləyaqətimizi, qürurumuzu qaytardı. Həmin qürurun ən parlaq ünvanlarından biri də Zəngilandır. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlanan Zəfər yürüşü zamanı şərqdən, Cəbrayıl istiqamətindən düşmənə vurulan sarsıdıcı zərbələr nəticəsində Azərbaycan Ordusu 30-dan çox yaşayış məntəqəsini azad edərək Zəngilanın inzibati hüdudlarına çatdı. Oktyabrın 18-də rayonun tam azad edilməsi uğrunda genişmiqyaslı əməliyyata start verildi və cəmi iki gün sonra, oktyabrın 20-də Müzəffər Ali Baş Komandan, Prezident İlham Əliyev xalqa müraciətində Havalı, Zərnəli, Məmmədbəyli, Həkəri, Şərifan, Birinci Muğanlı kəndlərinin və Zəngilan şəhərinin işğaldan azad edildiyini elan etdi. Beləliklə, Zəngilan döyüşləri nəticəsində 1 şəhər, 4 qəsəbə və 49 kənd düşmən tapdağından xilas edildi və bununla da 132 kilometrlik Azərbaycan-İran dövlət sərhədi tam bərpa olundu. İşğalın bitməsindən dərhal sonra sərhəd boyunca zəruri istehkam və mühafizə işlərinə başlanıldı.
Qərbi zəngəzurlular Zəngilan şəhidliyində
Bu tarixi qələbənin əbədiləşdirilməsi üçün 2020-ci il noyabrın 26-da “Zəngilanın azad olunmasına görə” medalı təsis edildi və 6974 hərbi qulluqçumuz bu medalla təltif olundu. Prezidentin 31 iyul 2023-cü il tarixli Sərəncamı ilə isə 20 oktyabr tarixi Zəngilan şəhəri günü kimi rəsmiləşdirildi. Zəngilanın azad olunması Böyük Qayıdışın başlanğıcı oldu. Bu gün dövlətin ən böyük hədəfi həmin torpaqları yenidən həyatla doldurmaqdır. 2026-cı il 1 oktyabr tarixinə olan məlumata görə, Zəngilan şəhərində 84 ailə, yəni 339 nəfər, Ağalı kəndində 234 ailə, yəni 1017 nəfər, Məmmədbəyli kəndində isə 179 ailə, yəni 903 nəfər öz doğma ocağına qayıdıb. Köçürülən ailələr peşə və bacarıqlarına uyğun olaraq müxtəlif dövlət qurumlarında, tikinti şirkətlərində, tikiş fabrikində və digər sahələrdə işlə təmin edilirlər.Bu qayıdışın dünyaya nümunə olan simvolu isə Ağalı kəndidir. Ağalı təkcə Azərbaycanda deyil, dünyanın ən müasir kəndlərindən biri hesab olunur. Burada “ağıllı kənd” konsepsiyası tam şəkildə tətbiq edilib. Dayanıqlı inkişafın təmin olunması üçün sosial-iqtisadi xidmətlər ən yüksək texnologiyalarla qurulub. Kəndin enerji təminatı ekoloji cəhətdən tam təmizdir, Həkəri çayı üzərində 3 turbindən ibarət Arximed tipli su elektrik stansiyası və gücü 325 kilovat olan günəş panelləri quraşdırılıb. Evlərdə istilik xərclərini azaltmaq üçün kombinə edilmiş sistemlər, mətbəx sobası və yüksək səmərəli elektrod boilerlər var. Suyun isidilməsi üçün günəş kollektorlarından, çirkab suların təmizlənməsi üçün bioloji təmizləmə qurğularından istifadə olunur.
Kənddə GPON texnologiyası ilə yüksək sürətli internet, İP TV, video müşahidə kameraları, ağıllı işıq dirəkləri və avtomatik hava müşahidə stansiyaları var. Əhalinin rahatlığı üçün Tele-səhiyyə, E-təhsil və digər elektron xidmətlər, ASAN, DOST, məktəb, bağça, tibb məntəqəsi, kiçik və orta biznesə dəstək mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Ümumi sahəsi 2 hektardan çox olan park salınıb. Bütün bunlar onu göstərir ki, Ağalı kəndi sadəcə yaşayış məntəqəsi deyil, gələcəyin kənd modelidir. Nazirlər Kabinetinin 30 oktyabr 2023-cü ildə təsdiq etdiyi Baş Plana əsasən şəhərin 2040-cı ilədək inkişafı üçün böyük vəsait ayrılıb. 2022-ci ildə təməli qoyulan 104 mənzilli ilk yaşayış kompleksinin açılışı 2026-cı ildə olub. Kompleksin ərazisi 2 hektardan artıqdır və burada 12 bina, o cümlədən 4 ədəd üçmərtəbəli 60 mənzilli və 8 ədəd ikimərtəbəli 44 mənzilli evlər tikilib.
Azad Zəngilanın qonaqları
Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı bu bölgənin inkişafı üçün mühüm faktora çevrilib. Zəngəzur dəhlizinin hava infrastrukturu ilə gücləndirilməsi baxımından hava limanı strateji əhəmiyyət daşıyır. Eyni zamanda Horadiz-Zəngilan-Ağbənd dəmir yolunun inşası da böyük strateji əhəmiyyətə malikdir. Bu yol azad edilmiş torpaqlara həm vətəndaşların qayıdışı, həm də yüklərin daşınması üçün tarixi imkan yaradır. Artıq yolun birinci mərhələsi üzrə böyük hissə tamamlanıb və Araz İqtisadi Zonası Sənaye Parkına yüklər daşınır. Horadiz-Cəbrayıl-Zəngilan-Ağbənd avtomobil yolunun uzunluğu 126,3 kilometrdir, illik buraxılış qabiliyyəti 15 milyon tondur və layihənin 2026-cı ilin ikinci yarısında yekunlaşdırılması nəzərdə tutulur. İşğal dövründə tövlə kimi istifadə olunan XIX əsrə aid Zəngilan şəhər məscidi Heydər Əliyev Fondu tərəfindən bərpa olunub. Bərpa-tikinti işləri çərçivəsində tarixi məscid konservasiya edilib və onun yanında düzbucaqlı planlı, iki minarəli yeni məscid inşa edilib. Yeni məsciddə 220 və 100 nəfərlik ibadət zalları yaradılıb. Rayonun gələcəyi üçün turizm və kənd təsərrüfatı da unudulmayıb. 2024-cü il mayın 18-də Ağalı kəndində, Həkəri çayı vasitəsilə yaradılmış süni gölün sahilində “Ağalı” hoteli açılıb. Zəngilan İstirahət Kompleksində 111 nömrəli hotelin təməli 2023-cü il mayın 4-də qoyulub. 2026-cı il mayın 10-da isə “Zəngilan City Park Hotel”in təməli qoyulub. Kənd təsərrüfatı sahəsində isə “Dost Aqropark” layihəsi həyata keçirilir. Azərbaycan və Türkiyə şirkətlərinin birgə layihəsi olan bu kompleks tam başa çatdıqda 500 nəfəri işlə təmin edəcək və 100 milyon dollar sərmayə qoyulacaq. Layihənin birinci mərhələsində 5200 kvadratmetr qapalı, 113 min kvadratmetr açıq tipli heyvandarlıq kompleksləri, sosial obyektlər, kafe, kinoteatr tikilib.
Beləliklə, Zəngilan bu gün sadəcə işğaldan azad edilmiş bir rayon deyil, Azərbaycan dövlətinin qüdrətinin, iradəsinin və gələcəyə olan inamının canlı rəmzidir. Burada hər daş, hər tikilən ev, hər qayıdan ailə 30 illik həsrətin sonu və Böyük Qayıdışın əbədi başlanğıcıdır.
Mahnur Hüseynova
Xırdalan şəhər 8 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinin direktoru
Video
"Vətən Qəhrəmanları" Şəhid İlyas Nəsirov
All rights reserved ©2012 Butov.az
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!
Created by: Daraaz.net Wep Developer By DaDaSHoV
MATERİLLARDAN İSTİFADƏ EDİLƏRKĦƏN PORTALIMIZA İSTİNAD ZƏRURİDİR!!!